-
Posts
9,923 -
Joined
-
Last visited
-
Days Won
41
Content Type
Profiles
Forums
Events
Gallery
Everything posted by Arpa
-
When, one time we, as silly little boys would act silly, our Marashtsi parents would call us ibish-իպիշ/ էպիշ-ebish.** We did not know what that meant, and neither did they, except that we guessed it meant “clown“ which we were, and still are. Until ,that is, a certain “ibish” from Texas became our president. Guess what his nickname is. Hint, start his name with the letter A . Of course, the Armenian word Ապ- Ուշ literally means “without mind”. **Please note how Է turns to Ի and visa versa ,as in հայա -ԳԷՏ - ԳԻՏ- ենալ. *** Only if that ՇՇՈ Aboushian/Abeghian knew the Armenian Language!!! To know ahy we have an Է and a Ե
-
Aleppo deserves its own topic. Not only because it is still a major Armenian Disaporan community. Not only because it has been a major haven for the remnants of the Big G, not only because it has been the major incubator and the birthplace of many of our modern day intellectuals, even if many of them migrated to Beirut and beyond. To mention a few, HH Zareh (Payaslian) of blessed memory was a playmate of my uncle, playing in the dirt of that Tin City Varaka-Barracks (see below). Հալէպ حلب Please allow me to transcribe the following between me and Garmag. Me- Garmag- A forum. Johannes, are you that Tigris? http://www.dnforum.am/showthread.php?t=3174 Just as the so called Hanragitaran , the following does not do justice to the thousand year history of the Armenian Community of Aeppo. http://www.periotem.com/ We had already seen this History of the Tin City here , thanks to Avril. http://www.armenews.com/article.php3?id_article=37114 And , finally. The dear teacher of our dear Friend, King of Aleppo Johannes. http://www.azg.am/AR/2008011931 In conclusion. The history or the Armenian Community of Aleppo deserves a more expanded version than what we see in the Hanragitaran and what the Berio Dem offers us. PS. Dear Garmag, you speak as if you are a Hin Haleptsi , but you also indicate that you are of Sisetsi heritage. PPS. One time we had a correspondent by the nickname of GOR GOR who sounded like a Hin Haleptsi, who was sacrificed to the poison pen of that so called Shahan A.
-
I don't know , but the voice and the stye sound like Meschian.
-
Please TB, don't steal my words. Please do! I will send you the bill for piratiing, violating my trademark. Many of my posts have disappeared, and I have been thretened with ban for using the M word. How can one describe it otherwise? Just in case. I have no idea what the above debate is about and don't give it a rat's arse, I don't read it and I couldn't care less. I wish they would all take their "aromatic excrement" to another medium and leave HyeForum to be what it is intended to be, a medium of culture, not "agri-culture" as in manure.
-
See # 13 here; http://hyeforum.com/index.php?showtopic=12259&hl=moon
-
Comedy tonight!? These guys should have a permanent spot on SNL. Catholicism?? Is it in contrast to "shiitism"?? Just like the Americans, the British, the Georgians and ARMENIANS are Catholic? I may suggest a better name for this clown. How about “akhmakhoglu”? See what “akmak/akhmakh” means here, in particular #8 by Johannes; http://hyeforum.com/index.php?showtopic=1629&hl=akmak "West wants only Catholicism to be present in the Caucasus", said the politician….
-
http://hyeforum.com/index.php?showtopic=15...p;hl=archeology Zvartnots http://hyeforum.com/index.php?showtopic=14...p;hl=archeology Project Discovery; http://www.projectdiscovery.net/ Watch the slide show. See how many you recognize. I wish they had labeled the pictures. http://www.projectdiscovery.net/index.html
-
Tigranakert, Artsakh http://hyeforum.com/index.php?showtopic=14...;hl=tigranakert MosJan had posted the following in the above thread, lamenting that it was in (French) not English; http://www.francekarabagh.org/dikranakert.php Beside it being very informative and pictorial I noticed a very interesting tid bit. Observe the picture showing several mounds in the background and read tha cation. Remember when we were talking about “tmouk/tmbouk” in “Tmkaberd”? See what they call those mounds- “TUMULUS”!!!
-
Hi Ana, Wecome. This may expedite your search a bit; http://hyeforum.com/index.php?showtopic=84...l=superstitions You can also google using "armenian" and "uperstitions". Here is one among many; http://armenianow.com/?action=viewArticle&...349&lng=eng
-
Երբ որ փակուին դռներն յուսոյ, Եւ մեր Երկրին իջնէ ձմեռ: Չքացած երկիրն իմ Արմենիոյ Փախչիմ զերկիր Ամերիկո, Թողեմ երկիրն ազի- թրքոյ: Երբ խավարին թաղցրիկ օրեր Երբ որ Ծիծաղն Հոլիվուտ դառնայ, Երբ որ ծառերն հագնին սուգ սեւ Ցանկամ տեսնել զիմ Կիլիկիա Աշխարհ որ ինձ ետու անձրեւ: Տեսի դաշտերն Կանադա-ո Լեառըն Րոքի եւ Քեբեքո Տեսի երկիրն Իրլանդիո Վերմոնտն իր նավակներով Կղզի նման չիք Իսլանդիո Եւ ոչ մի վայր զիմ Քէբէքուոյ Աշխարհ որ ինձ ետու տերեւ: Հասակ մը կայ որ մեզ տայ խելք Ուր ամենայն երազ զարթնի Հասակ մը ուր հոգին յառնի Զանազանի կարօտն կեանքի Յորժամ իմ ուտըն ցրտանայ Սիրոյն տալով վէրջին սալամ Երթամ ննջել զիմ Կիլիկիա Աշխարհ որ ինձ տայ կիւնէշ-արեւ:
-
Why is this thread under the Subject Topic of LITERATURE?
-
AH! Those comedians in the north known as “gurjistan”. Look at this map. http://www.lib.utexas.edu/maps/commonwealth/georgia_pol99.jpg How much will it take to cut in the west and cut in the east to join “gurjistan” to “ermenistan”, and keep those rats of "hamidistan" and "alievistan" off of our back(sides)? But! There are some major issues. Are the orthodox Russo-Georgian and the Armenian Apostolic Churches members of the same Christian Religion or are one and the other an offshoot of Islamo-furkish?
-
So! You want to go to Kilikia? Then,. Why do you have a summer home in Shushi but not in Sis? A good friend of mine, born in Halep of Aintaptsi parents who spaks furkish with the Aintap accent had gone to Aintab. He had met an old bearded man and asked him if there were any “ermenis” there. The old man, not suspecting had answered- “No. At one time there were some but we fixed their mothers , we slaughtered them!” So! You want to go back to Kilikia? You want to go back to “chukhur ova”, have your chuk cut? Btw. I have heard of that place. Where is it? Not that I care. Never mind. I know that it is the furkish name for the regions of Kilikian Adana , Mersin et al.. It is amazing how some of us know better furkish than Armenian.
-
Երբ որ փակուին դռներն յուսոյ, Եւ մեր Երկրին իջնէ ձմեռ: Փախչիմ զերկիր Ամերիկո, Թողեմ երկիրն ազի- թրքոյ: From the words of “Lrets! Amper@ ekan tsatsketsin yerkinq”. See the words here, # 58 http://hyeforum.com/index.php?showtopic=18482&st=40 “Patme shateroun Vardani mah@, the inchpes korav Hay azgi gah@- Պատմէ շատերուն Վարդանի մահը, թէ ինչպէս կորավ Հայ Ազգի գահը” Inchpes korav Hay Azgi gah@? Vor gah@? Stanboli, Tiflisi, Kilikio, Metsn Hayastani, Poqr Hayastani, RousaHayastani, ParskaHayastani, furkaHayastani, SouryaHayastani, LibanaHayastani yev kam AmerikaHayastani? http://hyeforum.com/index.php?showtopic=9911&hl=kilikia Երբոր բացուին դռներն յուսոյ եւ մեր երկրէն փախ տայ ձմեռ Չքնաղ երկիրն մեր Արմենիոյ երբ փայլի իւր քաղցրիկ օրեր Երբոր ծիծառն իւր բոյն դառնայ երբոր ծառերն հագնին տերեւ՝ ցանկամ տեսնել զիմ Կիլիկիա Աշխարհ՝ որ ինձ ետուր արեւ Տեսի դաշտերն Սուրիոյ Լեառն Լիբանան եւ իւր մայրեր տեսի զերկիրն Իտալիոյ Վենետիկ եւ իւր կոնտոլներ կղզի նման չիք մեր Կիպրեայ եւ ոչ մէկ վայր է արդարեւ գեղեցիկ քան զիմ Կիլիկիա Աշխարհ՝ որ ինձ ետուր արեւ Հասակ մը կայ մեր կենաց մէջ ուր ամենայն իղձ կ'աւարտի Հասակ մը ուր հոգին ի տենչ՝ յիշատակաց իւր կարօտի Յորժամ քնարն իմ ցրտանայ սիրոյն տալով վերջին բարեւ՝ երթամ ննջել յիմ Կիլիկիա Աշխարհ՝ որ ինձ ետուր արեւ
-
Ayo, nakhndreli e Halepi dzi qan the istanbuli esh. “Laughter is the best medicine” And at times, it may be the best weapon, mightier than the sword. http://www.youtube.com/watch?v=5P6UU6m3cqk...feature=related Du al khnda im het. Aha mi ayl tsitsagh. Arden yerkou angam du asir or du Bostan Qleb/Kleb-tsi es. Nakh, yes chgiteyi or hayer aprats en ayd vayr@, I bats Hotel Baron@. The way you spelled it , qleb/kleb you must actually believe that it means “garden of dogs”. In fact the correct spelling of the sector is “Bustan qul Ab”, which means “garden (of) every August”. It comes from the days when that sector was just outside the old walled city of Aleppo, and it was a summer resort, a picnic area to escape the heat of the city during the heat of summer. Btw. Once there was an Armenian enclave just outside of Nor Gyugh known as Bostan P*s*a. (On this forum we don’t use that furkish word, see my post of “bosha”- http://hyeforum.com/index.php?showtopic=13484&hl=bosha). I wonder if it is still there.
-
Nat King Cole; I didn't know it was an original French song.
-
Ես իմ “աշուն” “մրգաստանի” “աշնանահամ” “ ծառն” եմ սիրում?
-
And those same dogs who waste zillions of doLlars in the deserts of Iraq, Afghanistan et al, while Iraq is reaping zillions of dollars selling oil to Haliburton and Afghanistan is reaping zillions selling narcotic dope to America. Those same dogs who give themselves zillions of dollars in CEO perks, yet those same dogs talk about "CORRUPTION" in Armenia!!! SHUNSHANORDIS!!! Corruption in Armenia? When a poor, father of six policeman tries to extort the cost of a loaf of bread? How does that compare when those SOB CEOs declare bunkruptsy with 450 million in retirement benefits? When the average American can't put 50 cents together to buy a loaf of bread!!!
-
Yervant, those are wonderful pictures. Անշուշտ մենք վրիպինք առանց ԱՇՈՒՆ բառի արմատը պրպտելու: Մի քանի ապուշ, անիմաստ եւ համբակ առաջարկներ. բայց նրանցմէ մին առաջարկէ թէ դա ՀԱՍՈՒՆ բառի մի տարբերակ է: Ունկն դրենք Դանիէլ Վարուժանի Հացին Երգը որտեղ նա խոսի Հասուն Արտի մասին որ պատահի Աշնան: See how he talks about the autumn ripe wheatfields turning golden color. http://www.freefoto.com/preview/07-50-59?f...on+sunlit+field ---- Not to forget Andranik Tsoukian’s poetic license , in his Tought Ar Yerevan where he describes the Tricolor so. Արիւնից ծորած երիզ մի կարմիր, Երկնքից պոկուած կտոր մի կապոյտ, ՀԱՍՈՒՆ ՀԱՍԿԵՐԻ շող նարնջագոյն, Եէ վեց դարերի խաւարի վրայ, Դրօշ Եռագոյն… --- ՀԱՍՈՒՆ ԱՐՏ Դ. Վարուժան Արտըս ոսկո՜ւն է… Նըման բոցերու Ցորենն է բըռնկեր` Առանց այրելու: Արտըս ոսկո՜ւն է… Երկինքն է կըրակ. Հողը խորխոլած Ծըղոտներուն տակ: Արտըս ոսկո՜ւն է… Քառաշար հասկեր Քառաշար սաթով Արև՛ են հագեր: Արտըս ոսկո՜ւն է… Բոռ, մեղու, պիծակ, Քիստերուն մեջեն Կ'անցնին զերդ փայլակ: Արտըս ոսկո՜ւն է… Մերթ կ'ելլե, հովեն, Դեղձանիկ մը, թի՛ռ, Ոսկեծուփ ծովեն: Օրո՜ր, ոսկո՛ւն արտ, Օ՜ր տուր, հասո՛ւն արտ, Գամ ոսկիդ հնձեմ Մանգաղով արծաթ:
-
When , in the Northeast the green leaves of the Burning Bush turn crimson red, you know it is Autumn. http://www.pbase.com/hjsteed/image/52026551 http://www.pbase.com/hjsteed/image/53010922 And this, foliage; http://philip.greenspun.com/images/medium-format/rocky-gorge-cloudy.jpg
-
And the comedy goes on. The sad part is that some may think it to be funny. This was recently aired in response to the following story. The following story was recently re posted by some baboonistani, which turns out to be not so recent. Note that that clown had aired this story in April of 2006, three days before April 24. Observe that the accusation is that Armenians massacred 3000 “mountain jews” (whoever the hell they may be. Are they the jews of mount Sinai?). Of course, they had to use the magical number 3 thousand in line with the assertion of those other clowns that claim Armenians massacred 3 million furks and other muslims. Is the figure 3 million a poker ante like- I see your 1.5 million and I double it. Armenians massacred 3000 jews a thousand miles away from Yerevan when they did not have even a kitchen knife to protect their own homeland? And now, it is te azerboobs turn to lick jewish arse. Better them than us. We tried it for many decades and all we got is gaga. It is their turn now. Are they providing oil and gas at a wholesale price? jews will not buy anything above the wholesale price. Does anyone know the old jewish adage- “I can it at the wholesale (basement) price”? OH! HOW I WOULD LOVE TO LAUGH
-
Well said Sahak. Can we all please get over that two hundred year old EXCUSE that our mother tongue was furkish, that we did not know Armenian at the time. Two thousand years ago our ancestors did not speak Armenian as we know it now. They sopoke Urartuan, Hittite, Assyrian, Greek, Latin until Mashtots decided to take action. Then we spoke Persian Latin and and Arabic. Yes, neither did my immediate ancestors know the Armenian language as we do now.. How does that excuse me, after more than a hundred years to still speak furkish? Why don't those sunshanordis learn to speak Armenian? WHAT IS OUR EXCUSE NOW???!!! Why are we still naming our culture and cuisine in that cursed langauge? How much more ottomaized can we be? Where are we learning these furkish terms? Do we teach the furkish language in our schools, be they in the Diaspora or the Homeland? It seems we do, when we teach our children that stuffed eggplant is known as dolma, stuffed grape leaves is known as sarma and apukht is better known as basturma. Those shunshanordis!!! Take it as you please. Are those shunshanordis the furks or our ancestors who brought Armenian culture to the west and called them with furkish names and said they were furkish.
-
Sad very Sad! Our thoughts are with you Dear Ashot. When will our brothers learn that the West, Calfornia is not the land of John Wayne, or Wild Wild West where arguments and debates were spoken at the muzzle of a gun. When will they learn that all those Hollywood pictures are fantasies where one actor will be shot and killed in one episode and resurrect and act in another? When will they realize that when one shoots a bullet into another it is the end, that they will not wake up and play in another fantasy movie? Some of them may have watched one too many John Wayne or Mannix movies. Sad, Sad indeed! The gun is one of the most cowardly instrument ever created.
-
EREBUNI ԵՐԵԲՈՒՆԻ http://loosavor.org/2006/10/erebuni_1.html Even though this may better belong in the History section, my intention is to gather all archeological posts and pictures of Erebuni here. Below the main topic is that the celebrations of the Erebuni’s 2790-th yearanniversary have been movede to the Hraparak for the past 5 years (I didn’t know that. I saw it at its original site on Erebuni Street), this year it has been decided to move it back. The article further talks about renewed interest and new digs at the site of Erebuni. The article opens with ; “The natives of Urartu called themselves Biaynilians, i.e Vanetsis, and that the name “Urartu” was based on what the Assyrians called the kingdom. ------ Please bear with me. It is a long read but well worth. From AZG ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ՈՒրարտուի բնակիչներն իրենց կոչում էին բիայնացիներ, Ուրարտու անունը նրանց երկրին տվել են ասորացիները, ասորական տեքստերում է հանդիպում: Բիայնա տերմինը Վանի թագավորության տերմին է եւ կա մ.թ.ա. 9-րդ դարից սկսած: Այսօրվա երեւանցին ուրարտական Էրեբունի քաղաք-ամրոցի ժառանգորդն է, ուրարտացիների հետնորդը: Զգո՞ւմ ենք արդյոք մեզ բաժին հասած պատմական հազարամյակների ժառանգորդը լինելու ծանր բեռն ու պարտավորվածությունը, գիտակցո՞ւմ ենք, թե ինչ ներկայանալի տեսք պետք է ունենա մեր քաղաքը՝ ամեն երեւանցի կենդանի վկայագիրը պետք է լինի այդպիսի անցյալի. չէ, հաստատ չենք գիտակցում, քանի որ այդպիսին լինելու համար ե՛ւ մեր պատմությունը պետք է իմանանք, ե՛ւ արժանի լինենք նրան: Այս տարի լրանում են ուրարտական Էրեբունի ամրոց-քաղաքի հիմնադրման 2790 եւ «Էրեբունի» թանգարանի հիմնադրման 40-ամյակները: 1968-ի հոկտեմբերի 14-ին, երբ ժողովրդական տոնի երեւույթվ նշվեց ամրոցի հիմնադրման 2750-ամյակը, ժողովուրդը շատ սիրեց այդ տոնը, երեւանցիք ամեն տարի սկսեցին հոկտեմբերի 10-ից հետո որոշակի մի օր բարձրանալ Էրեբունի բլուրը, տոնախմբություններով նշել քաղաքի տոնը: Մեր քաղաքին արժանի տոնին ընդառաջ` այցելեցինք Էրեբունի թանգարան եւ զրուցեցինք նրա տնօրեն Աշոտ Փիլիպոսյանի հետ. «Ես շատ կուզեի, որ վերականգնվեր Էրեբունի-Երեւան տոնը, որը սկսվում էր Էրեբունի ամրոցից. շքեղ տոնահանդեսները հիմա տեղափոխվել են Հանրապետության հրապարակ»: Ա. Փիլիպոսյանը նախնական պայմանավորվածություն է ձեռք բերել Էրեբունի համայնքի թաղապետարանի հետ, ու մյուս տարի թաղապետարանն ու թանգարանը փորձելու են իրենց ուժերով այդ տոնը վերականգնել. «Սկզբի տարիներին լավ էր արվում, վերջին 5 տարին չի արվել: Իսկապես ուխտագնացություն էր այստեղ, ամբողջ Էրեբունի փողոցով մեկ շարված էին գինու տկեր, ճոխ տոնախմբություն էր, մարդիկ իրենց տների առջեւ խորոված էին պատրաստում, ուտելիք ու գինի հյուրասիրում, կարծես իրենց տան տոնն էր էս փողոցում. սկսվում էր Էրեբունի փողոցի ծայրից եւ ալիք-ալիք գալիս էր դեպի ամրոց, պետական այրեր էին գալիս, եւ խորհրդային, եւ հետխորհրդային մի քանի տարիներին, պարային խմբեր էին մասնակից լինում, թատերականացված ներկայացում էր ծավալվում բացօթյա` Արգիշտին էր գալիս մարտակառքով, այս ամբողջը անցյալի կենդանի շունչն էր ստեղծում: Հիշում եմ` մենք ստիպված փակում էինք թանգարանի մուտքը, խումբ-խումբ էինք մարդկանց թողնում, որ կարողանայինք սպասարկել` թանգարանը նայեին եւ բարձրանային ամրոց. արդեն ժողովրդական տոն էր դարձել, բոլորը գիտեին, որ երկրի ղեկավարը պետք է լինի այստեղ, պիտի բացի տոնը, իսկ հիմա դա հրապարակում է արվում: 2790-ամյակ ենք տոնում` նշանակում է այստեղից պիտի տոնենք»: Առիթը լավագույնն է` պարզելու թե ի՞նչ է կատարվում «Էրեբունի» թանգարանում, ի՞նչ գտածոներով արժանանավորվեցին այս տարի կատարված պեղումները Էրեբունի ամրոց-քաղաքի տարածքում: Աշոտ Փիլիպոսյանի պատմելով` այս տարի համատեղ պեղումներ են կատարվել Էրեբունի ամրոցի տարածքում. հայ հնագետների հետ աշխատել են ԱՄՆ-ի Բերկլի համալսարանի պրոֆեսոր Դեվիդ Ստրոնախը, ՌԴ Էրմիտաժի հնագիտական ջոկատը, հոկտեմբերին ֆրանսիացի հնագետները Լիոնից նույնպես աշխատելու են հայկական հնագիտական արշավախմբի կազմում. ֆրանսիացիները զբաղվում են աքեմենյան եւ անտիկ դարաշրջաններով, իսկ Էրեբունի ամրոցը զգալի դեր է ունեցել նաեւ հետուրարտական` աքեմենյան եւ անտիկ շրջանում: Ա. Փիլիպոսյան.- Այս տարի Էրեբունի թանգարանը եւ թանգարանի արշավախումբը աշխատել են ամրոցի այն հատվածներում, որոնք մինչեւ այժմ պեղված չէին: Ի տարբերություն նախորդ տարիների` այս տարի թանգարանն իր ձեռքն է վերցրել բոլոր պեղումները եւ Բերկլիի համալսարանը, Էրմիտաժը եւ ֆրանսիական խումբն աշխատում են մեր արշավախմբի կազմում`որպես ջոկատ: Նրանք մեր հսկողության ներքո են աշխատում, մեր աշխատանքներին համահունչ, մեր առաջադրած ծրագրի սահմաններում` համատեղելով իրենց ծրագրերի հետ: Այս տարվա պեղումների արդյունքում Դ.Ստրոնախի հետ միասին եկանք այն եզրակացության, որ հավանաբար Վանի թագավորության անկումից հետո, Էրեբունի ամրոցի տարածքում, մինչեւ Աքեմենյան տիրապետության հաստատումը, վերակառուցումներ են կատարվել, եւ դրանք կարող են վերագրվել մ.թ.ա. 6-րդ դարի առաջին կեսին, այսինքն` Երվանդ Սակավակյացի ժամանակներին: Դա նշանակում է, որ Երվանդունիների իշխանության օրոք, մինչեւ Աքեմենյան գերիշխանության հաստատումը, այստեղ, ըստ ամենայնի, ինչ-որ վերակառուցումներ կատարվել են, եւ հավանաբար կապված Խալդ աստծո տաճարի հետ: Այս նույն ժամանակահատվածին պիտի վերաբերեն այն կառույցները, որոնք բացվում են միջնաբերդից դուրս, բլրի արեւմտյան լանջին, դեպի Վարդաշեն տանող ճանապարհի հատվածում, դրանք ուշուրարտական եւ հետուրարտական ժամանակաշրջանների նյութեր են:  Թանգարանի նորությունները Այս տարի թանգարանում բացվել է հնամարդաբանական լաբորատորիա, որտեղ մինչուրարտական, ուրարտական եւ հետուրարտական ժամանակահատվածներին վերաբերող 700-ից ավելի հնամարդաբանական նյութեր կան, Հայաստանի լավագույն մասնագետներից մեկը` պատմական գիտությունների թեկնածու Ռուզան Մկրտչյանը ուսումնասիրում է դրանք: Թանգարանն ունի նաեւ վերականգնման լաբորատորիա, որտեղ մետաղի, խեցեղենի վերականգնման աշխատանքներ են կատարվում: Նախնական պայմանավորվածություն կա Էրմիտաժի հետ, 2009-ի մայիսին «Էրեբունի» թանգարանի երկու ռեստավրատորներ, որոնք պետք է զբաղվեն որմնանկարների վերականգնմամբ, մեկնելու են Սանկտ Պետերբուրգ` մեկ ամսով վերապատրաստվելու, որից հետո սկսելու են Էրեբունու որմնանկարների վերականգնման, ամրակայման եւ կրկնօրինակների ստեղծման աշխատանքները. «Այս տարի մենք սկսելու ենք ամրոցի վերականգնման աշխատանքները եւ շատ ուրախ եմ, որ այդ աշխատանքներն իր հսկողության տակ է պահում մշակույթի նախարարությունը եւ անձամբ նախարար Հասմիկ Պողոսյանը: Աշխատանքները որոշակի ծրագրով են սկսվել, առաջին հերթին պարիսպների հատվածներն են բարձրացվում, մուտքը դեպի ամրոց այնուհետ միայն կենտրոնական մուտքից կլինի եւ կվերահսկվի: Այս տարի թաղապետարանի հետ որոշել ենք մի քանի միջոցառոումներ անցկացնել. նախ թաղապետարանը Էրեբունի ամրոցի արեւմտյան լանջին 4 մ երկարությամբ «2790» գրությամբ լուսատախտակ կտեղադրի, որը գիշերը Երեւանի բոլոր ծայրերից երեւալու է, երկրորդ, մենք տոնի օրը` հոկտեմբերի 12-ին, թանգարանի աստիճանների վրա եւ թանգարանին մերձ հրապարակում միջոցառումների ամբողջ շարք ենք կազմակերպելու: Բացի այդ` հոկտեմբերի 12-ին եւ 13-ին թանգարանում միջազգային գիտաժողով ենք կազմակերպելու, որին մասնակցելու են ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից, Վրաստանից ժամանած եւ մեր երկրի տարբեր գիտական կենտրոնների մասնագետներ: Գիտաժողովը նվիրված է լինելու թանգարանի 40-ամյակին եւ Բորիս Պիոտրովսկու 100-ամյա հոբելյանին»: Վերադառնալով պեղումներին Այս տարվա ընթացքում պեղումներ են կատարվել եւ միջնաբերդում, եւ քաղաքային թաղամասերում, եւ միջնաբերդի դիմացի բլրին` արեւելյան հատվածում: Մինչ պեղումներն սկսելը` երկրաֆիզիկական եւ էլեկտրամագնիսական հետազոտություններ էին կատարվել այդ հատվածում եւ հետաքրքրական տվյալներ կային: Պեղումների ընթացքում որոշակի նոր տվյալներ ստացվեցին. արձանագրություններում փաստված է, որ Արգիշտի Առաջինը եւ Ռուսա Երկրորդն այստեղ վերակառուցումներ են կատարել: Արշավախումբը փորձեց ճշտել, թե ինչպիսի՞ հնագիտական հորիզոնների հետ են դրանք առնչվում: Հատկապես պեղումներ կատարվեցին Խալդ աստծո տաճարի դիմաց ընկած կարասային սենյակում, որտեղ վերջին պեղումները եղել էին 1968 թվականին. ինչո՞ւ հատկապես այստեղ, որովհետեւ այս մեծ սրահի կենտրոնում 4 բազալտե հիմնասյուներ կան, որոնց վրա արձանգրված է. «Այս պալատը (կամ դահլիճը) Արգիշտին կառուցեց»: Դահլիճը հետաքրքրիր է, բայց դահլիճում կարասային սենյակ չի լինում, նշանակում է Արգիշտիից հետո ինչ-որ մեկը վերակառուցումներ է արել այստեղ: Ովքե՞ր են դա արել` պարզելու համար մի քանի տեղ հնագետները երեքը չորսի վրա փոսորակներ տեղադրեցին, իջան մինչեւ հատակը 1,5 մետր եւս, բացեցին պարսպաշարը, պատերի շարվածքը: Հայտնաբերվեցին որմնանկարների փոքրիկ բեկորներ, որոնք 1968 թվականից այդպես էլ մնացել էին այդ հատվածում եւ պեղված չէին: Հասնելով մինչեւ կարասների ստորին մասը` որոշ կարասների հատակում բացվեցին մանր եղջերավոր կենդանիների եւ ուրարտական թասերի բեկորներ. այդ մասը փաստորեն չէր պեղվել, եւ պարզվեց մի կարեւոր հանգամանք: Ներկայիս կարասային սենյակ կոչվածը մոտ մեկուկես մետր ավելի խորն է եղել, նրա պատերին (պատերի որոշ հատվածներում անցքեր կան գամերի համար) կախված են եղել կամ վահաններ, կամ գորգեր. տարածքն, իրոք, Արգիշտի Առաջինի օրոք եղել է դահլիճ, եւ դա այն հատվածն է, որտեղ կենտրոնացած են եղել որմնանկարների զգալի մասը, հատկապես տեսարաններ. այսինքն Արգիշտի Առաջինի կառույցը նրա իշխանությունից հետո որդու` Սարդուր Երկրորդի, թոռան` Ռուսա Առաջինի, ապա եւ Արգիշտի Երկրորդի եւ Ռուսա Երկրորդի օրոք մեծ փոփոխություններ է կրել, ամրոցում բազմաթիվ վերակառուցումներ են կատարվել: Գտնված նյութերը մաքրման փուլում են, նյութերի մի մասը հանձնված է քիմիական փորձաքննության եւ վերականգնման աշխատանքներ են կատարվում, որոնց արդյունքում այդ բոլորը առավել առարկայական վերլուծության կենթարկվի. «Ընդամենն այս տարի աշխատել ենք մեկուկես ամիս, բայց այդ մեկուկես ամսվա արդյունքները կարեւոր ու լուրջ են եւ թույլ են տալիս խոսելու իսկապես մեծ քաղաքի մասին, որը կառուցվել է մ.թ.ա. 8-րդ դարի առաջին կեսին եւ պարբերաբար շարունակել է իր գոյությունը մինչեւ մեր օրերը», ասում է Ա. Փիլիպոսյանը: Միասնական արշավախմբերի իմաստը Դեվիդ Ստրոնախին հետաքրքրում է, թե հետուրարտական շրջանում ինչպիսի ճակատագիր են ունեցել ուրարտացիների կառուցած քաղաքները Վանի թագավորության շրջանում, որվհետեւ Կարմիր բլուրն ըստ էության քանդվել է եւ այլեւս չի վերակառուցվել, Չոուկ Թեփեն, Վանա լճի արեւելյան ափի Այանիսը քանդվել ու չեն վերակառուցվել, բայց Էրեբունին շարունակել է իր գոյությունը նաեւ Վանի թագավորության անկումից հետո, կարծիք կա, որ նաեւ եղել է Աքեմենյան 13-րդ սատրապության կենտրոն: Էրեբունիում հայտնաբերվել են հրաշալի արծաթե-եղջրյա գավաթներ. հիմա որքանո՞վ է ճիշտ սատրապության կենտրոն լինելը, եւ Վանի թագավորության անկումից հետո այդ 50-60-ամյա ժամանակահատվածը ի՞նչ փոփոխություններ է կատարել այս քաղաքում՝ Բերկլիի համալսարանի պրոֆեսորին սա հետաքրքրում է: Ուրարտական թագավորության կենտրոնը Վանի ավազանում էր, բոլոր թվերը կարելի է այնտեղ ճշտել, իսկ մեզ մոտ կարելի է խոսել այն շինարարությունների եւ տարածքային միացումների հետ, որոնք կապված են Մենուայի եւ Արգիշտիի հետ եւ նրանցից հետո: Կարմիր բլուրը եղել է մինչուրարտական բնակատեղի, որը հավանաբար մ.թ.ա 15-րդ դարից գոյություն ուներ, եւ որտեղ կյանքը շարունակվել է մինչեւ մեր թվականությունից առաջ 7-րդ դարը: Բնակավայրը դադարել է գոյություն ունենալուց, երբ Ռուսա Երկրորդը հենց այդ հատվածում, Հրազդանի ափին կառուցեց Թեյշեբաինի քաղաք-ամրոցը (Կարմիր բլուր): Որոշ հնագիտական իրեր, որոնք պատկանել են մինչուրարտական շրջանին, հայտնաբերվել են Կարմիր բլուրում, դա նշանակում է, որ քաղաքի կառուցումից հետո ինչ-որ արժեքներ մինչուրարտական քաղաքից կամ բնակավայրից տեղափոխվել են Կարմիր Բլուր: Էրեբունին ամենակարեւոր քաղաքներից մեկն էր Վանի թագավորության հյուսիսային շրջանների մեջ` հավանաբար կառավարչի նստավայրն էր, եւ իր զբաղեցրած ծավալներով ու դիրքով, անկասկած, մարդաշատ քաղաքներից մեկն է եղել: Քաղաքը շարունակվել է դեպի հարավ, թանգարանի բլրից դեպի Արեշի թաղերը, դեպի դիմացի բլուրը, որտեղից էլ գտնվել են վերը նշված արժաթե եւ եղջրե գավաթները, որոնք աքեմենյան շրջանին են վերաբերում: Բայց թե ի՞նչ ուղղությամբ է ծավալվել քաղաքը` Ա. Փիլիպոսյանի կարծիքով դժվար է ասել, դամբարանադաշտի մի մասը գտնվել է այնտեղ, որտեղ հիմա Էրեբունի հրապարակն է. դեպի Վարդաշեն գնացող ճանապարհին անցած դարի 50-ականներին դարձյալ դամբարաններ են բացել` ուրարտական նյութով: Փիլիպոսյանը երկու դամբարան 1980-ական թվականներին պեղել է «Հաստոցանորմալ» գործարանի տարածքում. «Հիմա շատ հետաքրքրական սենյակ ենք բացում, որը պետք է որ վերաբերի Վանի թագավորության շրջանին, եւ այդ սենյակը գտնվում է միջնաբերդի պարիսպներից դուրս, Վարդաշեն գնացող ճանապարհի արեւմտյան լանջին, սա ցույց է տալիս, որ քաղաքը պարբերաբար մեծացել է, ավելացել են բնակելի թաղամասերի տարածքները: Հնարավոր է, որ մենք եւս մեկ պարսպի հանդիպենք, որը դարձյալ օղակում է այս բլուրը` բնակչության աճի հետ միասին փոխվել են միջնաբերդի, քաղաքային բնակչության չափերը, եւ այս բոլորը պեղումների ընթացքում կպարզվի. մեր ունեցած գումարները շատ չեն, այս տարի 1,5 մլն դրամի չափով ենք պեղումներ կատարել, եւ այդ դրամի չափով էլ եզրակացություններ են արվում: Մենք շատ կարեւոր նպատակ ունենք` այն աշխատանքները, որ կատարվում են թանգարանում` հնագիտական, հնամարդաբանական նյութեր, վերականգնման աշխատանքների արդյունք` մի նպատակ ունեն, որ եկող կամ հաջորդ տարի թանգարանին կից ունենանք ուրարտագիտական կնտրոն: Սա այն նպատակն է, որի համար ես եկել եմ թանգարան», ասում է Ա. Փիլիպոսյանը: Այդպիսի կենտրոնի շենք կառուցելու համար, որի հիմքերն, ի դեպ, փորված են, 0,5-1 մլն դոլար գումար է պահանջվում, եթե դա լինի, 10 տարի հետո մեր ժողովրդի պատմության այս լավագույն շրջանը` Վանի թագավորության հատվածը կներկայացնենք նաեւ հայերս, ոչ թե միայն թուրքերը. վերջիններս շատ լուրջ աշխատում են այս ուղղությամբ, իրենց պետության արեւելյան հատվածն է, հրաշալի հնագիտական հուշարձանները պեղվում են, դրանցով հետաքրքրվում է Եվրոպան, եւ թուրքերն էլ 10-ից ավելի մասնագետներ ունեն, որոնք շատ լավ սեպագիր են կարդում, զբաղվում են Ուրարտուի հնագիտությամբ. եթե մենք այս կենտրոնը չստեղծենք եւ մասնագետներին այստեղ չկենտրոնացնենք, մի 20-25 տարի հետո ուրարտագիտությունն իրենք կներկայացնեն: Ա. Փիլիպոսյանը 2006 եւ 2007 թվականներին եղել է Արեւմտյան Հայաստանում, շրջել բոլոր հուշարձաններով, տեսել` ինչպե՞ս են պեղում, ինչպես են հրատարակում նյութը: Գրքերը ներկայացնում են բավական բարձր` եվրոպական մակարդակով, համագործակցում են եվրոպական մասնագետների հետ, արդյունքում` ստեղծում են ուրարտագիտության բազա: Վերջին ուրարտացիները ե՞րբ են լքել Էրեբունին Ա. Փիլիպոսյան.- «Չեմ կարող ասել, որովհետեւ ի տարբերություն մյուս ուրարտական հուշարձանների` Էրեբունին չի կործանվել, մ.թ.ա. 6-րդ դարի սկզբներին կորցրել է իր դերը` ամբողջ հարստությունը Ռուսա երկրորդը տեղափոխել է Կարմիր բլուր, որ դարձրեց իր հենակետը, բայց Էրեբունի քաղաքը մնաց: Կորցրեց իր դերը, նշանակությունը` մինչեւ Երվանդունիների ժամանակաշրջանը, երբ այստեղ նորից վերակառուցումներ արվեցին, դարձյալ հենակետեր դարձան Էրեբունին, Արմավիրը եւ այլն: Բնակավայր այստեղ միշտ եղել է` աքեմենյան շրջանում, անտիկ դարաշրջանում, նաեւ` միջնադարյան բնակավայրի հետքեր կան, որոնք խոսում են այն մասին, որ այստեղ ապրել են: Իսկ թե ե՞րբ է լքվել` դժվար է ասել. մ.թ.ա. 8-րդ դարից մինչեւ առաջին դար ապրել են, հռոմեական շրջանի դրամներ ունենք այստեղից գտնված: Թե ինչպե՞ս է բնակավայրը գոյատեւել մեր թվականության առաջին դարից մինչեւ վեցերորդ դարը, երբ Երեւանը առաջին անգամ հիշատակվում է տեքստերում, դժվար է ասել, բայց որ գոյատեւել է` դրանում կասկած չկա: 607 թվականի եկեղեցական ժողովներից մեկում հիշատակվում է Երեւանի վարդապետներից մեկը` որպես քաղաքի հոգեւոր ներկայացուցիչ»:
-
Dear mods and ads. I double posted the above, here and under the general topic of History. I had second thoughts, so I decided to create a general subject topic of ARCHEOLOGY and in time gather all relevant posts here. Below some that I remembered , but I am sure there many more that I will point out ,and I urge everyone to point out all posts dealing with the subject that may have been posted under a variety of topics, like history, culture et al. Thank you PS. You may choose to remove the above article from the other (History) topic Garni? http://hyeforum.com/index.php?showtopic=16785 Tmbkaberd http://hyeforum.com/index.php?showtopic=18674 Temple http://hyeforum.com/index.php?showtopic=18444 Karahunj http://hyeforum.com/index.php?showtopic=7392
