Eastern Armenian-western Armenian

[Shahan Araradian]

 

Բայց երբ մեր մտաւորականները հեռացան մեր արմատէն այն աստիճան, որ չհամարձակեցան տառերը կոչել իրենց անուններով՝ ստացանք այսպիսի անուններ. Քանատա, Քալիֆորնիա, Փարիզ:

 

Այդ երեք օրինակներն ալ ճիշդ ձեւով կը հնչուէին Մեսրոպի ալ ատէն: Սակայն՝ հետեւեալները սխալ կ'ըլլային Գանատա, Գալիֆորնիա, Բարիզ:

 

Չեմ կարծեր մէկը կայ որ գիտէ ինչ պատճառներու համար հնչիւնները փոխուեցան: Բայց նոր հնչիւնները աւելի հաճելի են քան հինները: Լեզուները միշտ կը փոխուին: Արեւմտահայերէն լեզուն աւելի եւրոպացաւ: (Իսկ արեւելահայերէնը աւելի «կովկասացաւ» «ejective» հնչիւններ որդեգրելով Ո՞վ գիտէ թէ փիւր եւ պէ տարերուն տարբերութիւնը ինչ էր Մեսրոպի ատէն:

 

Եթէ Պաղեստինի օրինակով երդանք՝ ուրեմն պ գիրը կ'ըլլար «ֆ» ձայնը քանի որ արաբերէնով Ֆալեսթին կը հնչուի: Բայց եթէ փարոս բառը «pharos»էն եկած է, ուրեմն փիւրը կը հնչուէր որպէս «ֆը՞»: That would be a contradiction! Because both պ and փ couldn't have represented the sounds "f"... Ո՞վ գիտէ: Կարելի՞ է գիտնալ:

 

Հիմա բայց հայերէնի ուղղագրութիւն սրբագրող ծրագիրներ ունինք («spell checkers») որ արեւմտահայերէն խօսողին համար կը դիւրացնէ ուղղագրութեան հարցը...

 

Ի՞նչ ընենք այս է որ մենք ժառանգած ենք:

 

1. Բայց դեռ՝ ես «parev»ը կը նախընտրեմ «barev»էն (Առանց փարկութիւն ստանալու կրնա՞մ ճաշակ արտայայտել

 

2. «է»ն կը նախընտրեմ «ա»էն որպէս էական բայ՝ «կապոյտ է» ոչթէ «կապոյտ ա»:

Edited March 13, 2007 by Shahan Araradian

[Shahan Araradian]

Բայց հայոց Այբուբենի ծնողը, այդ տառերը չի ստեղծեց սոսկ օտար անուններու տառադարձման համար, այլ Աւետարանի խօսքը՝ այսինքն նախադասութիւն, միտք, քերթուած թարգմանելու համար:

 

Երբ Պ/P է, Գ/G է, Տ/T է, Կ/C (Constantin, Celt), Դ/D է, Բ/B է ուրեմն հայերէնի բառապաշարի մէջ տեղ գտած տասնեակ հազարաւոր անուններ ոչ ճիշտ ձեւով կ'արտասանենք: Օրինակ՝ Դանակ / Danac, Դարման / Darman, Patric/Պատրիկ, Պոչ / Potch, Պարան / Paran, Բախտ / Bakht, Բահ / Bah, Գութան / Gouthan, Գագիկ / Gagic, Կիրակոս / Cyriacos/ Kyrakos, Կապերտ/կարպետ/Carpet:

Լաւ Յովհաննէս: Ի՞նչ է ուրեմն կրնա՞ս ըսել փիւրի եւ պէի տարբերութիւնը: Թօյի եւ տիւնի տարբերութիւնը: Ե՞րբ պէտք է գրուի Փաթրիք եւ ոչթէ Պատրիկ: Ե՞րբ պէտք է գրուի քարփեթ եւ ոչ կարպետ: Եթէ արեւելահայի մը հարնես որ «կարպետ» ըսէ, ան carpet չ'ըսէր, այլ՝ kʼɑɹ.pʼɛtʼ (3 ejectives). Եթէ հին հայերէն խօսողի մը հարցնէիր ան կը հնչէր kɑɹ.pɛt (ըստ University of Texas, Austin: http://www.utexas.edu/cola/depts/lrc/eieol/armol-0-R.html): Ուրեմն ճիշդ ես:

 

Բայց.... Այդքա՞ն տարբերութիւն կար «aspirated» բաղաձայններու (օրինակ՝ «ք» ու «թ») եւ «plain» բաղաձայններու միչեւ (օրինակ՝ «կ» ու «տ») որ տարբեր տարեր պէտք ունէին հին հայերը...

 

Think about what you wish for. Do you *really* want to have both an aspirated bilabial plosive (pʰ --> փ) AND a plain voiceless bilabial plosive (p --> պ)? Can you even tell the difference between the two? Is the difference written out in English? No. (But then English is even *more* irregular than Western Armenian: think "cat" not "kat", "commission" not "cumishun".) Does spoken English even have the distinction? Is the difference written out in French? I don't know French, but maybe someone can help me out here... Does French even have the two?

 

1. Should we combine these two voiceless bilabial plosives in Armenian into one for the 21st century?

 

(Or should we keep the spelling as-is (as Mashdots had it) and have modern computer software do our spell-checking for Armenian for us?) Either way, I haven't heard any Armenian distinguish between the two types of voiceless bilabial plosives, except for Eastern Armenians which have changed the plain voiceless consonant to an ejective one. Or...

 

Should we re-introduce the differences between the two voiceless consonants (aspirated and plain)? I remember in Armenian school (in Pasadena) Armenian language teachers used to say that the "դ" is a "soft" "t" and that the "թ" is a "hard" "t". Were they trying to tell us the difference between the aspirated and the plain consonant (even though they themselves - as far as I could tell - couldn't pronounce the difference)? Was this a clue passed down from the generations of the difference between the aspirated voiceless alveolar consonant (really թ, and not դ) and the plain voiceless alveolar plosive (really տ, and not թ; դ really being the voiced alveolar plosive)?

 

2. Should we keep ejective consonants which never existed in Armenian during Mashdots's time in Armenian for the 21st century?

 

These are the CRUCIAL questions to be answered for 21st century Armenian language phonetics and orthography

 

But really peanuts compared to Armenia gaining real independence. Looking at the big picture, how do the pronunciations of a few letters have an effect on creating an Armenia that is a great place to live for any one? They don't, accept for a 0.00001% increase in standard of living.

 

Should they be addressed at some point? It would be a nice-to-have feature after a self-sustaining economy.

 

___________________________________________

«Ուզո՞ւմ ես գուշակել, տեսնել մի ժողովուրդի ապագան՝ նայի՛ր նրա երիտասարդութեան» գրեց Գարեգին Նժդեհ («Հայ Երիտասարդութեան՝ Երկու Խօսք», 1924)

Edited March 13, 2007 by Shahan Araradian

[Shahan Araradian]

[d] Edited March 13, 2007 by Shahan Araradian

[Johannes]

Ողջո՜յն բարեկամ,

 

Ճշմարիտը փնտռողը կը գտնէ: Կը քաջալերէմ քեզ ընթերցելու լեզուական բաժնի շարանները (topics), որտեղ արձանագրուած են շատ տեղեկանք եւ պատասխանք քո հարցերին:

 

Ինձ համար հայերէնը յաւերժ ուսումնասիրելի է: Ես երբէք չեմ յայտներ, թէ հասած եմ կատարեալ ճշմարիտին, բայց այն եզրակացութեանց, որոնց հասած եմ, պրպտող միտքս կը գոհացնէ առ այժմ:

 

Պայման չէ, պարտադիր չէ, որ օտար հնչիւններու կրկնօրինակները (նմանակները, ճիշտ նոյնը) ըլլան հայերէնի մէջ:

 

Փաթրիք գրելը սխալ է (իմ կարծիքով): Լաւ որ այս անունը հին է Հայաստանի մէջ, եւ մեր նախահայրերը արձանագրած են արդէն. «Պատրիկ» ձեւով:

 

I remember in Armenian school (in Pasadena) Armenian language teachers used to say that the "դ" is a "soft" "t" and that the "թ" is a "hard" "t".

 

Այս միտքը երբ երկրորդ դասարանն էի, ուսուցչուհիս բացատրեց: Վերի մէջբերուած նախադասութիւնը ամէն ինչ կ'ըսէ արդէն: Մեր ուղեղները պէտք է լուանք, որպէսզի հայոց տառերը վերստին սովորինք:

 

 

[Armenak]

You went to Sahag Mesrob?

[Shahan Araradian]

Ողջո՜յն բարեկամ,

 

Ճշմարիտը փնտռողը կը գտնէ: Կը քաջալերէմ քեզ ընթերցելու լեզուական բաժնի շարանները (topics), որտեղ արձանագրուած են շատ տեղեկանք եւ պատասխանք քո հարցերին:

 

Ինձ համար հայերէնը յաւերժ ուսումնասիրելի է: Ես երբէք չեմ յայտներ, թէ հասած եմ կատարեալ ճշմարիտին, բայց այն եզրակացութեանց, որոնց հասած եմ, պրպտող միտքս կը գոհացնէ առ այժմ:

 

Պայման չէ, պարտադիր չէ, որ օտար հնչիւններու կրկնօրինակները (նմանակները, ճիշտ նոյնը) ըլլան հայերէնի մէջ:

 

Փաթրիք գրելը սխալ է (իմ կարծիքով): Լաւ որ այս անունը հին է Հայաստանի մէջ, եւ մեր նախահայրերը արձանագրած են արդէն. «Պատրիկ» ձեւով:

 

 

Այս միտքը երբ երկրորդ դասարանն էի, ուսուցչուհիս բացատրեց: Վերի մէջբերուած նախադասութիւնը ամէն ինչ կ'ըսէ արդէն: Մեր ուղեղները պէտք է լուանք, որպէսզի հայոց տառերը վերստին սովորինք:

 

Կը կրկնեմ` տարբերութիւն կը տեսնա՞ս դուն «aspirated bilabial plosive»ի (pʰ --> փ) եւ «plain voiceless bilabial plosive»ի (p --> պ) միչեւ: Եթէ գիտես տարբերութիւնը, կրնա՞ս ձայնդ արձանագրել հնչած ատէնդ եւ ինծի ղրկել որպես WAV կամ MP3 file: Շատ շնորհակալ կ'ըլլամ: Ես դեռ չեմ լսած տարբերութիւնը: Կրնա՞ս հնչել տարբերութիւնը:

Edited March 13, 2007 by Shahan Araradian

[Shahan Araradian]

You went to Sahag Mesrob?

Այո: Դո՞ւն:

[Johannes]

Կը կրկնեմ` տարբերութիւն կը տեսնա՞ս դուն «aspirated bilabial plosive»ի (pʰ --> փ) եւ «plain voiceless bilabial plosive»ի (p --> պ) միչեւ: Եթէ գիտես տարբերութիւնը, կրնա՞ս ձայնդ արձանագրել հնչած ատէնդ եւ ինծի ղրկել որպես WAV կամ MP3 file: Շատ շնորհակալ կ'ըլլամ: Ես դեռ չեմ լսած տարբերութիւնը: Կրնա՞ս հնչել տարբերութիւնը:

Չէ բարեկամ, այդ թեքումին (ճարտարարուեստ, technology) ծանօթ չեմ:

Պ = P

Փ = PH = P+H

Սեպուհ-Սեպուհական-Սեպհական-Սեփական

 

[Shahan Araradian]

Չէ բարեկամ, այդ թեքումին (ճարտարարուեստ, technology) ծանօթ չեմ:

Պ = P

Փ = PH = P+H

Սեպուհ-Սեպուհական-Սեպհական-Սեփական

Լաւ: PH այսինքն «ֆը՞», թէ ոչ այսինքն «պըհը» (օրինակ՝ այսօր որ կ'ըսենք փարոս կ'ըլլար փըհարոս ժամանակին):

 

Եթէ PH այսինքն «ֆը» ուրեմն սխալը 15րդ դարուն էր երբ ֆ տարը աւելցուեցաւ:

 

«Փարաւոն» բառը ուրիշ օրինակ է որուն լատիներէնի «counterpart»ն է «pharaon»: According to "Allen and Greenough's New Latin Grammar," "ph probably became like (or nearly like) f soon after the classical period, and may be so pronounced to distinguish it from p." That's why in Latin there are two ways to write the sound "f": "ph" or "f". Did Classical Armenian also go through a period in which the Փ morphed from the original pronunciation of "P+h" [whatever *that* was] into today's aspirated "p" which is identical to the classical Պ? I think it's very likely.

 

Here's a reference on the latin:

http://ccat.sas.upenn.edu/jod/AG/allgre.8.html

 

Either way, there is are a few extra letters in the Armenian language today (if you don't count the ejectives in Eastern Armenian). But that redundancy exists in Latin, too. And as I've alluded to before, the extreme example of redundancy and different ways to write sounds is the English language.

 

So... the Armenian orthography is actually quite good... And if we decide to keep the existing orthography (which is likely; after all, English didn't change) then it's no problem since we can utilize modern spell-checking software to fix our identically pronounced պ's and փ's for us, without having to look it up in a dictionary.

 

Armenian-language inline spell checker for Firefox anyone?

___________________________________________

«Ուզո՞ւմ ես գուշակել, տեսնել մի ժողովուրդի ապագան՝ նայի՛ր նրա երիտասարդութեան» գրեց Գարեգին Նժդեհ («Հայ Երիտասարդութեան՝ Երկու Խօսք», 1924)

Edited March 13, 2007 by Shahan Araradian

[Johannes]

Բարեկամ կ'ուշանամ պատասխանելու, որովհետեւ կը մտածեմ:

 

Ինչու՞ մենք զմեզ դժուարութիւն կը ստեղենք: Եթէ լատիներէն եւ հին յունարէն գիտցող բարեկամներ ունիս հարցուր Pharos, Philip, Pharaon, Philadelphia անունները ինչպէս կը հնչուէին այդ լեզուներով:

 

Ես կը կարծեմ «Ֆ»ի նման կը հնչուէին:

 

Փուռն-ֆուռն, փղշտացի-ֆլստացի, փետատել-ֆետատել, Եփրատ-Եֆրատ

 

According to "Allen and Greenough's New Latin Grammar," "ph probably became like (or nearly like) f soon after the classical period, and may be so pronounced to distinguish it from p." That's why in Latin there are two ways to write the sound "f": "ph" or "f". Did Classical Armenian also go through a period in which the Փ morphed from the original pronunciation of "P+h" [whatever *that* was] into today's aspirated "p" which is identical to the classical Պ? I think it's very likely.

 

Հաւանաբար՝ այո: Որոշ ժամանակ ետք «ֆ»ի նմանող պհ հնչիւնի երկրորդ բաղադրիչ «հ» տկարացած է:

 

Իսկ ինձ շատ կը հետաքրքրէ իմանալ գերման կամ ֆլաման այսպիսի անուններ.-

 

Pfeifer, Knopf թերեւս հնդեւրոպական լեզուներու Ph հնչիւնէն յիշատակ մնացած հնչոյթներ են:

 

 

[Shahan Araradian]

Բարեկամ կ'ուշանամ պատասխանելու, որովհետեւ կը մտածեմ:

 

Ինչու՞ մենք զմեզ դժուարութիւն կը ստեղենք: Եթէ լատիներէն եւ հին յունարէն գիտցող բարեկամներ ունիս հարցուր Pharos, Philip, Pharaon, Philadelphia անունները ինչպէս կը հնչուէին այդ լեզուներով:

 

Ես կը կարծեմ «Ֆ»ի նման կը հնչուէին:

 

Փուռն-ֆուռն, փղշտացի-ֆլստացի, փետատել-ֆետատել, Եփրատ-Եֆրատ

 

 

Հաւանաբար՝ այո: Որոշ ժամանակ ետք «ֆ»ի նմանող պհ հնչիւնի երկրորդ բաղադրիչ «հ» տկարացած է:

 

Իսկ ինձ շատ կը հետաքրքրէ իմանալ գերման կամ ֆլաման այսպիսի անուններ.-

 

Pfeifer, Knopf թերեւս հնդեւրոպական լեզուներու Ph հնչիւնէն յիշատակ մնացած հնչոյթներ են:

Ես լատիներէն գիտեմ: Ph (քոնէ այսօր) կը հնչուի «ֆ»:

 

Ինչ որ է: Այս բոլորը հետաքրքրական մտածումներ էին:

[yerevanforeigner6]

Hi!

 

I would help if I knew Armenian but I cannot help as I dont speak Armenian sorry

[Էլիա]

Ես արեւմտեան հայերէն կը խօսիմ: Ես միշտ քիչ մը շփոթուած զգած եմ երբ արեւելեան հայերէն լսած եմ, եւ ես կը յուսամ որ օր մը կրնամ երկու բարբառները խօսիլ եւ հասկնալ:

[SAS]

Ես արեւմտեան հայերէն կը խօսիմ: Ես միշտ քիչ մը շփոթուած զգած եմ երբ արեւելեան հայերէն լսած եմ, եւ ես կը յուսամ որ օր մը կրնամ երկու բարբառները խօսիլ եւ հասկնալ:

Ես ալ արևելահայերեն կը խոսիմ(=ես էլ արևելահայերեն եմ խոսում), Էլիա և միշտ հիացել եմ՝ լսելով ընտիր արևմտահայերեն:

 

Ինձ համար գոյություն չունի արև+ելա\արև+մտա ՀԱՅԵՐԵՆ մտացածին խնդիրը:Սիամանթոն ու Վարուժանը նույնքան հասկանալի են, որքան Տերյանն ու Չարենցը:Իմ խորին համոզմամաբ, եթե հայը ավարտել է միջնակարգ հայկական դպրոց, ապա նրա համար ևս «հասկանալիության» խնդիր գոյություն չունի:

 

Ինչ վերաբերում է խոսելուն, ապա դրա համար բավական է մի կես տարի ապրել Հայաստանում: Ուրեմն... հառա՜ջ դեպի Հայաստան:

[Harut]

Ինչ վերաբերում է խոսելուն, ապա դրա համար բավական է մի կես տարի ապրել Հայաստանում: Ուրեմն... հառա՜ջ դեպի Հայաստան:

 

միակ խնդիրը այն է, որ ինչքան էլ նրանք ապրեն հայաստանում, ինչպեն բարեկամս սիրիայից, միևնուն է չեն սովորի առնետ բառը ճիշտ ասել... նրանք միշտ կասեն՝ gris...

[SAS]

Կռիս-ա հայերի հետ պետք է իրենց լեզվով խոսես, որ հասկանան:Թե չէ ոմանք կարծում են, թե առնետ՝ «նետը առ» է նշանակում:

 

Հ.Գ. Հիմա սպասենք, թե մեր սիրելի Արփան ինչպես է ստուգաբանելու այս մեծ պույպույ մկան անունը... Մի՞թե անգլոսաքսոնյան rat-ը մեր առնետի հարազատ եղբայրն է: Եթե նե-ն դուրս գցենք, իսկ ա-ն դնենք ռ-ից հետո, ապա առնետ-ը կծնի rat:

 

Հ.Հ.Գ. Ի միջի այլոց, գերմաներեն և ռուսերեն առնետը՝ Die Ratte\ Krisa ... իգական սեռին է պատկանում:

Edited April 28, 2007 by SAS

[Arpa]

Կռիս-ա հայերի հետ պետք է իրենց լեզվով խոսես, որ հասկանան:Թե չէ ոմանք կարծում են, թե առնետ՝ «նետը առ» է նշանակում:

 

Հ.Գ. Հիմա սպասենք, թե մեր սիրելի Արփան ինչպես է ստուգաբանելու այս մեծ պույպույ մկան անունը... Մի՞թե անգլոսաքսոնյան rat-ը մեր առնետի հարազատ եղբայրն է: Եթե նե-ն դուրս գցենք, իսկ ա-ն դնենք ռ-ից հետո, ապա առնետ-ը կծնի rat:

 

Հ.Հ.Գ. Ի միջի այլոց, գերմաներեն և ռուսերեն առնետը՝ Die Ratte\ Krisa ... իգական սեռին է պատկանում:

SAS, Թէ ուզում ես Հայաստանում ԱՌՆԷՏ տեսնել, արի գնանք ՇԱՆ ՕՐԵՐ նիւթին.

I had intended to air that piece from AZG a few days ago, but...

Note that առնէտ is spelled with the Է not Ե

Edited April 28, 2007 by Arpa

[Arpa]

SAS, Դու կեղտոտ առնէտ!, You dirty rat!

See what a mess you got us into!

There is not much to go about ԱՌՆԷՏ except that Ajarian says it may have come to us from the Assyrian “arnata” meaning “big mouse/մեծ մուկ”. He surmises that the word may have gone through some regional vernaculars when we had the sound of the thick T/Տ as in the Arabic. On an aside, he also brings the Arabic word “arnab”, which he says means a “large mouse”, even if he also mentions that at times it may mean “rabbit/նապաստակ”, we do know that in Arabic “arnab” does mean rabbit*.

And now, you’ll be sorry you asked, here follows the քարոզիկ/ sermonette.

What? You did not know that the Armenian word for “propaganda” is քարոզչանք? (never mind the “outyoun” .

Above I said that ԱՌՆԷՏ is spelled with the է not ե.

So what! Would you say? This may not be a good model for the case. All this garbage about Soviet Orthography is not even worth a “rat’s arse/առնէտի վոր , except that we lose all connection to our native language. As I said, this case may not be a good example, but see what happened some time ago when SAS confessed that he could not find informatsia about “lavash” and “losh” simply because he was searching using “լավաշ” and “լոշ”, while he should have used “լաւաշ” and “լօշ”.

Why?

See the thread below…

http://hyeforum.com/index.php?showtopic=10722&hl=lavash

In other words. This Soviet/Schmoviet Orthography/Schmorthography remands that invaluable masterpiece, the Armatakan of Ajarian to the trash cans and rat holes of Moscow. Let that Abeghian/Kakeghian write a new and improved Armatakan.

And as to the Russian “gris”. I don’t know Russian, but it tantalizingly looks and sounds like the French word “gris” to mean grey/gorsh/mokhraguyn. The reason I say that is, in the Hanragitaran it does say that the Turkestani rat is also known as the “gorsh arnet”.

* Johannes will understand this. Some time ago, our Arabic speaking neighbors would taunt us, based on the fact that “arman” sounds like “arnab”, would recite; “Arnab, arnab. Taht el toot**, Yalli bi’awoui, yelli bi moot”..

**You will also note that the Arabic “toot” is the same as the Armenian “թութ” to mean mulberry.

Edited April 28, 2007 by Arpa

[SAS]

SAS, Դու կեղտոտ առնէտ!, You dirty rat!

Մի քիչ սխալվում ես, ես առնաուտ եմ, մեր բարբառով՝ գազան-վայրենի: Թերևս վարձկան ալբանացիները(թուրքերեն՝ առնաուտ \առնավուտ ) այնքան գազանաբարո են եղել, որ հայերիս մեջ թողել են վայրենի-առնաուտ հոմանիշը:

Above I said that ԱՌՆԷՏ is spelled with the է not ե.

Եթե ինձ բացատրես, թե ինչո՞ւ առնԷտ(սեռական՝ առնէտի ոչինչ չի ասում ի տարբերություն սԷր՝ սԻրո(սեռ.) ), և ոչ թե առնԵտ, ապա խոստանում եմ օվկիանոսը կտրել ու Նյու-Յորք հասնել մի գալոն, թյո՜ւ, մի կուժ հին հայկական խմիչք՝ կոնյակ հորջորջյալ,հետս բերելով:Հովհաննեսին էլ Հալեպից կկանչենք...

So what! Would you say? This may not be a good model for the case. All this garbage about Soviet Orthography is not even worth a “rat’s arse/առնէտի վոր , except that we lose all connection to our native language. As I said, this case may not be a good example, but see what happened some time ago when SAS confessed that he could not find informatsia about “lavash” and “losh” simply because he was searching using “լավաշ” and “լոշ”, while he should have used “լաւաշ” and “լօշ”.

Վա՜յ, Արփա, ինձ խայտառակ արեցիր ամբողջ համացանցով մեկ: Ամոթից ականջներս կարմրել, կախվել, լոշտակ են դարձել:

 

Հ.Գ. Ինչ վերաբերում է կռիսա-յին, ապա շատ հավանական է, որ այդ բառը ծագել է գռիզտ = կրծել բառից:

Edited April 29, 2007 by SAS

[Arpa]

Վա՜յ, Արփա, ինձ խայտառակ արեցիր ամբողջ համացանցով: Ամոթից ականջներս կարմրել, կախվել, լոշտակ են դարձել:

Սիրեմ քեզ SAS.

Տես թէ ինչպէս սէր/love դառնայ սիրո, ոչ սեր, այսինքն cream.

Եւ տակավին կան ներոննք որ ասեն թէ մեր նոր ուղղագրումը աստուածուտուր է

 

[Էլիա]

Ես ալ արևելահայերեն կը խոսիմ(=ես էլ արևելահայերեն եմ խոսում), Էլիա և միշտ հիացել եմ՝ լսելով ընտիր արևմտահայերեն:

 

Ինձ համար գոյություն չունի արև+ելա\արև+մտա ՀԱՅԵՐԵՆ մտացածին խնդիրը:Սիամանթոն ու Վարուժանը նույնքան հասկանալի են, որքան Տերյանն ու Չարենցը:Իմ խորին համոզմամաբ, եթե հայը ավարտել է միջնակարգ հայկական դպրոց, ապա նրա համար ևս «հասկանալիության» խնդիր գոյություն չունի:

 

Ինչ վերաբերում է խոսելուն, ապա դրա համար բավական է մի կես տարի ապրել Հայաստանում: Ուրեմն... հառա՜ջ դեպի Հայաստան:

Ես ալ կը համաձայնիմ որ մեր անուշ մայր լեզուն պէտք չունի զատուի տարբեր բաժիններու. ամէնքս հայեր ենք եւ հայեր կը մնա՛նք:

[Arpa]

Please allow me to bring these quotes from other threads..

Do you guys, Gor Gor, Shahan and Elia, with your ignorance of the inricacacies of the Armenian language, are singelehandedly,with your broad and unsabsantiated assertions causing more damage to our , i.e western Armenians' cause?

It does hurt me when some of our warriors shoot from the hip, so to speak and shoot themselves in the foot, every time they make such broad statements. They lose the debate hands up, without the aid of the warriors of “eatern Armenian”. You may also notice that none of them have responded to the accusations and the assumptions, knowing full well that our western Armenian soldiers are full of hot air, to say the least. It is when our so called defenders write “harach and lourch/լուրչ/հարա/չհաչող not realizing that “hachogh/հաչող in fact means “barking(dog)”. The saddest is when a prestigious French-Armenian periodical transliterates ՅԱՌԱՋ as Haratch with that ubiquitous T to make sure that it sounds like the English CH and not the French SH, just like "champagne" is pronounced as "shampeyn". When will our crack intellectuals learn that the Mesropian ՅԱՌԱՋ is meant to sound like HARAJ, not HARACH..

http://fr.wikipedia.org/wiki/Haratch

The Յ is there to protect the word ԱՌԱՋ just like it is there to de-protect Aghtamar/Աղթամար which originally meant to be Haghtamar/ՅԱՂԹԱՄԱՐ/ՅԱՂԹ եւ ԱՄԱՐ/ԱՄՈՒՐ, Victorious/Triumphant and Firm.

Coming back. Dear Elia, you accused me for being an unabashed proponent and a product of the so called Eastern school. I have been brought up and still are in the so called western culture, but I am a “student” of Mashtots, and know a few more languages that have a direct and indirect effect. And if you and others have not gathered so much to see that I am a product of the so called western culture. Shame on you.

As a rule, if you knew enough Armenian and its connection with our neighboring languages you would know that tհe correct transliteration of you nickname would be Ելիա/Ե/ղիա , not Էլիա since it comes to us from the Aramaic Elias, where the E is the same as the Greek Epsilon, the Mashtotsian Ե, not Է. Your teachers, whoever hey may be , seems to know beans about the structure of the Armenian language, just like that so called “armenologist" from Istanbul that claims we have three K’s, Գ Կ and Ք and three T’s Դ, Տ and Թ. And so on. Is it any different fro those so called teachers of Armenian in Glendale who still insist that Mesrop invented the AYP PEN QIM TA/ԱՅՓ ՓԵՆ ՔԻՄ ԹԱ and not ԱՅԲ ԲԵՆ ԳԻՄ ԴԱ, AYB BEN GIM DA, to coincide with Alpha Beta, Gamma and Delta. Not Alfa Peta Kama and Telta.

Elia

Thank you for stating this clearly to Arpa, but he still won't listen, because his arrogance of the Eastern dialect is blocking his judgement. Arpa, please understand that the two dialects (Eastern and Western) are both equally different from the "Mashtots dialect". Considering the Armenian language as two halves of the same whole isn't separating us apart, but your supremacy of one dialect is.

Are you sure that it is not separating us apart?

 

Shahan

Classical Armenian (from time of Mashdots) phonology DOES NOT EQUAL to Eastern Armenian phonology!!!

Why can't you understand this?

I have lost my audio -video CD about how Mesrop spoke. Can you furnish us with that audio to show us how Khorenatsi, Narekatsi and Shnorhali spoke?

 

Shahan

 

Cool! Here's a an example of a famous saying in Dikranagerd Western Armenian dialect:

«Էշն ի՞նչ գինէ նուշն ինչ է. կ'երդայ կ'ուտէ փուշը»:

If you knew enough genuine poetic Armenian you would also know that the above quote would rhyme better if said;

“Էշն ինչ գիտէ նուշը, կ’երթայ, կուտէ փուշը”

In conclusio. Why do so many of us think that Mesrop was an idiot for having devised so many variants for each and every consonants?

----

Not to forget these wise words from our own house photosphere Harut.

բոլորդ էլ ծակ պրոֆեսոր եք…

 

don't have the time to go into any details now (not that i'm an expert on it), but for a start, there is NO vs between EA and WA..

. Edited May 5, 2007 by Arpa

[Shahan Araradian]

Arpa,

 

I will try to spell it out one more time for you:

 

There were no ejective sounds in Classical Armenian. Pick up ANY classical Armenian language text to see:

http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eie...l#Arm01_GP01_02

 

If there were no ejective sounds in Classical Armenian, and since there are in Eastern Armenian, then that mean that Eastern Armenian phonology is not equivalent to Classical Armenian phonology.

 

AYP PEN QIM TA/ԱՅՓ ՓԵՆ ՔԻՄ ԹԱ

It is true that for a SUBSET of Armenian letters, Classical Armenian and Eastern Armenian are equivalent. However, for ejectives they are not!

 

So every time you bring up AYP PEN KIM TA, also bring up P'E (պէ) T'UN (տիւն) K'EN (կէն) TS'A (ցա) tʃʼA (ծա) in EASTERN ARMENIAN [where an apostrophe (') indicates an ejective sound] because there were no such sounds in Classical Armenian.

 

Now, having said this, do YOU Arpa really hear the difference between a plain voiceless bilabial plosive /p/ (պ) in Classical Armenian and an aspirated voiceless bilabial plosive /pʰ/ (փ). I certainly CANNOT, and as you say, why would Mashdots invent distinct letters for sounds that cannot be distinguished? Hence, I argue that փ did not merely represent an aspirated voiceless bilabial plosive /pʰ/, but rather a sound like /ph/ or /f/.

 

What are your thoughts on this?

 

The Western Armenian phonology evolved for a REASON. It might be that shifting /b/ (բ) from Classical Armenian to /p/ (փ) leads to a better-sounding language. But that's just to my ear...

Edited May 5, 2007 by Shahan Araradian

[Arpa]

Arpa,

=====

I will try to spell it out one more time for you:

If there were no ejective sounds in Classical Armenian, and since there are in plosive /p/ (պ) in Classical Armenian and an aspirated voiceless bilabial plosive /pʰ/ (փ). I certainly CANNOT, and as you say, why would Mashdots invent distinct

What are your thoughts on this?

====

The Western Armenian phonology evolved for a REASON. It might be that shifting /b/ (բ) from Classical Armenian to /p/ (փ) leads to a better-sounding language. But that's just to my ear...

I am so glad you brought the subject up.

We all agree that Mesrop was a consummate scientist, yet he may have been born befire the concept of diphthongs was invented. Why did he go through the pain of devising symbols for each and every sound when he could have much more easily devise a system of combining one or more letters to produce the desired sound like the Latin Չ/CH, Շ/SH, Թ/TH, Ց/TS etc.!

Why did mash tots do that?

He may have been fluent in Armenian, Greek, Assyrian etc. but he was born long before the Latin system of diphthongs like SH/Շ, CH/Չ, TH/Թ,TS/Ց …. and so on. Otherwise our Ayb Ben Gim would be much less cumbersome and be limited to 26 letters and not to 36, 38... No! How stupid of me! How can we forget YEV/ԵՒ39 letters. Why do we stop there? Why don’t we invent symbols for the Arabic sounds of Q, ‘AA and others.

Which brings us to Փ which is exactly like the Greek Փ/Phi.

Yes,, we pronounce the Greek “philosophy” as փիլիսոբանք, as, it seems at one time we did not know how to produce the sound of “F”, just as we transliterate the Arabic “fil//elephant” to ՓԻՂ.

As I see it Mesrop did not devise the Փ to sound like P but like F.

Then, you may ask why we added the letters Օ and Ֆin the year 1275 just so Hethum would know how to pronounce his daugther Fimi‘s name and how to write France/Ֆրանսա?

Coming back to 0. Why was it not enough for AU/ԱՒ=O to produce the sound , and now our brothers in Yerevan will interpret/auto as աւտո rather than auto/oto/օտո?

 

 

[Shahan Araradian]

I am so glad you brought the subject up.

We all agree that Mesrop was a consummate scientist, yet he may have been born befire the concept of diphthongs was invented. Why did he go through the pain of devising symbols for each and every sound when he could have much more easily devise a system of combining one or more letters to produce the desired sound like the Latin Չ/CH, Շ/SH, Թ/TH, Ց/TS etc.!

Actually, in my opinion, it's better to have one symbol per sound, and not have diphthongs. (adding "sh", "th", etc. were all work-arounds in English, and not a very elegant solution. Check out the International Phonetic Alphabet; there's a reason that each letter has its own symbol.

 

Which brings us to Փ which is exactly like the Greek Փ/Phi.

Yes,, we pronounce the Greek “philosophy” as փիլիսոբանք, as, it seems at one time we did not know how to produce the sound of “F”, just as we transliterate the Arabic “fil//elephant” to ՓԻՂ.

As I see it Mesrop did not devise the Փ to sound like P but like F.

Glad we are on the same page here! (And you are implicitly, therefore, corroborating that the ejective sounds in Eastern Armenian did not exist in Classical Armenian.)

 

Now the question is: How were the other aspirated consonants in today's Armenian (Eastern and Western) pronounced in Classical Armenian? (The full list is: փ թ ք ց ճ).