Jump to content

Arpa

Members
  • Posts

    9,923
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    41

Everything posted by Arpa

  1. Պիտի անպայման նայեմ boy/տղայ, օղուլ, օղլան բառի բուն իմաստը: Բայց պիտի տեսնել թէ ինչու մեր Ափրիկէ -Ամերիկացի դրացիները ատեն այդ "boy" բառը: BOY-a-ji-ian??? Ամօթ ինձ: Այո, այո գիտեմ որ բոյա/boya նշանակի ներկ: Բայց ինչու ֆուրքերէն ենք խօսում? Ներկարեան մականունը ինչպէս նվաստ է Boya-ji-ian ի?
  2. Arpa

    Music lyrics

    Hi Koko, I saw your PM. Thank you. Look here; http://forum.hayastan.com/index.php?showtopic=2797&st=35 Even if it may not readily open, if you follow it down to individual posts you may find lyrics to your favorite songs.
  3. Այո, գիտենք որ ղալամ* Արաբերէնով նշանակի մատիտ, բայց միաժամանակ դա նշանակի Թուր(chisel), իմա զումբա, փորագրիչի** (engraver)գործիք,պարզապէս ԳՐԻՉ?*** , ղալամքար փորագրիչ, ըլլայ մանրանկարիչ , արձանագործ կամ խաչքարագործ: Այդ պատճառավ Պետրոսը****իր մականունը բարեփոխեց, հակառակ որ նա սխալ հէգեց իբր Դուրեան, Ստամբոլեան խուլ ականջ? *Չի շփոթել ղուլամ, տղայ, ծառայ ի հետ Միթէ այստեղից է օղուլ/օղլան բառը, իմա սուլթանի հեշտանքի ենթակայ տղայ, "օղլան, օղլան, նէ կիւզել օղլան"? Արդեոք այդ օղլանը ինչ ազգի պատկանէր? ** Մի ժամանակ Հաէպում Վարդավար Չոլաքեան անուն արուեստասէր, արուեստագէտ փորագրիչ կար: Արդեոք ինչ պատահեց նրան? *** Նկարիչ, լուսանկարիչ, փորագրիչ, մանրանկարիչ, լուսավորիչ.... եւ երբէմնի մեր գրչակից քաքագրիչները որք մեզ ասէն թէ քոքմա, քաքմա, քաքստրմա եւ ֆուրքիշ քաֆֆի բառերը մեր համադամ կերի Հայերէն անուններն են **** Դանիէլն ալ լքեց իր Չիբուքեարեան , ծխամորջագործ, pipemaker մականունը
  4. Սիրելի Յովհաննէս, դու պիտի դադարես ինձ մտրակել?: Խնդրեմ, ՄԻ! Շարունակիր!! Տես իմ Aug. 17 2007 գիրը սա շարանում http://hyeforum.com/index.php?showtopic=88...p;hl=rock+candy Տես Լիբանո-Սուրիա Ղանդուր(ghandour) շաքարագործ, անուշագործ հրուշակագործ գերդաստանները: Չի մոռանալ Հալէպի շաքարագործ, անուշագործ Մուսատտատ եւ Մահրուսէ գերդաստանները: Հնդկաստանի Ղանդի գերդաստանը ինչ կապ ունի? Candy=from Fr. It. Candir, candire, to form crytallize, from the Arabic qandi=made of sugar, from the Sanskrit khanda=a piece of sugar. Կարող եմ աւելի երկարել բայց երեւի այժմ այսքանը բաւ է: Իմ պարսկերէն բառաարանը ասէ ذقن qand Նշանակի lump of sugar, sugar cube. Բայց չի ասի “քանդահար” ին չ նշանակի: Կարող ենք խաղալ այդ վերջածանցով տեսնենք թէ ու կը յանգինք: Չի մոռանալ ղանդուր, ղանդհար, ղանդհի ազգանունները: Իսկ, ինչ նշանակի մուրվաթ? Միթէ այդ աղերս ունի Արաբերէն մրուէ մուրաբբա ի հետ? Իմա , marmalade, նարնջի պահածոյ?
  5. Ոչ, կատակ չէ: Իմ Անգլիերէն Բացադրական Բառարաը վկայ: Տես թէ այդ շատ ժողովրդականած Ամերիկեան իգական "Amber" անունը համընկեր է մեր Սաթենիկ անուան: Ինչպէս վերեւ տեսանք Աճառեանն ալ վկայէ թէ ՍԱԹ ի Արաբո -Պարսկա- թուրքա անունը քէհրիբա /քէհրիբար է, ոչ քեհրիման/ քահրաման: I don’t have a good Arabic dictionary as most of I have seen are very elementary wher they teach how to say "Salam, keef eq/how are you and "qaddesh/how much", according to my Persian dict. Qahraman means “hero, champion” from the Arabic. The reason why Marash was renamed “Qahraman Marsh, “victrious, heroic Marash” for having exterminated all vestiges of Armenians. Qhraman = victorious? The Capital of Egypt was given the name of Al Qahira (Victorious, Cairo). In the 10th c. The Fatimid General Jauhar(Gohar) Al Rumi, pay attention to his surname/nickname (Roman/Byzantine?) Al Rumi reconquered the city he called it Al Qahira, “the victorious“ , ( յաղթական, հերոս, նուաճող). Ոչ, կատակ չէր որ Յոյները ՍԱԹ ը կոչեն Elektra, նրանք նաէւ գoրծ ածեն դա իբր իգական անձնական անուն ինչպէս մեր ՍԱԹԵՆԻԿ ը: , փաղաքշական “Ա” յանգըի դէմ “Օ” արական ի: Բազմաթիւ մձջբերումներէ, տես; It does that because Amber is one theworld's conductive elements, it cannot conduct to any other element as most metals do. It holds its electrical chatge until it meets another low conductive substance like a (light) piece of paper or a strand of hair. Գերմանացի Richard Strauss ի օպերան հիմնեալ է Յոյն Սոփոգլեսի ողբերգանք ի վերայ: Իմ հայրն ալ ուներ իր ամենասուրբ Սաթի համրիչը, որ իր միակ յիշատակն էր իր նահատակ հօրմէն(որ մենք երբեք չի ճանաչեցինք), որը այժմ իմ երեց եղբօրս է անցել, որ մենք մեծ հրճուանքով շփեէինք նա, հոտոտում այդ բոյրը եւ աւելի մեծ հրճուանքով ելեկտրանանօրէն վերցնէինք թուղթի կտորներ կամ մազ: Կար ժամանակ որ Հայ հօր, արի այրի ամենա թանգագին ինչքը ամենաընտիր սաթով շարուած համրիչ էր, ինչպէս նաեւ ազնուական տիկնոչ ունենալ Սաթաշարան վզնոց:
  6. Arpa

    What ?

    Good observation Yervant. You said it better than I could. Yes, let us see what kind of "history-schmistory" those clowns are talking about. Except. We have to be very careful. Send experts who can speak with a "language" legible by all concerned, incuding third parties, not those with a vocabulary of swear words and insults, rather armed with archives and documents, not only compiled by us but by so called neutral third pary eyewitnesses, including their comrades in crime, the Germans. Let us see when an Armenian, any Armenian killed a "furk", a Kurd or any other except in self defense, a statute that even the US Supreme Court upholds as justifiable.. Not to send those predetermined, predestined sense of defeat and a "position of wekaness". Let us invite the world media and let them be the judge and referee. They claim that Armenians massacred milions of "muslims". One can only wish! That is if every Armenian man woman and child had a lethal instrument. Yes! Let us chase them as far as they can run and hide behind thos zillions of propaganda dollars, which sadly enough is contriuted by taxpayers of Armenian heritage. Can we Americans and Canadians boycott the IRS and stop paying taxes until they stop subsidizing (among others) that welfare state known as Ankara???
  7. Սաթ, Սաթ-ուժ Սաթօ, Սաթենիկ Sometime ago I asked Johannes to tell us what the Arabic and Greek words for SATH/ՍԱԹ are. Who knows this song? “Սաթօն սարէն կուգայ, շալկինը ցախ է Քելէ Սաթօ քելէ, Ինչ նազ ես անում…” According to the Armatakan ՍԱԹ= Մի տեսակքար, քեհրիբար, բուստ, մարջան: Եւ ըստ նոյնին , Լատիներէն amber բառը Սպաներէն “ամբեր” ից է որ իր կարգին Արաբերէն “ամբար” բառից է: Սաթին Յունարէնը Electra է: Իսկ Արաբերէնը “քահրաբա” کهربه Ուրեմն ինչ է Հայերէնը այդ ուժին որ մեր արդի օրուայ ճրագ գանդեղ/ կանդեղ/կանթեղ/candle/gandil ը լուսաւորէ**? ՍԱԹ- ՈՒԺ? Իսկ այդ կայանը որ արտադրէ այդ ուժը ՍԱԹԱ-ԿԱՅԱՆ? **Այո, մեր "կանթեղ" Լուսավորիչը մթագնեց մեր ամբողջ լոյսը եւ տեղափոխեց այդ Երուսաղէմեան Լոյսով: Թող որ այդ Երուսաղէմի Լոյսը այրի նրանց նստուկը:
  8. When we were younger we would sing; Tgha anoun@d Vartavar, mi ijetsour varik@d var Hazar amot!
  9. Arpa

    What's in a Name

    What’s in a name? UCSA? United Chicano States of America? Pardon me. This is also a test to see if my newly installed arabo-farsi font will show. ---- Սիրելի Յովաննէս, դու քո ասպնջական եւհիւրասէր բնակավայրը նկարագրես իբր SAR, իմա Syrian Arab Republic/Jumhuriah al -Arabiya al-Suria السوریه العربیه الجمهریه Խնդրեմ թող որ Անգլիերէն գրեմ: When did the Syrians become Arabs? When did the Lebanese become Arabs? When did the Egyptians become Arabs? When did the Asyyrians/Iraqis become Arabs? When did the Lybians, the Sudanese, the Tunisians, the Alegerians, the Moroccns, the Saharans become Arabs? The fact that today some of them speak and write in Arabic? Many North Africans still speak Coptic, Berber, just as many Syrians speak Aramaic. Should the Persians, the Afghanis, Urdu/Pakistanis who still use the Arabic script, the “abjad” also call themselves “arab republics”? Should the Sengalese who speak French, the Congolese who speak “Belgian/French” call themselves “…French republics”? Should Canada whose main language is English/French call themselves English/French Canada? Should Zimbabwe whose main official language is English call themselves English Republic of Zimbabwe? How about India, where among hundreds of local dialects English is the “lingua franca” so to speak? How about those in Papua-New Guinea who speak “pidgeon (droppings) English”, should they describe their country as “pidgeon English Republic”? Why do all these Middle Eastern countries feel obligated ro call themsels …Arab this or … Arab that Republic? There is one, or maybe two Arab countries. Saudia, or maybe even Jordan who like to call themselves “Hashemite”. Must all those countries whose (semi) official language may be English or French call themselves one or the other “republic”? How about Austria where the language is German? Should they call themselves “ Austrian German Republic”? How about all those Spanish speaking countries in Central and South America? Should they call thmselve Spanish this or Spanih that Republic? Of course, the esception of Portuguese Barzilain Republic. AAAH! That brings us in. The fact that Yerevan’s (first) official language is Russian, should we rename our Republic as Armenian Russian Republic? How about those whose first language is furkish or ass**eri? Just like in the case of SAR (Syrian Arab Republic), shall we revise the official name of our Homeland to “Armenian russo-ass*eri-furko Republic”? When will those countries like Syria etc. drop that four letter word “Arab” that has become synonymous with … you name it, from their official description? As Spanish is fast becoming the prevailing language in the US , should w rename the country the United Chicano States of America? WOW! Speaking of religion mythiligion!!!
  10. OK kids! No fighting! Here it is. Hitting the “nail and the horseshoe/մի գամին, մի պայտին“, so to speak. http://abovyan.com/index.php?option=com_co...61&Itemid=2 The word “vardavar” has two interpretations based on which of two pagan goddesses were worshipped: Astgheek or Anaheet. Astgheek (the Armenian equivalent of Greece’s Aphrodite) was the goddess of love and beauty. Since “vard” means “rose” in Armenian, a correlation was made between this holiday and Astgheek. According to legend, her beloved Vahagn (another Armenian pagan god) was once injured in a struggle with evil. She rushed barefoot to his aid. On the way, she hurt her feet while treading over the roses and her blood turned them red. This is how red roses came into being: the flower of love was born. She had her temple, where young and old alike would go on pilgrimage to praise her, sing songs, and offer bouquets of flowers and other gifts. On the other hand, Anaheet was the goddess of “purity, kindness, nurturing, temperance, fertility, wealth, and fullness”. She was identified with water, as a cleansing and purifying agent. In the ancient Hittite language "ooard" meant "water" and “ar” – “to wash”. These were related to Anaheet’s celebration. The essence of the rituals is splashing with water. On that day, water is considered to be curative and powerful. It is used to divine and foretell the future. It was superstitiously believed to be a means of driving away evil. The accompanying traditional songs, dances, and games were supplications to the gods to give water to the dry earth. People would present roses to each other and loving couples would set pigeons free. If the pigeon flew over the young girl’s roof three times then it was an omen that the man would marry the girl in the fall.
  11. Arpa

    What ?

    "Շիտակ նստինք, ծուռ խօսինք"?: Թող մերօրեայ մարգարէ Անդրանիկը խօսի: Մի հատուած Ծառուկեանի Թուղթ Առ Երեւան երկից: “Ո´վ չէր խաբել մեզ. Ու դեռ կիսաբաց կարմիր դրօշին Թէ հիասթափւած սիրտը մեր վհատ Առաջին պահին չի տւել հաւատ,- Թէ հազար անգամ օտարից խաբւած Ու հազար ձեռքից մէֆք առած հազար Մեր սրտում եղել է մթին կասկած՝ Թէ դրօշների ետեւ կարմրավառ ալիս է նորից նոյն արջը նօթի, Լոբանովների եւ Նիքոլայի Ստւերը դահիճ, Որպէսզի նորից, ինչպէս հանրակին Արձակի քրքիջ՝ Թէ սիրում է մեզ, սիրում հայերին Եւ սիրում այնքա՜ն, եւ սիրում այնպէ՜ս՝ Որ տալիս է մեզ...դրախտը բաժին, Իսկ այս աշխարհում դեռ տալիս է մեզ Մի մեծ Հայաստան... բայց առանց հայի,”- ---- Մարգարէութիւնը ոչ մի արժէք ունի մինչ իրականցում: Արդեոք քանի Հայ է մնացել Հայաստանում? Ըստ 1960 ի մարդահամը Սուրիոյ բնակչութիւնը 4.5 միլլիոն էր: Ներկայիս նրանք քառապատկուած են, աւելի քան 20 միլլիոն1 Նոյն ժամանակշրջանի իբր թէ Հայաստանը ունէր 3+ million, տեսնենք այսօր: Ով է ներգաղթւմ? Միթէ բնիկները ներգաղթ են փափաքում? Կրկին նոյն երկից: Նկատ, սա գրուածէր “ՄեծՆերգաղթից” մի երկու տարի առաջ: “Իսկ մենք, օ՜, գիտես, երջանիկ Աբով, Թէ հիմա ցրւած աշխարհում անծէր, Մէն մի հայ սրտի մէն մի տրոփով Սպասում ենք դեռ՝ Հայրենի երկրի կանչին քաղցրալուր. Սպասում ենք լուռ, տրտում ու խռով, Ներկան՝ մեզ համար տառապանքի ծով, Մեխւած մեր սրտին՝ անցեալը սուր սեպ, Եւ ցուրտ ապագան, խաւար ու անյայտ, Գողգոթաների կատարին ցցւած Մեզ համար ցաւի մի նոր խաչափայտ”
  12. A paraphrase of Gevorg Abov’s Menq Chenq Moratsel Դուք Արցախ շներ, Դուք Երէւանցուն Ստիպել էք չոքել Եւ իր սիրտն ի վեր Պարպել մաուզեր Այդ չենք մոռացել: Below quote by Johannes is from here; http://hyeforum.com/index.php?showtopic=17...rukian&st=0 In response to this quote by Nazarian. One can only wish that one had 1 % of the gold that Johannes’ heart is made of. We would be the richest nation. What makes it even more compelling is that Zarukian’s masterpiece was written in Johannes’ birth place and present abode Aleppo. See the nostalgia, compassion and the spirit of reconciliation of both and either. Below a full version of Tught Ar Yerevan/Թուղթ Առ Երեւան in response to that curse/հայհոյանք by Abov This is posted by our friend RIP Vartahoor in another forum. Thank you. I am sure Hratch was stimulated about the subject by conversations he and I had in another forum. Hratch was a Dashnak at heart even if he had had second thoughts about it along the way. Not to forget that his daughter Arpi Vartanian is the the “ambassador” of the Armenian Assembly in Yerevan. ==== Please note that Zarukian’s epic poem was written in December of 1944, not 1946. The latter is the date of the publication that Hratch found. I have had and read the book some time ago, but I did not appreciate the power and passion, the heartrendingly nostalgic theme. Please read it again and pay special attention to the end “Hey Jan Yerevan” part and see the nostalgia and the “prophecy” where Andranik begs the likes of Abov to open their arms and invite the poor orphaned diasporan to the Motherland. “prophecy”? Two years after, what we know as the “nergaght” happened . But, was all a “bed of roses” . Is it a “bed of roses” now? ==== The preamble; ՄԵՆՔ ՉԵՆՔ ՄՈՌԱՑԵԼ Մայր որդեկորոյս, Որդի´ք որբացած՝ Ուրւականների´ն Այդ սովահալած- Երկրում մեր աւեր Այն ո՞վ էր դաւել, Մենք չենք մոռացել: Ո՞վ էր վաճառել իշատիչ գայլին Ժողովո´ւրդը մեր Ու գամել ժայռին, Արնաքամ ու մերկ Թէ մանուկ, թէ ծեր - Մենք չենք մոռացել: Դո´ւք դաշնակ շներ, Դուք հայ գեղջուկին Ստիպել էք չոքել Եւ իր սիրտն ի վեր Պարպել մաուզեր - Այդ չենք մոռացել: Դո´ւէ էիք արիւն Ու հուր տարածել, Որ արիւնարբու Սեւ մոլո´խը ձեր Իր մեծ աւարից Ձեզ պատառ գցեր - Մենք չենք մոռացել: Որ կը դառնայիք Ֆաշիզմի ռազմի Արիւնածարաւ Շներն անազնիւ, Արնոտ բորենու Թաթը կը լիզեք, Մենք չենք մոռացել: Մենք չենք մոռացել, Որ պիտի ջնջենք Երկրից առյաւէտ՝ Սեւ Ֆաշիզմի հետ Նաեւ հե´տքն իս ձեր - Ո´չ, Չենք մոռացել: Գէորգ Աբով (Կարմիր Մարտիկի Գրադարան, Թիւ 7, ՀԱՅՊԵՏՀՐԱՏ, Երեւան, 1944) === And the response; ==== ԹՈՒՂԹ ԱՌ ԵՐԵՒԱՆ Գրեց՝ Անդրանիկ Ծառուկեան 1946 Հալէպ Այս ուշ գիշերին, Աշնան տխրակոծ հողմերի միջով Ու բարակ մաղւող անձրեւների տակ, Գնում է ահա, Մի քայլամոլոր ու հիւանդ տղայ. Անցնում է խոնաւ ու թաց մայթփրից Գլխահակ, տրտում, Եւ նրա սրտի մռայլ խորքերում Խփող որպէս մուրճ՝ ծանր մի թախիծ... Գնում է խոնաւ ու ցուրտ մայթերով Անընկեր, մենակ, Ձեռները անփոյթ գրպանների մէջ, Ասես իր յոգնած ուսերի վրայ Անտեսանելի մի ինչ որ կապար. Մի չար աստուծոյ ինչ որ մութ անէծք, Ոխակալ բախտի Ճակատագրային հսկայ մի բռունցք... Նրա աչքերի փոթորկած ծովում, Որպէս թեւաբախ ու մեռնող թռչուն՝ Մի անհաս կարօտ.- Հեռաւոր գարնան նետւած պաղատանք, Կապոյտ լեռների ու ջերմ արեւի Որպէս յաճախանք՝ Անհա´ս մի կարօտ հայրենի երկրի: Երազում է նա իր երկրի մասին Ինչպէս կարօտած մայրը իր զաւկին, Ինչպէս պապակած հողը անձրեւին, Ինչպէս սրսփող հիւանդն արեւին, Ինչպէս ոգեվար կռունկը կեանքին՝ Երազում է նա իր երկրի մասին: Օ՜ հիմա, այնտեղ շէն երդիքներ կան, Ու զւարթաձայն երգեր ու ծիծաղ, Հողից դուրս պայթած սերմերի նման Նոր սերունդների կեանքը կայ չքնաղ. Ու մանուկներ կան հազար ու հազար, Երազ աչքերով անթիւ մանուկներ՝ Ապագայի դէմ ժպտուն ու պայծառ: Հեռաւոր երկրի կարօտը սրտին Ու լուսապայծառ երազն աչքերում, Աշնան դալկացող ստւերների հետ Ու բարակ մաղւող անձրեւների տակ, Ինքն էլ երերուն, մի տարտամ ստւեր՝ Ո՞վ է նա - մոլար ու անտէր տղայ, Ի՞նչ է նա - սուզւած նաւի մի խլեակ, Ո՞ւր է նա - օտար ու խորթ մի աշխարհ, Ի՞նչ ունի - ոչ հայր, ոչ տուն, ոչ զաւակ, Ոչ մի կտոր հող անծայր աշխարհից Ու ոչ մի երդիք այս երկնքի տակ.- Անվերջ մաքառող պայքարում հացի, Չունի նա ոչինչ՝ վշտերից բացի... Այսպէս հողմավար ափունքից ափունք Քշւող բիւրաւոր խլեակներից մին՝ Այդ ես եմ ահա, Որ գնում եմ թաց ու մութ մայթերով, Եւ ատամներիս տակ սիրտս սեղմած՝ Մտածում եմ քո երգի մասին, Օ՜ Գէորգ Աբով... Հայրենի երկրից դու ինձ ես յիշել, Ինձ գիր ես գրել բառերով հատու, Ու բառերի մէջ դրել ես կրակ, Ու կրակի հետ թոյն ու մոլեխինդ՝ Եւ ասում ես ինձ. -Քեզ չեմ մոռացել: Դու ուզում էիր սարքել պատարագ Եւ զոհասեղան վասն հայրենեաց, Դու ուզում էիր Նւիրել նրան արիւնդ կարմիր, Դէհ, եղիր պատրա´ստ. Հայրենիքն էլ քեզ տալիս է ահա Թոյն ու մոլեխինդ. Քեզ չի մոռացել, նա քեզ չի մոռնայ, Ու կը հալածի քեզ անհաշտ ոխով՝ Մինչեւ մեր պայծառ արեւի ներքոյ Անհետ չքանայ յիշատակը քո... ես չեմ ատում քեզ, անէծք չեմ տալիս, Իր խենթ արիւնի կարկաչուն երգով Հայրենակարօտ ու խոցւած հոգիս Չունի քեզ հանդէպ, օ՜ Գէորգ Աբով, Ոչ քէն, ոչ բողոք, Այլ բութ մի կսկիծ, անանուն մի ցաւ, Եւ որպէս կարիճ խայթող մի մորմոք... Եւ ինքս ինձ հետ դեռ միտք եմ անում, Թէ ո՞նց է եղել, - եղե՞լ է արդեօք - Որ հրդեհներում կիզւած ֆիդային, Չարիքի հանդէպ անչափ անողոք, Տկարների դէմ անչափ կաթոգին Մեր ջա´ն ֆիդային, Իր եղբայրների հանդէպ հարազատ Լինի այնպէս չար եւ անմարդկային, Լինի այնպէս վա´տ... Այդ ե՞րբ է եղել Որ հայ գեղջուկին ստիպել են չոքել Եւ իր սիրտն ի վեր Պարպել մաուզեր: Ե´րբ է պատահել արարքն այդ դժխեմ, Հայը հայ մարդին ե՞րբ է կոտորել, Հայն հայի արեան ե՞րբ է ծարաւել. Զառանցա՞նք է սա թէ մի սեւ կատակ, Եւ կամ Պատմութեան յատակից պղտոր, Գորշ ու լպրծուն դիրտը խառնելով Դուրս հանւած մթին լէգէնտի կտոր... Հայը հայ մարդին ե՞րբ է կոտորել Օ՜ էորգ Աբով.- Թէ մութ օրերին, Փոթորկոտ ու սեւ այն սեւ օրերին, Բաբելական խուլ խառնակոյտի մէջ Մեկնել է անմիտ, մի յիմար գնդակ Եւ անմտորէն խփել մի հայի,- Թէ մի գազազած, անօթի հայդուկ Դարձել է քաղցից խելառ աւազակ Եւ անասնական սուր մօլուցքի մէջ Հրացան պարպել հարազատի դէմ, Կողոպտել նրա պատառը վերջին, Յետոյ կուլ գացել անողոք սովին Ինքն էլ իր հերթին,- Թէ փրփրակուտակ ալիքների մէջ Յեղափոխութեան կատաղած ծովի Ու պայքարի մէջ կեանքի ու մահի Մի եղբայրական կռիւ է եղել Յաւէտ ողբալի,- Ինչո՞ւ որոնել, որպէս նեխած լէշ, Տասնամեակների ներքեւ պատանքւած Կռիւն այդ տխուր ե´ւ անմիտ ե´ւ գէշ, Ու նետել որպէս մարտի հրաւէր, Օտարութեան մէջ, հարենի երկրի Կարօտով մեռնող հարազատներին... Եղել է հնում թէ բիրտ ու հարբած Ինչ որ մավզէրիստ, Չի՞ եղել միթէ եւ մի խեւ Աւիս, Որ մեծ Լենինի պատգամին անտես՝ Երեւանեան մութ բանտի նկուղում Կացինահարման սարքել է հանդէս... Դո´ւրս ժայթքել նորից հին ոխը ժահրոտ, Եւ որպէս արջասպ Միմեանց երեսին արձակել ամօ՞թ... Յիշե՞լ ոնց մեռաւ մարտիկն Համազասպ, Յիշե՞լ, յիշե/՞լ դեռ...Ինչո´ւ, երբ արդէն Ծանր պատմութեան գլանը հարթիչ Թողել է անդարձ ամէն ոխ ու քէն... Եւ ինչո՞ւ քամուն չյանձնել նորից Ինչ բերել էր մեզ սեւաբախտ քամին, Ու եղբայրների միջեւ սրտակից Ցանել պայքարի որոմներ մթին, Ինչո՞ւ չպոկել մեր կանաչ արտից Բոյսերն այդ զազիր որպէս մոլեխոտ Եւ անգէտ մնալ, թէ կռիւն այդ հին Մեր դաժան բախտի խաղն էր արիւնոտ, Եւ ճակատագրի քրքիջը վերջին, Նետւած ուժաքամ մեր ժողովուրդի Անծայր սուգերից դեռ թաց աչքերին... Գուցէ եւ մի խենթ եւ գինով աստւած Կամեցել է դեռ, որ լինի գրւած՝ Թէ մի ողջ երկիր յանձնել են սրին, Մի ողջ ժողովուրդ ղրկել անապատ, Ջարդել անխնայ ե´ւ մանուկ ե´ւ ծեր, Լլկել անպատիժ կոյս թէ նորահարս, Պղծել աներկիւղ ե´ւ խաչ ե´ւ խորան, Ու կէսը նրա - Միլիոն մի կեանք - Նետել են մահւան, Որ կէսը ապա ծաղկի ու շէննայ, Բայց իր նորաստեղծ երկիրը թրջի Էլե՝ մի անգամ հայի արիւնով Եւ հայի ձեռքով... Կարող են մարդիկ խախտել լեռներին Ու բազկի ուժով սանձել գետերին.- Բայց ո՞վ է կարող Ժամանակների վճիռը եղծել, Եւ դիւցազնութեան կապոյտ երկնքում Շողացող աստղին վարագոյր քաշել... Դաշնակ շների՞ն... Բայց ո՞վ են նրանք, շներն այն բոլոր, Որոնց սրբազան յիշատակն ի վեր, Մի քերթող Աբով - բառերի որսորդ - Եկել իր թղթէ կապարճն է պարպել... Շնե՞ր են նրանք, մարտիկներն այն սուրբ, Հողի կարօտով հող դարձած մարդիկ, Որ սիրտը իրենց որպէս պայթող ռումբ, Եւ կեանքը իրենց որպէս խօլ մրրիկ Զարկել են հայոց դաժան լեռներին, Եւ թշնամու դէմ լեռնացած քէնով Քայլել են կեանքից ու հասել մահին... Շնե՞ր են նրանք, հերոսներն այն վեհ, Մեր ազատութեան վաղ այգաբացին Հեքեաթից յառնող վիշապների պէս Ու հեքեաթ դարձած ոգիներն ահեղ. Նրանք՝ որ խաւար ժամակներում Շրջել են վառւող խարոյկների տեղ. Որպէսզի մթին հայ խրճիթներում Դարերով մարած լոյսը պլպլայ, Եւ արդարութեան ծիրանի գօտին Նորից կամարւի հայ երկրի վրայ, Որպէսզի խրւի գութանը անշեղ Մեր սեւ հողերի չարչարւած կողին, Եւ ակօսներում տաք քրտինքի տեղ Մաճկալի ճակտից չթորայ արիւն, Որպէսզի արդար հացի սեղանին Աղօթքի փոխան չլինի անէծք, Եւ արդարութեան լուսինը դեղին Մեր մանուկների հեւքոտ երազում Երկնքից կախւած չթւայ լայն վէրք¦ Շնե՞ր են նրանէ...Եւ շո՞ւն էր արդեօք Եարի փոխարէն ցուրտ զէնքը գրկած Խրոխտ ֆիդային - մարմնացած բողոք, Ու համակ կսկիծ, ցասում ու վրէժ, Որ անհաւասար մարտի էր ելել Ընդդէմ արիւնոտ Սուլթանի խենեշ, Եւ ընդդէմ Ցարի, ընդդէմ Խաների Ու բոլո´ր, բոլո՜ր բռնակալների... Շնե՞ր են նրանք...Եւ շո՞ւն էր միթէ Մղձաւանջներում մղձաւանջ դարձած Սասնոյ վիհերի ոգին երկաթէ... Եւ շո՞ւն էր միթէ Հրայրը թախծոտ-գաղափարի սիւն, Եւ շո՞ւն էր արդեօք որպէս աշտանակ Ռումբից հրկիզւած հէգ Բաբկէն Սիւնին, Թէ՝ ազատութեան բագինի առաջ Ընկած նահատակ... Օ՜ շո՞ւն էր, շո՞ւն էր Գէորգը առիւծ, Սերոբը պարթեւ, Մակար ծերունին՝ շնչող մագաղաթ Օ՜ շուն էր Մուրադն իր ձիու վերեւ, Ռոստոմը խոժոռ՝ կաղնի հաստարմատ, Եւ Քրիստափորն՝ արդար ուժանակ, Շո՞ւն էր Զաւարեանն՝ անբի՜ծ ինչպէս լոյս, Թէ մեր աշխարհում մարդացած Յիսուս... Ու լէգէնդական թափօրը հսկայ Համեստ անանուն մեր հայդուկների, Արեան ու վշտի ծովերից անցած, Լեռների լանջին եւ մութ ձորերում Անթաղ մնացած մեռելներն ամէն, Կախաղանների մռայլ կատարին Եւ արհաւիրքի խուլ զնդաններում Զոհերն անհամար, Ու նահատակներն այն լուսապսակ Հայոց պատմութեան անդունդներն ի վար, Բոլորը նրանց շներեին վոհմա՞կ... Ու դեռ դպրութեան այգեստաններից Փոխան երազի՝ դժոխք շալակած, Փոխան տաւիղի՝ շեփորով պղինձ Արի՜ւն, արհաւի՜րք, կոտորա՜ծ երգող Քերթողները վէս,- Փոթորկամռունչ, խօլ Սիամանթօն, Եւ քաղցրաթախիծ Վարուժանը հեզ, Վաստակը նրանց շների թողօ՞ն... Մարգարէաշունչ երգերը նրանց Շների կաղկա՞նձ... Օ՜ հիմա, հիմա, Կարող է նրանց ոգին անհանգիստ Յանկարծ ծառանալ երկնքի դիմաց Որպէս վիրաւոր Գամփռ մի հսկայ, Բանալ աստղերին իր սիրտը մռայլ, Ու ցաւից կանգնել զոյգ ոտի վրայ Եւ անվերջ ոռնալ... Օ՜ հիմա, հիմա, Եղեռնի կարմիր անապատներից Կարող է անթարթ ու չոր մի կմախք Շարժւել դէպի վեր, աստղերի ճամբով, Հասնել երկնքին, Եւ ստեղների վրայ Յարդգողի Մի ահեղիմաստ համերգ փոթորկել... Օ՜ հիմա, հիմա, Կարող է երկրի սիրտը պատառւել, Լինել տեղաշարժ, Եւ ընդերքներից հայոց աշխարհի, Որպէս յայնտնութեան քստմնող միրաժ, Դուրս խուժել յանկարծ Դաշնակ շների մի անհուն բանակ... Օ՜ հիմա, հիմա, Կարող է նոյնիսկ, Որ դաշունահար ու մերկ մի մարմին Անսանձ հողմերի շեփորը գողնայ, Եւ քար մարդկութեան քարեղէն խղճին, Անէծքի շունչով բիրտ ու անխնայ, Մի վերջին անգամ էլի´ որոտայ Խաբւած իր հոգոււ կսկիծը խորին... Կարող են մարդիկ խախտել լեռներին.- Բայց ո՞վ է կարող Վճիռը եղծել ժամանակների, Եւ դիւցազնութեան կապոյտ երկնքում Շողացող աստղին վարագոյր քաշել... Արեան ու ցաւի ծովերից անցած Մեր հազարամեայ հին նաւը խարխուլ Մի վերջին անգամ առագաստ պարզած Եկել է ահա այս ափերին փուլ. Քանի՜ մարտիկներ ծեծել են նրա Կայմերը հաստատ, կամուրջներն ամուր, Եւ որպէս փետուր՝ Նետել մոլեգնած կոհակների վրայ, Զարկել խութերին, Ու զահանդական, խոր անդունդների Խաւար երախին... Եկել են մեզ դէմ Վոհմակներն անթիւ մութ խուժանների, Եկել հիւսիսից, եկել հարաւից, Տափաստաններից եկել են ծարաւ, Ու մեր մաքրափայլ պայծառ ջրերին Խառնել են նեխանք, արիւն ու շարաւ, Արտերին իջել՝ հանց անկուշտ մարախ Գիւղերին նստել որպէս պղծութիւն, Ու չի մնացել եւ ոչ մի օջախ, Ու մեր հարսների ճակատին մաքուր Շնագայլերի գարշահոտ դնչից Նարօտի վրայ չլինէր սեւ մուր... Երկիրը մեր շէն դարձել էր դամբան, Ու դամբանի մէջ ժողովուրդը մեր Եղել անկշտում սրերի յեսան. Ապրում էր ահով, կէս-մեռել կէս-ողջ Վեց ստրկութեան անհատնում դարեր. Կեանքը նրա մէջ լոկ կայծ էր դողդոջ Եւ նա աշխարհում թափառող ստւեր, Տառապանքների ներքեւ անհաշիւ Կորցրած ընդմիշտ ե´ւ ինչք ե´ւ պատիւ... Եւ դամբանների անծայր խաւարից, Ցուրտ մոխիրների պատանքը թոթւած, Զարթնել է յանկարծ մի սիրտ կենսալից Տրոփել է նա կշռոյթով առաջ, Եւ նրա արեան ցնցող զարկերից Շնչել է մեռեալ երկիրը ամբողջ. Թմրած հոգիներն առել են խոյանք, Ստրուկը խոնարհ դարձել է մարտիկ, Պայքարը ազնիւ նկատել պարծանք Եւ աղաղակել - Մահ կամ Հայրենիք... Մի սիրտ է խփւել մոխիրների տակ, Հողմերի դիմաց բացւել մի դրօշ, Թափւել է արիւն, սուլել է գնդակ, Լսւել սուրերի կայծակնագոռ շաչ. Ոսոխը վատթար ջարդել է անվերջ, Մարտիկներն անվախ քայլել են առաջ, Նորեր են եկել ընկածների տեղ, Երկիրն է դարձել գալարւող բռունցք. Արիւնը դարձել զայրագին հեղեղ, Հովիտները խոր լճացած արցունք. Դժո´խքն է փլել մեր երկրի վրայ Ու հողն է պայթել որպէս շէկ կաթսայ... Հոսել են ապա հեղեղներ տղմուտ, Եւ մութ ամպերի արանքից դաժան Բացել երկնքի կտոր մի կապոյտ. Յոյսեր են ծաղկել եւ շունչը գարնան Խօստացել երկրին մի բեղուն ամառ. Արցունքն է սրբել ժողովուրդն հայոց Եւ լծւած հերկին ազնիւ ու արդար, Յառել է աչքերն օրերին գալոց. Եւ հաւատացել՝ թէ իր վէրրքերին Հպում են ահա մատներ բարեգութ, Թէ եկել, հասել է Սամարացին, Կը լինի շուտով տօն ու այգեկութ, Հնձանների մէջ կը խայտայ գինին, Ընդմիշտ կը չքւի ստւերը մահւան Ու լեռների վրայ ու մեր դաշտերի՝ Նորից կը ժպտայ պայծառ ապագան... Յոյսեր են ծաղկել...կտոր մի կապոյտ... Հօֆ եւ Վեստէնէնկ... Բարենորոգում... Կտոր մի կապոյտ.- Ուղեղների վրայ, սրտերին վրայ՝ Դաշնագրերի փոշեթաթաւ կոյտ. Հոգիների մէջ՝ յոյզերի փեթակ. Ու երակներում՝ ցնծութեան կրակ.- Կը լինի շուտով հարսնիք ու ծիծաղ, Անապատը չոր կը լինի պարտէզ, Ողբը հնօրեայ՝ սիրոյ անուշ տա´ղ... Կտոր մի կապոյտ... Յոյսը՝ կը լինի Ձմռայ մէջ բացւած վառման վարդենի... Կտոր մի կապոյտ... եւ կապոյտի վրայ՝ Ինչպէս... ինչքան շուտ... ա՜հ, ինչպէ´ս, ինչպէ՜ս՝ Յեղակած փայլա՜կը մեծ Եղեռնի... Յիշո՞ւմ ես, Աբով - կռիւ էր նորից, Լիզում էր աշխարհն հրդեհը քանդիչ, Տւել էր կեանքին մահը մի նոր կից Ու սիրտը մարդուն դարձրել արճիճ: Նորից բանակներ բանկակների դէմ, Նորից բռնութեան խելագար արշաւ, Իսկ մեր հողերում ոսոխը խարդախ Նիւթել էր ծածուկ ահաւոր մի դաւ, Բացել մեր առաջ անհուն մի դագաղ... Ու կարաւաննե´ր՝ անվերջ ու անծայր, Անապատներում՝ արհաւիրք ու սուր, Քաղաքները շէն գետնին հաւասար Ու ճամբաներին՝ գանգերի բլուր... Ոռնում էր խուժանն անկուշտ ու վայրագ Եւ իր սեւ հոգուն ու եղեռնի վրայ, Որպէս անթափանց խաւարի վերմակ՝ Փռւել էր նեխած խիղճը մարդկութեան... Յիշո՞ւմ ես Աբով.- եղել է մի օր, Անցած ու գալիք օրերից բոլոր Անջատւած մի օր. Ապրիլ է եղել, դաշտերում ծաղիկ, Եւ մի հեռու տեղ, մի գետի ափին, Եղել է արեան կարմիր բաղանիք... եղել է մի օ´ր, Եւ արաբական տաք անապատում Եղել Ռաս-իւլ-Այն, եղել է Դէր-Զօր. Յիշո՞ւմ ես, Աբով.- Եղել է Դէր-Զօր... Յիշո՞ւմ ես, Աբով.- Թէ եղաւ մի սեւ ու վատութեան օր, Ժողովուրդը մեր մորթւող ոչխար, Ապա եւ նորից ինձ հետ միասին, Ճակատները վա´ր՝ Համբոյր տանք բոլոր, բոլոր շներին, Օ՜ էորգ Աբով, Որ մեր աղարտւած ու անսուրբ ճակտից Անմար վրէժի սրբազան հրով արշ ստրկութեան ամօթն այրեցին... Եւ փառք շներին. Նրանց՝ որ մահով յաղթեցին մահւան Եւ մահից առաջ թշնամու ճակտին Որպէս պղծութեան անմոռաց խարան, Արեա´մբ գրեցին՝ Թէ մահն է միշտ մէկ եւ ամենայն տեղ, Թք մարդը կեանքում կը մեռնի մի հեղ, Թէ հազար երնեկ ու բիւր երանի Նրա´ն՝ որ ազգի սիրոյն կը զոհւի... Ու նորից պատիւ եւ փառք շներին՝ Վասպուրականից մինչեւ Մուսա Լեռ, Ու մինչեւ Ուրֆա եւ արահիսար, Չոք-Մարզըւանից մինչեւ Տաւրոսներ, Փա´ռք մեր երեկի, փա´ռք մեր ներկայի Ու դեռ գալիքի բոլո´ր շներին... Յիշո՞ւմ ես Աբով.- Նահանջ էր այլ տեղ Ու լեղապատառ քայքայման խուճապ. Եւ որպէս խրտնած ու գինով նախիր՝ Ռուսաց զօրքերի փախուստն հապշտապ, Նետել էր Լէնինն իր պատգամը.- Տո՜ւն, Ողջո՜յն տառապող երկրին ու մարդուն, Ողջոյն ոսոխի´ն, ողջոյն պարտեալի´ն, Ողջոյն բոլորին եւ դարձ՝ դէպի տուն... Յիշո՞ւմ ես Աբով.- ալիս էր նորից, արիւնոտ դնչով Նոյն հրէշը սեւ ժանիքը սրած, Որպէսզի անզուսպ թափով մի վերջին՝ Վերջին բեկորին տայ վերջին հարւած... Եղե՞լ է արդեօք դարերի խորքում Աւելի մթին, անյոյս ճգնաժամ՝ Երբ օրհասական հայոց աշխարհի Սիրտը վիրաւոր ու արիւնաքամ, Յաւիտենութեան վիհերից առկախ՝ Դադարեց մի պահ... Յիշո՞ւմ ես Աբով.- երկինքն էր սառել, Չկար բարեգութ եւ ո´չ մի աստւած. Ու երկիրը մեր՝ կենդանի մեռել, Ընկել բորենու կլափի դէմ բաց... Ու ճակատագրի մատեանում անպէտ Մի ձեռք անողոք Դրել իր արդէն տխուր վերջակէտ... Երկինքն էր սառել ու չկար Աստւած... Բայց ահա´, ահա՝ հէքեա´թ թէ հրաշք, Ծառացաւ մի մարդ, Հրաշքից փախած ու հրա´շք մի մարդ. Կանգնեց նա դաշտում մեր Արարատեան, Դիակների մէջ եւ ագռաւների, Եւ հաւատքն արած պողպատեայ վահան, Եւ սէրն հայրենեաց մի շեփոր ռազմի՝ Սոված, սարսափած մարդկանցից վհատ Դարբնեց մի բանակ, Եւ որպէս ոխից շիկացած երկաթ՝ Խփեց ոսոխի ճակատին անարգ... Յիշո՞ւմ ես, Աբով, թէ ոնց ապրեցան Հայոց աշխարհի զարմերը վերջին, Երբ չկար աստւած, երկինքն էր դաժան, Յիշո՞ւմ ես կրկին, Ահեղ Բէլի դէմ ծառացող Հայկին Եւ նրա թոռան. Թո՞ռն էր նա Հայկի, զա՞րմը Վարդանի, Դաւի՞թն էր մանուկ, Հայոց լեռներում յայտնւած ոգի՞... Յիշո՞ւմ ես նրա ճակատը պայծառ, Անունն անթառամ- Մանուկեան Արա´մ... Յիշո՞ւմ ես ապա. Կռիւ էր, երգ էր, խա´ղ էր մահի հետ, Թշնամին՝ յոխորտ ճակատների վրայ, Եւ ինչպէս պրկած աղեղի սուր նետ՝ Նրա թիկունքին Սեպո´ւհն էր խիզախ եւ իր այրուձին... Յիշո՞ւմ ես ապա. Արաքսի ափին վերջալոյս էր վառ Եւ բլուրների լանջին հեռակայ Սւինամարտի բոցկլտող անտառ. Դաշտում՝ վիրաւոր ձիերի խրխինձ, Հովտում՝ մորթւող թշնամու բառաչ, Եւ խրամների երախից քանդիչ նդացիրների բոցավառ շառաչ: Յիշո՞ւմ ես ապա. Փշրել էր նորից իր ժանգոտ շղթան Արտաւազդների զայրոյթը հզօր. Քանդել էր նորից թումբերը համայն Հայկազունների ոգին թեւաւոր. Եւ ատամների կրճտող քէնով, Որպէս վրնջող ու կատաղած ձի՝ Խածել էր շեղփից մահւան մանգաղի... Յիշո՞ւմ ես ապա. Դուրս էին խուժել առասպելներից Նախահայրերի ոգիներն հսկայ Ու եղել կռւող զօրքին զինակից.- Հասել էր Սասնոյ Ոաւիթը մրրիկ Ու եղել մարտում Աննահանջ թափով յաղթող Անդրանիկ, Եկել էր որպէս մի նոր այլ-Վահան՝ Նիկո´լը Դուման. Եկել էր Մուշե´ղը Մամիկոնեան Պահած ճերմակ ձին, Պահած եւ հոգին, պահած եւ անուն, Ու փոխած միայն, միայն ազգանուն Եւ դարձած Մուշե´ղ մի Աւետիսեան... Եւ ինչպէս Մանւէլ վէրքերով առատ, Մահճից եղկ մահւան թմբիրը թօթւած՝ Թամբել էր իր ձին ու դարձել Մուրադ Մարտիկ մի ահեղ: Որպէսզի անփայլ մահով չմեռնի Եւ թողի պայծառ քաջութեան անուն, Սրտում մեծագործ իր ժառանգների... Չյիշե՞լ նրանց - Դաշնակ շներին, Ու դիւցազնութեան լոյս ոլորտներում Շողացող աստղին վարագոյ՞ր քաշել. Չյիշե՞լ , ինչո՞ւ. Թաղել, ուրանալ անցեալ մի շքեղ Ու դառնալ գնչու... Յիշո՞ւմ ես ապա. Երաշտ մի հովտից, անանուն դաշտից Պողպատ առ պողպատ Դարերին նետւած կամուրջ մի հսկայ.- Օ՜ Սարդարաբադ... Յիշո՞ւմ ես ապա. Սրտերի գրոհ ու կամքի հեղե´ղ, Ոգու ուրւակա´ն, Ու մետաղացած բազուկներ ջրդեղ՝ Հրաբուխներից տեղահան անտա´ռ, Ու երկնքի դէմ գալարւող թաթա´ռ- Յիշո՞ւմ ես ապա՝ Մոռացւած մի գիւղ, մի խուլ կայարան- Ղարաքիլիսա Ու Բաշ-Աբարան... Քաջալանջ Հայկից թող մինչեւ Տիգրան, Ու պերճ Տիգրանից մինչ Կարմիր Վարդան, Ու մինչեւ, Գագիկ, ու մինչեւ Թորոս, Մինչեւ Դաւիթ Բէկ Եւ մինչեւ, մինչեւ Բաղրամեա´նն հերոս, Վե´ր կենան մի հեղ, Հողի տակ ապրող մարտիկները մեր Վե´ր կենան մի հեղ, Եւ Արարատից մինչ անհաս երկինք, Ու երկնքներից դեռ մինչեւ աստղեր, Ու մինչեւ եթեր, Ու մինչեւ Աստւա´ծ. Ու համբոյր տան ձեզ, Ու տան ձեզ պատի´ւ, Տան Փա´ռք ու պարծանք՝ Հէ´յ Սարդարաբադ Ղարաքիլիսա´, Հէ´յ Բաշ-Աբարան... Յիշո՞ւմ ես ապա. Արիւնից ծորած երիզ մի կարմիր, Երկնքից պոկւած կտոր մի կապոյտ, Հասուն հասկերի շող նարնջագոյն, Եւ վեց դարերի խաւարի վրայ՝ Դրօ´շ Եռագոյն... Յետոյ Նոյեմբեր, ապա Փետրւան, Նորից արցունքի ու արեան տարափ, Մինչեւ մոլեգնած ջրերից վարար, Երկիրը հիվանդ խարխափ առ խարխափ Հասաւ իր կայքին, Ու պարզեց թեւերն իր ցրտից կարկամ Բորբ արեգակի դէմ Խորհրդային... Ո՞վ չի խաբել մեզ, Ո՞վ չռ մօտեցել մեր խորունկ վէրքին Որպէս երկնաւոր բարի յարալէզ Եւ ո՞վ իր անյագ ոսկու ծարաւին Չի տւել յագուրդ մեր տաք արիւնով, Ո՞վ չի խաբել մեզ... Ո´վ չէր խաբել մեզ. Ու դեռ կիսաբաց կարմիր դրօշին Թէ հիասթափւած սիրտը մեր վհատ Առաջին պահին չի տւել հաւատ,- Թէ հազար անգամ օտարից խաբւած Ու հազար ձեռքից մէֆք առած հազար Մեր սրտում եղել է մթին կասկած՝ Թէ դրօշների ետեւ կարմրավառ ալիս է նորից նոյն արջը նօթի, Լոբանովների եւ Նիքոլայի Ստւերը դահիճ, Որպէսզի նորից, ինչպէս հանրակին Արձակի քրքիջ՝ Թէ սիրում է մեզ, սիրում հայերին Եւ սիրում այնքա՜ն, եւ սիրում այնպէ՜ս՝ Որ տալիս է մեզ...դրախտը բաժին, Իսկ այս աշխարհում դեռ տալիղ է մեզ Մի մեծ Հայաստան... բայց առանց հայի,- Թէ չենք կամեցել լինել մենք անհետ, Թէ չենք կամեցել կորչել առյաւէտ, Թէ մի հեղ էլ մե´նք եղել ապերախտ, Մերժել ենք գնալ երկինք ու դրախտ, տել՝ մեր նախնեաց հողը կենսատու Քան երանաւէտ գոգն Աբրահամու,- Չենք ուզել ստրուկ լինել օտարին, Հաւատալ նորից ու խաբւել կրկին, Եղբայր է հիմա աշխարհը բոլոր Ու մենք ենք միայն, մենք ենք մեղաւոր... Անցել է արդէն լրիւ քառորդ դար, Ու երկիրը մեր Կարմիր դրօշին դարձել է ընկեր, Դարձել է եղբայր. Նետել է հիւսիս բազուկն իր հուժկու Մուրճին, մանգաղին, Ճակատը պայծառ, նայւածքը հատու Ու կանգնել կրկին: Տեսնում ենք ահա խինդով անսահման, Թէ չի խաբել մեզ դրօշը կարմիր, Թէ բացւել է դարը երջանկութեան, Եւ առագաստները մեր հողմալիր, Խաղաղ ջրերի վրով հեզասահ Եւ զէփիւռների շնչով այգային, Նաւը Նայիրեան տանում են վստահ Վառ գալիքների երազ ափերին: Դիտում ենք յոյզով ու վառ կարօտով, Ափին մոռացւած մենք ուղեւորներ՝ Թէ երբ կը լսւին մեր կանչը խռով, Կւ լսւի անհուն կարօտանքը մեր: Բարձրագոյն կայմից հսկայ նաւաստին Կը տայ ահազանգ՝ Թէ հորիզոնում մշուշապատանք Նաւաբեկեալի կայ դողդոջ հրթիռ, Խեղդամահների զանգւածներ մթին, Եւ կան երկնքին պարզւած ձեռներ, Թէ հարկ է մեկնի նաւը իր հետքին Եւ դառնայ նորից իր բեկորին տէր... Դարձել ենք հիւսիս, Ափին թողլքւած մենք ուղեւորներ, Եւ պայծառ աստղին ողջոյն ենք տալիս. Բայց ողջոյնի հետ, ողջոյնից առաջ, Արժա՜ն է մեզի, Արժա՜ն է մարդում՝ Նզովք հոլովել իր մեռելներին, Անցեալն իր նետել որպէս փտած քուրջ, Արժա՜ն է աստղօմ վարագոկր քաշել, Ու վայե՞լ է դեռ, Յարութեան տօնին, Խաչեցեալների շիրիմը պղծել... Անցել են նրանք արիւնի ճամբով, Որպէս խաւարում լուծւած ճառագայթ, Անցել են նրանք, օ՜ էորգ Աբով, Տեսած հազար դաւ, հազար որոգայթ Եւ պատմութեան գորշ պաստառի վրայ՝ Դարձել պատմութիւն ու դարձել հեքեաթ... Անցել են նրանք, Շները Դաշնակ, Յաւերժապայծա՜ռ փառքի ճամբէքով, Անցել են նրանք վոհմակ առ վոհմակ, Եւ Հայաստանի երկնքից ահա, լուխները զոյգ թաթերի վրայ Ոգեղինացած Սֆինքսներ որպէս, Անհուն կարօտով ու անհուն սիրով Տե´ս դիտում են քեզ, օ՜ էորգ Աբով, Եւ դիտոմ են մե´զ... Կարող ես մի պահ Խզել արմատից բունը մեր ծառի,- Թէ ունենք հիմա Կարմիր Նոյեմբեր՝ Փա՜ռք իր արեւին, Թէ ունենք զւարթ ու ցնծուն երկիր,՝ Փա՜ռք իր հասակին, Յիշո՞ւմ ես մի պահ, օ՜ էորգ Աբով, Թէ նա կը լինէր. կը լինէ՞ր արդեօք Կարմիր Նոյեմբեր Ու դեռ կը լինէ՞ր ժողովուրդը մեր, Թէ մշուշապատ Եւ արիւնազանգ անցեալի ֆօնին՝ Չլինէր շքե´ղ մի Աարդարաբադ... Ու պիտի ջնջէք Երկրից առյաւէտ Սեւ Ֆաշիզմի հետ Նաեւ հե´տքն իսկ մեր. - Բայց սեւ ֆաշիզմին յաղթելու համար Ունէք դուք արդէն Կուռ բանակների շարքեր անհամար. Ունէք յաղթութեան Վառ դրօշ պարզած քաջ զորավարներ. Ունէք Բաղրամեան, Ունէք հանճարեղ ու մեծ Ստալին, Որ ինչպէս անխոնջ ու յամառ դարբին՝ Խփում է անվերջ իր մուրճը սալին Ու սովետական ձեր բորբ քուրայից Նետում է կայծեր ողջ տիեզերքին... Ու պիտի ջնջէք դուք սեւ ֆաշեզմի՞ն. Դէ´հ, այնպէս ջնջէք, Որ ապագայի լուսաւոր շէմքին Էլ երբէ´ք, երբէ´ք Չլինի ոչ մի ստրուկ ու ծառայ, Չլինի արքա´յ, Ու լինի վճիտ ջուրի պէս զուլալ Կեանքը դեռ գալիք մեր սերունդների... Եւ լինի՜, լինի՜, Հանուր մարդկութեան երազը պայծառ Լինի սալարկւած ու լայն ծառուղի. Եւ լինի՜, լինի՜, Աշխարհի վրայ արեւ մի արդար, Ու լինի մարդը մարդին հաւասար, Եւ խաղաղութեան ճերմակ աղաւնուն Չմերձի ոչ մի գիշատիչ թռչուն... Լինի մարդկութեան երազը պայծառ, Եւ ով յետ դառնայ լուսեղէն ճամբից, Ինչպէս առասպել Ղօվտի հէքեաթում՝ Դառնայ անշունչ քա´ր... Կը ջնջէք շուտով, Ջնջել էք արդէն արդար բռունցքով Որջում գալարւող ֆաշիստ հրէշին. Կը մնայ շուտով այս արեւի տակ Նրա չար թաթից Ու սեւ ստւերից՝ լոկ սեւ յիշատակ: Դաշնակ շների՜ն. Ջնջելը նրանց այնքան է հեշտին.- Ոչ ռումբ է պիտոյ եւ ոչ էլ սւին, Եւ ոչ էլ, ոչ էլ, օ՜ էորգ Աբով, Հարկ է երկնքում շողացող աստղին Տիղմ գցել ափով... Բաւ է աշխարհում անվերջ թափառող Հարազատներին Հայրենի երկրում տալ մի պատառ հող. Թէկուզ եւ փոքրիկ, թէկուզ եւ խոպան, Թէկուզ եւ լինի նա մութ գերեզման՝ Տալ մի պատառ հող, Որպէսզի օտար ու ցուրտ հողերում Մեր մեռելների հոգին չմսի, Տալ մի պատառ հող, Որպէսզի դողդոջ մեր մանուկների Վարդ շրթների վրայ, Ինչպէս ձիւներում ընկած ծաղկի փերթ՝ Չսառի բարբա՜ռը մեր հնօրեայ... Ջնջել հե՞տքն իսկ մեր. Բայց ի՞նչ է արդէն կեանքը մեզ համար,- Չարչարանքի բեռ, Ու ճակատագրի քառուղիներում Կեանքը մեզ համար՝ Անարիւն կռի´ւ ու լռին մաշո´ւմ. Խփել է արդէն մեր կարկամ ուսին Բռունցքը բախտի. Ու նորի´ց բռունցք, ու նորի´ց արիւն, Եւ այն էլ, այն էլ երկրի´ց հարենի... Իսկ մենք, օ՜, գիտես, երջանիկ Աբով, Թէ հիմա ցրւած աշխարհում անծէր, Մէն մի հայ սրտի մէն մի տրոփով Սպասում ենք դեռ՝ Հայրենի երկրի կանչին քաղցրալուր. Սպասում ենք լուռ, տրտում ու խռով, Ներկան՝ մեզ համար տառապանքի ծով, Մեխւած մեր սրտին՝ անցեալը սուր սեպ, Եւ ցուրտ ապագան, խաւար ու անյայտ, ողգոթաների կատարին ցցւած Մեզ համար ցաւի մի նոր խաչափայտ: Կորցրել ենք արդէն մեր հոգին պայծառ, Երազները վառ, Հայրենի հողի շունչը խնկաբոյր, Մեր օջախների բարքերը մաքուր. Եղել ենք ահա, անկուշտ գայլերին պատրաստի նոխազ. ալիս են նրանք, գայլերն այդ ծպտած, Խօսում դրախտից, երկնքից անհաս, Ու քաղցրաշողոմ ժպիտով անուշ, Բառերով քնքոյշ՝ Պոկում մեր մարմնից փերթեր անխնայ. Խօսում են խաչից ու խաչի անւամբ Մի հեղ էլ խաչում մեզ խաչի վրայ... ալիս են ծածուկ կաբինէտներից Մթին խաղերի ագէտները դեռ, Բերում յոյսերի բառեր մեղրալից Ու ոսկով ծախւող ոսկի երազներ. Եւ վասն անյագ կիրքերի յագուրդ՝ Իրենց հեռաւոր սակարաններում Հանւում ենք աճուրդ... Ու որպէս եղբայ´ր գալիս են ոմանք, Եւ եղբայրութեան խօսքերով վսեմ, Աչքերում ժպիտ, սրտներում հեգնանք՝ Զինում են եղբայրն ի´ր իսկ եղբօր դէմ... Ու գիտե՞ս, գիտե՞ս, Աշխարհում ձգւող մեր ճամբաներին Դարան են մտել դեչ քանի´ աղւէս, Եւ խոնջ ու վատուժ մեր մկաններին Կպել են գաղտուկ Արիւնածարաւ դեռ քանի՜ տզրուկ: Ու գիտե՞ս, գիտե՞ս թէ կան մեր դիմաց Անդարձ կորստեան վիհեր լայնաբաց, Քանի՞ ուղիներ մթին ու խարդախ, Եւ Դամօկլէսեան դեռ քանի՞ օրեր Մեր գլխին առկախ... Օ´ էորգ Աբով, հեռաւոր եղբայր, Լսե՞լ ես արդեօք Թէ ծովերից դէն աշխարհում անծայր Ունես բիւրաւոր եղբայրներ անոք, Լսե՞լ ես նրանց պայքարի մասին Ապրելու համար, մեռնելու համար... Լսե՞լ ես նրանց բորբ սրտի մասին Եւ նրանց սիրոյն լեռայ հարասար. Լսե՞լ ես ապա նաեւ, այն մասին՝ Թէ ամէն մի հայ, սիրով մի խնդուն, Լինի նա Հնչակ, լինի Բոլշեւիկ Եւ կամ Դաշնակ Շուն՝ Կը նետե´ր բոլոր օրերը գալիք Բախտի նժարին, Եթէ փսխարէն նժարում միւս էթ լինէր մի´ օր, օ՜, մի´ օր, մի´ որ՝ Հայրենի երկրում մեր խորհրդային... Ջնջել հետքն իսկ մեր, դաշնակ շներիս, Նետել մեր աչքին վառօդ ու արճիճ, Եւ ողջ աշխարհին ողջոյններ տալիս Լոկ մե´ր ականջին ատելութեան ճի՞չ... Թէ կայ մեր բախտի մատեանում անտես Որ էլի´ մի հեղ մենք լինենք զոհւող, Լինի´ թող այդպէս. Լինե մեզ համար անվախճան զրկանք, Եւ մահը նորից լինի մեզ նոր կեա´նք, Միայն թք լինի´, օ՜, լինի՜, լինի՜ Մեր եղբայրների´ համար, քոյրերի´, Մեր մանուկների եւ մեր որբերի, Եւ որպէս շնորհ՝ մեր մեռելների Շիրիմի´ համար, օ՜, լինի՜, լինի՜՝ Պատառ մի չոր հող երկրում հայրենի... Եկել եմ ահա- պօէտ մի չնչին, Որպէս աշունից պոկւած մի տերեւ, Եկել եմ ահա Որպէս խոնջ կռունկ մի ժայռի վերեւ, Եկել եմ ահա Որպէս խոնջ կռունկ մի ժայռի վերեւ, Եկել եմ ահա- պօէտ մի չնչին, Եւ խառնած շունչս բիւրերի շնչին՝ Երգում եմ նրանց Խռովը խորին եւ վիշտը անանց. Լսիր իմ երգում անամոք թախիծ, Եւ պանդուխտի լաց, եւ սիրոյ արցունք լսիր իմ երգում, Լսիր լեռնացած կարօտ իմ երգից Եւ նահանջական պայքարի զղջո´ւմ... Եւ լսի´ր, լսի´ր, Ինձ հետ միասին լալիս է անյոյս Մի ողջ ժողովուրդ, Որի կէսն արդէն տարել է մի օր Եղեռնը անգութ - Յիշո՞ւմ ես Դէր-Զօր... Ու կէսը ցրիւ հողմերի բախտին, Կանչում է ահա այս գորշ Հալէբից, Բուրգերի երկրից, Փարիզից կանչում, Ու դեռ հեռաւոր Կալիֆորնիայից Եւ Մարմարայի ափերից տրտում, Կանչում երկնքին, կանչում աստծուն, Դժոխքին կանչում՝ Որ տանեն, տանեն, տանե՜ն դէպի տուն... Եկել եմ ահա- պօէտ մի չնչին, Եւ կարօտահար իմ եղբայրների Տաք սի´րտն եմ բերել իմ հայրենիքին, Որպէսզի սրտից հայրենի երկրի Բորբ մեր սրտի դէմ սառոյցը ճաքի, Ու սառոյցի տակ, ինչպէս ձնծաղիկ Բացւած արեւին, Եւ ինչպէս քնքոյշ ու կարօտած մայր՝ Իր սիրտը բացի Բոլորի´ հանդէպ, բոլորի համար... Եկել եմ ահա- պօէտ մի չնչին, Եւ որպէս ծովում խեղդւողի կանչ, Ընկուղւող նաւի եղերական սոյլ, Աշնան մշուշում պլպլան ճաճանչ, Եւ հողմերի դէմ առկայծող նշոյլ. Եկել եմ ահա- պօէտ մի չնչին՝ Նետում եմ երկրիս իմ երգը վերջին.- Տւել եմ ջրին, տւել եմ հովուն Ինչ կեանքն էր դիզել իմ ջահել հոգում. Ե´ւ ուղեղիս մէջ օրերի դարսած իտութիւնը բութ, Ե´ւ սրտիս նստած յոյզը լայնաշերտ Լոկ պատրանք եւ սուտ, Նետել եմ հեռու՝ որպէս հոգու կե´ղտ... Իմ հոգին հիմա, մրրիկների տեղ Ճարճատող քնար, Որին փաթթել է անցեալը դժխեմ Որպէս հնչուն լար՝ Միլիոն զոհերի աղիքները պիրկ. Դարն է մղկտում լարերի վրայ Ու ողբն իր նետում դարերին գալիք.- Հասել է ահա րոպէն գերագոյն, Կեանքի եւ մահւան արարը վերջին. Չկա՜յ մեզ համար ուրիշ փրկութիւն Քան մեռելների սեւաբախտ ուղին, Որ ձգւում է տաք անապատներից, Անցնում մեր սրտից Եւ հասնում ի քե՜զ, եւ հասնում ի քե՜զ, Իմ լուսապայծառ, կարմի´ր հարենիք... Չունիմ ես հիմա եւ ոչ մի աստւած, Ու ստապատիր ո´չ մի ոսկի հորթ. Ես, կեանքի հովտում յոկնաբեկ անցորդ Եւ միրաժների խաբւած ուղեկից... Մաշել է սիրտս, մաշել է հոգիս Առօրեայի պաղ խարտոցների տակ. Չկա´յ ինձ քաշող ե´ւ ոչ մի մագնիս Բացի քո աստղից վառ ու շողարձակ... Իսկ դու հեռաւոր, երջանիկ ընկեր, Օ՜ էորգ Աբով, Հոգուդ մէջ դիզւած այդ մաղձը դեղին Յանձնիր Զանգուի ցասկոտ ջրերին. Խփի´ր ականջիդ թմբուկը արթուն Որպէս զգայուն Ու յարաթրթիռ մի դիափազոն Հայրենի հողի տրոփուն կրծքին. Լսիր դու հողին, լսիր դու հողին, Դու հողի´ն լսիր, Եւ նա քեզ կ'ասի թէ չկայ խտիր Իր զաւակների միջեւ տարագիր, Թէ չկա՜ն շներ, Թէ հայ գեղջուկին սիրտն ի վեր ցցւած Չկայ մաուզէր, Այլ կան բիւրաւոր տառապող սրտեր՝ նո´յն հողի համար, Եւ կան սրտերում վրէժի լեռներ՝ Նո´յն եւ միեւնոյն ոսոխի համար, Եւ հոգիներում սիրոյ ջրվէժներ Միայն ձե´զ համար Ո՜վ հայրենիքում ապրող եղբայրներ, Միայն ձե՜զ համար... Եւ միայն, միայն միայն քեզ համար՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան, Մշուշների մէջ կարօտած իմ եար՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան, Ու խոյանքներիս դու վերջին կայան՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան, Իմ առաջին սէր ու վերջին տենչանք՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան... Մտքիս խանձարուր ու սրտիս պատանք՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան, Հէյ ջան Երեւան, ուցէ այս օտար երկրից աքսորի Հոգիս Արաքսին երբէք չհասնի. Ու այգաբացի շողերից առաջ Ինձնից մնայ լոկ թեւաբեկ մի խաչ, Ու երազներիս պալատը մարմար Դառնայ մի դաշտում անտէր շիրմաքար. Հէյ ջա՜ն Երեւան, ուցէ հող դառնամ չհասած հողիդ, Դառնամ յիշատակ ու դառնամ աճիւն. Բայց մինչեւ կեանքիս նշոյլը յետին, Ու վերջին շոնչիս թրթիռը վերջին՝ Հոգիս քեզ համար կ'երգի օրհնութիւն, Կ'երգի ծովացած հասկերն արտերիդ, Աստղերի դագաղ Սեւանդ վճիտ, ոծարաններիդ զանգւածը մեծղի Ու բանւորներիդ քրտինքը կ'երգի, Հէյ ջա՜ն Երեւան, Լինեմ մինչեւ հող ու դառնամ մոխիր՝ Կ'երգեմ բորենու սուր ատամներից Մարմինդ պահող դրօ´շդ կարմիր... Կ'երգեմ լուսաշող ու պայծառ ներկադ, Եւ մեր անցեալի աւերակներից Կ'երգեմ բարձրացող շքեղ ապագադ, Հէյ ջա՜ն Երեւան... Հէյ ջա՜ն Երեւան, Լինեմ ես քնած թէ լինեմ արթուն, Հէյ ջա՜ն Երեւան, Զարկերը սրտիս տրոփ առ տրոփ, Հէյ ջա՜ն Երեւան, Կ'երգեն քեզ համար միայն օրհնութիւն... Միայն օրհութիւ´ն, Միայն օրհութի´ւն Եւ սէր ու կարօտ, Սէ´ր եւ օրհութիւն՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան... Հէյ ջա՜ն Երեւան, Արեւը պայծառ երկնքիդ վրայ, Արարատը քեզ լինի պահապան, Այգիներիդ մէջ որթը մեղրանայ, Երդիքներիդ տակ ծիծաղն անպակաս, Դէզերը հունձքիդ հսկայ լեռ դառնան Ու յաւերժի դէմ յաւէտ շէն մնաս՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան: Հէյ ջա՜ն Երեւան, Ձմեռների դէմ միշտ դալա´ր մնաս Ու պայքարներում մնաս յաղթակա՜ն, Բռունցքդ չարին լինի պատուհաս, Եւ զաւակներիդ համար հեռառոր Դու լայնաբաց գիրկ դառնաս մայրական Եւ հեռուներից երգես մեզ օրօր՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան... Հէյ ջա՜ն Երեւան, Օրերդ անցնին ծափով ու երգով, Օրորոցներիդ վերեւ ապագան Լինի գարնային մեղմ ու անուշ հով. Քրտինքդ հողիդ օրհնութիւն դառնայ, Հողդ ոսոխիդ դառնայ գերեզման, Ու վիշտը սրտէդ ընդմիշտ բացակայ՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան... Հէյ ջա՜ն Երեւան, Դրօշդ ձեռքիդ միշտ ամուր բռնես, Մեծ երազը մեր անվթար պահես, ալիքն անցեալին զօդող կապ լինես, Լոյսի ակերից անյագուրդ ըմպես, Նայւածքիդ հուրով չարքերը վանես Եւ հողմերի դէմ անխորտակ կանգնես՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան. Հէյ ջա՜ն Երեւան, Հող բռնես ձեռքիդ ու դառնայ ոսկի´, Ծիլ տնկես արտիդ ու դառնայ կաղնի´, Շրթունքդ արեւի ակունքին հասնի, Արմատդ հողի ընդերքից անցնի, Աչքերիդ շողից լուսինը խամրի, Հրճւանքդ մնայ, թախիծդ մեռնի՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան... Հէյ ջա՜ն Երեւան, Դարերի դիմաց միշտ կանգուն կենաս, Ու բախտի կոչին յար արթուն մնաս, Լուսաւոր ճամբէդ անվարան գնաս, Նախանձ աչքի դէմ ծակող փուշ դառնաս, Սիրտդ աշխարհին որպէս վարդ բանաս, Մէկով ցանք անես, հազարով բառնաս՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան... Հէյ ջա՜ն Երեւան, Մի վայրկեանի մէջ օրով կանաչես, Տիեզերքի դէմ փառքով ճաճանչես, Հոգուդ ժպիտով մեր վիշտը ջնջես, Մի օր էլ դարձի շեփորը հնչես Եւ պանդուխտներիդ հայրենիք կանչես՝ Հէյ ջա՜ն Երեւան...
  13. Arpa

    Ծիրանի Ծառ

    Note: Can someone please replace the below URL with a direct link to particular article, or the article itself with pictures? Thank you. ==== http://www.armenianow.com/?action=viewArti...193&lng=eng (June 27, 2008) Golden Season: Banner year for Armenia’s national fruit By Gayane Mkrtchyan ArmeniaNow reporter Published: 27 June, 2008 The apricot orchard of 56-year-old Edik Vardanyan is bursting with the abundance of its crop. The fine fruits of nature’s tiny tasty suns play a hide-and-seek game as they skillfully escape human hands reaching out for them. But it’s all the same – in the end Edik manages to pick a bucketful of apricots and get down from the tree. “I had planted 130 trees of this orchard with my own hands 17 years ago. I sit down and talk with each of these trees separately. This is where I find my peace,” says Edik, adding proudly: “[A few times] I happened to gather up to 15 kilograms of apricot from one branch.” He remembers the banner years for the orchard – 2000, 2005 and 2008. That is, in 14 years the orchard yielded good crops only three times. Every time the overall income from the orchard made $3,000, but this year it will reach $5,000. Edik is from the village of Jrashen, which is in Armenia’s Ararat province. The village’s apricot orchards stretch by the hectare. It’s harvest time now. Many of the villagers have called their relatives and friends to help them. Many have hired labor. Zaven Vardanyan, 54, says that the tastiest apricot in Armenia grows in their village and that he will get three tons of apricot from his half a hectare orchard. Instead of asking questions, he advises that we should help him. We get down to work, but he immediately complains: “No, that won’t do. This is not how you pick an apricot. First you turn it and then carefully pick it so that it won’t give a crack. It is better you do your work.” Hired workers are paid 3,000 drams (about $10) and one bucket of apricots a day for their work. Groups of people arranging apricots into cases can be seen in the fields. They are called “arrangers”. Melanya Arosyan, 44, is one of them. In a professional manner she arranges the fruits into cases for 4,000 drams (abut $13) a day. “We put in only shalakh apricot. Exporters do not agree to export another sort of apricot, they say it cannot last. One apricot-tree can produce 300 kilograms of fruit, maximum 500 kilograms,” she says. Exporters purchase apricot from villagers paying 250 drams (about 80 cents) per kilo. Apricot at Yerevan markets today is 50-350 drams, depending on quality. Cases with gathered apricots are put on a big truck parked in the center of the village. Businessman Arayik Muradyan, who has been engaged in the export of apricot and other fruits for ten years, is overseeing the process. “They know well the value of Armenian apricot on the Russian market. The first refrigerator truck [laden with apricot] will leave Armenia soon. If no obstacles emerge on the way, our apricot will reach Moscow already in ten days. There it sells for 60-70 rubles a kilo, or about $3,” he says. From Armenia trucks go to the port of Poti in Georgia. From there to Novorosiysk by the Black Sea, and then directly to Moscow and St. Petersburg in Russia. A ferry transports 50-60 trucks at a time, with each truck carrying 18 tons of apricot. “This year we will perhaps manage to make four such transportations,” says Arayik. Villagers are satisfied that there are exporters, otherwise they would have failed to sell such huge harvest. Arayik says that he provides 150 temporary jobs, meaning “arrangers”. Their work starts with apricot in early June and ends in the grape harvest in October. Nevertheless, a hot line has operated at the Ministry of Agriculture for two weeks now in order to help villagers with matters connected with export of their produce. Thirty applications received during this period have been given positive solutions, according to the ministry. Garnik Petrosyan, Head of the Ministry’s Department of Plant Growing, Forest Economy and Plant Protection, says that according to forecasts made in April they expected 60,000 tons of apricot, however according to final observations that number is very likely to reach 100,000 tons. 2,461 tons of apricot have already been exported. Processing enterprises have accepted 400.2 tons. Apricot growers say that although they have a very good yield this year, such years happen rarely. “If I am to sit and wait for a good year once every three years, then I am lost. It is good that I work in construction on the side. I have given my life to this orchard, but now I also regret what I’ve done. Natural calamities on the one hand, agricultural difficulties on the other,” says Zaven. Petrosyan shares these concerns of the villagers. According to him, a serious long-term policy should be developed in relation to apricot; the matter should have a legislative regulation. Otherwise, villagers will gradually refuse to grow apricots. Many horticulturists mention the need for anti-hail stations. Within the framework of a pilot program, the Ministry of Agriculture has already installed such stations in Aragatsotn, Armavir and Shirak provinces, but not in Ararat. Approving of the efficiency of these stations, Petrosyan, however, mentions protective nets to keep gardens safe from hail that are used all over the world today. “Simply, investments need to be made. These nets prove their value by 100 percent,” he says. © Copyright ArmeniaNow.com 2002-2008. All rights reserved. Articles may be reproduced, provided ArmeniaNow.com is cited as the source
  14. Arpa

    What ?

    Մինչեւ գէրը նիհար դառնայ, նիհարը հոգին կաւանդէ: Until the obese becomes thin, the thin will melt away. Most of us, specially those in the Diaspora are so consumed and obsessed with the Big G, and rightfully so, as that painful wound is still festering, no matter how we lick and try to sooth it. What’s worse, is that wound is getting deeper and more painful as time goes on. We are so obsessed and paralyzed that we can’t see beyond our noses. We have no idea what we want, what tomorrow will bring, no, forget tomorrow we don’t even know what the next minute will bring, and neither are we prepared to face the next moment. What is our quest? Revenge? Recognition? Reparation? Recovery of lost lands? Repatriation? Open borders? Closed borders? Most of us in the Diaspora live in countries 10 to 100 the size of Armenia. The Republic of Armenia is 200 miles at its longest north to south. I live in a medium sized state of the US . My immediate neighborhood, the tri-county is larger than ROA. I have driven that distance to and from work in one day. ROA is ca. 150 miles at its widest east to west . That is less than the distance I go to see my relatives and return on the same. The ROA is about 15 miles at its narrowest. I drive that distance to go grocery shopping. Maybe, we the diasporans living in those lands of plenty stop barking (if we had sharp enough biting fangs [shnatam]we would be dangerous) and let those poor “dogs” in Yerevan decide what is best for them. Փարթամ մսագործը ճարպ երազի, իսկ խեղճ ոոչխարը հոգի:
  15. Այո, չի մոռանալ այդ կոյուղի-չի լեզուն, քանի մօտ օրէն գուցէ Երեւանը կրկին դառնայ անկարայի կամ բաքու ի արուարձանը: ազերիները եւ թուրքերը շատ հեշտորեն պիտի կարդան այդ բառը, իմա, խամուր-չի: Գուցէ այդ լէզու-չի, քիթաբ-չի շարադրողը մի նոր արհեստ սովորի, աղբաման-չի, չանախ-չի, նունիկ շինող: Սէւակի ծննդեան ժամանակ իր գիւղը չանախչի կը կոչուեր, յետոյ Սովէտաշէն, իսկ այժմ ՍԵՒԱԿ: Իսկ նպարք-ը պիտի նու-պար, նու-բար լինի, այսինքն նոր պտուղ/ բերք: Նպար-ա-վաճառ? Նու-բար-ա-վաճառ? Նոր-պտուղ-ա-վաճառ? Այս տարի Ծիրանի Ծառը շատ առատ բար է բերել: Ականջդ խօսի Կոմիտաս: "Ծիրանի Ծառ , բար մի տար Վայ~" :ap:
  16. ' Yeah! Yeah! When did those apes learn where to place the butt of their guns? Is ankara the capital of azer-baboonjan? Wait till ankara is POW! sent back to the moon/crescent where they came from. May it be the deserts Gobi or the Spas of Germany.
  17. Այո, մտերմօրէն ծանօթ եմ այդ պատկերին: Երբ ես հասարակաց ասպարէզում եւ կամ բաց շուկայում փորձէի իբր ԱրեւելաՀայերէն խօսել, եւ երբ տեղացիները հարց տային ինձ թէ որ տեղից եմ, պատասխանէի թէ Երեւանից եմ, ասէն… “Այո, այո գիտենք: Հիմա մեզ մի ուրիշ սուտ խօսիր“:
  18. My apologies. A bit too long read, but worth it. HIDDEN ARMENIANS or INTRA-ETHNIC MARRIAGES For those who cannot see the Arm-Text, in a nutshell. Below, a case study of many so called Hidden Armenians who are coming out of the closet, so to speak. Many are rediscovering, or as the case may be finding enough courage to revert back to the ethnos and (Christian)religion of their ancestors. Most of the cases are in what may be loosely called Turkish Kurdistan, and the conflicts are mainly between (hidden) Armenians and local Kurds, who protest the fact the former will marry girls from outside the communities but will not allow their women to marry out. It also talks about how many are re-converting, dropping their alien names and adopting Christian Armenian names , I.e. Fatma is becoming Sathenik and Mehmet becomes Sarkis. However, note that most of these are happening once they get out of the region, be they migrate to Istanbul or Europe. --- Points of discussion. 1 . Why are these people emigrating to places like Istanbul and Europe, and only then having the courage to profess their heritage? While, all along Ankara is deluding the world with lies of being the only “secular democracy”? Secular? Does that mean “secular sunni”? 2. Where are our intrepid “Apostolic-Christian missionaries”, the likes of Onnig, Djrak, Axel et al? Of course, it is safe to preach to us from behind the safety of the keyboard. How about go there in flesh and preach to those wretched souls? You will notice that the most courageous “preachers” the likes of Hrant Dink and Krikor Aghabaloghlu subscribe to other than the Apostolic Church. 3. Where is our Mother Church? Or, are these people too polluted for salvage? Pollution? How does one measure “pollution”? Is it like those (American) Armenians who can’t even correctly spell and recite Hayr Mer (HyeMer)? 4. With great expectations we read about the creation of a Ministry of Diasporan Affairs, ( Deservedly, Hranoush Hacobian seems to be the chosen Minister). Does the Ministry have an agenda and a plan for those “lost souls”? --- Please, also read these threads , http://hyeforum.com/index.php?showtopic=34...mp;#entry245998 and pay special attention to this paragraph. Thank you Ashot. http://hyeforum.com/index.php?showtopic=18...mp;#entry246014 AZG Daily #123, 06/28/2008 Ծպտյալ հայեր ՆԵՐՔԻՆ ԱՄՈՒՍՆՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ՍՈՎՈՐՈՒՅԹԸ ԹՈՒՐՔԻԱՅԻ ԾՊՏՅԱԼ ՀԱՅԵՐԻ ՇՐՋԱՆՈՒՄ ՌՈՒԲԵՆ ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ Թուրքիայի իսլամացված հայության մեջ, Էթնիկ ինքնագիտակցության մակարդակով, հստակ առանձնանում է ծպտյալ հայերի խումբը, որն ի տարբերություն իսլամացված հայերի այլ խմբերի` ձգտում է պահել նաեւ ազգային նկարագիրը: Այս խումբն է, որ գաղտնի շարունակում է պահպանել եւ կիրառել ազգային, կրոնական սովորույթների շատ տարրեր: Ավելորդ չէ նշել, որ տարբեր տարիներին արձանագրված կրոնադարձության (քրիստոնեություն վերընդունելու) դեպքերը առավելապես արձանագրվել են հենց այս խմբին պատկանողների շրջանում: Ուշագրավ է եւ, միեւնույն ժամանակ, շատ կարեւոր, որ այս խմբի հայերի ընտանեկան կենցաղում եւս պահպանվել են էթնիկ ինքնագիտակցության հետաքրքիր դրսեւորումներ, որոնցից կուզենայինք առանձնացնել ներքին ամուսնությունների սովորույթը: Ծպտյալ հայերն արտաքուստ մուսուլման ներկայանալով` ոչ միայն գաղտնի շարունակում են ազգային-կրոնական որոշ սովորույթներ, այլեւ ձգտում են ամուսնանալ իրենց նման ծպտյալ հայերի հետ: Ընդ որում` ներքին ամուսնությունների ժամանակ երկրորդ պլան են մղվում տարիքային, դասակարգային, սոցիալական եւ այլ խոչընդոտներ, բացի այդ, դրանք հիմնականում նպաստում են ծպտյալ հայերի կյանքի ներփակ բնույթի շարունակմանը: Ներքին ամուսնությունների ինստիտուտը ենթադրում է նաեւ ծպտյալ հայերի շրջանում որոշակի ցանցի առկայություն, որը թույլ է տալիս նրանց, թեկուզ հեռակա, ճանաչել միմյանց: Երբեմն այս վարկածի օգտին է խոսում նաեւ ներքին ամուսնությունների աշխարհագրությունը, երբ բավական հեռու գյուղերի բնակիչներ ամուսնանում են իրար հետ: Որոշակի փաստեր կան, որոնք թույլ են տալիս եզրակացնել, որ հատկապես ինքնաբացահայտված եւ կրոնադարձված ծպտյալ հայերի շրջանում արձանագրվում են նաեւ բացահայտ հայերի հետ ամուսնություններ: Նման օրինակներից է ադըյամանցի Սադըք Բաքըրջըօղլուն, որն ապրելով Ստամբուլում` պաշտոնապես կրոնադարձվել է, ընդունելով իր պապերի կրոնը` քրիստոնեությունը, եւ ամուսնացել հայաստանցի մի աղջկա հետ, իսկ որդուն ուղարկել հայկական դպրոց: Ծպտյալ հայերի մեջ տարածված ներքին ամուսնությունների սովորույթի եւ փոխադարձ ճանաչման հնարավոր ցանցի գոյության որոշ փաստերի ենք հանդիպում նաեւ հայկական թեմատիկայով գրված ժամանակակից թուրքական գրականության մեջ: Օրինակ, գերմանաբնակ թուրք գրող Քեմալ Յալչընի «Քեզնով է ուրախանում սիրտս» փաստագեղարվեստական գրքում քյահթացի ծպտյալ հայի զավակ, Գերմանիայում բնակվող Հաջը Իբրահիմը, խոսելով ներքին ամուսնությունների մասին, ասում է. «Մեզ մոտ ամուսնությունը միշտ «մերոնց» (ծպտյալ հայերի) միջեւ է լինում: Դուրս ոչ աղջիկ ենք տալիս, ոչ էլ դրսից աղջիկ ենք առնում, որովհետեւ դրսից եկած հարսը կարող է «մերոնց» գաղտնիքներն իմանալ»: Իսկ երբ նրանց դրացի քուրդը խնդրել է Հաջը Իբրահիմի քրոջ ձեռքը, նրա հայրը մերժել է, սակայն վախենալով, որ կարող են աղջկան փախցնել, ամուսնացրել է «մերոնցից» ճաղատ, տգեղ, աղքատ եւ որբ մի հովվի հետ: Քեմալ Յալչընի նույն գրքում ծպտյալ հայուհի Սուլթան Բաքըրջըգիլը պատմում է, որ իր պապը չորս տղաներին էլ ամուսնացրել է ծպտյալ հայերի հետ, իսկ 12-ամյա աղջկան, վախենալով, որ քրդերը կփախցնեն, ամուսնացրել է 30-ամյա ծպտյալ հայի հետ, դրանով իսկ, ըստ իրեն, փրկել աղջկան: Այս եւ նմանատիպ այլ օրինակներ հաստատում են վերոնշյալ այն պնդումը, որ ծպտյալ հայերի ներքին ամուսնությունների ժամանակ տարիքային, դասակարգային, սոցիալական եւ այլ խոչընդոտներն անտեսվում կամ երկրորդական են համարվում: Պատահական չէ, որ ծպտյալ հայերի շրջանում տարածված ներքին ամուսնությունների սովորույթը գրավել է նաեւ թուրք գիտնականների հետաքրքրությունը: Նրանք այդ հարցն ուսումնասիրել են` ունենալով բազմաթիվ հնարավորություններ եւ փաստեր: Մանրակրկիտ հետազոտելով կրոնադարձված հայերի տոհմածառերը` նրանք ի հայտ են բերում փաստեր, որոնք ապացուցում են, որ շատ հաճախ եւ, իհարկե, ոչ պատահաբար, ամուսնություններ են տեղի ունենում ծպտյալ հայերի սերունդների միջեւ: Ծպտյալ հայերի ներքին ամուսնությունների մասին թուրքական աղբյուրներում հանդիպած օրինակներից մեջբերենք մի քանիսը. 1. Ծպտյալ հայ Չեթին Բոզքայան (ծնվ. 1923 թ.), որը 1990 թ. 67 տարեկանում կրոնադարձվել է` ընդունելով քրիստոնեություն, ամուսնացած է հայուհի Շաքե Բոզքայայի հետ: Ներկայացված է նաեւ նրանց տոհմածառը, որտեղից պարզվում է, որ նրանց ծնողները ծագումով հայեր են: Ավելին, նրանց որդին` Գյուլա Արփադ Բոզքայան եւս 1990 թ. 29 տարեկանում վերընդունում է քրիստոնեություն: Հետաքրքիր է, որ Գյուլա Արփադ Բոզքայան ամուսնանում է 1967թ. ծնված Նարգիզ Բոզքայայի հետ, որի ծնողները նույնպես ծագումով հայեր են: Նարգիզ Բոզքայան եւս 1996 թ. վերընդունում է քրիստոնեություն: 2. Ահմեթ Քարաքուշի, որի ծնողները հայեր են եղել, կինը` Տիգրանուհին եւ որդին` Պերճը, 1986 թ. դատարանի որոշմամբ վերադառնում են քրիստոնեության: 1989 թ. կրոնադարձվում է նաեւ Ահմեթ եւ Տիգրանուհի Քարաքուշների աղջիկը` Ֆաթման, իսկ նրանց մյուս չորս երեխաները մնում են մուսուլման: Սակայն այդ մուսուլման մնացած երեխաներից մեկը` Ջեմիլեն, ամուսնանում է 1959 թ. ծնված Աթափ Քաբեի հետ, որի ծնողները սասունցի հայեր են` Սահակն ու Մարիամը: Հետաքրքիրն այն է, որ այս զույգն իրենց տասներեք երեխաներին գրանցում է որպես քրիստոնյաներ: 3. 1966 թ. քրիստոնեություն ընդունած եւ 1967-ին հայ քրիստոնյա Անդրանիկ Չաքըջըի հետ ամուսնացած Ֆիդան Դեմիրի ծնողները նույնպես ունեն հայկական ծագում, ավելին` աղբյուրում ներկայացված են նաեւ նրա հորական տատի ու պապի անունները` Մանուկ եւ Մարիամ: 1996 թ. Ֆիդան Դեմիրն անվանափոխվում է` ընդունելով Սեդա անունը, իսկ երեխաներին` Թալինին եւ Արային, գրանցում որպես քրիստոնյաներ: Թուրքական աղբյուրները նշում են, որ Ֆիդան Դեմիրի քույրերը` Էմինեն եւ Այշեն, համապատասխանաբար 1962 եւ 1990 թթ. ընդունում են քրիստոնեություն: 4. Ծպտյալ հայի որդի Դավիթ Թաշդեմիրը 1955 թ. հրաժարվելով իսլամից` ընդունել է քրիստոնեություն: Ինչպես ցույց են տվել ուսումնասիրությունները, Դավթի ծնողները Մուսթաֆան եւ Ֆադիմն են, սակայն հոր ծնողների անուններն են Արթին (Հարություն) եւ Սրբուկ, իսկ մոր ծնողների` Առաքել եւ Մարիամ: Դավիթ Թաշդեմիրն ամուսնացել է հայ քրիստոնյա Սաթենիկ Թաշդեմիրի հետ, իսկ Դավթի երկու եղբայրները` ծպտյալ հայեր Հայրիեի (որի ծնողներն են Հովսեփը եւ Լուսինեն) եւ Հաթիջեի (որի ծնողները Կիրակոսը եւ Աննան են): Դավթի երրորդ եղբայրն ամուսնացել է հայ քրիստոնյա Սրբուկի հետ: Դավիթ Թաշդեմիրի զարմիկներից Գուլյա Թաշդեմիրը 1992-ին, 66 տարեկանում, Սարգիս Թաշդեմիրը 1982-ին, 48 տարեկանում, Էլմաս Թաշդեմիրը 1977-ին, 33 տարեկանում, վերադարձել են իրենց նախնիների կրոնին եւ ընդունել քրիստոնեություն: Դավիթ Թաշդեմիրի մյուս եղբայրները, զարմիկները դեռեւս շարունակում են գրանցված մնալ որպես մուսուլման: 5. Թունջելիի (Դերսիմ) Այդընլըք գյուղի բնակիչ, ծպտյալ հայ (շրջապատում որպես ալեւի ներկայացող), 1944 թ. ծնված Ազիզ Չելիքը 1972 թ. փոխում է իր կրոնը` ընդունելով քրիստոնեություն, միաժամանակ վերցնում է նաեւ Սարգիս անունը: Սարգիս Չելիքը ամուսնանում է 1949 թ. Արաբկիրում ծնված հայ քրիստոնյա Բյուլբյուլ Յըլընջըօղլուի հետ: Նրանց երկու տղաներն էլ` 1972թ. ծնված Սեւան Չելիքը եւ 1977 թ. ծնված Սավաշ Չելիքը, քրիստոնյաներ են: 6. Կրկին Թունջելիի Այդընլըք գյուղի բնակիչ, շրջապատում որպես ալեւի հայտնի, 1938 թ. ծնված Յըլդըզ Ջանիքի նախնիները նույնպես հայեր են, իսկ նա 2004 թ. հունվարի 15-ին վերընդունել է քրիստոնեություն: Նրա որդին` 1962 թ. Ստամբուլում ծնված Մահմութը, 1992-ին ընդունում է քրիստոնեություն: 1980-ին այդ նույն քայլին է դիմում նաեւ Յըլդըզի քույրը` Փերիհանը, անվանափոխվելով Փիրուզ: Ծպտյալ հայերի ներքին ամուսնությունների մասին տվյալների ենք հանդիպում նաեւ Արեւմտյան Հայաստան այցելած տարբեր մարդկանց մոտ: Հայ ճարտարապետության պատմության մասնագետ Սամվել Կարապետյանը, անդրադառնալով այս խնդրին, նշում է. «Արեւմտյան Հայաստանում մահմեդական հայերը, եթե իրենք գտնում են, որ հայ են, միշտ խնդիրներ ունեն տեղի քրդերի հետ, նույնիսկ արյունահեղության մակարդակի. քրդերը նեղվում են, որ մահմեդական հայերն իրենց աղջիկ չեն տալիս, աղջիկ վերցնում են, բայց չեն տալիս»: Մենք նույնպես Արեւմտյան Հայաստանում մեր հանդիպած ծպտյալ հայերի հետ զրույցներում լսել ենք ներքին ամուսնությունների մասին, սակայն այդ սկզբունքը քրդական միջավայրում ոչ միշտ է հնարավոր պահպանել: Այն վայրերում, որտեղ քրդերի եւ ծպտյալ հայերի հարաբերությունները լարված են, դա ավելի հեշտ է, իսկ որտեղ նրանք ունեն նորմալ հարաբերություններ, ոչ միշտ են կարողանում խուսափել խառն ամուսնություններից, սակայն այստեղ նույնպես նկատելի է, որ առավելապես փորձում են աղջիկ վերցնել, բայց չտալ: Ավելորդ չէ նշել, որ ներքին ամուսնությունների սովորույթը ծպտյալ հայերը փորձում են պահպանել նաեւ Եվրոպայում, ուր արտագաղթել են նրանց բազմաթիվ ընտանիքներ: Օրինակ, հայտնի Վարթո ցեղի անդամները, ապրելով Բելգիայում, շարունակում են ներքին ամուսնությունները, սակայն եթե նախկինում ամուսնանում էին միայն ցեղակիցների հետ, ապա այժմ` ընդհանրապես հայերի: Այսպիսով, կարելի է ասել, որ ներքին ամուսնությունների սովորույթը Թուրքիայի ծպտյալ հայերի ազգային ինքնագիտակցության եւս մեկ ապացույցն է: Սա, միեւնույն ժամանակ, կարեւոր տարբերակիչ հատկանիշ է, որով ծպտյալ հայերը տարբերվում են իսլամացված հայերի այլ խմբերից:
  19. Շուլ բառի արմատը չեմ կարող գտնել: Միայն, մի այլ տեղ ասէ ի միչ այլոցշշուլանել= փաթաթուել: Տես թէ Դուրեանը ասէ “Պլլըւիմ** անուանդ մռնջեմ անդադար“, ոչ շուլլուեմ: Միթէ դա կապ ունի “շալակ” բառի հետ? **Ինչպէս պլլոր, փաթուկ, տերեւ, ի դէմ տոլմա, սարմա, քաքմա, քաքստրմա: Պիտի օրենք ունենալ!! There ought to be a law!!! ՇՈՒՆՇԱՆՈՐԴԻ!! Son of a Bitch! When are we going to call our own native national dishes in our own Mesropian Armenian language? Yeah! Yeah! We know! qoqma, qaqma and qaqstrma! And when some of us don't know that "khash",is the name of our national dish that others know as "kele patcha". I can't find t now, but I do remember when one of best correspndents aksed what "khash" meant and I, with great pain and sorrow had to remind them the 99.9% of us, so called Armenians know it as "kele patcha". No! No! Not "Qeler tsoler im yar@"
  20. Այո, գիտեմ: Իմարածը մի անամօթ, կրկնեմ, անամօթ բառախաղ էր: Մի օր, իմ ճանպարհակիցնեէն մին եկաւ եւ մեծ գարշանքով պատմեց թէ ինչպէս Երեւանի գլխաւոր պողոտաների մէկին տեսել էր թէ ինչպէս մի(երկու) շուն** աւելի եւս լակոտ շինելու գործին էր: Մենք գիտենք որ շինել եւ շնանալ կապ չունին, երբ վերջինը գայ այդ անամօթ արարքից իսկ առաջինը հիմնուի ՇԷՆ, ՇԷՆՔ, ՇԷՆ ԳԱՒԻԹ ի, ՇԻՆԵԼ ի վերայ: (Տես թէ ինչպէս գոյականում Է ն դառնայ Ի ի ): Նմանապէս , ես գիտեմ թէ ԱՇՈՒՂ բառը աաշեք սիրահար բառի հիման վրայ: Մեզմէ շատեր կարծեն Աշըքեան ազգանունը հիմնեալ է այդ ոտի ոսկորին- “վեգ”, ինչ այդ գայ այդ օրուանից երբ սիրահարները, աշուղները , իրանց նուագարանով կանքնէին իրանց սիրահարի պատշքամին տակ եւ երգյորինէին: Լատիներէն “troubadour” բառը կազմեալ է “trouver/to find”/ գտնել գտանել ի վերայ , իմա to find new ways to compose poetry. ** Երեւանը այդ անտէր եւ անտունի շան ոհմակները սանձելու մի այլ կերպ է պիտի գտնէ: Երբ շան լակոտները մրցին եւ յաղթահարեն մեր երեխաներին .... Look! http://hyeforum.com/index.php?showtopic=14164&hl=humane ՅԳ Եւ վստահ եմ գիտես թէ ՇՈՒՆ բառը կապ ունի Ֆր. chien եւ Լատին canis ի հետ:
  21. ԳՆԱՅ ՄԵՌԻՐ, ԱՐԻ ՍԻՐԵՄ? Komitas has been seriously nominated for a well deserved sainthood on several occasions. Yes. He is a saint, not only because of his unparalleled contribution to our cultural and spiritual life, but also because of his saintly endurance in the face of so much persecution. The below passage in the Gospels about “prophets being rejected in their own village” may have been written with Komitas in mind. Matt.. 13; 57Եւ նրանով գայթակղւում էին։ Իսկ Յիսուս նրանց ասաց. «Չկայ անարգուած մարգարէ, բայց միայն՝ իր գաւառում եւ իր տանը»։ 57] And they were offended in him. But Jesus said unto them, A prophet is not without honour, save in his own country, and in his own house. What we know about Komitas is highly romanticized and sanitized. And, as mentioned above he does not get deeply emotional in his autobiography, which is merely a dry chronology. No personal emotion or socio-psychological commentary. We know all the romantic episodes of his life, as how he was orphaned, was brought to Ejmiatsin, doted upon and promoted by the likes of Khrimian Hayrik, yet we know very little, very little is said about his tortured life at the seminary, where some of his superiors were leery of his “turkish” origin, and the envy and jealousy of his fellow classmates, once again teasing, bullying and taunting him for his “turkish” origin and his success, as how he became the “teachers’ pet” so to speak, the subject of admiration of his teachers. He does speak of those horrible days. He, consciously or subconsciously suppresses those memories and only speaks about his triumphs and successes in Europe. Never speaks about his horrible days at Ejmiatsin. Only when he asks his superior to release him of his obligations and move to Polis(Europe). However, the persecution does not stop, as we will see how the Patriarch and the church elite treated, once again persecuted him. His sin? Playing Sacred Church Music in public places and theaters. Employing that “instrument of satan” , the gramaphone to record his own voice and the voice of his choir. No wonder he only speaks about his successes and triumphs in the European capitals, as how the the masters of music of the day were enamored with him, so much so that some of those masters began attending the Armenian Church on some Sundays to hear more of the wonderful music of Armenia. This was in 1914. They asked him to come back to the next conference in another three years, which as we know would not happened, as by then Komitas had lost all his genius mind. Komitas the saint who wrote so many religious pieces, including a full blown Patarak? Or is it Komitas the devil who wrote “Sona Yar” and Qeler Tsoler Im Yar@ ( Let my sweetheart “Walk and Shimmer“. I.e Let me enjoy the ups and downs of her hips. Komitas was a saint. He stuck to his vow of celibacy, unlike many that we know. Why was not he allowed to marry his “Sona Yar”, and let to enjoy her beautiful hips of “Qeler Tsoler”?? Pardon me. I get highly emotional here. Why are not the best of us, our geniuses forbidden to reproduce and procreate genius clones of themselves? Celibacy? Says who? That misogynically, homophilic misanthrope? Most of this material is from a program booklet of a concert at the NY Lincoln Center’s Avery Fischer Hall (that I attended) 1986 dedicated to the fiftieth anniversary of Komitas’ demise( 1935), which was conceived and executed, presided by the then Blessed Memory Prelate Abp . Mesrop Ashjian , a deserving intellect in his own right. Yet, with all due respects. Did Abp. Mesrop know that his predecessors, be they in Ejmiatsin or Polis subjected Komitas to such a persecution, enough to lose his wits. Yes, w know that Komitas lost his mind as a result of his witness of the savage murder of his soul mates. Who would not? Can we speak? Did not all that persecution by his own ilk have an effect?
  22. From that interview published in 1914 at the Azatamart in Polis. When asked about what instrument is the most genuine Armenian .. Talking about what he had said during his lecture series in Europe…Throughout the entire interview, no matter how asked he never speaks about his trials and tribulations at home, it must be extremely painful, except in very curt and laconic way, but rather emphasizes his triumphs and successes in Europe, the accolades and adulations showered on him there. Իմ կարծիքով , փողը նուագական երաժշտութեան հիմնաքարն է, եւ ունի այն տեսակ առանացնայատկութիւններ , զորս ոչ մէկ ազգի* նուագարանչունի:…. Անոր հնչիւնները ամենէն մօտիկն են մարդկային սրտին…..Եթէ կատարելագործուի այսնուագը իր զանազան սեռերով , եւ վստահ եմ , թէ մենք այն տեսակ շնչական հրաշալի նուագուրդ մը կունենանք…… Թէեւ բացատրեցի ուրիշ հայկական նուագարաններ եւս, ինչպէս պարկապզուկըկամ տկճորը… -Here he uses Փող/pogh in a generic sense as a eind instrument, what he means is sring/սրինգor even դուդուկ -Նուագուրդ = orchestra -Պարկապզուկ, տկճոր. I had not heard this but according to some source, it is a nynonym to bagpipe and it has several spelling variations, the most common being “tkzar/տկզար“. It is based on “tik/տիկ” goatskin, and, of course , the jor/chor/zor ending is based on sound. === Below, reference is to an “scandal” in Bolis. Above we saw how Komitas was reprimanded by the Patriarch for performing church music in public places and theaters. This speaks about the protest by the church choir for his use of the gramaphone/phonograph, i.e that "instrument of the devil(?)" Q-Իսկ ինչ պիտի ըսէիք , սիրելի վարպետ, այն վլվլուկներուն առթիւ, զոր ցոյց տուաւ հոս տիրացուներու ճահիճը:Կակնարկեմ այն տխմարպայքարին , զոր պոլսահայ տիրացուներ, կրօնական ժողովին անիմաստ իրարարնցումէն քաջալերուած, բացին ձեզի դէմ, գրամաֆոնի ծանօթ քնդրոյն առթիւ:…..(Here he tries to bypass the incident and instead speaks about his successes in Europe)լ A-Ես տարիներու աշխատանաքով շիներ եմ իմ ուղեգիծը, ուրկէ ընթացեր եմ մինչեւ ցարդ եւ պիտի ընթանամ ասկէ ետք ալ, այնքան ատեն որ ուծ զգամ ինմ երակներուս մէջ…. Q- ասկէ ետքը ինչ ընելու մտադիր էք: ..... A-Շարունակել իմ ճամբաս“, կըսէ կտրուկ եւ վճռական * Earlier in the interview he refers to the absence of representatives from our neighboring people and how the committees would not let even the Greeks to present lectures about their native music, he also smentions the furks, he asszis, Georgians and Persians and, as to the so called Greek music he says that they had lost all track of their native classical music and that the only source to it would be found in Armenian archives preserved in the form of the KHAZ. ==== Where is Hagopn? He knows all about the KHAZ. How about our resident piano teacher..Ani?
  23. Մի անգամ եւս, հոյակապ նկատ: Ես "շուլլել" բառը գիտեմ , ինչպէս նաեւ "շինե"լ բառը: Շինել/շնանալ? Եոթներորդ Պատուիրանը "Շնութիւն մի անիր". Դա չի նշանակում "տուն մի շիներ" Թերեւս այդ նշանակի: Այսինքն, երեխայ մի շինիր: From that Book of Lies, that WE did NOT write-Exodus my vorikus chapter 20 verse 14. 14Մի՛ շնացիր։ [14] Thou shalt not commit adultery. Some time ago, a Sunday teacher was pictorially presenting every one of the commandments one Sunday after another. When he/she came to week seven. The picture was not a dog dogging/շնանել another dog, but a farmer diluting/adulterating his milk with water. Աւաղ որ Բարոնեանի ամբողջական գործքը մատչելի չէ: Խնդրեմ փնտրել եւ գտնել նրայ” Տզրուկ պիտի փակցնեմ” Ապրիլ Մէկ- եան երգիծական պատմուածքը : Ես ակնարկել նրան մի տեղ այստեղ: Իսկ թէ փափագիս ՏԶՐՈՒԿ տեսնել, դիտէ սա շարժանկարը The African Queen; http://www.imdb.com/title/tt0043265/ Աւաղ որ սոյն կայքը չի ցուցնէ այդ նկարը ուր հերոսը իջնէ ջուրին մէջ, նաւը քաշելու եւ ելնէ իր ամբողջ մարմինը պատուած տզրուկներով: Երանի, երանի, հազար երանի որ մեր ընդհանուր զրուցակիցները դադարին իրանց ակն ու ականջը սեւերեն , հեռանան տաջկաստան /թուրքաստան/ ազերաստան/ հրեաստանից եւ վերասեւերէն ՀԱՅԱՍՏԱՆ ին: Աւաղ, հազար աւաղ որ մեզմէ շատեր աւելի իրազէկ են այդ բոլոր օտար այլազգի մշակոյփներին քան մերը:
  24. Arpa

    Impressions Of The Day

    Armenak, please tell us you're joking. I think you are. Mentioning Shahan on the same page with Johannes is not only a cruel joke, it is a blasphemy.
  25. Arpa

    Hamshentsa

    Dear Ashot. You know we love you. I am not offended a bit, but rather complimented. Yes, we do need to get to the bottom of this issue. To see why the Hamshentsis (not "hamshenli" please, as the "li" ending is furkish. I wish that Vergine Sivaz-li-ian would amend her family name to Sebasta-tsi-ian ). Let us see why most Hamshentsis would recite that mantra of "blessed are those who say they are furkish/ne mutlu turk um deyene". How can we teach them to say "blessed are those who say they are Armenian"? How is being a citizen of Armenia more advantageous than being a citizen of furkey? Above all. What is the nation, more particularly the Armenian Church doing to win those converts to reconvert. Or, is it too much to ask that those "polluted/pights/պիղծ"** Hamshentsis come back to the "fold" even if their prayers may beging with "bismillah" rather than "anun hor", they refer to the Creator as Allah rather than Astuats, and some of them, the male population in particular, may have a part of their reproductive organs removed as a sign of religious symbolism. ** How many her are are "pure-unpolluted Armenians"? Are the topalians, the Cholakians, the Chirkinians pure Armenians? How about Baljian, HH Catholicos Vazken I , Patriarch Kazan-ji- ian, Sacristan at Ejmiatsin Boz-aba-li- ian*** PURE ARMENIANS? How many of them have surmnmes like Araratian, Masisian or Yerevanian? The old adage says- "Charity begins at home". Let us see our "home charity", when those who speak in the "um dialect" cannot stand those who speak with the "k@ dialect", and visa versa. ** One only wishes that the likes of him would know that "boz" has a tabu meaning in Armenian.
×
×
  • Create New...