SAYINGS

[Arpa]

Խ

Խալին խփելով կը մաքրուի, երեխան` խրատով:

Խածան շունը ակռան չի ցուցներ:

Խածան շունը հաջան չ'ըլլար:

Խաղի վերջը կռիւ է դառնում, ծիծաղինը՝ լաց:

Խաղողը խաղողին նայելով կը սեւնայ:

Խելքդ-գլուխդ ժողվէ՛:

Խելք ունես` քե՛զ պահի:

Խելքս գլխէս թռաւ:

Խելօք գառը` երկու մօր կաթ կ՛ուտի:

խելօք մարդը` իրեն սխալների վրայ է սովորում, իմաստունը` ուրիշի:

Խելօքի հետ կորցուածը կորած չէ՛, յիմարի հետ գտածն է կորած:

Խենթը գնաց հարսնատուն, ասաց. «Այստեղ լաւ է քան մեր տուն»:

Խենթը չի ամաչում՝ խենթի տէ՛րն է ամաչում:

Խենթին՝ ամէն օր հարսնիք ու տօն է:

Խենթին ջաղացքը հովը կը դարձնէ:

Խենթն ասաց, խելօքն հաւտաց:

Խնդա՛լ կայ՝ լա՛ց է, լա՛ց կայ՝ խնդա՛լ է:

Խնձոր եթէ ըլլայ, հոտոտէ, ծոցդ մի՛ դներ:

Խնձորը ծառից հեռու չի՛ ընկնում:

Խոզը դրին մէջը մահիճին , ան ցատկեց ինկաւ մէջը ճահիճին:

Խոզին կաշին, շան ակռան:

Խորամանկ աղուէսը երկու ոտովն է թակարդն ընկնում:

Խօսած ժամանակ բերնէն թոյն կը հոսի:

Խօսք առնել:

Խօսք ըսածդ կլոր է, խորհէ՝ ետքը գլորէ:

Խօսք կայ՝ սարի գագաթը կը հանէ, խօսք կայ՝ սարի գագաթից կը գցէ:

Խօսք տալ:

Խօսքդ թագաւորեցնեմ:

Խօսքեր կան վարդեր կը բանան, խօսքեր ալ կան՝ վէրքեր:

Խօսքը ականջին ետեւ նետել:

Խօսքը երկու չ'ընել:

Խօսքը ընել:

Խօսքը կտրել:

Խօսքը երեսին՝ ճակատին զարնել:

Խօսքը խօսք կը բերէ:

Խօսքը չուանով բերանէն քաշել:

Խօսքը յարգել:

Խօսքը տիրոջմէն կը շատնայ:

Խօսքը փոխել:

Խօսքի տակ մնալ:

Խօսքէն դուրս չ'ելլել:

Խօսքն ասողը մեռնում ՝ խօսքն է մնում:

Խօսքով փիլաւ չ'եփուիր:

Ծ

Ծակը մեծ, կարկտանը պզտիկ:

Ծակող լեզու թէ ունիս, սուրբը տունէդ կը վանես:

Ծաղիկը ծաղիկին նայելով կը բացուի:

Ծաղիկը քիթին՝ ցեխը փորին:

Ծաղկալից ճամբաները միշտ փառքի չեն տանիր:

Ծանր քարը իր տեղը կը մնայ:

Ծառը արմատով է ծառ, տունը հիմքով է տուն:

Ծառը ինչքան բերք տայ ու փարի, գլուխն էնքան խոնարհ կը պահի:

Ծառ ըլլայ, ծուռ ըլլայ:

Ծառը ժամանակին պէտք է տնկուի:

Ծառ մը եթէ Գարնան ծաղկած չէ, ի զուր թէ Աշնան պտուղ փնտռես վրան:

Ծառի հաստութիւնը կտրելուց յետոյ կ'երեւայ:

Ծառն ամուր է արմատներով, իսկ մարդը՝ բարեկամներով:

Ծառն իր ճիւղերովը ծառ է:

Ծերանաս՝ ծերին վիճակն իմանաս:

Ծեր շունը անտեղի չի հաջում:

Ծիլ տնկես արտիդ, ու դառնայ ոսկի:

Ծնկաչոք կեանքը մահէն ալ գէշ է:

Ծոծրակդ կը տեսնես՝ էդ բանը չես տեսնի:

Ծոթրինէն մասուսայ չ'ելլեր:

Ծոմ պահել:

Ծոյլին, խելառին եւ հարբածին խրատ մի՛ տաք:

Ծոյլին համար ամէն օր Կիրակի է:

Ծովը ինկողը ճիւղ կը փնտռէ:

Ծով համբերութիւն:

Ծովը ծնկներից հետ:

Ծորան ջուրը մաքուր կ'ըլլայ:

Ծոցը լաւ տաքցուած է:

Ծուխն առանց կրակի չի՛ լինում:

Ծուռ աչքով նայիլ:

Ծուռ գործ:

Ծուռ նստինք, շիտակ խօսինք:

Ծուռ փայտին մի՛ յենիր, դուն եւս կը ծռիս:

Ծուռ քանակէն շիտակ գիծ չ'ելլեր :

Կ

Կա՞թ կ'ուզես՝ կով պահի՛:

Կաթէն այրողը, թանը փչելով կը խմէ:

Կաթիլներ քիչ-քիչ, կը դառնան մեծ լիճ:

Կաթի հետ մտած, հոգիի հետ ելած:

Կախաղանին դուռը հասցուց:

Կամ աղը պակաս է, կամ մաղը:

Կամաց-կամաց աչքս մտաւ:

Կամաց-կամաց, բամպակը կ՛ըլլայ մանած:

Կամենալը կարենալ է:

Կան շահեր՝ որոնք վնաս են, կան ալ վնասներ՝ որոնք շահ են:

Կ՛անցնի, բայց կը ծակէ կ՛անցնի:

Կաշեգործը սիրած կաշին շատ կը ծեծէ:

Կաշին նօսր տեղէն կը ծակի:

Կատակի վերջը կռիւ է:

Կատակին կէսը շիտակ է:

Կատուին խաղը մուկին մահ է:

Կարկանդակը եթէ բերես, ո՞վ կը նայի հացին երես:

Կարճ օրը եօթն անգամ թագաւորութիւն կու գայ իրեն:

Կարմիր կովը կաշին չի՛ փոխի:

Կաւը՝ թրծելուց յետոյ քարանում է:

Կ'ելլէ ոտքով ինկողը, չ'ելլեր լեզուով ինկողը:

Կեսուրը մեռաւ, հարսին տեղը լայնացաւ:

Կեցած տեղը յստակ ջուր չի՛ հոսիր:

Կեցաւ, կեցաւ՝ կաքաւը աչքէն զարկաւ:

Կ՛ընես բարիք, կը գտնես չարիք:

Կին չ'ունիս, տուն չ'ունիս:

Կթան կով:

Կծիկը բանալ:

Կծիկը դնել:

Կծիկը քակուիլ:

Կկուն հոտած է, կարծում է՝ բունն է հոտած:

Կճուկը պինդ պահի՝ մածունը մենակդ չ'ուտե՛ս:

Կշիռքով հաց կերած է:

Կողովը ցանցառ է:

Կոճղը կացնից չի վախենում:

Կոյրերու թագաւորութեան մէջ, միականին թագաւոր է:

Կոյր աչքէն արցունք չ'ելլեր, չոր ծառէն՝ ծիլ:

Կոյրին ի՜նչ փոյթ թէ մոմը սուղ է:

Կոյրին ուզածը մէկ աչք, Աստուած տուաւ երկու աչք:

Կովու համեմատ հորթ կ'ըլլայ:

Կուզես` գլուխդ քարին տուր, կուզես` քարը գլխիդ տուր, բայց գործը գլուխ բե՛ր:

Կ՛ուզե՞ս երկար յիշուել՝ ծա՛ռ տնկի. կ՛ուզե ս անմահանա՞լ՝ որդի՛ մեծացրու:

Կ'ուզե՞ս կնոջ բարիքը՝ մի հարցներ տարիքը:

Կ'ուզե՞ս մարդ ճանաչել՝ հետը առեւտուր արա:

Կ'ուզե՞ս մէկին լա՛ւ ճանաչել՝ հետը ճանապարհ գնա՛:

Կուժը ջրի ճամբան կը կոտրի:

Կուշտը ի՞նչ գիտէ անօթիին վիճակէն:

Կուշտը՝ սովածին մանր կը բրդէ:

Կուռծքիդ վրայ օձ տաքացնես՝ կը խայթի:

Կուտ կ՛ուտէ երկինք կ'ելլէ:

Կուտը մեր տունն է ուտում, հաւկիթները գոմերում է ածում:

Կռնակը կը քերուի:

Կտրած ձուն ու կտրած հացը՝ չեն սաղանայ:

Կտրած պարանը երկար կ'ըլլայ:

Կտրիճի որդին, նժոյքից կը վախնայ:

Կրակը եւ բամպակը մէկ տեղ չեն ըլլար:

Կրակը ինկած տեղը կ՛այրէ:

Կրակ ըլլայ չ՛այրեր, սուր ըլլայ չի կտրեր:

Կրակը կ'անցնի, մուրը կը մնայ:

Կրակի վրայ նստիլ:

Կրթէ մանուկը իր ճամբան սկսած ատենը:

Կրօնքէն կը դառնայ, իր խօսքէն ետ չի՛ դառնար:

Կօշկակարը՝ իր սիրած կաշին շա՛տ կը ծեծէ:

[Arpa]

Հ

Հազար առուէն ջուր կը բերէ:

Հազար լսէ՛, մէկ խօսէ՛:

Հազար չափէ՛ մէկ կտրէ:

Հազարը կ'անէ պազարը:

Համբերանքով՝ թութին տերեւը մետաքս, ազոխը՝ հրուշակ կ՛ըլլայ:

Համբերէ՝ որ համ բերէ:

Համբերութիւնը կեանք է:

Համ գառները ողջ, համ գայլերը կուշտ:

Համը բերանը մնաց:

Համը հանեցիր:

Համը տեսանք, համը տեսանք` ամանի տակը տեսանք:

Համ-հոտ չմնաց:

Համով-հոտով:

Համ նալին ա խփում՝ համ մեխին:

Համով վերջացուցիր:

Հա՛յ- հա՛յն ա գնացել, վա՛յ- վա՛յն ա մնացել:

Հա՛ պատին խօսեր ես, հա՛ իրեն:

Հանաքը դանակ դառաւ:

Հաչող շունը չի՛ խածնէր:

Հասակը երկար խելքը ցանցառ:

Հասակը կարճ Աստուծոյ փորձանք:

Հասկացողին մէկ ասա, չհասկացողին հազար ու մէկ:

Հասկացողին շատ բան:

Հասոյթը վազուն ջուր է, իսկ ծախսը՝ ջրաղաց :

Հասուն ծիրանը, ծառին վրայ երկար չի՛ մնար:

Հաստ ու բարակ մէկ գին, վա՜յ բարակը մանողին:

Հարևանի հացը` համով ա:

Հարեւանի հարսը միշտ ալ աւելի գեղեցիկ է:

Հարեւանի տան գաղտնիքը՝ նրա տան փոքրից իմացիր:

Հարիւր ճակատամարտ, հարիւր պարտութիւն:

Հարկաւոր էր՝ առիւծ դարձրին, տեղը եկաւ՝ ձուկ դարձրին:

Հարուստի կովն է յղիանում, աղքատի՝ կինը:

Հարուստը կ'ուտէ երբ ուզէ, աղքատը՝ երբ գտնէ:

Հարուստը նոր շոր հագնի, կասեն` «շնորհաւոր», աղքատը նոր շոր հագնի, կասեն` «որտեղի՞ ց»:

Հարուստին դրամը, աղքատին կզակը:

Հարսանիքի փշրանքով շուն չի՛ կշտանայ:

Հարսը լեզու չունի, կէսուրը՝ խիղճ ու հաւատք:

Հարսը պարել չի կարող, ասում է՝ գետինը ծուռ է:

Հարս ըսածդ լեզու կ'ունենայ, խօսիլ չ՛ունենար:

Հարսի բերածը դռնից կախած է:

Հարստացար՝ աղքատութեան մասին մի՛ մոռացիր:

Հարստութիւնը զարդարում է տունը, առաքինութիւնը՝ մարդուն:

Հարցնելն ամօթ չէ, տգէտ մնալն է ամօթ:

Հարցնողը լեռն է անցեր՝ չհարցնողը՝ ճամբան շուարեր:

Հարուստին եզն ալ կը ծնանի:

Հացագործին հացը նախշուած կ'ըլլայ:

Հացը հացարարին տուր, մէկ ալ աւելի:

Հացը քարէն կը հանէ:

Հաց ու պանիր, կեր ու բանիր:

Հաւը հաւ է, երբ ջուր խմէ, երկինք կը նայի:

Հաւատ որ լինի, «աստուածներ» կը ճարուեն:

Հաւատքը լեռներ կը շարժէ:

Հաւատք ունի՛ս, շատ կ'ապրի՛ս:

Հաւի բունի կարօտ:

Հաւկիթ առնես իրմէ, դեղնուց չես գտներ մէջը:

Հաւկիթը յարգի է Զատկին:

Հաւկիթին մէջ մազ կը փնտռէ:

Հեղեղը կ՛երթայ՝ աւազը կը մնայ:

Հենց որ էշը բազմեց գահին...խիստ պակասեց ձիու գարին:

Հեռուէն եկող թմբուկին ձայնը անուշ կ'ըլլայ:

Հեռուէն նետուող քարը չի՛ դպնար մարդու:

Հերոս չկայ առանց վերքերու:

Հզօր նաւը խորունկ ջուրեր կը փնտռէ:

Հին բարեկամը թշնամի չ'ըլլար:

Հինգ մատներդ միեւնոյնը չեն:

Հին չ'ունեցողը, նոր չ'ունենար:

Հիւրը Աստուծոյ է:

Հիւրը երկու անգամ է ուրախացնում տանտիրոջը. մէկ գալուց՝ մէկ գնալուց:

Հիւրը սպասածը չ՛ուտեր, այլ՝ գտածը:

Հիւրին գալը իր ձեռքն է, երթալը իր ձեռքը չէ:

Հնարաւորին հասնում է նա՝ ով ձգտում է անհնարին:

Հոգը հիւանդութիւններու աղբիւրն է:

Հոգին կ'ուտայ, գաղտնիք չի տար:

Հոգիս բերանս եկաւ:

Հոգ չունեցող մէկը գտնուէր է, ան ալ շապիկ չէ ունեցեր:

Հոգեւոր սերմն առանց արեգական արդարութեան՝ ո՛չ բուսանի:

Հող բռնես ձեռքիդ, թող դառնայ ոսկի:

Հողակոյտը փորողին գլուխին փուլ կու գայ:

Հոսող ջրից մի վախեցի՛ր, խաղաղ ջրից զգո՛յշ եղիր:

Հունէն դուրս գալ:

Հունի մէջ իյնալ:

Հպարտը՝ մի օր կը մտնի պարկը:

Հօրը խոզանը կ'արածի:

Հօրը քթից ընկած:

Ձ

Ձախորդին գործի դիր՝ գործդ կ'աւելցնէ:

Ձայն բազմաց ձայն Աստուծոյ:

Ձայն բառբառոյ յանապատի:

ձեռք անցնել:

Ձեռք առնել:

Ձեռք բարձրացնել:

Ձեռք բռնել:

Ձեռք դնել:

Ձեռք երկարել:

Ձեռք թօթուել:

Ձեռք ձգել:

Ձեռք պարզել:

Ձեռքերը լուանալ:

Ձեռքերը ծալլել:

Ձեռքերը հինայ թող դնէ:

Ձեռքը տաք:

Ձեռքի տակէն:

Ձեռքերն արնոտ:

Ձեռքէ ձեռք անցնիլ:

Ձեռքը բերանը հասցնել:

Ձեռքը գործին, խելքը հովին:

Ձեռքը դէմ անել:

Ձեռքը զոր չես կարող կտրել, պագնէ՛ եւ ճակտիդ դիր:

Ձեռքը ձեռք կը լուայ, երկուքը՝ երես:

Ձեռքը շիտակ է:

Ձեռքին ոսկէ ապարանջայ ունի:

Ձեռքի վրայ գործեր ընել:

Ձեռքի վրայ խաղցնել:

Ձեռքով թափուող ջուրով՝ ջաղացք չի դառնար:

Ձեռքով ոտքով խօսիլ:

Ձեռքով ոտքով մէջը իյնալ:

Ձէթ կ'ըլլայ, ջուրին երեսը կ'ելլէ:

Ձի լաւ նետուիլ գիտցողը, աջ ու ձախ չ՛ունենար:

Ձի չունի, մսուր կը պատրաստէ:

Ձիէն իջնել էշ նստիլ:

Ձին ալ կը վայելէ իրեն, զէնքն ալ:

Ձին ու ջորին կը կռուին, էշը մէջտեղ կը մնայ:

Ձիւնին վրայ քալէ՝ հետքդ յայտնի մի՛ ըներ:

Ձիու պէս կը վազէ:

Ձուին գողը, ձի ալ կը գողնայ:

Ձուկը գլխէն կը հոտի:

Ձուկը եւ հիւրը երեք օրէն կը հոտին:

Ձուկը ծովը կը մեծնայ, պզտիկ ջուրին մէջ չի՛ մեծնար:

Ձուկը ծովում՝ առուտուր են անում:

Ձուկ ուտողը, փուշը աչքը առնելու է:

Ճ

Ճակատագրից չես փախչի:

Ճակատը բաց:

Ճակատը ճերմակ:

Ճակատը մաքուր:

Ճակատը մուր քսել:

Ճակատը պինդ:

Ճակատը սեւ:

Ճակտի քրտինքով շահուած:

Ճակտին փակցնել:

Ճահճի յատակում, ասեղ է փնտռում:

Ճաղատ գլխին, ոսկի սանտր:

Ճամբայ առնել:

Ճամբայ բանալ:

Ճամբայ բռնել:

Ճամբայ իյնալ:

Ճամբայ կտրել:

Ճամբաները չափչփել:

Ճամբայ սորվեցնել:

Ճամբէ ելլել:

Ճամբան քալելով կը վերջանայ, պարտքը՝ տալով:

Ճամբորդը՝ ճամբուն, որսորդը՝ որսին:

Ճամբորդութեան մէջ, լաւ բարեկամը երկար ճամբան կը կարճեցնէ:

Ճանապարհին հացը բեռ չէ , կեղծաւորին լացը սէր չէ :

Ճանճը բան չէ, բայց կերակուրը կը հարամէ:

Ճաշակովդ կեր, ուրիշին ճաշակով հագիր:

Ճաշ եփողը, ճաշին հետ էլ պիտի եփուի:

Ճար կայ՝ ճար անող չկայ:

Ճարտարապետը իր սխալը կանաչապատում է, իսկ բժիշկը՝ թաղում:

Ճերմակ լումադ պահէ սեւ օրուան:

Ճիտը ծուռ:

Ճնճղուկը չի հարցնում թէ ո՞ւր նստի:

　

[Arpa]

Մ

Մազը երկար, խելքը կարճ:

Մածուն ծախողը, իրա ապրանքին թթու չի՛ ասի:

Մահը ահ կ'ուտայ, ահն ալ՝ մահ:

Մահը մերն է, մենք մահինը, մարդու գործը միշդ անմահ:

Մաղը ծակ է:

Մաղովս անցուցի:

Մայր մը տասը զաւակ կերակրեր է, տասը զաւակ մէկ մայր չե՛ն կրցեր կերակրել:

Մանուկը կը ձգէ քարը, մեծը չի կրնար վերցնել:

Մ'անցնիր ագահին կամուրջէն. թո'ղ հեղեղը տանի քեզ:

Մարգարէն իր գաւառին մէջ արժէք չունի:

Մարդ՝ մարդու խօսքին մտիկ կը տայ, Աստուած՝ սրտին:

Մարդ իր աչքին գերանը չի տեսներ, ուրիշին աչքին փուշը կը տեսնէ:

Մարդ իր տան թէ՛ աղան, թէ՛ ծառան:

Մարդ կայ՝ աշխարհն է շալակած տանում, մարդ կայ՝ ելեր է շալակն աշխարհի:

Մարդ կայ վարդ է, մարդ կայ յարդ է:

Մարդկութիւնը մարդից կ'ուզեն:

Մարդ հազար ուտող ունենայ՝ մէկ խօսող չունենայ:

Մարդ՝ ուրիշին աչքին փուշը կը տեսնէ, իսկ ինքն իր աչքին գերանը չի տեսներ:

Մարդը՝ գործով է անմահ:

Մարդը՝ մարդով է մարդ:

Մարդու կուռծքին զարկեր են, «ա՜յ կռնակս», պոռացեր է:

Մարդու շուաք՝ վարդի շուաք:

Մարդու ո՛ր տեղը ցաւ է՝ հոգին ա՛յն տեղն է:

Մարդուս աչքը ափ մը հողը կը կշտացնէ:

Մարդուս աչքը ելլէ՝ քան անունը:

Մարդս իր տան ե՛ւ աղան է ե՛ւ ծառան:

Մեծ էշը դեռ ախոռն է:

Մեծի ասած, փոքրի լսած:

Մեծ կեր՝ մեծ մի՛ խօսիր:

Մեծ չ'եղած տեղը՝ մեծ քար մը դիր:

Մեծ քար վերցնողը, չի՛ կրնար զարնել:

Մեր խօսքը չորս պատի մէջ թող մնայ:

Մեծի ասած, պզտիկի լսած:

Մեծցաւ՝ մեծ ցաւ:

Մեղրին հետ խաղցողը, մատը կը լզէ:

Մեղրի պէս քաղցր լեզու ունի:

Մեղրն ալ անուշ է, շատ ուտողին կը վնասէ:

Մեղքը լալով, պարտքը տալով:

Մենք՝ այդ կալին երնելիք չունինք:

Մեռեալ ջուրին մէջ, վիշապ չ'ապրիր:

Մէկ ականջով լսում է, միւսով ՝ դուրս է հանում:

Մէկ աղբիւրէ ջուր կը խմէ:

Մէկ աչք դառնալ:

Մէկ աչքը միւսին օգուտ չի տար:

Մէկ բարձի վրայ ծերանալ:

Մէկ եզով արօր չ'ըլլար:

Մէ՛կ ըլլայ, ընտի՛ր ըլլայ:

Մէկ խօսքով:

Մէկ ծաղիկով գարուն չի գար:

Մէկ կայ հազար կ'արժէ, հազար կայ մէկ կ'արժէ:

Մէկ ձեռքը միւսը կը լուայ, իսկ երկուսը՝ երես:

Մէկ ձեռքով ծափ չի՛ զարնուիր:

Մէկ մարդ երկու տիրոջ չի՛ կրնար ծառայել:

Մէկը ամէնքին համար, ամէնքը՝ մէկին:

Մէկը գիրկը բաց ընդունիլ:

Մէկով ցանք անես, հազարով բառնաս:

Մէկուն աչքը մտնել:

Մէկուն խօսք նետել:

Մէկուն ծո՛վ, միւսին սո՛վ:

Մէկուն կերակուրը, երկուքն ալ անօթի թողուցեր է:

Մէկուն ձին եթէ չի սատկի, միւսին շունը չի կշտանար:

Մէկուն մօրուքը կը վառի, միւսը, «կեցիր տաքնամ»՝ կ՛ըսէ:

Մէկուն շեմը մաշեցնել:

Մէկ տանից չենք, մէկ հալից ենք:

Մէջերնէն սեւ կատու անցեր է:

Միայն օձը օտարի ձեռքով կը բռնեն:

Մի՛ բարձրանար՝ կը կախուիս, մի՛ ցածնար՝ կը կոխուիս:

Մի՛ ըլլար լոկ հացի ընկեր , եղի՛ր նաեւ լացի ընկեր :

Մի' ըլլար ուրագի պէս մի՛շտ դէպի քեզ - մի՛շտ դէպի քեզ, այլ եղիր սղոցի պէս՝ մէ'յ մը դէպի քեզ, մէ'յ մը դէպի մեզ:

Մի՛ ըսեր ամէն ինչ որ կ՛ընես, բայց ըրէ՛ ամէն ինչ որ կ'ըսես:

Մի լումայ տուին որ խօսա, տաս լումայով չեն կարողանում ձայնը կտրել:

Մի՛ հաւատար այն լացին , որ օր չունի ժամ չունի :

Մի ձեռքով, երկու ձմերուկ չե՛ն բռնի:

Մի մտներ այն բեռան տակ, որ չես կարող կրել:

Մի նենգելով լարեր ծուղակ, վերջը կ՛ըլլաս ծաղր ու ծանակ:

Մի՛ նստիր շուքն աղուէսին. թո'ղ առիւծը ուտէ քեզ:

Մինչեւ ամպը չգոռայ, անձրեւ չի գայ:

Մինչեւ ցամաք առուն ջուր գայ, գորտին աչքն էլ հօ՝ դուրս կը գայ:

Մինչեւ խելօքը մտածէ, խենթը գործը տեսած է:

Մինչև կաշուիդ վրայ չ՛ըզգաս` չես հասկանայ:

Մինչեւ հաստը բարակնայ, բարակին հոգին կ'ելլէ:

Մինչեւ Շուշանը զարդարուի՝ ժամը կ՛արձակուի:

Մինչեւ ջուրը չպղտորուի, ձուկ չի՛ բռնուի:

Միութիւնը զօրութիւն է:

Միսը ոսկորէն չի՛ զատուիր:

Միսը քեզի, ոսկորը ինծի:

Միտքը ծուռ է:

Միրգն անուշ է ուտողին, գիրքը՝ ընթերցողին:

Մոլորած մարդը ամէն ձեւ կ'առնէ, բացի՝ շիտակէն:

Մոյկին ջուր անցած չէ:

Մութ տեղը քար մի՛ նետեր:

Մուկը ծակը չէր մտներ, ցախաւելն ալ պոչին կապեցին:

Մուկն իր դրանն առիւծ է:

Մուկ չեղած՝ չուան կը կտրէ:

Մտի՛կ ըրէ մեծի խրատ, որ չհասնի փորձանք վրադ:

Մրջիւնի հետ մրցումի մի՛ ելլեր:

Մօտիկ դրացիդ եղբօրմէդ մօտ է:

Մօրուց խենթ ըլլողին՝ սուրբ Սարգիսն ի'նչ անի:

Մօրուք չունիմ որ խօսքս լսուի:

Յ

Յաղթի՛ր թշնամուդ ո՛չ զէնքով, այլ՝ մտքով:

Յանցանքը՝ եթէ սամոյրէ մուշտակ ըլլայ, մարդ վրան չ'առներ:

Յարգէ՛ որ յարգուի՛ս:

Յարգս հարկաւորաց, պատիւս արժանաւորաց:

Յարդը եթէ ուրիշին է, յարդանո՞ցն ալ ուրիշին է:

Յաւուր պատշաճի:

Յիմարին լեզուն, իր վիզը կտրելու չափ երկար կ'ըլլայ:

Յիմարի սխալը, խելօքին դա՛ս է:

Յիմար շրթունք ունեցողը կը կործանի՛:

Յոգնութեան անունը պտոյտ են դրեր:

Յոռացած ծառը անպտուղ կը լինի:

Յօնք շինած տեղը, աչք չե՛ն հաներ:

Ն

Նախ նորը ապահովեցէ՛ք, ապա՝ հինն ու անպէտը թափեցէք:

Նախ քննէ անձը, յետոյ տուր գանձը:

Նախ քո այգին ջրի, յետոյ ուրիշինը:

Նապաստակը լեռնէն է քէնցեր, լեռը լուր չէ ունեցեր:

Նապաստակին՝ փախի՛ր, բարակին՝ բռնէ՛, կ'ըսէ:

Նետած քարըդ, կրնայ օր մը գլուխդ ծակել:

Նիզակը պարկին մէջ չի ծածկուիր:

Նոյնիսկ եթէ կոյտ մը ոսկիի վրայ դնեն զինք, գորտը միշտ դէպի ճահիճ կ'ուղղուի:

Նոյն ծաղիկէն օձը թոյն կը շինէ, մեղուն՝ մեղր:

Նոր աւելը լաւ կ՛աւլէ:

Նոր ծնանած կովը, շիտակ տուն կու գայ:

Նստած թախտին, կ'ըսպասէ բախտին:

Շ

Շատ աքլոր ունեցող գիւղին՝ առաւօտը շուտ կ'ըլլայ:

Շատ մի՛ սիրեր ատել կայ. շատ մի՛ ատեր սիրել կայ:

Շարունակ հաջող շունը, կը բերէ գայլն իր տունը:

Շահու աղբիւր կը դարձնէ:

Շան բախտը` ոտքերի տակ է:

Շան կծածը՝ շան մազով կը բուժեն:

Շան պէս կը խածնէ:

Շան պէս կը հաչէ:

Շան պոչը կտրելով՝ անմեղ գառնուկ չի՛ դառնայ:

Շան պոչը քառասուն տարի մամուլի տակ դնես՝ նորէն չի՛ շտկուիր:

Շատ աքլոր ունեցող գիւղին՝ առաւօտը շո՛ւտ կ՛ըլլայ:

Շատ բան իմանաս՝ շուտ կը ծերանաս:

Շատ բան տեսայ, բայց շէկ մօրուքով խափշիկ չտեսայ:

Շատին ետեւէն ինկողը, քիչն ալ կը կորսնցնէ:

Շատ խնդուքը արցունք է:

Շատ մի' գովեր, քիչ պարսաւէ':

Շատ մի՛ խօսիր` գլխիդ կը գայ:

Շատը կ'ուտեն մինչեւ կշտանան, քիչը կ'ուտեն մինչեւ լրանայ:

Շատը շատին, իշուն պոչը աղքատին:

Շաքար դնել կաթին մէջ:

Շաքար է, շան բերանն է:

Շաքար կոտրել:

Շաքարը ատամ ունենար՝ ինքն իրեն կ'ուտէր:

Շաքարը կը հալուի կ'երթայ, իր անուշութիւնը կը մնայ:

Շաքարը շան բերանը:

Շաքարը ջուրը իյնալ:

Շաքարի մէջ ապրիլ:

Շաքարով ուտեմ խօսքդ:

Շաքարով կտրեմ խօսքդ:

Շիտակ խօսքը խենթէն ու պզտիկէն առ:

Շիտակ խօսքը` հանաքով կասեն:

Շիտակ պատը չի՛ փլիր:

Շնորհք բանեցնել:

Շնորհք ցոյց տալ:

Շնորհքը վրայէն թափիլ:

Շնորհքի բերել:

Շնորհքի գալ:

Շնորհքի տէր մարդ:

Շուն, գել՝ մերն են:

Շունը կաղալով չի՛ սատկի:

Շունը՝ կեր տուողին տէր կը ճանաչէ:

Շունը իր թաթը լզելով է բուժում:

Շունը կը հաչէ, կարաւանը կը քալէ:

Շունը յիշէ՛, փայտը քաշէ՛:

Շունը շան միս չ'ուտեր:

Շունը՝ շան ոտը չի՛ կոխի:

Շունը ոչխար չի՛ ծնիր:

Շունը որքան ալ մեծ ըլլայ, միսը չ'ուտուիր:

Շունը տիրոջը չի ճանաչում:

Շունն է հաջեր, հովն է տարեր:

Շրջող աղուէսը, նիրհող առիւծէն լաւ է

[Arpa]

I will resume adding more Armenian Sayings, but here we will take a break and air this., se if our Farsi speaking friends can add to it.

http://www.armradio.am/en/2013/10/18/iran-armenia-publish-book-on-shared-proverbs/

 

ran’s cultural attaché office in Armenia published a book entitled “Iranian-Armenian Shared Proverbs”, a move indicating deep cultural commonalities between the two neighboring countries, Tasnim agency reports.

The book encompasses 441 proverbs found both in Persian and Armenian languages.

The recently-published book is mainly meant for researchers, and will also be available to academic centers both in Iran and Armenia dealing with Iranian studies.

[Arpa]

Ո
Ոյժը քաջին, սուրը գործածողին կը վայելէ:

Ո՛չ դաւ կը պակսի, ո՛չ ալ ինկող:

Ոչ թէ կ'առնեն ձեռքիս բեռը, այլ կ'առնեն բերնիս կերը:

Ո՛չ իմ հալը, ո՛չ քո հարսնիք գալը:

Ո՛չ կը մտնեմ կը լողամ, ո՛չ ալ կ'ելլեմ կը դողամ:

Ո՛չ հատիկ, ո՛չ զատիկ, խեւն է հագեր երկու շապիկ:

Ո՛չ շամփուրը այրի, ո՛չ ալ խորովածը:

Ո՛չ որոտում տեսած է, ո՛չ կայծակ:

Ո՛չ սատանին կը տեսնիմ, ո՛չ երեսը կը թքնիմ:

Ոսկէ սարին վրայ խոտ չի՛ բուսներ:

Ոսկին ցեխին մէջ ալ նետես՝ կը փայլի:

Ով ալարի, ո՛չ դալարի:

Ո՛վ էշ՝ ե՛ս փալան:

Ով կը սիրէ աշխատիլ՝ միջոցներ կ'որոնէ, ով չի՛ սիրեր աշխատիլ՝ պատճառներ կը յօրինէ:

Ով մարդու մէջ չէ մտեր՝ խակ պտուղ է, մի՛ ուտեր:

Ով որ կու տայ՝ ոսկի՛ քուռակ, ով որ չի՛ տայ՝ բորո՛տ քուռակ:

Ով որ ցանկայ ամէն ինչ շահիլ, ամէն ինչ կը կորսնցնէ:

Ոտ բարձրացնել:

Ոտը տնից կտրել:

Ոտին տեղ անել:

Ոտք մեկնել:

Ոտքը ծուռ է:

Ոտքդ թող սահի, բայց լեզուդ՝ ո՛չ:

Ոտքդ խերով լինի:

Ոտքդ պագնեմ:

Ոտքի վրայ:

Ոտքի տակ ընկնել:

Ոտքիդ տակ հաւկի՞թ կայ:

Ոտքից գլուխ:

Ոտքս կոտրէր, չ'երթայի:

Ոտքերը գետնից կտրուել:

Ոտքերը ընկնել:

Ոտքերը ծալ երթալ:

Ոտքերը ջուր ընկնել:

Ոտքերի տակ գցել:

Ոտքերս կ'երթան, գլուխս չ'երթար:

Որբը գողութեան գնաց, լուսինը առջի իրիկուընէ ելաւ:

Որդը ծառէն կ'ելլէ, ծառը կ'ուտէ :

Որքան աղբը խառնես, այնքան կը հոտի:

Որքան կուզէ կաթսան թող մեծ լինի՝ կափարիչը մէջը չի՛ մտնի:

Ուզածը ըսողը՝ չուզածը կը լսէ:

Ուզէ սակաւը, բայց սակաւին լաւը:

Ուզողի մի երեսն ա սեւ, չտուողի` երկուսը:

Ուզում ես ջուրը մտնել եւ չի՞ թրջուել:

Ուխտի երթալիք է:

Ուղիղ գծաքաշէն ծուռ գիծ չ՛ելլեր:

Ուղիղ պատը չի՛ փլիր:

Ուղտը իր կուզը չի տեսներ:

Ուղտը եթէ վիզը տեսնէ, դռնէն դուրս չ'ելլեր:

Ուղտը ձեր դուռին ալ ծոունկի կու գայ:

Ուղտի ականջի մէջ քնացած:

Ուղտի նման ոխ պահել:

Ուղտին ըսեր են.- վիզդ ինչո՞ւ ծուռ է.« ո՞ր տեղս շիտակ է, որ վիզս ծուռ չըլլայ»:

Ում բախտը ծռուեց, նրան ձին ախոռում էշ կը դառնայ:

Ուշ եկաւ Սասուն՝ շուտ եղաւ հասուն:

Ո՜ւշ եկուր , նո՛ւշ եկուր :

Ուշ է, մշուշ է:

Ուտեմ՝ նստեմ, մթնի՝ քնեմ:

Ուտողը չի գիտեր՝ մանրողը գիտէ:

Ուր ծուխ՝ այնտեղ կրակ:

Ուրախ սիրտը՝ դեղի պէս օգտակար է:

Ուրիշին աչքը՝ քեզի լոյս չի՛ տար:

Ուրիշի ձեռքով՝ կրակից շագանակ մի՛ հանէ:

Ուրիշի ձին նստողը, շո՛ւտ վար կ՛իջնէ:

Ուրիշին կը քարոզէ, ինքզինք կը լոլոզէ:

Ուրիշին հացին կարագ չե՛ն քսի:

Ուրիշին համար լացողին, աչքերէն արցունքը պակաս չ'ըլլա՛ր:

Ուրիշին ձախողածը դուն մի՛ փորձեր:

Ուրիշին ճրագ, լոյս՝ մեզի կրակ:

Ուրիշին չուանով հոր չե՛ն իջներ:

Ուրիշներին , քո աչքով մի՛ չափիր:

Ուր կամք կայ՝ հոն ճանապարհ կայ:

Ուր հա՛ց , հոն կա՛ց:

Չ

Չարին՝ չարիք հատուցանել՝ փոքրահոգի մարդու գործ .

չարին բարիք հատուցանել՝ մեծահոգի մարդու գործ :

Չարերը երգ չունին:

Չարը ածուխի պէս է, եթէ չ՛այրէ քեզ՝ կը սեւցնէ:

Չարին վերջը վատ է:

Չափէ ոսկորը, յետոյ կլլէ զայն:

Չգիտնալը ամօթ չէ, չսորվիլը ամօթ է:

Չէր տեսել պատից կախ, տեսաւ ճակտից կախ:

Չ'ըսպաննուած արջին մորթը չեն կիսում:

Չկայ ամենալաւը՝ կայ աւելի լաւը:

Չկայ չարիք` առանց բարիք:

Չհաւնած քարդ գլուխ կը պատռէ:

Չորերուն հետ՝ թացերն ալ կը վառին:

Չուանին վրայ ալիւր կը փռէ:

Չունեւորը կ'ուտէ ապրելու համար, ունեւորը կ'ապրի ուտելու համար:

Չունե՛ս փող, մտի՛ր հող:

Չուտողաց «մալը» ուտողաց հալալ:

Չցանած՝ հնձել ուզողին մէկը:

Պ

Պահուող կերպասին արժէքը կ՛աւելնայ:

Պաղ ապուր:

Պաղ երկաթ ծեծել:

Պաղ խօսք ընել:

Պաղ ջուր թափել մէկուն գլխուն:

Պառաւ ձին, ակօսը չի՛ քանդի:

Պատե՛րն էլ ականջ ունեն:

Պատիւը պահել:

Պատուոյ խօսք:

Պար ես մտել, պիտի շորորա՛ս:

Պարզութեան մէջ գեղեցիկ:

Պարտ ու պատշաճ:

Պարտքի գինի խմողը՝ երկու անգամ կը գինովնայ:

Պարտքի ուտողը՝ իր գրպանէն կ՛ուտէ:

Պզտիկ հարուածները, մեծ կաղնիներ կը տապալեն:

Պիտի ծամեմ, բերա՞նդ դնեմ:

Պլպուլը իր տարտը կու լայ, ագռաւն «ղաղա» կ'անէ:

Պղտոր ջուրի մէջ ձուկ կ'որսայ:

Պտղատու ծառին քար չե՛ն նետեր:

Պտուղին հասունը անուշ է, մարդուն՝ խակը:

Ջ
Ջահել լինել` երգել, ծեր լինել` աղօթել:

Ջաղացքը ջուրն է տարեր, ջախջա՞խը կը փնտռես:

Ջանա՛ որ չկորսնցնես. գտնելը շա՛տ դժուար է:

Ջորուն հարցնում են «հայրդ ո՞վ է», ասում է ՝ «մայրս ձի է»:

Ջուրը զարիվեր չե՛ն ուղղեր:

Ջուրը ինկողը անձրեւէն չի վախնար:

Ջուրը իր ճամբան կը գտնէ:

Ջուրը խմէ՛ ակէն, գործը զննէ՛ տակէն:

Ջուրը կաթսայում որ ուժեղ եռայ, իր տակի կրակը կը մարէ:

Ջուրը կը տանի, ծարաւ կը բերէ:

Ջուրը կը քնանայ, թշնամին չի քնանար:

Ջուրը չի տեսած մի' բոպիկնար:

Ջուրը պատից վեր կը հանէ:

Ջուրը պզտիկին, խօսքը մեծին:

Ջուրը տեսնէ ձուկ կ'ըլլայ , կատուն տեսնէ մուկ կ'ըլլայ :

Ջուրի կուժը՝ ջուրի ճամբան կը կոտրի:

Ջուրի ձայն, աղջկայ ձայն, ոսկի՛ ձայն:

Ջուրին բաժինը ջուրը կը տանի:

Ջուրին դէմ թի մի՛ քաշեր , զուր տեղը սիրտ մի՛ մաշեր:

Ջուրին՝ հանդարտ հոսողէն, մարդուն՝ հանդարտ խօսողէն վախցի'ր:

Ջուրի նման երթաս, բայց ե՛տ դառնաս:

Ջուրի պէս սորվիլ:

Ջուրը կաթկթելով քար կը ծակէ:

Ջուր ուզեց, գինի ստացաւ:

　

Edited October 19, 2013 by Arpa

[Arpa]

In this conclusive addition, we advance to the letter U as there are practically no Armenian words beginning with the Letter Ռ, just as there are no words or names beginning with the letter Րor Ւ, except that is , in the Soviet Armenian un- Orthograpy the Ւ has been displaced by Ու that we already saw under the letter Ո /VO. Neither are there any under Ֆ

Once again. Let us see your favorite sayings.

====

Ս
Սանդին մէջ ջուր կը ծեծեն:

Սատանային ականջը խուլ:

Սատկած էշը գայլէն չի՛ վախնար:

Սարի բարձրութիւնը հեռուից է երեւում:

Սարի ետին աւելի լաւ է, քան քարի տակ:

Սա՛ր, ձո՛ր, ի՛մ փոր:

Սարը սարին չի՛ հասնի, մարդը մարդու կը հասնի:

Սեղանին վրայ ծտի կաթն էր պակաս:

Սեւ երես լինել:

Սեւը սապոնն ի՞նչ ընէ, խեւը՝ խրատը:

Սեւ իշուն՝ կարմի՛ր հլուն:

Սեւ հաւը ճերմակ հաւկիթ կ՛ածէ:

Սէր է կապել:

Սիրէ չուզածդ, ո՛ղջ մնայ ուզածդ:

Սիրուն երեսի վրայ, փիլաւ չե՛ս եփի:

Սիրտ առնել:

Սիրտը լայնցնելով, բերանը նեղցնելով:

Սիրտը կոտրա՛ծ է:

Սիրտ կոտրելը դիւրին է՝ շինելն է դժուար:

Սիրտը վառած էշը, աւելի արագ կը վազէ:

Սիրտի տէր ըլլալ:

Սիրտս թուզի հունտի մէջն է:

Սիրտս վկայեց:

Սիրտս փրթաւ:

Սլլած սխտորուած մնաց:

Սոխակին դրին ոսկէ վանդակում, ասաց «ես իմ վարդի փուշն եմ ուզում»:

Սոխ չեմ կերել, որ սիրտս մռմռայ:

Սոխը, սխտորը ամուսնացեր են, քառասուն օր՝ հոտը չէ ելեր:

Սոխ ու հաց` սիրտը բաց:

Սոխ ուտողին սիրտն է որ կ՛այրի՛:

Սուղից աժանը չկայ:

Սուտը՝ բերանը լողում ա:

Սուտը, կեղծիքը կը կնքեն դաշինք, արդիւնքն կ՛ըլլայ միմիայն չարիք:

Սուտը որ շատ կրկնես` ճիշդ կը թուայ:

Սուտը տուն կը քանդէ՛:

Սուտին պոչը կա՛րճ է:

Սուտ խօսքը հիւանդին յոյս է, թշնամուն՝ պարտութիւն:

Սպասելով աչքս ջուր կտրեց:

Ստախօսին տունը այրի՝ հաւատացող չ'ըլլար:

Սրա-նրա դուդուկի տակ պարել:

Սրտէ ի սիրտ ճանապարհ կայ:

Սրտի սիրած, Աստուծոյ օրհնած:

Սրտին վրայ քար դնել:

Սրտովս գնա՛:

Սրտով սիրած եար լինի, թող մի քիչ էլ չար լինի:

Վ

Վազող ձիուն գլխուն չե՛ն զարներ

Վատ օր կ՛աղէկնայ, վատ մարդ չ՛աղէկնար:

Վարդ եթէ ըլլայ՝ հոտոտէ, բայց գլխուդ մի՛ դներ:

Վարդն առանց փշի չի՛ լինում:

Վախկոտի մայրը լաց չի՛ լինի:

Վա՛խտը գիտի, բա՛խտը գիտի, մա՛րդը գիտի:

Վախցի՛ր Աստուծմէ չվախցողէն:

Վայ այն երկրին՝ որուն թագաւորը մանուկ է:

Վառած սրտին, մանանեխ մի՛ ցաներ:

Վատ ընկերոջ հետ ճանապարհ մի՛ երթար:

Վատ խօսքը, մի փուտ մեղրով չ'ուտուիր:

Վարպետին մուրճի մէկ հարուածը՝ հազար կ՛արժէ:

Վերը թքնես՝ պեխդ է, վարը թքնես ՝ մօրուքդ:

Վերմակիդ համեմատ ոտքդ երկնցուր:

Վերնատունը դատարկ :

Վերջը խնդացողը շա՛տ կը խնդայ:

Վէրքը կ՛աղէկնայ՛ տեղը կը մնայ:

Վնասը շահին ընկերն է:

Վստահի՛ր տեսածի՛դ, ո՛չ լսածիդ:

Վրան օձ նետես՝ տեղէն չի՛ շարժի:

Տ

Տանը ցե՛ցն է:

Տանիլ-բերել:

Տան մէջէն գողին՝ շունը չի՛ հաջեր:

Տանող-տանողի:

Տաշուած քարը գետինը չի՛ մնար:

Տասը հաշուէ՝ վերջը խօսիր:

Տասը չափէ, մէկ կտրէ՛:

Տարան ուղտին նալլելու՝ գորտերը ոտքերը ձգեցին:

Տարին անգամ մը, օձի պէս ՝ մորթը կը փոխէ:

Տավարը պախուրցով կը կապեն, մարդը՝ խօսքով:

Տարով թէ գաս՝ սուլթան ես. ամսով թէ գաս՝ ղոնաղ ես. ամէն օր գաս՝ անհամ ես:

Տաք ապուրին մէջ, պաղ ջուր չե՛ն լցներ:

Տաք ու պաղ տեսնել:

Տգետը կը վիճի, գիտունը կը դիտէ, իմաստունը կը լռէ:

Տգիտութեան մէջ երջանիկ :

Տեղերնիս նեղ է, սրտերնիս՝ լայն :

Տեսածիդ կէսին հաւատայ, լսածիդ ալ բնաւ մի՛ հաւատար:

Տկլոր մարմնին չի նայեր` կատու կը շալկէ:

Տղադ երկու ձեռքով պահէ, աղջիկդ մէկ ձեռքով:

Տղամարդու սրտի ճամբան ստամոքսէն կ'անցնի:

Տունը վառես` հացի հոտ չի՛ գայ:

Տուն մի՛ ընտրի, հարեւա՛ն ընտրի:

Տուն պահող կացինը, դուրս կը մնայ:

Տուն քանդողը, տուն չի՛ շինի:

Տո՛ւր ինծի ընկոյզի հատ մը, ուզէ փուճ ելլէ:

Տո՛ւր, մի՛ վախնար, ա՛ռ, մի՛ ամչնար:

Ց

Ցամաք գետին մէջ կը խեղդուի:

Ցերեկը խուրձ մը «մախր» (եղեւնափայտ) վառած, կը պտըտի:

Ցորեն հաց չ'ունես՝ ցորեն լեզու ունեցի՛ր:

Ցորեն ցոյց տուեց, գարի վաճառեց:

Ցուլին եղջիւրը ցեխ տեսած չէ:

Փ

Փախչող ձուկը մեծ կ'ըլլայ:

Փախչողն ալ «ո՜վ Աստուած» կը կանչէ, հալածողն ալ:

Փակագիծը բանալ:

Փակագիծի մէջ:

Փայտահատին աչքը տաշեղին վրայ է:

Փափախը մեծ `մէջը դատարկ:

Փերեզակը իր ունեցածը կը կանչէ:

Փնտռողը կը գտնէ:

Փոխանակ սելը ճռռա, սելվորն է ճռռում:

Փողը ի՞նչ է, ձեռի կեղտ. այսօր կայ՝ էգուց չկայ:

Փողի քսակը` բարձրացնում է մարդու հասակը:

Փոշիոտ տեսար ջաղացպա՞ն կարծեցիր:

Փոս փորողը՝ ինք կ՛իյնայ մէջը:

Փորի ցաւը հասկցայ:

Փորձառու մարդուն խրատը աւելի ծանր է՝ քան ոսկին:

Փորձը, փորձանք չէ:

Փորձուած թանը աւելի լաւ է՝ քան անփորձ մածունը:

Փորս մօտ է, քան քորս:

Փուշը մէկ-մէկ կը հանեն:

Ք

Քաղցր լեզուն օձը ծակէն կը հանէ:

Քամի՛ կը ցանես՝ փոթորի՛կ կը հնձես:

Քամուն բերածը, քամին կը տանի:

Քանի լեզու գիտես՝ այնքան մարդ ես:

Քաջ մարդուն խենթ կ'ըսեն:

Քաջութիւնը զարնելով կ'ըլլայ, աղայութիւնը տալով:

Քառասուն աչքերէ լացողին մէկը:

Քառասուն ճնճղուկը, մէկ կաթսայ չի լեցներ:

Քար դնել մէկուն առջեւ:

Քար ըլլայ՝ կը ճայթի:

Քարսիրտ:

Քարը՝ բամպակին մէջ փաթթելով կը խօսի:

Քարը գլխուն տալ:

Քարի պէս սիրտ ունի:

Քարէ քար իյնալ:

Քացախը երբ բարկ է, իր ամանը կը ծակէ:

Քաւութեան նոխազ:

«Քէֆ » անողին « քէֆ » չի պակսիր, դարդ անողին դարդ չի պակսիր:

Քթէն բռնես հոգին կ'ելլէ :

Քթից բերել:

Քթից բռնիս, շունչը կը փչի:

Քթին դպաւ:

Քիթը ամէն տեղ մտցնել:

Քիթը բերանը մէկ ըրի:

Քիթը կախ:

Քիթը կը վազէ:

Քիթը հոտ կ'առնէ:

Քիթը մեծին մէկն է:

Քիթը ցեխէն դուրս ելաւ:

Քիթը վեր է:

Քիթն ու մռութը կախել:

Քի՛չ բեռցիր, շո՛ւտ դարձիր:

Քիչ սիրէ որ քիչ ցաւիս, քիչ յուսայ որ քիչ խաբուիս:

Քղանցքին կայծ ինկած է:

Քոսոտ այծը աղբիւրի ակէն ջուր կը խմէ:

Քոսոտ շունը ուրկէ՞ ունենայ մազոտ կաշի:

Քունը աչքերէն կը հոսի:

Քու ոտքդ գացած տեղը, իմ գլուխս թող երթայ:

Օ

Օգուտ չունի վերջը լաց, ժամանակին աչքդ բաց:

Օտարին ճրագը, քեզի չ'առաջնորդեր:

Օտարի ձեռքով ձուկ չե՛ն բռներ, փո՛ւշ կը բռնեն:

Օտարի քով կովուդ չկտրես. կամ «կարճ է » կ'ըսէ՝ կամ «երկար»:

Օձը՝ օձ է, բայց ջուր խմողին չի՛ կճեր:

Օձի հետ բարեկամութիւն չ'ըլլար:

Օձի սատկելը որ գալիս ա՝ ճամբի մէջտեղն է պառկում:

Օձիքը ձեռք տալ:

Օձն իր շապիկը կը փոխէ, բնութիւնը չի՛ փոխեր :

Օշարակդ ե՛րբ պիտի խմենք:

Օրը կ'անցնի, բայց չարիք չ'ըրած՝ չ'անցնիր:

Օրինակ դառնալ:

Օրինակ ծառայել:

Օրին չեղողը՝ տարիին չ՛ըլլար:

　

Edited October 19, 2013 by Arpa