Sasun Posted January 11, 2011 Report Share Posted January 11, 2011 Happy New Year everyone! I am late, but better late than never Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ashot Posted January 11, 2011 Report Share Posted January 11, 2011 Qezel happy happy new ear Sasun jan... We don't mind members wishing happy new year any time of the year, we even do that in mid August, some poeple just visit us once a year... where are all the talkative ladies and gents anyways? who spooked them away? Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ani Posted January 13, 2011 Report Share Posted January 13, 2011 (edited) Բոլոր նրանց համար ովքեր ինչ-ինչ պատճառներով չեն կարողացել երազանք պահել դեկտեմբերի 31-ի գիշերը...ահա ևս մի շանս...ԿրկինՇնորհավոր Նոր Տարի... "Վերջին տարիներին Հին նոր տարվա ամսաթվի շուրջ ստեղծված տարակարծությունները վերացնելու համար Արարատյան Հայրապետական թեմի Մամլո դիվանից տեղեկացնում են, որ Հին տոմարով նոր տարին նշվում է հունվարի 14-ին, որը համարժեք է հունվարի 1-ին: Նոր` Գրիգորյան տոմարը, հաստատվել է 1582թ. հոկտեմբերին: 16-20-րդ դարերի ընթացքում հուլյան եւ գրիգորյան տոմարների միջեւ տարբերությունը կազմեց 13 օր: Մամլո դիվանի տվյալներով` 21-րդ դարի կեսերին այդ տարբերությունն արդեն կկազմկի 14 օր:" http://www.azatutyun.am/content/article/2272720.html Edited January 13, 2011 by Ani Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ashot Posted January 13, 2011 Report Share Posted January 13, 2011 Մամլո դիվանի տվյալներով` 21-րդ դարի կեսերին այդ տարբերությունն արդեն կկազմկի 14 օր: Vay-qu-ara... Pastoren 21rd dari keserin karogha patahi oracuyc@ poxvi mek orov? Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ani Posted January 14, 2011 Report Share Posted January 14, 2011 Vay-qu-ara?? Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ashot Posted January 15, 2011 Report Share Posted January 15, 2011 Ani jan, da qezi chi dimvats cavt tanem... da artahaytucyuna - voncvor hopaaa, hele mi nayi eh, ay qez ban! Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ani Posted January 17, 2011 Report Share Posted January 17, 2011 Ani jan, da qezi chi dimvats cavt tanem... da artahaytucyuna - voncvor hopaaa, hele mi nayi eh, ay qez ban! Պարզ է... Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted December 30, 2011 Report Share Posted December 30, 2011 (edited) http://www.santa.net/santa-claus-pictures/santa-claus-house.jpg ԿԱՂԱՆԴ ՊԱՊԻԿ http://www.santa.net/santa-claus-pictures/santa-claus-house.jpg ԿԱՂԱՆԴԻ ԾԱՌhttp://i215.photobucket.com/albums/cc95/cowandgit/Tree.gif http://i215.photobucket.com/albums/cc95/cowandgit/Tree.gif http://giteliq.am/?p=202See ՄԱՂԹԱՆՔ bolded below. (Please ignore the PersArab-furkish onesin ().)Ամանոր-Նոր տարի- Կաղանդ <<Նոր տարի>> հասկացությունն ազգագրության մեջ հուշում և բնորոշում է ոչ այնքան որոշակի ամսաթիվ, որքան տոմարական ծեսերի, արարողությունների համալիր, որ ուղեկցում է տիեզերական և տնտեսական փուլի ավարտին և անցմանը հաջորդ փուլ: Թե որ օրը կընտրվի իբրև տարեշրջանի հաշվառման սկզբնակետ, կախված է տվյալ մշակույթի առանձնահատկութուններից, տեղանքի կլիմայական պայմաններից, պատմականորեն ձևավորված տոմարի ճշգրտությունից: Այժմ հայերի տարեմուտի հանդիսությունները կապված են հունվարի մեկի և հունվարի վեցի տոների հետ: Հունվարմեկյան քրիստոնեական տարեմուտը համընդհանուր հաստատում է գտել միայն 18-րդ դարում: Մինչ այդ, տարբեր ժողովուրդներ ունեցել են գարնանային, ամառային, աշնանային, ինչպես նաև լուսնային շարժական նոր տարի:Ամանորի տոնածիսական համալիրըՈւսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ հայոց մեջ այնտեղ, որտեղ մեծ շուքով նշվել է հունվարի մեկը` իբրև տարեմուտ, ավելի պասիվ է նշվել հունվարի 6-ի տոնը` Ս.Ծնունդը և հակառակը: Այսինքն, ժողովուրդը, ելնելով որոշակի ավանդույթներից, տարեմուտ է ընկալել մի դեպքում` հունվարի մեկը, մյուս դեպքում` Ս.Ծնունդը` հունվարի 6-ը: Ամանորյա երկու տոները` Կաղանդ-Նոր տարի և Ս.Ծնունդ հայտնությունը, կառուցված են միևնույն ձևով և ընդգրկում են ավանդական հետևյալ ծեսերն ու արարողությունները:Մաքրագործման արարողություններՄաքրում էին տունը, բակը, գոմը: Այս արարողություններին մասնակից էին ընտանիքի բոլոր անդամները: Հունվարի 1-ին բերած ջրով լվացվում էր ամբողջ ընտանիքը, որն այդ նպատակով հավաքվում էր թոնրի շուրջը: Մինչև այսօր էլ տարեմուտից առաջ ամբողջ տունը մաքրվում է և թարմացվում: Տարեմուտի նախօրյակին կատարվող մաքրագործման արարողություններն ու ծեսերը հատուկ են զարգացած հեթանոսության փուլին և հայտնի են բազում ժողովուրդների պատմությունից: Տարվա նորոգումը, վերածնունդը խորհրդանշական կապ ունեն մարմնական մաքրության և հոգևոր սրբության հետ/սուրբ բառը ևս նշանակում է մաքուր, անարատ/: Մաքրությունը խորհրդանշում է սկիզբ, անապական, նախնական վիճակ, որից սկսվում էր նոր տարվա պատմությունը, արևի հերթական պտույտը, նոր տարեշրջանը, նոր ժամանակը:Մաքրագործման արարողությունները նաև ներքին, հոգևոր բնույթ էին կրում: Լոռիում տանտիկինը մեղր էր քսում ընտանիքի բոլոր անդամների բերաններին: Համշենում որ կծու կերակուր էին ուտում, ոչ էլ թթու խոսք ասում միմյանց: Այս սովորությունները կապվում են խոսքի մոգության հետ: Անցումային այդ օրը յուրաքանչյուր չար խոսք կարող էր չաիրք բերել ամբողջ տարվա համար, <խոսք-աղբը> կարող էր պղծել օրվա ծիսական մաքրությունը: Ընտանիքի բոլոր անդամները պիտի նոր զգեստներ հագնեին: Ընդունված էր գժտվածներին հաշտեցնել թե տանը, թե հասարակական միջավայրում: Թխվում էր թարմ հաց, նույնիսկ եթե տանը կար բավականաչափ հաց: Ինչու՞ հենց հաց: Հացը հայերի մոտ պաշտվել է, ի տարբերություն բազմաթիվ այլ ժողովուրդների: Կովկասյան մի շարք ժողովուրդներ/աբազներ, աբխազներ/ հաց ասվածը , որպես այդպիսին չունեն: Հացին փոխարինում է обыста կոչվող դոնդողանման զանգվածը: Հավանաբար այստեղից էլ паста բառը:Ամանորյան տոնածիսական սեղանը բնականաբար տարբերվում էր մերօրյա տոնական սեղանից: Ավանդական Նոր տարին ուտիս օր չէ, այն պաս օր է: Եվ որքան էլ առատ լիներ սեղանը, մսեղեն կերակրատեսակները բացառվում էին: Գերապատվությունը տրվում էր հատիկեղենին` լոբի, ոսպ, չարազին, քաղցրավենիքներին: Այժմ գրեթե մոռացված է հատիկեղենի նշանակությունը Նոր տարվա սեղանին: Մինչդեռ բոլորովին պատահական չէ հատիկեղենի կիրառումը: Հատիկը առհասարակ բոլոր մշակույթներում խորհրդանշում է կյանքն ու պտղաբերությունը, մահն ու վերածնունդը: Այն նման է սաղմի, այն թաղվում է հողում, խորհրդանշորեն մահանում է, ապա կրկին վերակենդանանում` ծիլ տալիս: Հատիկեղենը կամ դրանից պատրաստված կերակուրները առկա են բոլոր տոմարային տոների ծիսաշարում` հարիսան` Նավասարդին, Բարեկենդանին և Ս. Ծննդին` որպես ծիսական կարևորագույն ուտեստ, ձավարով պատրաստված կաթնապուրը` Ծաղկազարդին` որը ժողովուրդն անվանում էր Կաթնապրի տոն: Ծաղկազարդին կաթնապուրը լցնում էին դաշտերի շուրջը` առատ բերք ստանալու ակնկալիքով: Իսկ Ս.Ծննդի ծիսական հարիսայի հետ պիտի հաղորդակցվեին տան բոլոր անդամները, ընդհուպ մինչև նորածինները: Տանտիկինը հարիսայի յուղից քսում էր նորածնի շուրթերին` որպես պարտադիր հաղորդակցություն սրբազան ուտեստի հետ: Ընդ որում` հոգեպես անմաքուր, մեղավոր մարդն իրավունք չուներ ուտելու հարիսան: Ամանորյան սեղանի զարդն էր լոբին` իր տարատեսակներով հանդերձ, հատկապես Լոռիում: Լոբին իր պատյանով նման է ընտանիքի, իսկ հատիկը` սաղմն է, էմբիրոնը` կրկին նորացվող կյանքի և հավերժության գաղափարը: Խեթերը լոբին կապում էին աչքի լույսի հետ և իրենց մոգական ծեսերում լոբով շփում էին իրենց աչքերը` միաժամանակ լոբուն նվիրված բանաձևեր արտասանելով: Նոր տարվա կարևորագույն ուտեստն էր տարի հացը, տարեհացը, որը ևս խորհրդանշական հսկայական հիմքեր ունի: Տարեհացի մեջ դրվում էր <դովլաթը>` գուշակության դրամը: Տարեհացը զարդարում էին ամենատարբեր սիմվոլներով` հիմնականում տիեզերական, բաժանում էին 12 մասի: Ընտանիքի անդամներից ում բաժին ընկներ <դովլաթը>, նրա համար էլ տարին համարվում էր հաջողակ: Հավատում էին, որ եթե տարեհացը կտրելուց դանակը դեմ առնի կոպեկին,շատ վատ բան է սպասվում եկող տարում: Առատ էին մրգերը` կրկին որպես պտղաբերության և արգասավորության խորհրդանիշ: Քանի որ տարին նոր էր սկսվում, բոլորը ցանկանում էին իմանալ ինչպիսին է լինելու այն իրենց, իրենց ընտանիքի համար: Հենց դրա համար էլ Նոր տարի-Կաղանդը հարուստ է գուշակություններով, հատուկ դրա համար կատարվող ծեսերով և ուտեստով: Ամանորի տոնածիսական համալիրի մեջ կարևորագույն տեղ են զբաղեցրել ասիլիկ-վասիլիկները կամ ուղղակի վասիլները, երբեմն` բասիլները: Սրանք մարդակերպ փոքրիկ գաթաներ էին, կարող էին ունենալ նաև առարկաների ու կենդանիների տեսք` եզների, քսակի, կովի պտուկների: Վասիլիկները թխվում էին թոնիրներում և ըստ նրանց ուռչելու, փքվելու աստիճանի որոշում էին, թե ինչ է լինելու հաջորդ տարում: Օր. տան երիտասարդ հարսի կերպարանքով վասիլիկ էին պատրաստում, եթե թխվելիս այն փքվում էր, հավատում էին, որ տանը երեխա կծնվի: Երիտասարդ աղջիկները ևս գուշակություններ էին անում: Կարմիր հինայի և սև ածուխի արանքում ձու էին դնում: Առավոտյան եթե այն կարմրած էր լինում հինայից, հավատում էին, որ տարին լավ է լինելու իրենց համար: Նման գուշակություններն ու ծեսերը աղերսներ ունեն անհիշելի ժամանակների կորած, մոռացված հավատալիքների հետ, որոնք վերապրուկների տեսքով պահպանել ու կատարել է ժողովուրդը` անկախ հեթանոսության կամ քրիստոնեության ժամանակաշրջանի:Բազում ազգագրական շրջաններում Նոր տարվա երեկոյան այրում էին տարեմտի քյութակ` մեծ գերան, որի մի ծայրը դրվում էր կրակի մեջ և այրվելու ընթացքում այն աստիճանաբար ներս էին հրում:Այն պիտի վառվեր մինչև Ս. Ծնունդ: Հավատում էին, որ դրա ածուխը պաշտպանում էր կարկուտից: Ամեն մի հյուր պարտավոր էր մի կտոր փայտ ավելացնել կրակին: Գիշերը պարտադիր որևէ լույս վառն էին թողում: Մութն ընկնելուն պես տանտիկինը շեմին մոխիր էր ցանում` չարքերից պաշտպանվելու համար: Այդ նույն նպատակով ալյուրով դռանը խաչ էին անում: Հաց ու ջրից զատ նորոգվում էր նաև կրակը:Հին ժամանակներում գերանը հանդիսացել է ընտանիքի ամրության խորհրդանիշ. տան մեծերը մեծ գերան են դրել կրակի մեջ, որը վառվել է մինչև Սուրբ ծնունդ: Այդ կրակի վրա էլ պատրաստվել են Ծննդյան բոլոր կերակուրները:Գերանը, որը վառում էին Նոր տարվա նախորդ իրիկունը, կոչվում էր Տարեմտի քյոթուկ, որի առկայծող կտորները հետո թաղում էին հանդերում, որպեսզի ապահովեին բերքի առատությունը և կանխեին կորուստը: Օջախը վառ պահելը շատ կարևոր է եղել հայի համար, որովհետև, ըստ պատկերացումների, օջախի մեջ են ապրում տան նախնիների հոգիները:Ավանդական սովորության համաձայն, Կաղանդի գիշերը շատերի տներում ճրագ էր վառվում, որպեսզի տան հաջողությունը չփախչեր:----Ամանորյա ծիսական մաղթանքներՆախ, այդ օրը խուսափում էին որևէ մեկին փոխ տալ, հատկապես` թթխմոր, դրամ, առհասարակ ծախս չէին անում: Առավոտյան տան դուռը առաջինը տան մեծն էր բացում, որպեսզի նա շատ տարիներ իր տանից անպակաս լիներ: Առավոտյան վաղ նոր բերած ջուրը հեղում էին տան անկյուններում` տան առատությունը ապահովելու համար: Միմյանց նվերներ էին տալիս, հատկապես մեծերը` փոքրերին: Տանը դուռը երբեք չէր փակվում:Ամանորյա մաղթանքներՏունը շեն իլի,(Բարաքյաթ իլի,)(Միշտ ջոմարդ իլեք)Մեզ էլ միշտ հիշեքՇնորհավոր նոր տարի:Լիքը հորեր շատ ունենաք,Կարմիր օրերշատ ունենաք,Կարմիր օրով, կարմիր շորով,Ուրախ կենաք միշտ կուշտ փորով:Շնորհավոր, ձեր նոր տարին առատ, ուրախ, անկորուստ տարի լինի, բարով հասնեք մեկ էլ էս օրվան, առողջ, երջանիկ լինեք, բոլոր պանդուխտները վերադառնան:----Գրեթե բոլոր ազգագրական շրջաններում Կաղանդի կեսգիշերը գնում էին ջուր բելեու: Աղբյուրի մոտ լվացվում էին ջրով, կորկոտ ու լոբի էին ցանում ջուրը, ջրում թրջում էին Կաղանդի հացը, անպայման ջուր էին տանում տուն: Ընդ որում տուն էին գնում առանց հետ շրջվելու: Վանում հունվարի 1-ի առավոտյան կանայք ու աղջիկները ծիսական հացեղենը տանում էին աղբյուրի մոտ և թրջում ջրում, ապա հացի կտորները պահում էին ամբողջ տարվա ընթացքում: Ջուր բերելու ծեսն անհերքելի ապացույց է այն բանի, որ Կաղանդը և Ս. Ծնունդը հնագույն արևադարձի տոներ են: Ջուր բերելու ամանորյա ծեսեր կան նաև այլ հին ժողովուրդների մոտ:Ամանորի տոնածառըՀնուց ի վեր հայերը եղևնու փոխարեն Ամանորին զարդարել են ձիթապտղի կամ խնկի ծառը, ընդ որում զարդերը եղել են բնության պարգևներ և բացարձակապես՝ բնական:Նոր տարվա երեկոյան ձիթենու համեմատաբար հաստ ճյուղը խրել են նախապես խված մեծ հացի կամ բաղարջի մեջ: Այդ ճյուղը Կաղանդի ծառ է կոչվում: Տան անդամները նախ ընկուզեղենով զարդարում էին ճյուղը, այնուհետև տանտերը ճյուղը տանում էր եկեղեցի, քահանային օրհնել տալիս, հետ բերում տուն և ամրացնում գերանին Տոնածառի խաղալիքները հասկերից, ընկույզներից /թվով յոթ/պատրաստված զարդարանքներ էին, որոնց վրա կախվում էին չարխափաններ, ինչպես նաև մարդակերպ և կենդանակերպ թխվածքներ էին:Նոր Տարվա ծառը զարդարում էին խնձորով, որը խորհրդանշում է պտղաբերություն, ցորենի հասկերով՝ ի նշան առատության, ինչպես նաև լոբու պատիճներով, որոնք ավանդաբար խորհրդանշում են ընտանիքի ամրությունը:Զարդարում են նաև մրգերով, կոպեկներով, փշերով` ուղղված չարի դեմ, փոքրիկ քսակներով` որպես առատության ու լիության խորհրդանիշ:Կենաց ծառի կողքին կա ևս մեկ, սակայն ավելի փոքր ծառ, որի վրա մոմեր են դրված: Այդ ծառը կոչվում է չաթալ ծառ: Այն պարտադիր ամեն տարի Կենաց ծառի կողքին պետք է դրված լինի: Չաթալ ծառի վրա ընտանիքի յուրաքանչյուր անդամ պետք է իր համար մոմ վառի: Իսկ տան մեծ մամիկի մոմը պետք է առաձնահատուկ լինի: Հին ժամանակներում Ամանորի գիշերը, երբ հավաքվում են երեխաները, սկսում են մամիկից չիր ու չամիչ ուզել: Սակայն եթե մամիկի տվածը բավական չէր երեխաների համար, նրանք ցորենի հատիկներ էին գցում մամիկի վառած մոմի վրա` փորձելով հանգցնել: Իսկ մամիկն էլ ստիպված նրանց կրկին տալիս էր անուշեղեն:Ծիսական այցելություններԱմանորի հետ է կապված գոտեկախի արարողությունը. տարեմուտի գիշերը երեխաների խմբերը պարելով շրջում էին փողոցներով և որևէ մեկի տանը մոտենալիս սկսում էին երգել: Երգերի տեքստերը պարունակում էին բարեմաղթություններ, ընտանիքի անդամների գովք և տոնական ճաշատեսակների խնդրանք: Նրանք գոտիներով երդիկից փոքր պարկեր էին իջեցնում, որոնց մեջ տան մամիկը կախված տոպրակի մեջ դնում էր մրգեր, հատուկ այդ նպատակով թխված խմորեղեն, ընդեղեն, չամիչ և այլն: Երեխաները, ստանալով անուշեղեններ, դրանց փոխարեն հայցում էին երկնքի բարի ուժերի հաճությունը: Իսկ Ամանորին աղջիկները ժապավենով իրար ամրացված կարմիր խնձորների փունջ էին ուղարկում իրենց փեսացուների տուն: Դա նշանակում էր, որ աղջիկը պատրաստ է այդ տղամարդու կինը դառնալ եւ նրա համար զավակներ ունենալ: Իսկ ի պատասխան աղջիկների փոխադարձ սիրո` տղաներն այդ խնձորի մեջ ոսկյա դրամներ էին մտցնում և ուղարկում հասցեատիրոջը:Տոնը շնորհավորելու ավանդույթի համաձայն, թե տնեցիները, թե այցելուները տուն մտնում էին աջ ոտքը առաջինը ներս դնելով, այլապես ձախորդությունները անպակաս կլինեին: Տարվա առաջին օրը, լուսաբացին, տանտիկինը դուրս էր գալիս և յուղ քսում տան պատի այն հատվածին, որտեղ պիտի դիպչեր արև առաջին շողը: Կամ կարմիր շոր էր փռում տան շեմի դիմաց, քանի որ տան շեմը համարվել է այն ջրբաժանը, որտեղ հանդիպում են բարի ու չար ուժերը: Մեղրով խաչ էին նկարում նաև գոմի պատին` ի նշան առատության: Ծերունիները տան դրսի պատին իրենց բնորոշող առարկաներ էին նկարում, հաճախ` ալյուրով: Տան շեմի ու դրսի պատերի հետ կապված բոլոր արարողոթւյունները կապված են տարին ներս հրավիրելու, բարիքը տան մեջ առնելու հետ: Ջավախքում տանտիկինը հարսների հետ Տարեհացը ձեռքներին դուրս էին գալիս և նայելով դեպի արևելք, ասում էին. << Դովլաթ, սարն ես, ձորն ես, արի տուն>>: Ամանորի առաջին որը սկզբում այցելում էին տոհմի մեծերին, ծնողներին, խնամիներին, քավորին, հարևաններին, գյուղապետին, քահանային: Շնորհավորելու գնացողները երբեք դատարկաձեռն տուն չէին մտնում, առնվազն մի խնձոր էին ավելացնում սեղանի բարիքներին` բարեկեցության և երկարակեցության մաղթանքներով:Ծիսական սովորություններՆոր տարին պետք էր նոր հացով սկսել:Նոր տարվա համար թխվող հացի ալյուրից մի քանի բուռ 8-10 տարեկան մի անմեղ աղջնակ շաղում էր` առանց թթխմոր խառնելու. այն պետք է ինքնաբերաբար թթվեր և դառնար նոր տարվա առաջին թթխմորը:Ջուր կաղանդելու սովորույթԿաղնդել, նշանակում է կախարդել, կամ բաշխել, նվեր տալ: Այսինքն երբ գնում էին Ջուր կաղնդելու` ջրի մեջ հատիկներ ու քաղցրավենիք էին լցնում, զոհաբերում այլ կերպ ասած, որ տարին առատ ու բարի լինի:Կեսգիշերին երիտասարդները գնում էին ջրի, իսկ տարեց կանայք ջրի մեջ հատիկներ ու հացի, խմորեղենի կտորներ էին գցում, այնուհետև` հմայական, շնորհավորականխոսքեր ասում` կաղնդում էին ջուրը: Այդ գիշեր ջրի տակ թրջած հացի մի քանի կտոր ամբարի մեջ պահում էին մինչև տարվա վերջ, որպեսզի հացը առատ լիներ, իսկ Հացի հոր կոչվող կլոր, ծակ թխվածքը կախում էին տան պատից:Գիշերը թրջած խոտը, ինչպես նաև տան կենդանիների, երկրագործական գործիքների պատկերներով թխված հացիկները կաղանդած ջրում առավոտյան թրջելուց հետո ուտեցնում էին կենդանիներին: Ուտեցնելու այդ պահը ուղեկցվում էր բարեմաղթություններով:Բացի այդ, Ամանորին Հայաստանում ընդունված էր շնորհավորել անգամ անշունչ առարկաներին: Շնորհավորում էին նաև տան ոգիներին, ասելով`Ովքեր չեն երևում, շնորհավոր Edited December 30, 2011 by Arpa Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted January 1, 2012 Report Share Posted January 1, 2012 In 1582 Pope Gregor had noticed that there was a discrepancy between the Julian Calendar and the nayural seasons, where as according to it the Spring Equinox March 21 was designated at March 11 at adopted as such at the Nicean convention.----OLD NEW YEAR?? Հին Նոր տարի ??Հին Նոր տարի – Նոր տարին ըստ հուլյան՝ հին տոմարի։ Հին և նոր տոմարների միջև 20 և 21-րդ դարի առաջին կեսին տարբերությունը 13 օր է: Հունվարի 13-ը համարժեք է դեկտեմբերի 31-ին: Նոր` Գրիգորյան տոմարը, հաստատվել է 1582 թվականի հոկտեմբերին: Մի շարք երկրներում ըստ ավանդույթի, ոչ պաշտոնական նշվում է հին տոմարով Նոր տարին։ՊատմությունՆոր` Գրիգորյան տոմարը հաստատվել է 1582 թվականի հոկտեմբերին: Հռոմի Գրիգոր 13-րդ Պապը նկատել է, որ հուլյան, այսինքն` հին տոմարը, մինչև 16-րդ դարը տվել է 10 օրվա տարբերություն: Այդ տարբերությունը հայտնի է դարձել գարնանային գիշերահավասարին` մարտի 21-ին, քանի որ Նիկիայի 325 թվականի ժողովի որոշմամբ գիշերահավասարի օր համարվել է ոչ թե մարտի 21-ը, այլ 11-ը: Գրիգոր 13-րդը կարգադրել է 1582 թվականի հոկտեմբերի 4-ին` հինգշաբթի օրվան հաջորդող համարել ուրբաթ` հոկտեմբերի 15-ը` բաց թողնելով կուտակված 10 օրերը, որոնց սխալն առաջացել էր 325-1582 թվականների ընթացքում: 16-20-րդ դարերի ընթացքում հուլյան` հին, և գրիգորյան` նոր տոմարների միջև տարբերությունը կազմել է 13 օր:[1] Հին Նոր տարին տարբեր երկրներումՌուսաստանում Հին Նոր տարին տոնելու ավանդույթը Ռուսաստանում սկսվել է 1918 թվականին նոր ժամանակագրություն մտցնելուց հետո։ Նպաստել է նաև այն, որ Ռուս ուղղափառ եկեղեցին մինչ այժմ շարունակում է եկեղեցական տոները նշել ըստ հուլյան տոմարի։[2] ԽՍՀՄ փլուզումից հետո հետ խորհրդային տարածքի մի շարք երկրներում՝ Հայաստանում, Մոլդովայում, Բելառուսում, Լատվիայում, Ուկրաինայում, Ղազախստանում և Ուզբեկստանում (բնակչության մոտ 40 %) и в Վրաստանում ոչ պաշտոնական տոնվում է Հին Նոր տարին։Նախկին Հարավսլավիայի տարածքում՝ Սերբիայում, Չեռնոգորիայում և Մակեդոնիայում։Հին Նոր տարին ըստ հուլյան տոմարի (նախկինում սուրբ Սիլվեստրի օր, գերմ. Alter Silvester) տոնում են Շվեյցարիայի մի շարք գերմանախոս կանտոններում----As always, Armenians dot it best. We will not rest until Pope imBasileos relents and decrees that Jan, 6 is the “real Christmas” and that the World is Flat just like the Plains of Ararat. -----How many New Years do Armenians have?Քանի նոր տարի են ունեցել հայերը Ըստ պատմական աղբյուրներից մեզ հասած տվյալների հայերը ունեցել են 3 Նոր տարի, որոնք կոչվել են Ամանոր, Նավասարդ և Կաղանդ: Հին ժամանակներում մեր նախնիները Նոր տարին դիմավորել են մարտի 21-ին: Այդ ժամանակ էր, որ բնությունը հարություն էր առնում: Այդ օրն էլ հայ մարդը համարել է Նոր տարվա սկիզբ կամ նոր տարեգլուխ և նշել է մեծ տոնախմբությամբ, փառաբանել բնության զարթոնքը, հողագործի աշխատանքը, աղերսել աստվածներին, որ տարին բերքառատ դարձնեն: Հայկական երկրորդ տարեգլուխը եղել է Նավասարդի 1-ը (օգոստոսի 11-ը): Ըստ ավանդության, Հայկ Աղեղնավորը այդ օրը սպանել է բռնակալ Բելին, ազատություն պարգևել իր տոհմին ու իր բոլոր հետնորդներին: Ենթադրում են, որ դա տեղի է ունեցել 2492 թվականի օգոստոսի 11-ին: Օգոստոսյան տոնը հայերը կոչել են Նավասարդª Նավա-նոր, սարդ-տարի: Նավասարդի ամենամեծ հանդիսությունը տեղի է ունեցել Արածանի գետի ափին, Նպատ լեռան փեշերին: Այդ տոնախմբություններին ներկա էին լինում թագավորն ու թագուհին: Նոր տարվա ուտելիքները ինչ-որ չափով միասնական են եղել, որով բնորոշվել է հայկական բոլոր գավառների Նոր տարվա սեղանների ազգային բնույթը: Այդ սննդատեսակների մեջ առաջինը եղել է հայկական կլորահատիկ ցորենը, որն աճել է միայն Հայաստանում: Նոր տարվա սեղանին մեր նախնիները դրել են հենց այդ ցորենից պատրաստված հաց, որպեսզի հայոց աստվածները բարեբեր դարձնեն տարին: Հին հայկական առածն ասում է. ՙՆոր տարուն հաց չես փոխառնում՚, դա նշանակում է, որ Նոր տարվա սեղանին քո աճեցրած ցորենից թխած հացը պիտի դնես: Հայկական մի ուրիշ առած էլ ասում է. ՙԱռանց գինու Նոր տարին կգա, առանց նգածաղկիª կուշանա՚: Նգածաղիկը ամենահռչակված հայկական համեմունքն է: Այդ ծաղիկն աճում է Մասիսի լանջերին, այն քաղում, չորացնում և տարածում էին ողջ Հայաստանով մեկ: Նգածաղիկը բոլոր հայերին կապում էր բիբլիական լեռան հետ, ողջ ժողովուրդն իրեն կապված էր զգում Մասիսին, այսինքնª հայրենիքի սրտին: 18-րդ դարում Սիմոն Երևանցի կաթողիկոսի տոմարով հունվարի 1-ը ընդունվեց որպես Նոր տարվա սկիզբ: Հունվարի մեկի ուտելիքների մեջ մտնում են ՙն՚ տառով սկսվող մի քանի սննդամթերքª նգածաղիկ, նուռ, նաշիհª ալյուրից թխած հաց, նուշ և այլն: Ուտելիքները ընտրել են ՙն՚ սկզբնատառով, որպեսզի հարմարեցնեն տարվա անվանըª Նոր տարի, Նավասարդ:----BTW, This Pope Gregor is not the re-imcarnation of Grigor Partev.http://en.wikipedia.org/wiki/Gregorian_calendarThe Gregorian calendar, also known as the Western calendar, or Christian calendar, is the internationally accepted civil calendar.[1][2][3] It was introduced by Pope Gregory XIII, after whom the calendar was named, by a decree signed on 24 February 1582, a papal bull known by its opening words Inter gravissimas.[4] The reformed calendar was adopted later that year by a handful of countries, with other countries adopting it over the following centuries. The motivation for the Gregorian reform was that the Julian calendar assumes that the time between vernal equinoxes is 365.25 days, when in fact it is presently almost exactly 11 minutes shorter. The error between these values accumulated at the rate of about three days every four centuries, resulting in the equinox occurring on March 11 (an accumulated error of about 10 days) and moving steadily earlier in the Julian calendar at the time of the Gregorian reform. Since the Spring equinox was tied to the celebration of Easter, the Roman Catholic Church considered that this steady movement in the date of the equinox was undesirable.The Gregorian calendar reform contained two parts, a reform of the Julian calendar as used up to Pope Gregory's time, together with a reform of the lunar cycle used by the Church along with the Julian calendar for calculating dates of Easter. The reform was a modification of a proposal made by the Calabrian doctor Aloysius Lilius (or Lilio).[5] Lilius' proposal included reducing the number of leap years in four centuries from 100 to 97, by making 3 out of 4 centurial years common instead of leap years: this part of the proposal had been suggested before by, among others, Pietro Pitati. Lilio also produced an original and practical scheme for adjusting the epacts of the moon for completing the calculation of Easter dates, solving a long-standing difficulty that had faced proposers of calendar reform.The Gregorian calendar modified the Julian calendar's regular cycle of leap years, years Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Louise Kiffer Posted January 1, 2012 Report Share Posted January 1, 2012 BEST WHISHES TO ALL OF YOU BY WESTERN CALENDAR (gregorian). Long life and good health. Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted January 1, 2012 Report Share Posted January 1, 2012 (edited) Միսաք Մեծարենց - ՆՈՐ ՏԱՐԻՆ Այս գիշեր հագուած, սգուած նոր տարինԱռտուան լոյսին կըսպասէ տենդոտ.Ոգիներ անդարձ կորզեցին տարի՜նՄեր գիրկէն հինին ձայները ծանօթ: Նոր տարուայ ընծայ պայծառ լուսինկանՍազեր է գիւղին լեռները բոլոր.Երգերը ծերին, ճիչերը մանկանԿարձագանքեն թունդ խազերով մոլոր: Իղձերու շարք մը պլլուած սրտին`Վառ յոյզերու մեջ կօրրէ զայն ուժգին.Բորբոքած հուրքովն յոյզերու անշէջԿը ծփան սիրտերը ըղձանքներու մեջ: Գիշերուա ն վերջին պահերուն լռինՁայներն ու լոյսեր յանկարծ կը մարին.Եվ բեհեզներովն կապոյտ կամարինՊճնուած աշխարհ կու գայ Նոր Տարին: Edited January 1, 2012 by Arpa Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ani Posted January 30, 2012 Report Share Posted January 30, 2012 Only a month late...Happy New Year everyone... Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ashot Posted January 31, 2012 Report Share Posted January 31, 2012 Ani jan lava hishacrecir yeseley arten moracel vor stegh chem shnorhavorel! Arajin@ shnorhavorumem qez Ani jan! Isk hima - Shnorhavor bolori Amanorn u Surb Tsnund@!!! de duq arten giteq yes incher incher incherem cankanum bolorin! MOS JAN DE DU GIDAS!!! Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted December 31, 2012 Report Share Posted December 31, 2012 \YERJANIK yev BARGAVAJ AMANOR**HAPPY and PROSPEROUS NEW YEARIn the Middle East , on Dec. 31 and Jan.1 we celebrated Kaghand . It was the time to decorate the Tree and have Kaghand Papa visit and distribute the goodies, not on Christmas on Jan. 6, 13 or 19. Those dates were reserved for Christian rites at church. We called Santa Claus Kaghand Papa, not Dzmer Papik- Grandpa /Father Winter.Those of us who attended western oriented schools, we did celebrate Christmas eve on Dec, 24 when all the Christmas concerts and Pageantry were held. At times we would also go to the neighborhood magnificent Catholic cathedral for midnight mass and hear their wonderful choir sing in Latin. . http://www.sacred-destinations.com/syria/images/aleppo-maronite-cathedral-c-syrialooks-350h.jpghttp://www.sacred-destinations.com/syria/images/aleppo-maronite-cathedral-c-syrialooks-350h.jpghttp://commondatastorage.googleapis.com/static.panoramio.com/photos/original/3465752.jpgTo repeat, Christmas eve and Christmas day were solemn religious occasions, and all the merriment was done on the New Year's eve. We did not call Santa Claus Dzmer papik, Grandpa Winter, we called him Kaghand Papa, neither did we call the Tree the neutral atheistic Tonatsar, we called it Kghandi Tsar or Tsnoundi Tsar.. Tonatsar? In the Armenian Ton means feast/festival. Which Ton are we talking about? Nvasard/Nowrouz, Vardanants, Bargindan, Vardavar or even the feast of Independence? Please abide with me. Or is it that TON , the most disturbing of all when some, even today call April 24 Nahatakats Ton/Feast/Festival of the Martyrs? of 1915?Once again to Santa Claus St. Nicholas. Now we learn that his mother was Armenian which by association makes him Armenian.***At the time I did not comment to this tragicomedy-as Yervant says -What if it is true?http://hyeforum.com/index.php?showtopic=47674#entry300497St Nikolas was born in Batara town (near today's Antalya). In theearly age he lost his parents and was brought up by uncle ArchbishopNikolas Yerets. The commandment Sell what you have and distribute themoney to the poor became his life's slogan.If that is the case, then why we call Santa Claus with many names, the most ridiculous being Dzmer Papik/Papa Winter? Why don’t we call him Sourb Nikoghayos/St. Nikolaos?**I will join the crowd and write Armenian? with Latin characters, rather than subject myself to that sadomasochistic new and improved ? format.*** Tis the season to be jolly.**** Fa la la la.. Or is it Tis the season to be silly? Tis the season for more new and improved fables. Yes, yes we already know that Stalin’s father was Armenian as well. What in the world was an Armenian doing in Antalya and Izmir ? When were those places ever Armenian lands? When did, in the 3d c, 280 AD Armenians live there? Don’t ask Mr. Izmir-li-oghlu-ian.**** Deck the hall with boughs of holly,Fa la la la la la la la la.'Tis the season to be jolly,Fa la la la la la la la la.Don we now our gay apparelTroll the ancient Christmas carol,Fa la la la la la la la la.See the blazing yule before us,Fa la la la la la la la la.Strike the harp and join the chorus.Fa la la la la la la la la.Follow me in merry measure,While I tell of Christmas treasure,Fa la la la la la la la la.Fast away the old year passes,Fa la la la la la la la la.Hail the new, ye lads and lasses!Fa la la la la la la la la.Sing we joyous all together,Heedless of the wind and weather,Fa la la la la la la la la. Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Ashot Posted January 1, 2013 Report Share Posted January 1, 2013 Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Recommended Posts
Join the conversation
You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.