MosJan

Yettem School, in Tulare County, CA, was built in 1912. It served a rural population https://archive.org/details/cvicl_000954

https://hetq.am/en/article/2626 Seda Gbranian-Melkonian The year was 1890. Reverends Haroutioun Jenanyan, Nazareth Spenchian and Gebriel Baghdoyan set foot in California's San Joaquin Valley. They had left their beautiful homeland Armenia behind. They gazed at the Sierra Nevada mountains and the memory of their homeland filled their souls. The three men were in search of a new home. It took them almost eleven years to understand that the one place in all America that came closest to resembling their homeland in Armenia was the San Joaquin Valley. In 1901 Reverend Jenanyan purchased land there and named the place Yettem, which means Eden. New comers from the old country purchased small lots from Jenanyan and made it their new home. With new Armenians arriving from the region of Cilicia, a community of farmers was formed, who belonged to the Armenian Presbyterian and the Armenian Apostolic churches. The Armenian Presbyterians had their worship in small school building. In 1903 the Armenian Apostolic church had its first worship service on Pentecost Sunday at the same school building. After the worship of the Presbyterians, in the afternoon, the Apostolic liturgy took place. Also in 1903 the name Yettem was officially adopted. This was going to be the only place in the United States of America with a pure Armenian name. The new settlers, most of them villagers from the old country, cultivated the land growing fruits and vegetables. From 1904 to 1909 church services were held in the Yettem school building. In 1909 the first Parish Council Choir and Building Committees were organized and in May of that year, the cornerstones of a new church were blessed. In January 1911 construction had begun. The church was a modest wooden building with arched windows and a bell tower in front. It was built mainly by volunteers. Bishop Moushegh Seropian of Fresno travelled to Yettem and consecrated the new church in the name of St. Mary on July 3. One year later the Armenian school and Sunday school were established. In 1914 the first Ladies Society was founded in what was to become the Western Diocese and a year later a library was created. In 1922 the first parish priest arrived and since then there have been nine priests who have served at St. Mary's Armenian church. In 1920 the Yettem community numbered about five hundred people. However, the Great Depression forced many to leave their homes. Young people moved to Fresno and Los Angeles never to return. On June 12, 1945 the original church was destroyed by fire. In September, 1946 the foundation stones of a new church were blessed. It was built from red bricks using traditional Armenian church design with a dome and a bell tower. The architect was Laurence K. Cone (Condrajian). The new church was consecrated by Bishop Vartan Kasparian on November 16, 1947. In July, 1960 His Holiness Vazken I Supreme Patriach-Catholicos of All Armenians visited St. Mary parish of Yettem. Later His Holiness Karekin I and His Holliness Karekin II also visited St. Mary parish. Several other high ranking clergy and VIPs from Armenia and the Diaspora also have been the guests of St. Mary parish. Among these was the unique visitation of General Antranig, who participated in a fund raising event at Yettem in 1920. In mid seventies, with the help of the parish priest Father Vartan Kasparian, the future National Hero of Armenia Monte Melkonian frequently attended the Sunday school at St. Mary’s Church of Yettem. Currently there is only one Armenian family that has remained in Yettem since its creation. Every Sunday and during holidays parishioners from nearby towns, mostly from Visalia, come to the church, keeping their religion and Armenian traditions alive. Through youth programs the torch is carried from generation to generation, passing on the Armenian heritage. St. Mary's Armenian Apostolic Church gathers its children around it in a warm and loving embrace, like a caring and affectionate family.

https://glendalehistorical.org/yettem DISCOVERING EDEN: EARLY ARMENIAN IMMIGRATION TO CALIFORNIA Armenians migrated to California’s San Joaquin Valley as early as the 1880s. In 1901, three Armenians were walking southeast from Fresno when they came across a region at the foothills of the Sierra Mountains. They felt an inexplicable connection to the land and began singing songs of their homeland. They set up tents and founded the town of Yettem - “Garden of Eden” in Armenian. To this day, it is the only town with an Armenian name in the United States. Join TGHS Board Member Ani Mnatsakanyan as she shares stories of resilience and community strength as Armenians reconstruct their lives in a foreign land, while attempting to preserve their identity and memories of the homeland they were forced to leave behind.

EARLY ARMENIAN IMMIGRATION TO CALIFORNIA Armenians migrated to California’s San Joaquin Valley as early as the 1880s. In 1901, three Armenians were walking southeast from Fresno when they came across a region at the foothills of the Sierra Mountains. They felt an inexplicable connection to the land and began singing songs of their homeland. They set up tents and founded the town of Yettem - “Garden of Eden” in Armenian. To this day, it is the only town with an Armenian name in the United States. Join TGHS Board Member Ani Mnatsakanyan as she shares stories of resilience and community strength as Armenians reconstruct their lives in a foreign land, while attempting to preserve their identity and memories of the homeland they were forced to leave behind.

hemp tolma or Tolma with hemp sauce

hemp tolma or Tolma with hemp sauce

Դպրոցն ավարտելուց հետո Տերյանն ընդունվել է Բաքվի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտ: 1950 թվականին առաջին անգամ հունահռոմեական ոճի թեթեւ քաշային կարգում հաղթել է ԽՍՀՄ-ի առաջնությունում, մեկ տարի անց էլ ոսկե դուբլ արել`չեմպիոն հռչակվելով ազատ ու հունահռոմեական ոճերում միաժամանակ: Այդ հաջողությունը չէր կարող նրան աննկատ թողնել, Ադրբեջանը ներկայացնող հայ ըմբիշը միանգամից հայտնվեց ԽՍՀՄ-ի հավաքականի մարզչական շտաբի ուշադրության կենտրոնում: Ընտրանու մարզիչ Վլադիմիր Բելովը Տերյանի մասին հիացմունքով է խոսել, պատմել, որ նա միշտ շատ վստահ է եղել իր ուժերին ու երբեք չկասկածել հաղթանակին. «Նախավարժանքի ժամանակ մոտենում էր մրցակցին ու ասում՝ «Ի՞նչ է, ընկերս, բախդ կարծես թե չի բերել, ինձ ես հանդիպելու: Տաքանո՞ւմ ես, իզուր ուժերդ ես վատնում: Քեզ մեջքի վրա եմ պառկեցնելու գորգի աջ անկյունում» (խմբգ.՝ այն ժամանակ գորգերը քառակուսի էին, ավելի ուշ են կլոր դարձել): Նա մինչեւ գոտեմարտը մրցակցին հոգեբանորեն հաղթում էր»: Տերյանի վստահությունն ու կամային որակներն այնքան ընդգծված էին, որ մարզիչները չէին կասկածում հաջողությանը նաեւ 1952-ին Հելսինկիի Օլիմպիական խաղերում: Տերյանն իսկապես հուսախաբ չարեց ու վերադարձավ բրոնզե մեդալով: 1953-ին նա արդեն Աշխարհի չեմպիոն էր հռչակվել Նեապոլում կայացած առաջնությունում: Եզրափակչում Տերյանը հաղթել է Օլիմպիական չեմպիոն, հունգարացի Իմրե Հոդոշին: Ի դեպ, խորհրդային մարզիկներն առաջին անգամ էին հանդես գալիս հունահռոմեական ըմբշամարտի Աշխարհի առաջնությունում: Տերյանը նաեւ առաջին հայազգի Աշխարհի չեմպիոն ըմբիշն է: Իր քաշային կարգում մեծ հաջողությունների հասնելուց հետո նա կորցրեց ըմբշամարտի նկատմամբ հետաքրքրությունն ու տարվեց մոտոցիկլային սպորտով, սակայն շուտով վթարի ենթարկվեց, կոտրվածքներ ստացավ ու ավարտեց կարիերան: Արդյունքում սկսեց մարզիչ աշխատել Գերմանիայում, որտեղ հնարքներ էր սովորեցնում սովետական զինվորներին, ապա՝ Բաքվի «Դինամոյին»: 1955-ին նա նորից վերադարձավ Բաքու, որտեղ հունահռոմեականներից առաջին համարն էր դարձել երկրի կրկնակի չեմպիոն Ախմեդովը (73 կգ): Տերյանի հայ երկրպագուները նրան համոզեցին նորից մասնակցել Ադրբեջանի առաջնությանն ու հաղթել Ախմեդովին: Տերյանն այդ ժամանակ 67 կգ էր ու մի քանի կիլոգրամ քաշ հավաքեց, որ այդքան սպասված գոտեմարտը կայանա: Եզրափակիչ հասնելու ճանապարհին նա հեշտությամբ հաղթեց բոլոր մրցակիցներին, երկրպագուները մնացած գորգերի դիմակայությունները թողած միայն Տերյանին ու Ախմեդովին էին հետեւում: Ասում են հաղթանակից բացի ըմբիշները պայքարում էին նաեւ 200 լ տակառով գարեջրի համար, որի վրա գրազ էին եկել հայերն ու ադրբեջանցիները: Ընդամենը 2 րոպեի ընթացքում Տերյանը նորից ցույց տվեց իր ուժն ու մրցակցին պառկեցրեց գորգի վրա: Իսկ գարեջուրը հայերը մեծահոգաբար կիսեցին ադրբեջանցիների հետ ու միասին խմեցին այն: Տերյանը բավական երիտասարդ տարիքում մահացավ՝ ընդամենը 40 տարեկանում խանդոտ ադրբեջանցու կողմից հասցված դանակի հարվածներից: Բաքվի հայկական եկեղեցում նրա պատվին կանգնեցրած մահարձանը, որի համար գումար են հավաքել տարբեր ազգությունների ըմբիշները, պղծվել է ադրբեջանցիների կողմից ու ավերվել:

Ադրբեջանի համար Օլիմպիական խաղերում ու Աշխարհի առաջնությունում առաջին մեդալ նվաճած մարզիկը հայ է: Նա լեգենդար Արտյոմ Տերյանն է, որն ադրբեջանական սպորտի պատմության մեջ անչափ մեծ ներդրում է ունեցել: Հունահռոմեական ոճի ըմբիշը սպորտային տեսանկյունից բազմակողմանի ունակություններ ուներ`շատ արագ էր վազում, հիանալի բռնցքամարտիկ էր, դիպուկ էր կրակում ու կլանված շախմատ խաղում: Բայց այդ ամենը 2-րդ պլանում էին, քանի որ նրա իսկական կիրքը կոխն էր: Տերյանը ճարպիկ էր, արագ ու հմուտ ավանդական հայկական այդ մարզաձեւում, ինչն էլ հետագայում նրան պետք եկավ ըմբշամարտում: Արտյոմ Տերյանը ծնվել է 1930 թվականի Կիրովաբադում, որտեղ ընտանիքը տեղափոխվել էր Բանանց գյուղից: Վաղ տարիքում Հայրենական պատերազմի պատճառով կորցրել էր հորը: 15 տարեկանում տարվել էր կոխով, ապա զուգահեռ Անդրո Դանիելյանի գլխավորությամբ մարզվել ըմբշամարտով: https://sport.mediamax.am/am/news/articles/40738

1953թ-ին Նեապոլում անցկացված դասական ըմբշամարտի աշխարհի առաջնության ավարտը մեծ խանդավառությամբ ընդունվեց ադրբեջանում։ ԽՍՀՄ մարզիկներից հինգն այդ առաջնությունում նվաճեցին ոսկե մեդալ։ Հինգից մեկը ներկայացնում էր ադրբեջանը և այդ մեկը ադրբեջանի սպորտային պատմության մեջ աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը ստացած առաջին մարզիկն էր՝ Արտյոմ Տերյանը։ Եզրափակչում նա հաղթեց օլիմպիական չեմպիոն հունգարացի Իմրե Հոդոշին և վաստակեց աշխարհի չեմպիոնի կոչումը։ Նեապոլի առաջնությունից մեկ տարի առաջ Տերյանը բրոնզե մեդալ էր նվաճել Հելսինկիում կայացած օլիմպիական խաղերի ժամանակ, իսկ 1951թ-ին նա դարձել էր դասական և ազատ ոճի ըմբշամարտերի ԽՍՀՄ չեմպիոն: Արտյոմը ծնվել է 1930թ-ին մարտի 5-ին Գանձակում՝ Բանանց գյուղից գաղթած Սարգիս Տերյանի ընտանիքում։ Պատանի Արտյոմն իր սպորտային կարիերան սկսել էր դեռևս 15 տարեկանում, երբ զբաղվում էր հայկական ըմբշամարտով, իսկ հետո անցավ դասական ըմբշամարտին։ Նրա առաջին մարզիչն էր Անդրո Դանիելյանը։ Դպրոցն ավարտելուց հետո Արտյոմ Տերյանն ընդունվել էր բաքվի ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտ և արդեն 1950թ-ին դարձել ըմբշամարտի ԽՍՀՄ չեմպիոն գերթեթև քաշային կարգում: Հատկանշական է այն փաստը, որ Տերյանի նեապոլյան հաջողությունը ութ տարի շարունակ ադրբեջանի ոչ մի մարզիկ չէր կարողանում կրկնել: Միայն 1961թ-ին ադրբեջանցի մեկ այլ մարզիկի հաջողվեց արժանանալ աշխարհի չեմպիոնի կոչմանը, և այդ մարզիկն էր Արամայիս Սայադյանը բաքվից։ 1955թ-ին Արտյոմը վթարի ենթարկվեց իր մոտոցիկլետով և հեռացավ մեծ սպորտից։ 1970թ-ին, մինչ այժմ չբացահայտված կենցաղային վեճի ժամանակ, նա դարձավ սպանության զոհ․․․ Նկարում՝ առաջին աշխարհի չեմպիոնը ադրբեջանից՝ ազատ ոճի ըմբշամարտի ԽՍՀՄ չեմպիոն (1951թ), դասական (հունահռոմեական) ոճի ըմբշամարտի ԽՍՀՄ հնգակի չեմպիոն (1950–1954թթ), աշխարհի չեմպիոն (1953թ), օլիմպիական խաղերի մրցանակակիր (1952թ)։ ԽՍՀՄ սպորտի վաստակավոր վարպետ Արտյոմ Տերյանը Գանձակից։ Эдуард Манвелян

did I say that he won the first ever gold medal for azeris in 1953 ?

Artyom Sargsi Teryan Արտյոմ Սարգիսի Տերյան Artyom Sargsi Teryan ( March 5 , 1930 , Gandzak , Q121781823 ?, Azerbaijan SSR , AKPFSR , USSR - April 1970 , Baku , Azerbaijan SSR , USSR [1] ), Armenian Soviet wrestler, USSR champion in freestyle wrestling (1951 ) , classical ( five-time champion of the USSR in Greco-Roman style wrestling (1950-1954), world champion (1953), prize winner of the Olympic Games (1952). Honored Master of Sports of the USSR (1953). Biography Artyom Teryan was born in 1930 in Gandzak , in the family of immigrants from Banants village. He lost his father at an early age, who died on the fronts of the Great Patriotic War . He started wrestling since 1945. At first, Teryan was interested in Armenian national wrestling , then he started practicing classical wrestling. His first coach was Andro Danielyan. After finishing school, Artyom Teryan was admitted to the Institute of Physical Culture in Baku and moved to Baku . In 1950, for the first time, he won the title of lightweight champion of the classical style of wrestling of the USSR. In 1951, he became the USSR champion in both classical and freestyle wrestling. In 1952, Teryan was included in the USSR wrestling team at the Helsinki Olympics and won the bronze medal of that competition. In 1953, he participated in the first world championship for Soviet classical wrestlers in Naples and became the winner of that tournament. In the final, he defeated the Hungarian Olympic champion Imre Hodosh. Later, he competed in the light weight category. In 1955, after falling from a motorcycle , he broke his arm , had to end his sports career and started coaching in "Dynamo" sports company. In April 1970, Artyom Teryan was killed on the household land.

need to spend more time .. info is hard to find in English