MosJan

Asatour Sarafian Oscar H. Banker Oscar H. Banker, born as Asatour Sarafian (1895 – January 1979) was an Armenian American inventor who invented the automatic transmission for automobiles. Considered as the ‘father of automatic transmission’ he was also responsible for the invention of the needle-less inoculation gun, the primary controls of the first Sikorsky helicopter, and power steering. Sarafyan was born in Kayseri in 1895 in a cave his parents took shelter to escape the Hamidian massacres of the Hamidiye cavalry regiments of the Ottoman Empire, and migrated to the USA in 1914. Arriving in Chicago as a teenager, Safarian adopted his new name Oscar Banker. His first break through as an inventor happened when General Motors adopted his automatic transmission system after their own semi-automatic system failed due to many flaws. However his inventions did not stay limited to the automotive industry. During WWII, he invented the primary controls of the first Sikorsky helicopter, which lead to a mass production. He’s also the patent holder of many other inventions. At the age of 83, Oscar Banker died in 1979, Cleveland Ohio. His memoirs titled ‘Dreams and Wars of an American Inventor: An Immigrant's Romance’ were published in 1983. Sources: - Mouradian, George (1995). Armenian infotext (1st ed.). Southgate, Mich.: Bookshelf Publishers. ISBN 9780963450920. - Oscar Banker. WORLDLAB. Retrieved 27 February 2013. The creator of the first practical automatic transmission for cars and buses. - Stevens, Monica (August 1, 2010). "The Armenian Community in Michigan". Examiner. Asatour Sarafian, inventor of the auto transmission. - Are Armenians the only victims of 1915? Agos. Retrieved from

https://armenianweekly.com/2017/01/24/facs-music-ethiopia/ FACS to Present ‘The Emperor, the Nalbandians, and the Dawn of Western Music in Ethiopia’ The concert will feature the Grammy-nominated Either/Orchestra (E/O), directed by Russ Gershon. The E/O will be joined by vocalists performing songs in four languages: Bruck Tesfaye of the Debo Band (Amharic), Ronald Murphy (English), Serena Tchorbajian (Armenian) and Manolo Mairena (Spanish). The program will include music Nalbandian composed and arranged during his tenure as Music Director of the Haile Selassie National Theater (1956-74), as well as music by Nalbandian’s favorites, ranging from Armenian composers to Xavier Cugat and Ray Charles. All of this is interpreted though the jazz lens of the ten-piece E/O, winners of five Boston Music Awards and numerous placements in the Down Beat International Critics Poll. The event also celebrates the release of the E/O’s CD Ethiopiques 32: Nalbandian the Ethiopian (Buda Musique, Paris), for which the E/O has reconstructed and interpreted Nalbandian’s music in live and studio recordings made in Ethiopia, the US and Canada. The E/O’s previous Ethiopiques release, Live in Addis (2005), was called “astonishing…monumental…the best live album of the year in any genre” by Paul Olsen, AllAboutJazz.com. Armenian scholar Dr. Boris Adjemian, the director of the AGBU Nubar Library in Paris, will deliver a short pre-concert talk. Tickets are $25 and $35. For tickets visit or call the box office at (617) 923-8487 (Tue-Sun, 12-5 p.m.). Nerses Nalbandian Born in 1915 in Aintab, Ottoman Empire, Nerses Nalbandian settled in Aleppo, Syria after his family escaped the Armenian Genocide. He worked as a music teacher and choir master at the Armenian Orthodox Church in Syria, before moving to Ethiopia in 1938 at the invitation of his uncle Kevork Nalbandian. The elder Nalbandian was a well-known musician in Ethiopia and the director of Arba Lijoch (Amharic for “40 children”) an imperial brass band comprised of 40 Armenian orphans. In 1924, future emperor Haile Selassie adopted and brought the orphans to Ethiopia after he saw them performing in Jerusalem’s Armenian quarter. Kevork Nalbandian was a well-known musician in Ethiopia and the director of Arba Lijoch (Amharic for “40 children”) an imperial brass band comprised of 40 Armenian orphans. Over decades as a teacher and performer, Nerses rose to be appointed music director of the Haile Selassie Theater in 1956. His arrangements of Ethiopian music for Western instruments interpreted traditional and original Ethiopian melodies through an American style big band, laying the ground for development of modern Ethiopian pop and jazz. The pioneers of this music have become internationally recognized in recent years, primarily through Ethiopiques and its curator Francis Falceto, who considers a Nalbandian album a major missing element in the series—until now. Nalbandian also composed the original anthem of the Organization of African States (later the African Union), which will be played in the Feb. 19 concert. He received the very rare honor of being naturalized as an Ethiopian citizen by Haile Selassie. Nalbandian and the Either/Orchestra In 2004, during their first visit to Ethiopia, the E/O was heard by Nalbandian’s adult children, who invited Gershon and the band to revive Nerses’ long-unplayed music for the theater orchestra. (The current theater orchestra has played some of the songs, leaving most untouched). The E/O returned in 2011 to perform full concerts of Nalbandian’s music at the National Theater and other venues. These concerts were recorded by top Ethiopian producer Abegasu Shiota, forming the core of Nalbandian the Ethiopian.

https://auroraprize.com/en/kevork-nalbandian-composer-of-ethiopian-national-anthem Kevork Nalbandian, Composer of Ethiopian National Anthem Who he was Originally from Aintab (Gaziantep), Kevork Nalbandian was an orphan of the Armenian Genocide. Having been recognized as a talented musician, he moved to Kilis at the invitation of the Armenian Church to teach music. During the atrocities he moved to Syria, where he lived until he moved again, this time to Ethiopia. There, he was commissioned by the country’s emperor Haile Selassie I to compose the national anthem. He subsequently led the Ethiopian national royal orchestra, made up of orphans of the Genocide from Jerusalem, in performing the anthem for the first time. Recognized for his musical prowess by Emperor Selassie, Nalbandian was made director of the orphan choir known as the “Arba Lijoch,” or “40 children” (orphans) in Amharic. The children were brought to Ethiopia after Selassie, impressed with their abilities, convinced the Armenian Patriarchate of Jerusalem to allow them to come to Ethiopia. They were trained by Nalbandian, who was then asked to compose the national anthem, which he called “Teferi Marsh, Ethiopia Hoy” (“Ethiopia, Be Happy”). The Arba Lijoch performed the anthem for the first time in public during Selassie’s coronation as emperor on November 2, 1930. Nalbandian went on to compose over 50 Ethiopian songs, many of which were for the emperor. He also founded the Addis Ababa theater. Interesting fact His musical legacy outlived him primarily through his nephew, Nerses, who was instrumental in the development of the distinct variant of jazz called Ethio-jazz.

Դժվար է քարտեզի վրա պատկերացնել որևէ երկիր, որտեղ հայեր չկան․ թեկուզ փոքրաթիվ, բայց հայերն ամենուր են․․․ Ինձ համար հատկապես ազդեցիկ է Գրիգոր Դերբելյանի պատմությունը․ նրան կոչում էին «Սվազիլենդի թագավոր»։ Մտածում ես՝ Այնթափն ու՞ր, Սվազիլենդը՝ Աֆրիկան ու՞ր, բայց անմարդկային վայրագությունները պատճառ դարձան, որ հայերը տարածվեն աշխարհով և հետո շենացնեն այն տարածքները՝ երկրները, որտեղ ապրում էին․․․ Ահավասիկ, նա նույնպես ծնվել էր Այնթափում՝ 1887թ-ին։ Երաժշտական բացառիկ ունակությունների շնորհիվ՝ տակավին երիտասարդ տարիքում արդեն վարժապետ էր՝ երաժշտության ուսուցիչ և նվագախմբի ղեկավար՝ նախ հայրենի Այնթափում, հետո նաև Քիլիսում։ 1913թ-ին քսանվեցամյա կոմպոզիտորը մեկնեց Կոստանդնուպոլիս, որտեղ ուսանեց Կոմիտասի մոտ։ Երկու տարի անց, վերադառնալով Քիլիս, նա հիմնեց առաջին փողային նվագախումբը՝ ուսանողներին սովորեցնելով միաժամանակ նվագող գործիքների ներդաշնակության արվեստը: Սակայն Մեծ եղեռնը շրջեց երիտասարդի կյանքը․ թուրքերը կոտորեցին նրա գրեթե բոլոր հարազատներին, ներառյալ՝ ծնողներին։ Ինքն էլ մի կերպ փախավ Սիրիա․․․ Հալեպում նա շարունակեց երաժշտական գործունեությունը և մինչև անգամ պարգևատրվեց ֆրանսիական ակադեմիայի ոսկե մեդալով։ Տասը տարի անց՝ 1924-ին, նա տեղափոխվեց Երուսաղեմ, որտեղ հիմնեց հայ որբերի փողային նվագախումբը․ որբերին պահում էր Հայոց Պատրիարքարանը․․․ Մի օր որբերի նվագախմբի հերթական ելույթը լսում է այդ պահին Երուսաղեմում գտնվող Եթովպիայի վերջին թագավորը՝ Տեֆերի Մեկոնինը։ Ազդեցիկ ելույթից և պատարագից հետո թագավորը պարզապես խնդրում է թույլ տալ իրեն՝ հովանավորելու որբերի նվագախումբն ու դրա ղեկավարին։ Հայոց պատրիարքարանի օրհնությամբ՝ Եթովպիայի թագավորը որդեգրում է քառասուն հայ որբերի և իր անձնական պաշտպանության տակ առնում խմբի ղեկավարին՝ Գևորգ Նալբանդյանին։ Գևորգն իր սաների հետ տեղափոխվում է Ադիս Աբեբա, և որբերի նվագախումբը դառնում է Կայսերական նվագախումբ։ Թագավորը հայ որբերին կրթություն է տալիս, ապահովում նրանց բնակարանով և բարեկեցիկ կյանքով։ Քսանհինգ երկար տարիներ Նալբանդյանը Եթովպիայում ծավալում էր բազմաբնույթ երաժշտական և հասարակական գործունեություն։ Նա հիմնեց և կազմավորեց կայսերական բանակի, մայրաքաղաքի քաղաքապետարանի, ոստիկանության նվագախմբերը՝ անձամբ հասցնելով դրանք պրոֆեսիոնալ մակարդակի։ Գևորգի հեղինակությունն ավելի բարձրաձավ Եթովպիայում, երբ 1926թ-ին նա գրեց այդ պետության պետական հիմնը, որը երկրում հնչելու էր 66 երկար տարիներ՝ մինչև 1992թ-ը։ 1938թ-ին Գևորգի մոտ բնակության տեղափոխվեց նրա քսաներեքամյա որդին՝ Ներսեսը։ Ներսեսն այդ պահին ջութակի պրոֆեսիոնալ ուսուցիչ էր, և Ադիս Աբեբա հասնելուն պես՝ նշանակվեց Հայկական եկեղեցու հոգևոր նվագախմբի ղեկավար։ Ներսեսն այնուհետև հիմնեց հռչակավոր «Մուրադյան» կապելլան, որի համբավը տարածվեց աշխարհով։ Հենց նա Եթովպիայում բեմադրեց Պերճ Պռոշյանի «Սոս և Վարդիդթեր» գործը՝ ձևափոխելով այն երաժշտական ներկայացման։ Իսկ Գևորգ Նալբանդյանը շարունակեց իր տաղանդավոր գործունեությունը Եթովպիայում և հիմնեց Ադիս Աբեբայի երաժշտական թատրոնը։ 1944թ-ին հանճարեղ կոմպոզիտորը դիմեց Եթովպիայի կառավարությանը՝ կայսերական նվագախումբն իր եղբոր ղեկավարությանը հանձնելու խնդրանքով։ Նրա եղբայրը՝ Հակոբ Նալբանդյանը, ժամանեց Բեյրութից և Գևորգի ձեռքերից ընդունեց նվագախմբի ղեկավարի պարտականությունները։ Երբ իտալացիները օկուպացրեցին Եթովպիան, Գևորգ Նալբանդյանը աքսորվեց Էրիտերիա։ Երկրորդ աշխարհամարտի ավարտից և Եթովպիայի ազատագրումից հետո Նալբանդյանը վերադարձավ Ադիս Աբեբա և գլխավորեց բանակի ռազմական նվագախումբը՝ ստանալով Եթովպիայի զինված ուժերի կապիտանի կոչում։ 1946թ-ին նա դարձավ Ադիս Աբեբայի երաժշտության և թատրոնի զարգացման վարչության ղեկավարը։ Հանճարեղ այնթափցին մահացավ 1963թ-ի մայիսի 5-ին Ադիս Աբեբայում, 76 տարեկանում․․․ Նկարում՝ Եթովպիայի ազգային հիմնի կոմպոզիտոր, «Արփա-Լիչոց» նվագախմբի հիմնադիր, Ադիս Աբեբայի առաջին երաժշտական թատրոնի հիմնադիր, Եթովպիայի ԶՈՒ կապիտան Գևորգ Նալբանդյանը Այնթափից և հայ որբերից կազմված Եթովպիայի թագավորական նվագախումբը։ Эдуард Манвелян

https://youtube.com/shorts/qJSeluatzio?feature=share

Gevorg Nalbandian: an Armenian who Wrote an Anthem for an African Country https://armedia.am/eng/news/83301/gevorg-nalbandian-an-armenian-who-wrote-an-anthem-for-an-african-country.html There are countries in the world, where there are not so many Armenians, and thus the "Armenian trace", at the same time, but often the contribution of Armenians to the development and prosperity of this or that country is quite obvious. One of such countries is Ethiopia, with which Armenia has longstanding historical and spiritual ties. The small Armenian diaspora in this exotic ancient country has always occupied an important place in all areas of state and cultural life, Dlmn.info notes. At times, the number of the Ethiopian Armenian community reached a couple of thousand people, today there are hardly a hundred Armenians in Addis-Ababa. But the amazing thing is that you can tell a lot about such a small diaspora. The variety of activities for which the Ethiopian Armenians became famous is simply amazing. One of the most interesting facts is that the anthem of Ethiopia was created by Armenian Gevorg Nalbandian. Gevorg Nalbandian was born in Antheb. He received his primary education at a local school. He taught music in the schools of Zeitoun and Kilis. He played the canon, violin, wind instruments, sang and wrote music. In Constantinople, Nalbandian studied the theory of Armenian music by Komitas. Returning to Kilis, he organized a brass band, teaching students the harmony of instruments that sounded together. In 1919 he moved to Aleppo and continued his pedagogical activity. He was awarded the honorary order of the French government "Crown of the Academy." Moving to Jerusalem in 1924, Gevorg created a brass band from pupils of the orphanage of the Armenian Patriarchate. In the same year, the future Emperor of Ethiopia, Haile Selassie I, visited Jerusalem and, attending the church feast in the Armenian Patriarchate, listened admiringly to the performances of Armenian orphans. After the festivities, he asked the patriarch to give the orchestra to him, promising to take care of them in a fatherly way. The patriarch could not refuse, and the regent and heir to the throne, by adopting 40 young musicians, took them with him to Addis-Ababa. Here, under the leadership of Nalbandian, they organized an imperial orchestra. Haile Selassie really gave everyone education, housing, provided with work, Sobesednikarmenii.ru writes. And the top of Gevorg Nalbandian's work was writing the national anthem of Ethiopia, written by the request of the monarch, which was performed until 1992.

Zabel Yesayan (Armenian: Զապել Եսայան (reformed), Զապէլ Եսայեան (classical); 4 February 1878 – 1943) was an Armenian writer and a prominent figure in the Armenian academic and political community during the late nineteenth and early twentieth centuries. Zabel Yesayan's books, articles, and speeches cover a range of topics such as the Adana massacre, Armenian genocide, and commentary on the status of Armenian women. Yesayan also worked as a translator in France as well as a professor during her later years as an academic. Her novels and articles contributed to understanding the persecution of Turkish Armenians, the after effect of World War I, and women's roles and rights in the Ottoman and Armenian communities. Biography Zabel Hovannessian, daughter of Mkrtich Hovannessian, was born on the night of February 4, 1878, in the Silahdar neighborhood of Scutari, Istanbul, during the height of the Russo-Turkish War.[1] She attended Holy Cross (Ս. Խաչ) elementary school and graduated in 1892.[2] Student in Paris In 1895 she was among the first women from Istanbul to study abroad, moving to Paris, where she studied literature and philosophy at the Sorbonne University in Paris, France.[3] Inspired by the French Romantic movement and the nineteenth-century revival of Armenian Literature in the Western Armenian dialect, she began what would become a prolific writing career. Her work also contributed to the Armenian intellectual movement called Zartonk (the awakening), along with other female authors such as Srpuhi Dussap and Zabel Asatur (Sibyl).[3] Zabel Yesayan While in Paris, she married the painter Dickran Yesayan (1874-1921).[4] They had two children, Sophie and Hrant.[5] After the Young Turk Revolution in 1908, Yesayan returned to Istanbul. In 1909, Yesayan was appointed to the Armenian Constantinople Patriarchate's Commission and sent to Cilicia to examine the situation.[6] Yesayan published a series of articles in connection with the Adana massacres.[7] The tragic fate of the Armenians in Cilicia is also the subject of her book Among the Ruins (Աւերակներու մէջ, Istanbul 1911), the novella The Curse (1911), and the short stories "Safieh" (1911), and "The New Bride" (1911). World War I Refugee Attacks on Armenians in Ottoman Turkey during World War I left Yesayan's life in peril. She was the only woman on the list of Armenian intellectuals targeted for arrest and deportation by the Ottoman Young Turk government on April 24, 1915.[8] Yesayan evaded arrest and fled to Bulgaria and later to Baku and the Caucasus, where she worked with Armenian refugees documenting their eyewitness accounts of atrocities that had taken place during the Armenian genocide.[6] Yesayan's son stayed with her mother in Constantinople while her husband and daughter were in France.[3] Yesayan would be reunited with her family in France in 1919 after the war.[3] After WWI, she went back to Cilicia with her children to help Armenian refugees and orphans.[3] Move to Soviet Armenia Yesayan visited Soviet Armenia in 1926 and shortly thereafter published her impressions in Prometheus Unchained (Պրոմէթէոս ազատագրուած, Marseilles, 1928). In 1933 she decided to settle permanently in Soviet Armenia with her children, and in 1934 she took part in the first Soviet Writers' Union congress in Moscow.[9] She taught French and Armenian literature at Yerevan State University and continued to write prolifically. During the Great Purge, implemented by Stalin, Yesayan was accused of "nationalism," abruptly arrested in 1937, and was exiled to prisons spanning from Yerevan to Baku.[9][10] She died in unknown circumstances. There is speculation that she was drowned and died in exile, possibly in Siberia, sometime in 1943.[7] Both the Soviet Concise Literary Encyclopedia (1964) and the Great Soviet Encyclopedia (1972) state Yerevan as the place and 1943 the date of her death. Early Literary career In late-nineteenth-century Constantinople, women including Srpuhi Dussap and Gayaneh Matakian hosted Armenian intellectual salons to provide a space for people to discuss ideas, literature, and politics.[5] Salons also allowed women to interact with men without being labeled as improper women.[5] Yesayan often visited the salon ran by Gayaneh Matakian.[5] There, Yesayan met other writers and activists such as Sibyl and Arshak Chobanian, her first publisher. Yesayan published her first prose poem ("Ode to the Night")[1] which appeared in Chobanian's periodical Tsaghik (Flower) in 1895. Yesayan's first novel Sbasman Srahin Mech (In the Waiting Room, 1903) also appeared in serial form in Tsaghik.[10] The book discussed women's immigration and poverty in France.[5] In 1903, the word Feminism first appeared in Armenian in Yesayan's publication on the Women's section in Tsaghik.[11] She went on to publish short stories, literary essays, articles, and translations in both French and Armenian in periodicals such as Mercure de France, L'Humanité, Massis, Anahit, and Arevelian Mamoul (Eastern Press),Ecrit pour l'Art, La Grande France and in the Armenian Magazines Tzolk (Light), Mer Ugin (Our Way) and Arşav (Race).[12] Zabel Yesayan with her son Political activism Yesayan used her writing and voice to expose wartime atrocities and to champion Armenian sovereignty and women's rights. One of her lesser known works, Krakedi Më Hishadagner (Memories of a Writer, 1915) written in Bulgaria, portrays Ottoman Turkish executions of prominent Armenians on April 24, 1915.[13] Due to the danger that came with publishing the piece, Yesayan used the male pen-name Viken to hide her identity.[13] In 1918 Yesayan was in the Middle East organizing the relocation of refugees and orphans. This period of her life led to the novels The Last Cup (Վերջին բաժակը), and My Soul in Exile (Հոգիս աքսորեալ, 1919; translated into English by G.M. Goshgarian in 2014),[14] where she exposes the many injustices she witnessed. After the Armenian Genocide, the Armenian National Delegation went to the Paris Peace Conference to make a case for Armenian sovereignty. Yesayan was elected to be a part of the Armenian National Delegation.[15] In 1919 Yesayan gave a talk in French "The Role of the Armenian Woman during the War” (Հայ Կնոջ Դերը Պատերազմի Միջոցին), to show the peace delegates the devastation of the genocide as well as how Armenian women took up arms to protect themselves.[15] During the Paris Peace Conference, Yesayan also met with the Inter-Allied Women's Conference to speak about the atrocities Armenian women faced as a result of the genocide.[16] The Inter-Allied Women's Conference brought up Yesayan's testimony to the delegation as further evidence for the need for international women's rights.[16] Yesayan also spoke out for Armenian women, challenging traditional gender roles and social expectations such as education and labor. In the publications When They are No Longer in Love and The Last Cup (1917), Yesayan uses her works of fiction to discuss women's oppression.[17] Yesayan, like other female activists, advocated for Armenian women to be a part of the public sphere.[18] Later works While visiting Soviet Armenia, Yesayan portrayed the social and political conditions in the novel Retreating Forces (Նահանջող ուժեր, 1923). Shortly thereafter, Yesayan published her impressions in Prometheus Unchained (Պրոմէթէոս ազատագրուած, Marseilles, 1928). After settling in Armenian with her children, she published a novella Shirt of Fire (Կրակէ շապիկ, Yerevan, 1934; translated into Russian in 1936) and her autobiographical book The Gardens of Silihdar (Սիլիհտարի պարտէզները, Yerevan, 1935; translated into English by Jennifer Manoukian in 2014).[19] Recognition Lara Aharonian, founder of the Women's Resource Center of Armenia, and Talin Suciyan, Yerevan correspondent for the Turkish Armenian newspaper Agos directed a documentary film about her titled Finding Zabel Yesayan. It was released in collaboration with Utopiana and premiered on March 7, 2009.[20] In her MA thesis titled Censorship, otherness and feminism: the silenced figure of Zabel Yesayan (2013), Vardush Hovsepyan Vardanyan aims to revive the figure of Yesayan, one of the Armenian writers and activists whose name had been forgotten. A street in Paris was renamed after Yesayan on March 8, 2018, during International Women's Day.[21] In a 2019 interview, Turkish writer Elif Shafak described Zabel Yesayan's In the Ruins as her "favorite book no one else has heard of." Shafak described it as a "heart-rending cry, an important chronicle. A very important read."[22] In 2022 a life-size monument dedicated to Zabel Yesayan was unveiled in the village of Proshyan, Kotayk Province of the Republic of Armenia, in the area of Zapel Esayan Agribusiness Center.[23][24] Posthumous publications The Zabel Essayan Alleyway in Paris, France, inaugurated on 8 March 2018, on the occasion of International Women's Day.[25] According to the Armenian International Women's Association (AIWA), several of Yesayan's works were published in the literary journal Pangaryus as part of AIWA's series Treasury of Armenian Women's Literature. The materials were selected from the three volumes of Yesayan's work translated into English. The works published included My Home, an excerpt taken from Yesayan's memoir titled The Gardens of Silihdar; Yesayan's eyewitness account of the Adana massacre of 1909, titled In the Ruins; and a mystery story called The Man, which had previously been published in a collection called My Soul in Exile and Other Writings.[26] In 2023 Gomidas Institute published Zabel Yessayan's "On the Threshold. Key Texts on Armenians and Turks as Ottoman Subjects".[27] List of works The Waiting Room (1903) The Obedients and the Rebels (1906) Phony Geniuses (1909) In the Ruins: The 1909 Massacres of Armenians in Adana, Turkey (1911) Enough! (1912-1913) Memories of a Writer (1915) The Agony of a People (1917) The Last Cup (1917) Murad's Journey from Sivas to Batum (1920)[28] Le Role de la Femme Armenienne pendant la Guerre (The role of Armenian Women during the war) (1922) My Soul in Exile (1922) Retreating Forces (1923) Prometheus Unchained (1928) Meliha Nuri Hanim (1928) Shirt of Flame (1934) The Gardens of Silihdar (1935) Uncle Khachik (1936)[12] https://en.wikipedia.org/wiki/Zabel_Yesayanhttps://en.wikipedia.org/wiki/Zabel_Yesayan

fast forward to 5.50

Kond Neighborhood Reconstruction Project (Yerevan) https://wediditourway.com/yerevan-oldest-neighborhood-kond/ Kond is a hidden gem within the walls of Armenia’s capital city of Yerevan. The oldest quarter in Yerevan is often overlooked by tourists who come to the capital. However, it’s beautiful, quirky, and a historic Yerevan treasure that’s worth the little detour. Street art at Kond entrance in Yerevan The entrance to Kond, from Aram Street, just above Saryan In fact, it’s astonishing to recognize that the current urban fabric of Kond has remained the same for centuries and that the streets have preserved their same layout from the 17th century. It’s no surprise that you will find surprising architectural remains and historical gems here and there while strolling down the narrow streets of the oldest district of Yerevan. Walking around Kond is like taking a trip back in time! Typical Kond Homes The narrow streets of Yerevan's oldest quarter, Kond Historic Yerevan streets and homes in Kond. They’re unlike anywhere in Yerevan. Old stairs and narrow alleys from Proshyan, Saryan, Paronyan, and Leo streets will lead you into this hidden city within a city. Once you’re in, it almost feels like it’s a completely different place, with the wooden doors, broken buildings, asymmetric bricks, and tight and narrow labyrinthine roads. Welcome to the oldest, most Armenian historic district in Yerevan. Streets of Kond, Yerevan's oldest area The streets of Kond today, narrow and decorated with murals and street art This article may contain affiliate/compensated links. For more information, please see our disclaimer here. We take all the efforts necessary to ensure the information included in this post is accurate, correct and current, sometimes, things just change! Travel information like opening hours, business operations and prices may change. If you find anything in this post that is incorrect or outdated, please let me know in the comments so I can update it for other readers. Cheers!

Շահինյանն ու Ազարյանը

1923 թվականին Ստեփանավանի շրջանի Գյուլաքարակ գյուղի Շահինյանների տանը ծնվեց տղա երեխա, որին անվանեցին Հրանտ: Հրանտի ծնողները չէին էլ կարող պատկերացնել, որ իրենց տղան ոչ միայն բազմաթիվ հաջողությունների է հասնելու, այլեւ դառնալու է ժամանակակից Օլիմպիական խաղերի առաջին հայ չեմպիոնը: Mediamax Sport-ի «Անցյալից եկած հերոսները» շարքում այս անգամ սիրով անդրադառնում ենք Օլիմպիական ու Աշխարհի չեմպիոն, տարբեր մրցաշարերի մրցանակակիր, մարմնամարզիկ Հրանտ Շահինյանին: Երբ ջութակը փոխարինեց մարմնամարզությամբ Հանգիստ միջավայր, սեղանին Հրանտ Շահինյանի մասին պատմող բազմաթիվ նյութեր ու լուսանկարներ, իսկ պատի տակ դրված պահարանին շարված են Օլիմպիական առաջին հայ չեմպիոնի մեդալներն ու պարգեւները: Շահինյանի կինն ու աղջիկը մեզ ընդունեցին սիրով ու միանգամից սկսեցին պատմել այդ լեգենդար մարզիկի անցած ճանապարհի մասին: Շահինյանի ընտանիքը Գյուլաքարակից Երեւան է տեղափոխվում 1930 թվականին, արդեն 9 տարի անց Հրանտը գրանցում է առաջին հաջողությունը: Իսկ մինչ մարմնամարզությամբ զբաղվելը նա հաճախել է ջութակի, սակայն երաժշտության աշխարհը նրա համար չէր, մանավանդ, որ ուսուցիչն էլ դժգոհ էր աշակերտից: Այսպես, նա ջութակը փոխարինում է մարմնամարզությամբ: «Մեր դպրոցի ֆիզկուլտուրայի դասատուն մարմնամարզության խմբակ էր բացել, որին ես էլ էի հաճախում: Հրանտը, Հրաչիկն ու Սարգիսը երեք ընկերներ էին, որոնք ակրոբատիկ վարժություններ էին անում: Այդտեղից էլ ծանոթացել եմ նրա հետ: Մինչ պատերազմը մեր թիմով գնացել էինք Մոսկվա մրցումների: Ես փոքր աղջիկների խմբում էի ելույթ ունենում, ու այդ տարի թեթեւ աթլետիկայի տարրեր էին մտցրել մարմնամարզության մեջ: Թռիչք բարձրության ժամանակ Հրանտը մոտեցավ ինձ ու ասաց, թե ինչ պետք է անեմ, որ ստացվի: Կյանքիս մեջ առաջին անգամ կարողացա այդ վարժությունն անել ու զբաղեցրի 7-րդ տեղը»,- հիշում է Շահինյանի կինը՝ Էմմա Շահինյանը: Մինչ 1941 թվական Շահինյանը երկու անգամ մասնակցում է ԽՍՀՄ պատանիների առաջնությանն ու դառնում ոսկե մեդալակիր: Պատերազմ, ռազմաճակատ, ապա կրկին մարզումներ ու սեր Մարզիկի կյանքում ամեն ինչ փոխվում է, երբ սկսվում է Հայրենական Մեծ պատերազմը: Մարմնամարզության դպրոցի սաներն ամռանը պետք է շքերթի մասնակցեին, երբ մարզումներից մեկի ժամանակ էլ իմանում են, որ պատերազմ է սկսվել: 18 տարին չլրացած Շահինյանը որոշում է կամավոր մեկնել ռազմաճակատ: Սուխումիի զինվորական ուսումնարանում զինվորները, տեսնելով նրա մաշված կոշիկները, որոշում են, որ ավելի լավին է արժանի: Գողանում են բարձրաստիճան զինվորականի երկարաճիտ կոշիկներն ու Հրանտին ասում, թե շուկայից են գնել: Մի քանի օր հետո գնդապետը Հրանտին հանդիպում է ու ճանաչում իր կոշիկները: Հարցին, թե որտեղից են դրանք, մարմնամարզիկը պատասխանում է, որ տղաներն են գնել շուկայից: Գնդապետը հասկանում է կատարվածն, ու միայն ասում «բարով մաշես»: Չնայած Շահինյանին փորձում են պահել թիկունքում, բայց նա մեկնում է առաջնագիծ, երկու տարի անց ոտքից վիրավորվում է ու վերադառնում Երեւան: Երկար վերականգնողական փուլից հետո նա միայն 1946-ին է կարողանում վերսկսել մարզումներն ու աստիճանաբար գրանցում մեծ հաջողություններ: «Ես երկու տարվա մեջ մեծացել էի, ու տղաները հետաքրքրվում էին ինձանով: Բայց ինձ Հրանտն էր դուր գալիս: Ինքն էլ ինձ էր համակրում, մի անգամ ամառային հավաքի էինք մեկնել, մեր տղաներից մեկն ինձ ասաց որ «բոլորը քնեն, ես կհազամ, ու դու դուրս կգաս»: Դուրս եկա ասում եմ, ինչ ես ուզում, թե ես չէ, Հրանտն է ուզում ասել… մի խոսքով մենք սկսեցինք հանդիպել»,- վերհիշում է տիկին Էմման: Լուսանկարը` Անձնական արխիվից Միանգամից 6 ոսկե մեդալն ու շքեղ դիմավորումը Երեւանում Առաջին լուրջ հաջողությանը Շահինյանը հասավ 1949-ին Բուդապեշտում, որտեղ Երիտասարդների ու ուսանողների համաշխարհային փառատոնում նվաճեց միանգամից վեց ոսկե մեդալ: Հենց այստեղ է, որ ԽՍՀՄ հավաքականի անդամ Վիկտոր Չուկարինը մոտեցավ հայ մարզիկին ու ասաց. «Անխիղճ, մեզ ոչինչ չթողեցիր»: «Բուդապեշտի մրցաշարի ժամանակ ես Մոսկվայում էի, Հրանտը եկավ մրցումներից ու գնացքով վերադարձանք Հայաստան: Սպորտկոմիտեի նախագահ Սիմոնյանը հանձնարարել էր, որ իմանան, թե Շահինյանը որ վագոնում է գալիս, որպեսզի Երեւանում դիմավորեն նրան: Կիրովականում կանգնել էր գնացքը, Հրանտն էլ պատուհանից նայում էր, մեկ էլ մի քանի երիտասարդ շնչակտուր մոտենում են նրան ու հարցնում, թե կարո՞ղ է իմանաք Հրանտ Շահինյանը որ վագոնում է: Ասում է, ես եմ Հրանտը, ի՞նչ կա: Սրանք էլ, թե այ մարդ, մենք կատակի ժամանակ չունենք, ու վազում են գնացքի մյուս ծայրը»,- ծիծաղելով հիշում է Շահինյանի կինը: Լուսանկարը` Անձնական արխիվից Առավոտյան Երեւանում նրան դիմավորելու էին եկել բազմաթիվ երկրպագուներ, որոնց ոգեւորում էր փողային նվագախումբը: Նույն թվականին նա մեկնում է Չեխոսլովակիա: Ուսի ցավի պատճառով մարզիչը ազատում է ցուցադրական ելույթներից: Սակայն երկրպագուները միաբերան պահանջում են հայ մարզիկի ելույթն, ու Շահինյանը ստիպված դուրս է գալիս հարթակ: 1952 թվականին հայերն ունենում են Օլիմպիական խաղերի չեմպիոն Հրանտ Շահինյանը հատկապես ուժեղ էր օղակների վրա ու նժույգթափ վարժություններում, իսկ ահա ազատ վարժությունների ժամանակ նա չէր կարողանում ավելի բարձր տեղեր զբաղեցնել, պատճառը դեռեւս պատերազմի ժամանակ վիրավոր ոտքն էր: Ընդհանրապես, Շահինյանը երբեք չի սիրել ասել, որ այսինչ մրցաշարից վերադառնալու է մեդալով: Այդպես եղավ նաեւ Օլիմպիական խաղերի ժամանակ: Տքնաջան մարզումներն ու անընդհատ պարապմունքները չէին կարող դրական արդյունք չտալ: Նա ընդգրկվեց ԽՍՀՄ հավաքականի կազմում ու 1952-ին մեկնեց Հելսինկիի Օլիմպիական խաղերին: Շահինյանն ու Ազարյանը Շահինյանն ու Ազարյանը Լուսանկարը` Անձնական արխիվից Այստեղ նրա հիմնական մրցակիցները թիմակիցներ Վիկտոր Չուկարինն ու Վալենտին Մուրատովն էին: Սակայն Օլիմպիական ոսկին նվաճելու մեծ ցանկությանը ոչ մի մրցակից չէր կարող խանգարել: Ու Շահինյանն օղակների վրա վարժությունում պարզապես փայլեց, տարբեր բարդությունների էլէմենտները նա այնքան հստակ իրացրեց, որ մրցավարները շատ բարձր՝ 9,9 միավոր նշանակեցին: Հրանտ Շահինյանը դարձավ հայ առաջին Օլիմպիական չեմպիոնը: Սակայն մեկ մեդալով նա չի սահմանափակվում: Նժույգթափում ու բազմամարտում էլ հայ մարմնամարզիկը նվաճում է արծաթե մեդալներ: Նժույգթափում Շահինյանն առաջին անգամ կատարում է մի հնարք, որը հետագայում կոչվում է նրա անունով: Հելսինկիում Շահինյանը նվաճում է եւս մեկ ոսկե մեդալ, այս անգամ թիմային պայքարում: Բնականաբար, այսպիսի ավարով մինչ այս ոչ մի հայ մարզիկ չէր վերադարձել Հայաստան: Հրանտ Շահինյանը դառնում է բոլոր մարզասերների սիրելին, նրան սկսում են ճանաչել, իսկ նա շարունակում է մնալ նույն հասարակ ու համեստ մարդը: Աշխարհի չեմպիոն, որն աստիճանաբար սկսում է զբաղվել մարզչական աշխատանքով Մտերիմները նշում են, որ չեն կարող բացատրել, թե ինչպես էր Հրանտը միանգամից դառնում բոլորի կողմից սիրելի անձնավորություն: Օլիմպիական շլացնող հաղթարշավից հետո Շահինյանին սպասվում էր Աշխարհի առաջնությունը: 1954 թվականին Հռոմում կայացած Աշխարհի առաջնությունում նա նվաճում է երկու ոսկե ու մեկ բրոնզե մեդալ: 1956 թվականին ԽՍՀՄ հավաքականի մարզիչները սկսում են թիմում ընդգրկել ավելի երիտասարդ մարմնամարզիկների: Սրանից հետո էլ Շահինյանը որոշում է ավարտել պրոֆեսիոնալ մարզիկի կարիերան ու աստիճանաբար անցնել մարզչական գործունեության: Լուսանկարը` Մեդիամաքս Հրանտ Շահինյանը շատ էր ցանկանում, որպեսզի Հայաստանն ունենա մարմնամարզության մեծ մարզահամալիր, որտեղ կկարողանա իր փորձը փոխանցել երիտասարդներին: Նրա անմիջական ջանքերի գնով Երեւանում ստեղծված մարմնամարզության առաջին մասնագիտացված դպրոցն աստիճանաբար սկսում է պատրաստել մրցակցություն ծավալող մարզիկներ: Այսօր արդեն դպրոցը կոչվում է Օլիմպիական չեմպիոն Հրանտ Շահինյանի անունով, որտեղ շարունակում են հաճախել տարբեր տարիքի պատանիներ ու աղջիկներ: Շահինյանի 500+2 երեխաները, Տիգրան Պետրոսյանի հետ պարտիան ու գողացված մեդալները «Սպորտկոմիտեն Բաղրամյան փողոցի վրա շենք էր կառուցել ու մի սենյակ էլ տվեց Շահինյանին: Մենք էլ մեջտեղը պատ դրեցինք, որ գոնե երկու սենյակ դառնա: Ոչ հարսանիք արեցինք, ոչ մատանի տվեցինք միմյանց: Տանը ոչինչ չունեինք, այստեղից- այնտեղից տարբեր գույք հայթհայթեցինք ու կամաց-կամաց հավաքվեցինք: Ամեն մի փոքրիկ ձեռքբերում մեզ համար մեծ ուրախություն էր: Բայց մենք անսահման ուրախ էինք, որ տանիք ունեինք մեր գլխին ու սիրում էինք միմյանց»,- հիշում է տիկին Էմման: Այդքան տարիների ընթացքում միայն մեկ դժգոհություն է ունեցել Հրանտ Շահինյանից. «Մարզումների ու մրցաշարերի պատճառով ինձ շատ էր մենակ թողնում»: Շահինյաններն ունեն երկու զավակ՝ աղջիկ ու տղա: Չնայած, ինչպես նշում է տիկին Էմման, Հրանտը միշտ էլ ասել է, որ ինքն ունի 500+2 երեխա՝ նկատի ունենալով նաեւ իր սաներին: «Հրանտի հայրը շատ կրթված էր, ժամանակի հայտնի մարդկանցից, ով սովորել է Գեւորգյան ճեմարանում: Հրանտն էլ շատ էր սիրում կարդալ, ազատ ժամանակն առանց գրքի չէր անցկացնում: 70-ականներից սկսեցինք շուն պահել, ու սիրում էր նաեւ շան հետ զբոսանքի գնալ»,- պատմում է նրա կինը: Հետաքրքիր է, որ Հրանտ Շահինյանը չէր սիրում խանութ գնալ: Ինչպես տիկին Էմման է ասում, իրենց համատեղ կյանքի ժամանակ երեւի 1-2 անգամ գնացած լինի շուկա, այն էլ կնոջն օգնելու նպատակով. Լուսանկարը` Անձնական արխիվից «Գնում էր արտասահման մրցաշարերի, բոլորն ինչ-որ բան էին առնում բերում, իսկ ինքը դատարկ էր հետ գալիս: Ասում էի մտի խանութ մի բան առ, ասում էր, չէ, չեմ մտնի»: Տիկին Էմման պատմեց եւս մեկ պատմություն: Ազգային թանգարանում կազմակերպվում է Օլիմպիական մեդալների ցուցադրություն, որի ժամանակ ինչ-որ մեկը գողանում է Հրանտ Շահինյանի ու Ալբերտ Ազարյանի ոսկե մեդալները, Վլադիմիր Ենգիբարյանի չեմպիոնական գոտին: Երբ կազմակերպիչները մարզիկներին առաջարկում են գումարային փոխհատուցում, Շահինյանն ասում է. «մեդալը դրամով չի կարող փոխարինվել, այն պարզապես մետաղ չէ»: Մի անգամ էլ Հունգարիայում ընթացող սովետա-հունգարական բարեկամության օրերի ժամանակ մարմնամարզիկների հետ նույն հյուրանոցում էին նաեւ շախմատիստները: Ընկերները Հրանտին խնդրում են, որ շախմատային խաղ կազմակերպի, նա գնում է շախմատիստների սենյակ ու վերադառնում Տիգրան Պետրոսյանի հետ: Տիգրանը մի քայլ է անում, հետ գնում իր սենյակ, ապա գալիս, խաղում ու կրկին գնում: Մինչ այդ մարմնամարզիկները խմբով փորձում են ճիշտ հակաքայլ գտնել, ու ի վերջո հասկանում, որ պարտվում են: Այդ ժամանակ Պետրոսյանը շրջում է տախտակն ու հիմա էլ պարտված դիրքից հաղթում նրանց: Բաբաջանյանի ու Միրզոյանի Շահինյանի ծննդյան օրվա անակնկալը Բաբաջանյանի ու Միրզոյանի Շահինյանի ծննդյան օրվա անակնկալը Լուսանկարը` Անձնական արխիվից Որպես վերջաբան Հայ ամենատիտղոսակիր մարզիկը, որն իր գիտելիքները փոխանցել է նաեւ ապագա սերունդներին, մահացել է 72 տարեկան հասակում: Մինչ այսօր էլ նրա կինն ու երեխաները ապրում են այն պատգամով, որը նրանց փոխանցել է հայրը. «Հաղթենք ոչ թե ուժով ու բռնությամբ, այլ սիրով ու բարությամբ»: Հրանտ Շահինյանը ծնվել է 1923 թվականին Ստեփանավանի շրջանի Գյուլաքարակ գյուղում: 1941-ին Շահինյանը մեկնել է ռազմաճակատ ու մասնակցել երկրորդ Համաշխարհային պատերազմին: Երկու տարի անց վիրավորվել է ու վերադարձել Հայաստան: Առաջին լուրջ հաջողությանը հասել է Բուդապեշտում, որտեղ Երիտասարդների ու ուսանողների համաշխարհային փառատոնում նվաճել է վեց ոսկե մեդալ: ԽՍՀՄ 7-ակի չեմպիոն է, սպորտի վարպետ, միջազգային կարգի մրցավար, վաստակավոր մարզիչ: 1952-ին Հելսինկիի Օլիմպիկան խաղերին Շահինյանը նվաճել է երկու ոսկե եւ երկու արծաթե մեդալ: 1954-ին Աշխարհի առաջնության ժամանակ դարձել է կրկնակի չեմպիոն, իսկ բազմամարտում արժանացել բրոնզե մեդալի: Կարիերան ավարտելուց հետո անցել է մարզչական գործունեության, բացել է մարմնամարզության դպրոց, որն այսօր կոչվում է իր անունով: 1972-ին Նյու-Օրլեանում նրան շնորհվել է պատվավոր քաղաքացի տիտղոսն ու հայկական ֆիզկուլտուրայի ինստիտուտի պատվավոր պրոֆեսորի կոչումը: 1995-ին Շտուտգարտում արժանացել է Պիեր դը Կուբերտենի «Արդար խաղի ասպետ» մրցանակին: Թողարկվել է Հրանտ Շահինյանին նվիրված փոստային նամականիշ, նա ընդրկվել է «100 հայեր» գրքի մեջ, Օլիմպիական չեմպիոնի անունով ՀԱՕԿ-ը սահմանել է հատուկ մեդալ: Գոհար Նալբանդյան https://sport.mediamax.am/am/news/legends/14604

Hrant Shahinyan https://hy.wikipedia.org/wiki/%D5%80%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%BF_%D5%87%D5%A1%D5%B0%D5%AB%D5%B6%D5%B5%D5%A1%D5%B6 Hrant Hamazaspi Shahinyan ( July 30 , 1923 [1] , Gyulagarak , Borchalu Province , Georgian Socialist Soviet Republic , AKPFSH , USSR - May 29 , 1996 , Yerevan , Armenia ) [2] , Soviet gymnast, Honored Master of Sports of the USSR ( 1951 ) , honored coach of the ASSR ( 1961 ), honored figure of physical culture and sports of the ASSR ( 1966 ). USSRseven-time champion, absolute champion, double gold medalist of the world, double gold medalist of the Olympic Games (Helsinki 1952 ) and double silver medalist [3] [4] . Biography He was born in the village of Gulagarak , Stepanavan region [5] . In 1930, their family moved to Yerevan , where Hrant began attending gymnastics group classes (coach: Harutyun Gargaloyan ). In 1939, he won the title of absolute champion of the youth of the USSR . From the first days of the Great Patriotic War , he voluntarily went to the front, was wounded in the leg in 1943, and was able to resume gymnastics training only in 1946 . Interesting facts According to the decision of the World Gymnastics Federation, one of the first exercises performed by Hrant Shahinyan is called "Shahinyan's Ptuta". In the USSR, the first specialized sports school of the Olympic shift was founded in Shahinyan's honor [6] .