Arpa

OUR HONOR ROLL,WWII Here we saw the DAY of INFAMY as coined by Pres. FDR. http://hyeforum.com/index.php?showtopic=618&page=1&&do=findComment&comment=7834 Let us now see OUR HONOR ROLL http://www.armenianweekly.com/2014/07/09/pacific-war/ http://www.armenianweekly.com/wp-content/uploads/2014/07/Burma-trek.jpg http://www.armenianweekly.com/wp-content/uploads/2014/07/Burma-trek.jpg **See how Abrahamian became Abraham. http://hyeforum.com/index.php?showtopic=59136&page=1&&do=findComment&comment=316758 And Galoustian became Galstaun. http://hyeforum.com/index.php?showtopic=3372 To not forget how Aghasi-ian became (Andranik/ Andre)Agassi. http://en.wikipedia.org/wiki/Andre_Agassi http://armenian.name/index.php?a=term&d=1&t=81 ԱՂԱՍԻ =թուրք. agasi տեր, տիրակալ իշխան. կենդանի անուն է նաև արևելյան շատ ժողովուրդների մեջ:Հայերի մեջ տարածված է եղել XVII դարից, պարսկական տիրապետության ժամանակ : Այժմ հանդիպում ենք նաև Աղաս ձևով:Այստեղից է Աղասյան ազգանունը: ----- AGHASI =From Turkish agasi ''master'' ,''owner'', which is met among many eastern notions. This name was spread in the in XVII century during Persian domination. Now this name is also met in the form of Aghas. The corresponding surname is Aghasyan. http://en.wikipedia.org/wiki/Aghasi_Khanjian About the author About Nadia Wright (1 Articles) Nadia Wright, whose mother was Varsnik Deukmedjian, *** was born and raised in New Zealand, and later settled in Australia with her husband. When he was posted to Singapore, she began researching its Armenian community, *** Varsnik/VARSENIK? Have you known someone named Varsenik? I have. http://www.nytimes.com/1996/04/05/nyregion/dr-vozcan-l-parsegian-87-nuclear-engineer-and-historian.html VARSENIK =From Armenian vars "hair" and enik suffix (like Arpenik, Satenik) which means "having fluffy hair", "plait", "braid". It is a spread name as well as the diminutive forms Varsik, Varso. ՎԱՐՍԵՆԻԿ =հայ. Վարս բառից՛ ենիկ վերջածանցով /ինչպես՛ Արփենիկ, Սաթենիկ անունները/. նշանակում է ծամավոր, փարթամ վարսեր ունեցող:Ժողովրդի մեջ շատ գործածական են սրա փաղաքշական վարսիկ, Վարսո ձևերը:Այժմ էլ տարածված անձնանուն է :

Good to see you Boghos. Long time no see. How are things in Sanballo/Sourb Boghos? As to Kuwait and UAE, I am not so sure. How long before they are exterminated? The renewed islamization tsunami is only in its re-naissance Crusade in reverse? The cancer has re- erupted with its tetalcles all the way from Alaska to Australia. Where are our idiotic trusty friends, the Crusaders, the poop? the ayatollah of Christianity and his Swiss Guards Swiss Fart? ** Where are the Christians Soldiers?***** We will nor talk abour the Armenian ayatollas, aka Catholicoses. Once they are done with Syria, Iraq, furkey, those clowns in Iran, asszerbokhjan and beyond they will move southward. The de-Christianization is by not only default (higher rate of reproduction). but by design (cleanisng). Let us look at Syria and Lebanon. In 1960 the population of Syria was about 4 million, with ½ a million in Aleppo. At that time there were an estimated 100,000 Armenians (plus other Christians), At the present, according to some unreliable estimates there are about 40,000 ??? Armenians??? http://en.wikipedia.org/wiki/Demographics_of_Syria The picture in Lebanon is even more graphic. When in those days the majority were Christians, hence the constitutional mandate was that the president has to be a Christian Maronite. http://en.wikipedia.org/wiki/Demographics_of_Lebanon ** http://en.wikipedia.org/wiki/Swiss_Guard http://www.vatican.va/roman_curia/swiss_guard/swissguard/storia_en.htm Saudi flag. Obsrve the SWORD.. It not a PEN*** http://delhi4cats.files.wordpress.com/2011/08/saudi-flag.png And the flag of the papacy http://previewcf.turbosquid.com/Preview/2014/05/19__23_50_59/02.jpgc666d1f1-86e7-4847-a783-323ef61a0fc3Large.jpg *** It is mot the fabled Armenian weapon. Hi Sevak Sword v Pen. Թրի Դէմ Գրիչ: ****Our pen is fast running out of ink with blood flowin g freely. Dear Saint Sevak. Did you find that PEN in Heaven? http://thumb9.shutterstock.com/display_pic_with_logo/215665/215665,1309532280,2/stock-vector-drawing-of-hand-with-a-feather-pen-80245693.jpg http://thumb9.shutterstock.com/display_pic_with_logo/215665/215665,1309532280,2/stock-vector-drawing-of-hand-with-a-feather-pen-80245693.jpg **** http://hyeforum.com/index.php?showtopic=7471&page=1&&do=findComment&comment=64339 ***** http://www.youtube.com/watch?v=db8ZF1AsIRo https://www.lds.org/music/library/hymns/onward-christian-soldiers?lang=eng

Today July 27, 2014 is Vardavar Below we read, this year the youth will be celebrating the Holiday at Garni and Geghard. http://www.yerakouyn.com/?p=60224 http://www.yerakouyn.com/wp-content/uploads/2013/07/վարդավառ.jpg See also this from Hamshen http://hyeforum.com/index.php?showtopic=3459&page=5&&do=findComment&comment=82302 http://hyeforum.com/index.php?showtopic=8821&page=1&&do=findComment&comment=92633 http://hayeren.hayastan.com/english/ergers.php?erg=ergerk36.html ՍՈ'ՆԱ ԵԱ՜Ր Երաժշտությունը՝ Կոմիտասի Սո'նա եա՜ր, Սո'նա եա՜ր, Սո'նա սիրուն, Սո'նա եա՜ր, Վարդավառը գալիս ա, Սո'նա եա՜ր, Սո'նա եա՜ր, Ծաղիկը ցնծալիս ա, Սո'նա սիրուն, Սո'նա եա՜ր, Ա՜յ գիոլում կանչող աղջիկ, Սո'նա եա՜ր, Սո'նա եա՜ր, Ձենդ ծլւլալիս ա, Սո'նա սիրուն, Սո'նա եա՜ր: Կանաչ տեղը՝ բաղում ես, Պարի միջին խաղում ես, Կաքաւի պրս սորալով, Տղաներին դաղում ես:

COMBAT BOOTS AND WMD s**\ Have you been following the news from the Middle East (Gaza)? A long times ago, when many of our friends wished us the same fate of those cursed people. There was a lengthy heated discussion about how our legacy and destiny is parallel with that of a certain chosen people, how we should emulate how they deal with their neighbors/enemies and that we should emulate them. I cannot find that particular thread, I think it was in reference to the Artsakh Saga where I said something like- At the time MosJan wanted to come over and kiss me on the forehead. If your wish is that our destiny be likes theirs may your mouth be shut forever and your wish may never be granted, how for almost 70 years, every since 1948 and before , they have not .had a year, a month, a week, a day, and hour and a minute of peace and security, and how they, everyone of them, man woman and child have been going to bed with their combat boots on and their weapons under their pillows. It will continue for another 2000 years, as long as since they, running away from their neighbors whom they had incessantly harassed and insulted, they followed the retreating Romans and created the diaspora.*** ***It is reminiscent of the time when the Kilikian Armenians following the retreating French creted the Diaspor of the Middle East and beyond. DO WE WISH THAT FOR OURSELVES? **WMD= Weapons for Mass Destruction. Missiles http://www.skomer.u-net.com/projects/images/redduster.jpg Dumb Iron dome http://www.algemeiner.com/wp-content/uploads/2012/11/Iron-Dome-battery.jpg See what I wrote another time at #24 here; http://hyeforum.com/index.php?showtopic=14297&page=2&&do=findComment&comment=174134 Are the chickens coming home to roost? Ever since we have not herd much about Syria nd their god children th Al Qaeda et al.

I may have found where all that confusions comes from. It is liIke, a pun, a play on words ԲԱՌԱԽԱՂ by Agathangelos, where he says a certain Yeremia had joked and invoked the Greek Ρ Ι Π Τ ς Ripso, Ripti hriptos/triptos to mean to throw , to cast , to fell.** http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=35&pageNumber=1441 Referring to her fall/murder Ըստ անուանդ քում արդարեւ ընկեցեալ եղեր. Like the meaning of your name, you became fallen, you fell. ** It was a joke alright. Have things really changed in those 2000 years? I wish our so called comedic historians and linguists would know enough to sort parlor games, պարապ վախտի խաղալիք from բառագիտանք etymology. Not unlike those comedians who says DOLMA. is an Armeno -Urartuan word, those comedians who dont know the difference between Jenats and Chinats tell us the Mamikoneans are Chinese and the Bagratunis are jewish. The saddest part is that many of us do actually believe them. NO!!! I will never get over how a blatantly and undeniably furkish WORD to become part of our culture, and are devoted more than a dozen posts under the guise of HISTORY, CULTURE, and LANGUAGE*** Has anyone ever written about the Armenian WORD ԼԻՑ, LITS, ԼՑՈՆ .LTSON ? Btw. All those pictures they show of the so called DOLMA are in fact Sarma. Terev Patouk, Leaf Wrap, yalanchi?/Liar/ Ստախօս, i.e meatless. http://www.foodily.com/r/q48DhsQY7-armenian-stuffed-grape-leaves-yalanchi-sarma-by-global-table-adventure ***I would love to see him talk about KHASH and KHASHLAMA. BtW the KHASH psrt is Armenian and the la-ma ending is from the furkish.

Why are there Armenian priests in Georgia, Gurjistan , Vrastan , Verastan? When did Tiflis become a suburb of Ejmiatsin? Of course Tiflis is closer to Yerevan than Rekjavik. http://hyeforum.com/index.php?showtopic=6660&page=1&&do=findComment&comment=52376

ՄԵՂԱՅ!!! MEA CULPA**, MY GUILT, MY FAULT, MY WRONG, MY SIN, MY BAD. ԻՄ ՄԵՂՔԸ, ԻՄ ՅԱՆՑԱՆՔԸ, ԻՄ ՍԽԱԼԸ, ԻՄ ՎՐԻՊԱԿԸ Ever since I wrote the above where I said Hripsimeh meant FALLEN ankyal/fallen ? It made no sense then, neither does it make any sense now. It has been haunting me since. I could not make the connection. How did I FALL in that crappy TRAP? I dont remember where I had seen that definition, but it has been bothering me since. Could it be that I misread it or whoever posted it had misspelled ցանկալի/Disirable (ց)-անկեալ**** Wishful tsankali/desirable to անկեալ/ankyal/fallen without the initial Ց/TS? See # 5 above. We need better linguists. Not 12 year olds who cannot even write their own names in Armenian contributing to that Mickey Mouse , so calle Wikipedia.. Let-s take another look. See # 2 here;. http://hyeforum.com/index.php?showtopic=7991&page=1&&do=findComment&comment=74724 http://armenian.name/index.php === http://hyeforum.com/index.php?showtopic=23716 St Hripsemeh http://en.wikipedia.org/wiki/File:St._Hripseme.jpg

A heart warming story. Vartan Melkonian From garbage can FILTH to the PHILHARMONIC. From orphanage to palaces. Thank you Katia and Groong News . To see the orginal article and pictures click here; http://www.getbucks.co.uk/news/local-news/success-story-street-child-royal-7453838 ==== SUCCESS STORY: FROM STREET CHILD TO ROYAL PHILHARMONIC ORCHESTRA CONDUCTOR Get Bucks, UK July 18 2014 Jul 18, 2014 13:04 By Laura Mowat An orphan, Vartan Melkonian grew up living rough on the streets of Beirut. He is now a conductor for the Royal Philharmonic Orchestra and gives talks at the UN on street children. Laura Mowat reports Sunset to you and I might mean a time where we can leave the office and go to the pub. For street children like Vartan was, it was the most terrifying time of the day, when he had to face the daily tango of reality as a street boy and find shelter for the night. "People take moments of pleasure by looking at the sunset. For us, for me, it was the worst time of the day, there was nowhere to go. I had to find any alcove to sleep in," the former street child said. The musician worked different jobs, such as shoe shining, selling chewing gum and shovelling sand onto lorries. He would earn ten pence a day, which was enough to buy some bread and he was thankful for the fertility of Lebanon as finding food in dustbins was never an issue. He said: "You don't notice that it is scary as that is your life and that is what you do. It is only when you look at it from an intellectual point of view now that it might seem scary of course. You have to make decisions crucial to your existence and that comes naturally." Vartan became a street child when he left an orphanage just outside of Beirut when he was eight-years-old. His parents were Armenian and came to Lebanon as refugees when there was the Armenian Genocide in 1915, which left 1.5 million people dead. Vartan spent his first eight years in the refugee camp with his parents. The father-of-two seeked solace in music, he could write music before he wrote words and when he walked the streets of Lebanon, he would walk in tempo rhythm. He gathered other street boys, taught them harmony and they would hum hymns together. They would hum as the solution to the fact they all spoke different languages. The band of street boys became quite well known in the city and they were particularly popular among American sailors. He said: "It was about dedication and not giving up on the case." Through a random encounter on the street, a band member from the band Inotorni took interest in the young talent and asked Vartan to join his band. This X-factor like meeting played a big role in giving Vartan a ticket for success; it helped him to afford to buy a property in Beirut when he was 18. He said: "It was a sensation that one can not describe easily to have your own place. I had never sat on a chair, I had never been into someone's house. I didn't know how to tie shoe laces. If no one tells you these things then you don't know it at all." When he was a street child, the conductor would often get shooed on by smart hotels. When I asked Vartan whether he is surprised about how far he has come, from a boy with nothing to a conductor for one of the most successful orchestras in the world, he said that he always knew his fantasies would become his reality. His response, which simply demonstrates the underlying optimism he always had, was: "If you want to, you will finish a race, not necessarily first, but you will get there if you aim for it. They weren't fantasises that I never thought I could achieve." Vartan as a spokesman for the United Nations now gives speeches about street children and explains that children on the streets do give back if given the chance. He is a patron for the Consortium of Street Children, which Sir John Major set up when he was the prime minister. He has given speeches in Westminster as well as Colombia where he met the president and called for more to be done to help homeless children. He said: "If we invest in children and give children a chance, you will be saving children like me." Having his unique experience, the musician said: "Too many people in the world think 'what is my right rather than what can I give?" He came to England when he was a young adult and he worked in the north of the country as well as in the East End singing and producing music. He brought up his children in London and in Chenies where he is grateful they could have a different start to life than his own. A few months ago, in his role of patron for the Consortium of Street Children, he gave Prince William a prize at a polo competition. The father-of-two, who has not stopped smiling warmly at me since we began talking tells me about a time his daughter as a child, when probed what her father did, proudly said: "My daddy is an orphan." >From nurses to social welfare, Vartan feels bitter about the people who complain and turn a blind eye to the good things that the West provides. "We should be grateful to the nurses in England compared to Lebanon where you die for not having enough money," he said. When I asked how similar Buckinghamshire is to Beirut, Vartan laughed and said: "It is very different. The only thing that is the same is that we are all human and we all breath the same air." He said: "When I used to see the children coming home from school and saying to me 'What's for dinner?' that is something so alien to me. I am so pleased they are able to do that and not look through the rubbish bins for their next meal." When we finish talking in the Amersham cafe, a waitress, who I hadn't realised was also engrossed in his words, approached the table and thanked Vartan for sharing his tale. I couldn't agree with her more. Vartan's daughter, Veronica, has threatened to write a book of her father's intoxicating life, I do hope this materialises. I, for one, would love a signed copy. Vartan is a patron of the Consortium for Street Children www.streetchildren.org. http://www.getbucks.co.uk/news/local-news/success-story-street-child-royal-7453838 === BTW, The orphanage in question is probably this ԹՌՉՆՈՑ ԲՈՅՆ; http://www.birdsnestjbeil.com/history http://en.wikipedia.org/wiki/Maria_Jacobsen

You are so rude! How did you conclude that I was ridiculing, when above I said " A delightful Story. Thank you Onjig". This will be my last address to you and your posts. Let others respond. BTW. How many beside me have responded to your posts? Not only your Armenian seems to be limited, also your English! I had great respect for you and your posts, but now I have lost all respect.

See Minas Cheraz at # 12 above === http://www.yerakouyn.com/?p=59775 Հրապարակագիր Նազարէթ Պէրպէրեան կը գրէ. «Տեղահանութիւնն ու ջարդը անապատի ու գերեզմանատան փոխեցին Տաճկահայաստանը, սակայն հայութեան մոխիրներուն մէջէն Ռուսահայաստանը** ծնաւ իբր փիւնիկ: Այժմ ալ հոն է մեր մխիթարութեան աղբիւրը, մեր յոյսերուն խարիսխը: Օգնենք այդ երկրին, ի՛նչ վարչաձեւի տակ ալ ըլլայ: Վարչաձեւը առօրեայ է, հայրենիքը՝ յաւիտեան»: 1926ին Փարիզի մէջ արտասանուած այս խօսքը վերջին պատգամն ու քաղաքական կտակը եղաւ Հայկական Հարցի անձնուէր պաշտպաններէն Մինաս Չերազի, որուն ծննդեան 162րդ տարեդարձը կը նշենք Յուլիս 15ի այս օրը։ Մինաս Չերազի անունը առաջին անգամ հռչակուեցաւ 1878ին, երբ իբրեւ քարտուղար ու թարգման՝ ան 26 տարեկանին մաս կազմեց Պերլինի Վեհաժողովին ներկայացած Հայկական Պատուիրակութեան, որ կը գլխաւորուէր Խրիմեան Հայրիկի կողմէ։ Մինչեւ Պերլինի Վեհաժողովը, 1876ին արդէն, Մինաս Չերազ ընտրուած էր օրուան Պոլսոյ Հայոց Պատրիարք Ներսէս Վարժապետեանի կողմէ, որպէսզի Հայաստանի եւ հայութեան պահանջատիրական ձայնը լսելի դարձնէ եւրոպական մեծ տէրութեանց դիւանագիտական ներկայացուցչութիւններուն մօտ։ Քաղաքական եւ մտաւորական լայն պատրաստութեան տէր, հայերէնի եւ օսմաներէնի կողքին՝ անգլերէնի ու ֆրանսերէնի քաջատեղեակ երիտասարդ գործիչը այնուհետեւ իր ամբողջ կեանքն ու գործունէութիւնը նուիրաբերեց Հայկական Հարցի միջազգային ճանաչումին եւ պաշտպանութեան։ Իր այդ հարուստ կենսափորձին վրայ հիմնուելով էր, որ 1926ին, երբ Փարիզի մէջ կը տօնուէր իր ազգային¬քաղաքական ծառայութեան յիսնամեակը, ցմրուր ըմպելէ ետք մեծապետական դիւանագիտութեան խարդաւանքին դառնագոյն բաժակը Լօզանի մէջ, Մինաս Չերազ տարագիր հայութեան պատգամեց Հայրենիքին անշեղօրէն կառչելու հանգանակը։ Արեւմտահայաստանի կործանումէն եւ Կիլիկիոյ հայաթափումէն ետք, ի տես հայ ժողովուրդի արդար դատին կռնակ դարձնելու ատենի Դաշնակից Ուժերու պիղատոսեան ձեռնթափութեան եւ ուրացումին, Հայ Դատի պաշտպան զինուորներու այս նախակարապետը եղաւ առաջիններէն, որոնք մազապուրծ փրկուած Արեւելահայաստանին կառչելու եւ անոր մէջ վաղուան Միացեալ Հայաստանի նուաճման անփոխարինելի կռուանը տեսնելու ազգային իմաստութիւնը կտակեցին վերապրող հայութեան։ Տարի մը ետք, 1927ին, Գահիրէի մէջ տպագրուած «Մինաս Չերազ. իր կեանքը եւ գործը» 368 էջնոց գիրքի հեղինակ Արշակ Ալպոյաճեանը գրեց իր յառաջաբանին մէջ, թէ Պերլինի Վեհաժողովին հայ ժողովուրդի ապրած առաջին մեծ յուսախաբութենէն ետք, «Չերազ, սակայն, անվհատ շարունակեց իր սկսած գործը՝ Եւրոպային ծանօթացնելով հայը եւ իր պահանջները, յուսալով, որ Եւրոպա յանուն գթութեան կամ քրիստոնէական մարդասիրութեան պիտի հաճի օգնութեան հասնիլ եւ փրկել հայ ազգը թրքական լուծէն: Այս պատրանքը ունեցեր էին Ներսէս Վարժապետեան (Պոլսոյ պատրիարք) եւ իր շուրջինները, որոնցմէ մէկն ալ Մինաս Չերազն էր, որ առաջին օրէն գործակից գտնուած էր Հայկական Խնդիրը ստեղծող խմբակին եւ գործօն դեր կատարեր էր նուիրաբերելով իր ջանքերը եւ աշխատութիւնները «սուրբ գործին»: «Չերազ պահեց այդ միամիտ հաւատքը, թերեւս մինչեւ Լօզանի դաշնագիրը, որ վերջ կու տար մեր բոլոր միամտութեանց եւ քար ու քանդ կþընէր ամէն բան, բայց մանաւանդ օտար աջակցութեամբ հայ անկախ հայրենիք մը ունենալու հաւատքը»: Ո՛չ. հայ ազգային-ազատագրական պայքարը նախապատրաստած սերունդը նման պատրանքներ չէր սնուցաներ Եւրոպայէն։ Այլ՝ խորապէս ունէր թրքական պետութեան կողմէ ստոյգ կործանման դատապարտուած Հայաստանի բողոքը աշխարհով մէկ լսելի դարձնելու յանձնառութիւնը, որպէսզի Յեղափոխական Հայութեան մղած իրաւատիրական պայքարը չխեղդուէր ահաւասար ուժերով կռուի աւազուտքին մէջ եւ շարժման մէջ դնէր Իրաւունքի եւ Արդարութեան համար պայքարող յառաջադէմ ուժերը։ Այդուհանդերձ՝ նման թիւր ընկալման ու արժեւորման ենթարկուեցաւ Մինաս Չերազ երկար տասնամեակներ, Հայաստանին ու հայ ժողովուրդին պարտադրուած խորհրդային տիրապետութեան ամբողջ ժամանակաշրջանին։ Հայկական Հարցը միջազգայնացնելու ամբողջ սերունդի մը քաղաքական վարքագիծը այդպէս՝ խորհրդային պաշտօնական քարոզչութեան պարտադրանքով, մեր ժողովուրդին ներկայացուեցաւ իբրեւ Եւրոպայէն ու Արեւմուտքէն «Հայ անկախ հայրենիք մը» մուրալու թիւրահաւատութիւն ու միամտութիւն։ Հայ քաղաքական մտքի միայն Դաշնակցական թեւն էր, որ ծառացաւ Հայկական Հարցը «խորհրդային մեծ քաղաքականութեան» խաղալիքը դարձնելու այդօրինակ սադրանքներուն դէմ։ Եւ միայն 1970ականներուն էր, որ Սփիւռքի տարածքին աստիճանաբար լսելի դարձան համարձակ ձայներ, յատկապէս այսպէս կոչուած «Հայաստանասէր»՝ իմա՛ հակադաշնակցական ճակատի մտածողներուն կողմէ, որոնք Հայ Դատի միջազգայնացման ու հետապնդման հարիւրամեայ պայքարը փորձեցին դուրս բերել խորհրդային գաղափարախօսութեան ու պատմական նենգափոխումի պրիսմակէն՝ ընդգծելու համար, որ բուն թիւրահատութիւնն ու միամտութիւնը կը կայանային նոյնինքն այն մտայնութեան մէջ, թէ «Խորհրդային Հայրենիք»ի հաստատումով իր «արդար» եւ «վերջնական» լուծումը գտած էր Հայկական Հարցը Դժբախտաբար միեւնոյն թիւրահաւատութիւնն ու միամտութիւնը տարբեր եզրերով շարունակուեցան նաեւ Խորհրդային Դարաշրջանի վախճանէն ետք, երբ վերանկախացեալ Հայաստանի ազգային զարթօնքին անունով գտնուեցան նորայայտ գաղափարախօսներ, որոնք Մինաս Չերազին մէջ չուզեցին տեսնել ազգային¬ազատագրական պայքարին յանձնառու գործիչը՝ Հայաստանին կառչելու անոր գաղափարական կտակը համարելով վերանորոգ միամտութիւն մը, օտարէն անկախ հայրենիք աղերսելու «լացակումած» վարքագիծ մը։ Արդէն ուշացած ենք, ազգովին, արժանին մատուցելու 15 Յուլիս 1852ին Պոլիս ծնած Մինաս Չերազ անուն հայ գրողին, խմբագրին, թարգմանիչին, հասարական գործիչին եւ հայրենասէրին, որ իր քաղաքական կենսափորձը ժառանգ ձգած է մեր ժողովուրդին՝ հայերէն, ֆրանսերէն թէ անգլերէն լեզուներով իր հրատարակած հինգ գիրքերով, ինչպէս նաեւ մամուլի էջերուն լոյս տեսած զեկոյցներով, առաջնորդող յօդուածներով եւ ուսումնասիրութիւններով։ Մինաս Չերազի ծնողքը Ակնի Չերազ գիւղէն էին, որոնք ժամանակի պանդխտութեան հոսանքին հետ եկած ու հաստատուած էին Պոլիս։ Մինասի պատանութեան մասին շատ բան չունին կենսագիրները։ Իր անունին առաջին յիշատակութեան կը հանդիպինք Ներսէս Վարժապետեան Պատրիարքի նախաձեռնած Հայկական Գաւառներուն մէջ Բարենորոգումներ իրագործելու դիւանագիտական արշաւին առիթով։ Յատկապէս Պերլինի Վեհաժողովէն ետք, երբ Խրիմեան Հայրիկ մեր ժողովուրդին յորդորեց «Երկաթէ Շերեփ» ձեռք ձգելու քաղաքական իմաստութիւնը, Մինաս Չերազ իր վրայ վերցուց Հայկական Հարցին շուրջ զօրակցութեան մթնոլորտը ընդարձակելու առաքելութիւնը։ Սոսկ Քրիստոնեայ Եւրոպայի գութը շարժելու ուղղութիւն չունէր Չերազ։ Ան գործօն մասնակիցներէն եղաւ 1880ականներուն հայ յեղափոխական շարժումներու խմորման աշխատանքին։ Ազատախոհ մտածողութեան դրօշակիր մը չէր, բայց թէ՛ Արմենական եւ թէ Հնչակեան կուսակցութեանց հիմնադիրներուն հետ գործակից էր։ Գաղափարական առումով մտերիմն էր յատկապէս Արփիար Արփիարեանի, որուն հետ 1880ին հիմնեց եւ ղեկավարեց Կ. Պոլսոյ «Միացեալ ընկերութիւնք հայոց» բարեգործական՝ դպրոցաշինական կազմակերպութիւնը: Մինաս Չերազի կեանքին մէջ դարձակէտ հանդիսացաւ 1889 թուականը, երբ 37 տարեկանին, համիտեան հետապնդումներէն խոյս տալով, ան մեկնեցաւ Լոնտոն, ուր հիմնեց միաժամանակ անգլերէնով ու ֆրանսերէնով լոյս տեսնող «ԼþԱրմենի» թերթը: 1890ականներուն հաստատուեցաւ Ֆրանսա, ուր եւ ապրեցաւ ու գործեց մինչեւ մահ։ Չերազ Խրիմեան Հայրիկի հետ այցելած էր եւրոպական շարք մը երկիրներ՝ դիւանագիտական ճանապարհով Հայկական Հարցի լուծման ի նպաստ ենթահող ստեղծելու նպատակով: Այդ ճամբով իր հաստատած ծանօթութեանց վրայ հիմնուելով, իր «ԼþԱրմենի» գրական¬քաղաքական թերթի հրատարակութիւնը ան ծառայեցուց հայ մշակոյթը օտարներուն ներկայացնելու եւ Հայոց Դատի պաշտպանութեան համար Եւրոպայի տարածքին բարենպաստ հանրային կարծիք ստեղծելու նպատակին: Որոշակի իմաստով՝ Հայկական Լոպիինկի նախակարապետներէն եղաւ Չերազ։ 1890ին, Լոնտոնի Քինկզ Քոլէճին մէջ յաջողեցաւ հիմնել ու ղեկավարել Հայկական Ամպիոն մը։ Փարիզ հաստատուելէ ետք, շարունակելով «ԼþԱրմենի» թերթի հրատարակութիւնը, Չերազ ընդարձակեց Հայկական հարցի դատապաշտպանութեան իր հայրենանուէր գործունէութիւնը: Ուշագրաւ է այդ շրջանին անոր հրատարակած «Թէ ի՞նչ շահեցանք Պերլինի Վեհաժողովին» աշխատութիւնը, որ թարգմանուեցաւ նաեւ ֆրանսերէնի եւ, ապա, լոյս տեսաւ անգլիական կառավարութեան կողմէ հրապարակուած «Կապոյտ Գիրք»ին մէջ»: Մինաս Չերազ նուիրուեցաւ նաեւ թարգմանական գրականութեան։ Ֆրանսերէնի թարգմանեց Պետրոս Դուրեանի, Ռափայէլ Պատկանեանի, Խորէն Նարպէյի (Գալֆայեան) եւ այլ բանաստեղծներու ընտիր երկերը՝ «Հայ Բանաստեղծները» խորագրով: Ինչպէս հանրագիտական աղբիւրները կը վկայեն, Մինաս Չերազ հռչակաւոր դարձաւ նաեւ հայ ժողովուրդի ճակատագրակից այլ ժողովուրդներու ազատագրական պայքարին իր մատուցած ծառայութիւններով, որոնց համար ատենին՝ Վենեզուելայի կառավարութեան կողմէ պարգեւատրուեցաւ «Ազատարար Պոլիվիարի խաչով»: Նոյնպէս պարգեւատրուեցաւ պարսկական «Առիւծի եւ Արեւի սպայութեան աստիճան» շքանշանով: 1926ին, իր յոբելեանին առիթով հաւաքուած 200 հազար ֆրանքը Չերազ յանձնեց Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան՝ պայմանաւ, որ գումարի տոկոսը ինք ստանայ մինչեւ իր կեանքի վերջը, իսկ մահէն ետք ամբողջ գումարը նուիրաբերուի Հայաստանին՝ Չերազեան անունով վարժարան կառուցելու համար: Չերազ վախճանեցաւ 1928ին Փարիզ ու թաղուեցաւ այն գերեզմանատունը, ուր 1935ին՝ Չերազի շիրմաթումբին հարեւանութեամբ թաղուեցաւ նաեւ Մեծն Կոմիտասը: 1936ին, Կոմիտասի աճիւնին հետ, գաղտնաբար շինուած երկյարկ դագաղով, Փարիզէն Երեւան տարուեցաւ նաեւ Մինաս Չերազի աճիւնը: Չերազի թաղումը մեծ շուքով կատարուեցաւ Նուպարաշէնի՝ իր կտակով կառուցուած դպրոցի բակին մէջ: Բայց խորհրդային դառն ու դաժան ամբողջատիրութեան հետեւանքով, մէկ թէ երկու տարի անց, ինչպէս որ կը վկայեն Չերազի հարազատները, անոր աճիւնը դպրոցի բակէն հանեցին Ըստ իր եղբօրորդու աղջկան վկայութեան՝ «ինչ-որ կուսակցական պաշտօնեայ ասել էր, թէ էս դաշնակի գերեզմանն ի՞նչ գործ ունի էստեղ»: Ցարդ Մինաս Չերազի աճիւնին հանգստեան վայրը անյայտ է: ==== **See my signature below. A quote from Sevaks Anlreli Zangakatun. Yev ayn orits "Hayastan" barits pocketing @nkan,"Russa"n ou "Tajka"n...

See Minas Cheraz at # 12 above === http://www.yerakouyn.com/?p=59775 Հրապարակագիր Նազարէթ Պէրպէրեան կը գրէ. «Տեղահանութիւնն ու ջարդը անապատի ու գերեզմանատան փոխեցին Տաճկահայաստանը, սակայն հայութեան մոխիրներուն մէջէն Ռուսահայաստանը** ծնաւ իբր փիւնիկ: Այժմ ալ հոն է մեր մխիթարութեան աղբիւրը, մեր յոյսերուն խարիսխը: Օգնենք այդ երկրին, ի՛նչ վարչաձեւի տակ ալ ըլլայ: Վարչաձեւը առօրեայ է, հայրենիքը՝ յաւիտեան»: 1926ին Փարիզի մէջ արտասանուած այս խօսքը վերջին պատգամն ու քաղաքական կտակը եղաւ Հայկական Հարցի անձնուէր պաշտպաններէն Մինաս Չերազի, որուն ծննդեան 162րդ տարեդարձը կը նշենք Յուլիս 15ի այս օրը։ Մինաս Չերազի անունը առաջին անգամ հռչակուեցաւ 1878ին, երբ իբրեւ քարտուղար ու թարգման՝ ան 26 տարեկանին մաս կազմեց Պերլինի Վեհաժողովին ներկայացած Հայկական Պատուիրակութեան, որ կը գլխաւորուէր Խրիմեան Հայրիկի կողմէ։ Մինչեւ Պերլինի Վեհաժողովը, 1876ին արդէն, Մինաս Չերազ ընտրուած էր օրուան Պոլսոյ Հայոց Պատրիարք Ներսէս Վարժապետեանի կողմէ, որպէսզի Հայաստանի եւ հայութեան պահանջատիրական ձայնը լսելի դարձնէ եւրոպական մեծ տէրութեանց դիւանագիտական ներկայացուցչութիւններուն մօտ։ Քաղաքական եւ մտաւորական լայն պատրաստութեան տէր, հայերէնի եւ օսմաներէնի կողքին՝ անգլերէնի ու ֆրանսերէնի քաջատեղեակ երիտասարդ գործիչը այնուհետեւ իր ամբողջ կեանքն ու գործունէութիւնը նուիրաբերեց Հայկական Հարցի միջազգային ճանաչումին եւ պաշտպանութեան։ Իր այդ հարուստ կենսափորձին վրայ հիմնուելով էր, որ 1926ին, երբ Փարիզի մէջ կը տօնուէր իր ազգային¬քաղաքական ծառայութեան յիսնամեակը, ցմրուր ըմպելէ ետք մեծապետական դիւանագիտութեան խարդաւանքին դառնագոյն բաժակը Լօզանի մէջ, Մինաս Չերազ տարագիր հայութեան պատգամեց Հայրենիքին անշեղօրէն կառչելու հանգանակը։ Արեւմտահայաստանի կործանումէն եւ Կիլիկիոյ հայաթափումէն ետք, ի տես հայ ժողովուրդի արդար դատին կռնակ դարձնելու ատենի Դաշնակից Ուժերու պիղատոսեան ձեռնթափութեան եւ ուրացումին, Հայ Դատի պաշտպան զինուորներու այս նախակարապետը եղաւ առաջիններէն, որոնք մազապուրծ փրկուած Արեւելահայաստանին կառչելու եւ անոր մէջ վաղուան Միացեալ Հայաստանի նուաճման անփոխարինելի կռուանը տեսնելու ազգային իմաստութիւնը կտակեցին վերապրող հայութեան։ Տարի մը ետք, 1927ին, Գահիրէի մէջ տպագրուած «Մինաս Չերազ. իր կեանքը եւ գործը» 368 էջնոց գիրքի հեղինակ Արշակ Ալպոյաճեանը գրեց իր յառաջաբանին մէջ, թէ Պերլինի Վեհաժողովին հայ ժողովուրդի ապրած առաջին մեծ յուսախաբութենէն ետք, «Չերազ, սակայն, անվհատ շարունակեց իր սկսած գործը՝ Եւրոպային ծանօթացնելով հայը եւ իր պահանջները, յուսալով, որ Եւրոպա յանուն գթութեան կամ քրիստոնէական մարդասիրութեան պիտի հաճի օգնութեան հասնիլ եւ փրկել հայ ազգը թրքական լուծէն: Այս պատրանքը ունեցեր էին Ներսէս Վարժապետեան (Պոլսոյ պատրիարք) եւ իր շուրջինները, որոնցմէ մէկն ալ Մինաս Չերազն էր, որ առաջին օրէն գործակից գտնուած էր Հայկական Խնդիրը ստեղծող խմբակին եւ գործօն դեր կատարեր էր նուիրաբերելով իր ջանքերը եւ աշխատութիւնները «սուրբ գործին»: «Չերազ պահեց այդ միամիտ հաւատքը, թերեւս մինչեւ Լօզանի դաշնագիրը, որ վերջ կու տար մեր բոլոր միամտութեանց եւ քար ու քանդ կþընէր ամէն բան, բայց մանաւանդ օտար աջակցութեամբ հայ անկախ հայրենիք մը ունենալու հաւատքը»: Ո՛չ. հայ ազգային-ազատագրական պայքարը նախապատրաստած սերունդը նման պատրանքներ չէր սնուցաներ Եւրոպայէն։ Այլ՝ խորապէս ունէր թրքական պետութեան կողմէ ստոյգ կործանման դատապարտուած Հայաստանի բողոքը աշխարհով մէկ լսելի դարձնելու յանձնառութիւնը, որպէսզի Յեղափոխական Հայութեան մղած իրաւատիրական պայքարը չխեղդուէր ահաւասար ուժերով կռուի աւազուտքին մէջ եւ շարժման մէջ դնէր Իրաւունքի եւ Արդարութեան համար պայքարող յառաջադէմ ուժերը։ Այդուհանդերձ՝ նման թիւր ընկալման ու արժեւորման ենթարկուեցաւ Մինաս Չերազ երկար տասնամեակներ, Հայաստանին ու հայ ժողովուրդին պարտադրուած խորհրդային տիրապետութեան ամբողջ ժամանակաշրջանին։ Հայկական Հարցը միջազգայնացնելու ամբողջ սերունդի մը քաղաքական վարքագիծը այդպէս՝ խորհրդային պաշտօնական քարոզչութեան պարտադրանքով, մեր ժողովուրդին ներկայացուեցաւ իբրեւ Եւրոպայէն ու Արեւմուտքէն «Հայ անկախ հայրենիք մը» մուրալու թիւրահաւատութիւն ու միամտութիւն։ Հայ քաղաքական մտքի միայն Դաշնակցական թեւն էր, որ ծառացաւ Հայկական Հարցը «խորհրդային մեծ քաղաքականութեան» խաղալիքը դարձնելու այդօրինակ սադրանքներուն դէմ։ Եւ միայն 1970ականներուն էր, որ Սփիւռքի տարածքին աստիճանաբար լսելի դարձան համարձակ ձայներ, յատկապէս այսպէս կոչուած «Հայաստանասէր»՝ իմա՛ հակադաշնակցական ճակատի մտածողներուն կողմէ, որոնք Հայ Դատի միջազգայնացման ու հետապնդման հարիւրամեայ պայքարը փորձեցին դուրս բերել խորհրդային գաղափարախօսութեան ու պատմական նենգափոխումի պրիսմակէն՝ ընդգծելու համար, որ բուն թիւրահատութիւնն ու միամտութիւնը կը կայանային նոյնինքն այն մտայնութեան մէջ, թէ «Խորհրդային Հայրենիք»ի հաստատումով իր «արդար» եւ «վերջնական» լուծումը գտած էր Հայկական Հարցը Դժբախտաբար միեւնոյն թիւրահաւատութիւնն ու միամտութիւնը տարբեր եզրերով շարունակուեցան նաեւ Խորհրդային Դարաշրջանի վախճանէն ետք, երբ վերանկախացեալ Հայաստանի ազգային զարթօնքին անունով գտնուեցան նորայայտ գաղափարախօսներ, որոնք Մինաս Չերազին մէջ չուզեցին տեսնել ազգային¬ազատագրական պայքարին յանձնառու գործիչը՝ Հայաստանին կառչելու անոր գաղափարական կտակը համարելով վերանորոգ միամտութիւն մը, օտարէն անկախ հայրենիք աղերսելու «լացակումած» վարքագիծ մը։ Արդէն ուշացած ենք, ազգովին, արժանին մատուցելու 15 Յուլիս 1852ին Պոլիս ծնած Մինաս Չերազ անուն հայ գրողին, խմբագրին, թարգմանիչին, հասարական գործիչին եւ հայրենասէրին, որ իր քաղաքական կենսափորձը ժառանգ ձգած է մեր ժողովուրդին՝ հայերէն, ֆրանսերէն թէ անգլերէն լեզուներով իր հրատարակած հինգ գիրքերով, ինչպէս նաեւ մամուլի էջերուն լոյս տեսած զեկոյցներով, առաջնորդող յօդուածներով եւ ուսումնասիրութիւններով։ Մինաս Չերազի ծնողքը Ակնի Չերազ գիւղէն էին, որոնք ժամանակի պանդխտութեան հոսանքին հետ եկած ու հաստատուած էին Պոլիս։ Մինասի պատանութեան մասին շատ բան չունին կենսագիրները։ Իր անունին առաջին յիշատակութեան կը հանդիպինք Ներսէս Վարժապետեան Պատրիարքի նախաձեռնած Հայկական Գաւառներուն մէջ Բարենորոգումներ իրագործելու դիւանագիտական արշաւին առիթով։ Յատկապէս Պերլինի Վեհաժողովէն ետք, երբ Խրիմեան Հայրիկ մեր ժողովուրդին յորդորեց «Երկաթէ Շերեփ» ձեռք ձգելու քաղաքական իմաստութիւնը, Մինաս Չերազ իր վրայ վերցուց Հայկական Հարցին շուրջ զօրակցութեան մթնոլորտը ընդարձակելու առաքելութիւնը։ Սոսկ Քրիստոնեայ Եւրոպայի գութը շարժելու ուղղութիւն չունէր Չերազ։ Ան գործօն մասնակիցներէն եղաւ 1880ականներուն հայ յեղափոխական շարժումներու խմորման աշխատանքին։ Ազատախոհ մտածողութեան դրօշակիր մը չէր, բայց թէ՛ Արմենական եւ թէ Հնչակեան կուսակցութեանց հիմնադիրներուն հետ գործակից էր։ Գաղափարական առումով մտերիմն էր յատկապէս Արփիար Արփիարեանի, որուն հետ 1880ին հիմնեց եւ ղեկավարեց Կ. Պոլսոյ «Միացեալ ընկերութիւնք հայոց» բարեգործական՝ դպրոցաշինական կազմակերպութիւնը: Մինաս Չերազի կեանքին մէջ դարձակէտ հանդիսացաւ 1889 թուականը, երբ 37 տարեկանին, համիտեան հետապնդումներէն խոյս տալով, ան մեկնեցաւ Լոնտոն, ուր հիմնեց միաժամանակ անգլերէնով ու ֆրանսերէնով լոյս տեսնող «ԼþԱրմենի» թերթը: 1890ականներուն հաստատուեցաւ Ֆրանսա, ուր եւ ապրեցաւ ու գործեց մինչեւ մահ։ Չերազ Խրիմեան Հայրիկի հետ այցելած էր եւրոպական շարք մը երկիրներ՝ դիւանագիտական ճանապարհով Հայկական Հարցի լուծման ի նպաստ ենթահող ստեղծելու նպատակով: Այդ ճամբով իր հաստատած ծանօթութեանց վրայ հիմնուելով, իր «ԼþԱրմենի» գրական¬քաղաքական թերթի հրատարակութիւնը ան ծառայեցուց հայ մշակոյթը օտարներուն ներկայացնելու եւ Հայոց Դատի պաշտպանութեան համար Եւրոպայի տարածքին բարենպաստ հանրային կարծիք ստեղծելու նպատակին: Որոշակի իմաստով՝ Հայկական Լոպիինկի նախակարապետներէն եղաւ Չերազ։ 1890ին, Լոնտոնի Քինկզ Քոլէճին մէջ յաջողեցաւ հիմնել ու ղեկավարել Հայկական Ամպիոն մը։ Փարիզ հաստատուելէ ետք, շարունակելով «ԼþԱրմենի» թերթի հրատարակութիւնը, Չերազ ընդարձակեց Հայկական հարցի դատապաշտպանութեան իր հայրենանուէր գործունէութիւնը: Ուշագրաւ է այդ շրջանին անոր հրատարակած «Թէ ի՞նչ շահեցանք Պերլինի Վեհաժողովին» աշխատութիւնը, որ թարգմանուեցաւ նաեւ ֆրանսերէնի եւ, ապա, լոյս տեսաւ անգլիական կառավարութեան կողմէ հրապարակուած «Կապոյտ Գիրք»ին մէջ»: Մինաս Չերազ նուիրուեցաւ նաեւ թարգմանական գրականութեան։ Ֆրանսերէնի թարգմանեց Պետրոս Դուրեանի, Ռափայէլ Պատկանեանի, Խորէն Նարպէյի (Գալֆայեան) եւ այլ բանաստեղծներու ընտիր երկերը՝ «Հայ Բանաստեղծները» խորագրով: Ինչպէս հանրագիտական աղբիւրները կը վկայեն, Մինաս Չերազ հռչակաւոր դարձաւ նաեւ հայ ժողովուրդի ճակատագրակից այլ ժողովուրդներու ազատագրական պայքարին իր մատուցած ծառայութիւններով, որոնց համար ատենին՝ Վենեզուելայի կառավարութեան կողմէ պարգեւատրուեցաւ «Ազատարար Պոլիվիարի խաչով»: Նոյնպէս պարգեւատրուեցաւ պարսկական «Առիւծի եւ Արեւի սպայութեան աստիճան» շքանշանով: 1926ին, իր յոբելեանին առիթով հաւաքուած 200 հազար ֆրանքը Չերազ յանձնեց Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան՝ պայմանաւ, որ գումարի տոկոսը ինք ստանայ մինչեւ իր կեանքի վերջը, իսկ մահէն ետք ամբողջ գումարը նուիրաբերուի Հայաստանին՝ Չերազեան անունով վարժարան կառուցելու համար: Չերազ վախճանեցաւ 1928ին Փարիզ ու թաղուեցաւ այն գերեզմանատունը, ուր 1935ին՝ Չերազի շիրմաթումբին հարեւանութեամբ թաղուեցաւ նաեւ Մեծն Կոմիտասը: 1936ին, Կոմիտասի աճիւնին հետ, գաղտնաբար շինուած երկյարկ դագաղով, Փարիզէն Երեւան տարուեցաւ նաեւ Մինաս Չերազի աճիւնը: Չերազի թաղումը մեծ շուքով կատարուեցաւ Նուպարաշէնի՝ իր կտակով կառուցուած դպրոցի բակին մէջ: Բայց խորհրդային դառն ու դաժան ամբողջատիրութեան հետեւանքով, մէկ թէ երկու տարի անց, ինչպէս որ կը վկայեն Չերազի հարազատները, անոր աճիւնը դպրոցի բակէն հանեցին Ըստ իր եղբօրորդու աղջկան վկայութեան՝ «ինչ-որ կուսակցական պաշտօնեայ ասել էր, թէ էս դաշնակի գերեզմանն ի՞նչ գործ ունի էստեղ»: Ցարդ Մինաս Չերազի աճիւնին հանգստեան վայրը անյայտ է: ==== **See my signature below. A quote from Sevaks Anlreli Zangakatun. Yev ayn orits "Hayastan" barits pocketing @nkan,"Russa"n ou "Tajka"n...

A delightful story. Thank you Onjig. Somewhere it is said that the Armenian for Reideer is Եղջերու/Yeghjerou. Of course it is a generic term to mean horned/with horn/ yeghjiur/եղջիւր We see the word here in Tork Angegh,, when he was a shpeherd English translations will be furnished if need be. === Ու շինում նրանցից մի մեծ ցանկապատ. Անտառի շուրջը պարիսպ էր դառնում. Մէջը վայրենիք կաշկանդուած մնում. Եւ նա բռնում էր, բռնոտում այսպէս, Եղնիկ, եղջերու եւ այլ ինչ ասես: --- And here in Sasuntsi David. When he was a shpeherd.He would bring back the herd augmented with all the beasts of the woods. --- Հէ՜յ կովատէր, հէյ գոմշատէր, Ելէ՛ք, շուտով բացէք դըռներ, Ով մինն ունէր տասն եմ բերել, Ով տասն ունէր քըսանն արել: Շուտով ելէ՜ք, եկէ՜ք, տարէ՜ք, Ձեր եզն ու կով գոմերն արէք: --- Somehow I sem to remember that this line ends with Ով մինն ունէր տասն եմ բերել ---- Եղնիկ, եղջերու, այծիամներ** պէս պէս: mages of Yeggjerou https://www.google.com/#q=եղջերու https://www.google.com/search?q=եղջերու&tbm=isch&tbo=u&source=univ&sa=X&ei=QW7EU5PlO8KHyATOgoDgBA&ved=0CBwQsAQ&biw=1013&bih=432 ** http://hyeforum.com/index.php?showtopic=12713&hl=aytsyam

Compare the above figures to the below ones, and see how those dogs to east and the west are growing like rats in leaps and bounds. http://www.populstat.info/Asia/turkeyc.htm 1910 -12908,0 1920 - 20947,2 1980- 74119,0 e2010mp Now- 81,619,392 === And now let us see how those other dogs in the east did. http://en.wikipedia.org/wiki/Demographics_of_Azerbaijan 1960 - 3 895 2013 - 9 496 172 600

ԱՐՏԱՌՈՑ ԵՒ ԱՐՏԱԿԱՐԳ ԱՐՏԱԳԱՂԹ UNUSUAL (strange, weird) EXTRAORDINARY(unorderly) EMIGRATION In the coming days oe weeks the Armenian National Census burau will conduct a survey. How many more lies will we see? Does anyone else beside us us believe those lies? Like, the population of RA ia 3.2 million, frozen since the soviet 1980-s . http://jeffreyhill.typepad.com/.a/6a00d8341d417153ef013488c5d96a970c-550wi http://hairenikweekly.com/2014/07/09/արտառոց-եւ-արտակարգարտագաղթ/ ԱՐՏԱՌՈՑ ԵՒ ԱՐՏԱԿԱՐԳԱՐՏԱԳԱՂԹ Յառաջիկայ օրերուն կամ շաբաթներուն, Հայաստանի Ազգային վիճակագրական ծառայութիւնը լոյս պիտի ընծայէ, այս տարուայ` 2014 թուականի առաջին վեց ամիսներուն երկրէն մեկնողներուն եւ ժամանողներուն հաշուեկշիռը: Անցեալ տարի, տարուան առաջին վեց ամիսներուն, Հայաստանէն հեռացած էին: Այս թիւը աննախադէպ էր Հայաստանի համար, նկատի ունենալով հոսքն ու ծաւալը: Ժամանակագրական ու թուային տուեալներու ետին նայելով, կարելի է աւելի յստակօրէն պատկերացնել թէ ի՞նչ կը ներկայացնէ արտագաղթի թղթածրարը: Արդարեւ, իննսունականներու սկիզբներէն մինչեւ 2010, այսինքն գրեթէ քսան տարիներու ընթացքին, Հայաստանէն հեռացածներուն թիւը գերազանցած է մէկ միլիոնը: Աւելի մանրամասնութիւններու եւ պրպտումներու երթալով, այլ հետաքրքրական վիճակագրական պատկերներ ցոյց կու տան թէ երեք նախագահներու ժամանակ ալ գաղթը շարունակուած է: Միայն 2004-05-ի ժամանակաշրջանին է որ թիւը պակսած է եւ ընդհակառակը, արձանագրուած է ներգաղթ: Անցեալ կատարեալը պարզապէս իբրեւ պատկեր նկատի ունենալով, վերադառնանք ներկայ օրերուն եւ հարցադրենքՈ՞ր դասակարգի, տարիքի կամ սեռի կը պատկանին եւ ու՞ր կը մեկնին: Յաւելեալ պեղումներ եւ մանրամասնութիւններ կատարելով, մեկնողներու հիմնական մասը աշխատունակ կացութեան մէջ է, այսինքն անոնց տարիքը կը տարուբերի երեսունէն յիսունի միջեւ: Դեռ աւելին, տղամարդոց թիւը գրեթէ կրկինն է, քան` փափուկ սրտերուն թիւը: Գաղթողներու ուղղութիւնը երկու երրորդ մեծամասնութեամբ կը կատարուի դէպի Ռուսաստան, ապա Միացեալ Նահանգներ: Յաջորդ կարգին կու գայ Եւրոպան, որոնց կարգին յատկապէս Ուքրայինան: Այս վերջինին պարագային, վերջին ամիսներու անցուդարձերն ու անապահով կացութիւնը ազդած պիտի ըլլայ որ թիւը մեծ նուազում արձանագրէ: Դեռ աւելին, նկատի ունենալով վերջին ամիսներու Սուրիոյ թէժ կացութիւնը, բաւական շօշափելի թիւ մը ցայսօր որոշ ժամանակաշրջանի համար բնակութիւն հաստատած է Հայաստանի մէջ: Այս բոլորը կրնա՞յ նուազեցնել այդ դէպի դուրս հոսքը: Այս մէկն ալ հարցական է, մանաւանդ որ անոնց մէկ մասը կրնայ վերադառնալ երբ վերստին հանդարտութիւն տիրէ, կամ ալ չընտելանալով իր ներկայ իրավիճակին, իր կարգին դիմէ այլընտրանքին՝ արտագաղթին: Գաղթող ժողովուրդ ենք եւ այս գծով պատմական վերլուծումներ եւ իրողութիւններ ներկայացնելով, կարելի չէ պանդխտութիւնը նկատել հայկական իւրայատուկ հիւանդութիւն: Եւ այդ հիւանդութեան արդիւնք՝ համաճարակն այն է թէ, արտագաղթի հոսքին մղում տուող երեւոյթներէն կարեւորագոյնը, նախապէս արտասահման գաղթած եւ հոն ալ արմատ նետած հայորդիներն են: Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակի սեմին, կամայ թէ ակամայ ականատես կ՛ըլլանք այլ աղէտի մը, որն է ԱՐՏԱԳԱՂԹ: http://hyeforum.com/index.php?showtopic=39223&page=1&&do=findComment&comment=288817 To not forget that during the early 1920-s before the mass migration of the survivors of thr Big G it was a small fraction of a million. .See why many currents residents of the RA claim their roots to places like Van, Moush, Kars etc. http://en.wikipedia.org/wiki/Armenians http://worldpopulationreview.com/countries/armenia-population/ Population History Year Population Change 1950 1,354,000 N/A% 1960 1,867,000 37.92% 1970 2,518,000 34.89% 1980 3,096,000 22.97% 1990 3,545,000 14.49% 2000 3,076,000 -13.23% 2010 2,963,000 -3.66% Population Projections Year Population Change 2020 2,988,000 0.85% 2030 2,958,000 -1.01% 2040 2,886,000 -2.44% 2050 2,748,000 -4.80% 2060 2,571,000 -6.44% 2070 2,381,000 -7.40% 2080 2,175,000 -8.64% 2090 2,000,000 -8.04% 2100 1,864,000 -6.80% How Many People Live in Armenia Right Now? Based on the most recent estimates, the current population is projected as:2,977,036

COMEDIA ITALIANA FLORENTINA ROMANA The comedy club is in overdrive. No sooner than we saw those comic relieves of From Ararat to Zion and From Ararat to Europe . Here is another comedy. Monte Miniato, Mountain of Minas? http://hyeforum.com/index.php?showtopic=62663&do=findComment&comment=321042 === Armenian Saint of Florence Crypt of San Minato al Monte Florence Saint Minias or Minas (Armenian: Մինաս) was an Armenian prince serving in the Roman army under Emperor Decius. He was denounced as a Christian after becoming a hermit and was brought before the Emperor who was camped outside the gates of Florence in 250 AD. The Emperor Decius was persecuting Christians at the time. Miniato refused to sacrifice to the Roman gods, and was put through numerous torments - he was thrown into a furnace, was lapidated, and was thrown to a panther at an amphitheater from which he emerged unharmed after the panther refused to devour him. He was finally beheaded in the presence of the Emperor, but his legend states that he picked up his head**, crossed the Arno and walked up the hill of Mons Fiorentinus to his hermitage. A shrine was later erected at this spot. The church of San Miniato al Monte is dedicated to him. The crypt is the oldest part of the church and the high altar supposedly contains the bones of St Minias himself. In the vaults are frescoes by Taddeo Gaddi. Construction of the present church was begun in 1013 by Bishop Alibrando and it was endowed by the Emperor Henry II, Holy Roman Emperor. The adjoining monastery began as a Benedictine community, then passed to the Cluniacs and then in 1373 to the Olivetans, who still run it. The monks make famous liqueurs, honey and tisanes, which they sell from a shop next to the church. San Miniato al Monte (St. Minias on the Mountain) basilica in Florence, central Italy, stands atop one of the highest points in the city. It has been described as one of the finest Romanesque structures in Tuscany and one of the most beautiful churches in Italy. There is an adjoining Olivetan monastery, seen to the right of the basilica when ascending the stairs. === **Haha, Hehe Losing and finding his head? This reminds me the ridiculous stories about a certain so called Armenian magician, with a furkish name of Tahribey, who is attributed with many magical miraculous feats. One of the stories goes. He went to the barber shop to have a shave. The barber shaved one side of his face, went to the other, and when he looked back, he had grown a beard on the first face, he shaved it, and when he went to the other side, he had grown a beard there too. The barber was exasperated. Then our friend the magician removed his head laid it on the chair and said Here! Call me when you shave both cheeks. === Here are few more Minas-s. Minas Cheraz; http://hyeforum.com/index.php?showtopic=9979&page=1&&do=findComment&comment=115971 Minas Avetisian; ttp://hyeforum.com/index.php?showtopic=5157&page=1entry39786

What was Bakunts-s sin? Do we know? Will we ever know? Is the key to the archives in Yerevan still held by the Cheka? From what little we know, he was a soul mate and a good friend of Charents who, shortly after met the same fate. Where is our friendm the unabashed lover of Aksel Nairi of Mtnadzor-Dark Valley fame. Did she choke on overstuffed dolma? ====== http://www.yerakouyn.com/wp-content/uploads/2014/07/agsel-pagounts.jpg http://www.yerakouyn.com/wp-content/uploads/2014/07/agsel-pagounts.jpg http://www.yerakouyn.com/?p=59491 Յուլիս 1937. Խորհրդայինները Գնդակահարումով Մահուան Դատապարտեցին Ակսէլ Բակունցը Հրապարակագիր Նազարէթ Պէրպէրեան կը գրէ. Այսօր, հայոց յուշատետրին սլաքը կանգ կառնէ 1937 թուականի 8 Յուլիսին վրայ, որ սեւ էջերէն մէկը կը կազմէ Ստալինեան Արհաւիրքի ժամանակագրութեան։ Յուլիսի այս օրը, 77 տարի առաջ, Չեկայի** բանտերէն մէկուն մէջ, խորհրդայինները որոշեցին գնդա- կահարել հայ գրականութեան հսկաներէն Ակսէլ Բակունցը։ Հայկական Արձակի մեծագոյն վարպետներէն է Բակունց, որ իր սերնդակիցին՝ հայկական Բանաստեղծութեան հանճարեղ դէմքերէն Եղիշէ Չարենցի հետ միասին ու գործակցաբար, նոր դարաշրջան բացին հայ գրականութեան առջեւ, այսպէս կոչուած խորհրդահայ մշակոյթը ազգային հուն բերելու գործին մէջ պատմակշիռ ներդրում ունենալով։ Բայց ազգային ինքնահաստատման նոյն այդ ներդրումին համար միեւնոյն ողբերգական վախճանը ունեցան հայ ժողովուրդին Փառքին ու Հպարտութեան զոյգ կերտիչները։ Զոհ գացին պոլշեւիզմի ձեռնարկած մշակութասպան եղեռնին, որ իբրեւ անջնջելի Ամօթ յաւէտ խարանուած պիտի մնայ պոլշեւիզմի ճակտին։ Այսօր սնանկացած, դատապարտուած ու պատմութեան փոսը նետուած է պոլշեւիզմը, իսկ Չարենցն ու Բակունցը՝ ամբողջ սերունդ մը շնչաւորած իրենց անմահ գրականութեամբ, ոչ միայն կը շարունակեն լուսաւորել մեր սերունդներու ոգեղէն աշխարհը, այլեւ՝ իբրեւ յաւէտ ճառագայթող աստղեր, կը պսպղան հայ մշակոյթի բազմադարեան հարստութեան երկնակամարին վրայ։ Հայոց բնաշխարհի եւ յուզաշխարհի գեղեցկութիւններուն ու խորհուրդներուն, երազներուն եւ տենչերուն, աւանդութեանց ու նորարար երկունքին մեծ նկարիչն ու երգիչը եղաւ Ակսէլ Բակունց։ Հայկական Արձակը յատկապէս Բակունցի գրչով նուաճեց պարզութեան եւ խտութեան, պատկերաւոր գեղեցկութեան եւ խոհական ընդգրկումի եզակի բարձունք մը՝ ժամանակներէն վեր բարձրացող եւ յաւերժի ուղին լուսաւորող ինքնատիպ գագաթ մը դառնալով ոչ միայն արեւելահայ, այլեւ ամբողջ հայ արձակագրութեան անեզր աշխարհին մէջ։ Թէեւ Զանգեզուրի զաւակ էր, բայց արմատներով Ալեքսանդրապոլէն մինչեւ Սասուն կþերկարէին աւազանի անունով Ալեքսանդր Ստեփանի Թեւոսեանի ոգեղէն ակունքները։ Հանրագիտական տեղեկութեանց համաձայն՝ հօր տոհմական մականունը Բէգունց ***էր, որմէ ալ առաջացաւ իր Բակունց գրչանունը։ Երբ ծնած է Բակունց, արդէն Գորիս հաստատուած իր հօր ալեքսանդրապոլցի ընկերները նուէրներ ուղարկած են արու զաւակով բախտաւորուած Ստեփանին՝ նաեւ խնդրելով, որ որդուն անունը Ալեքսանդր դնէ ի պատիւ իրենց քաղաքին։ Ալեքսանդրապոլցի Ստեփանը ընդառաջեց իր ընկերներու խնդրանքին։ Սակայն Ալեքսանդր անունը երկար կեանք չունեցաւ, որովհետեւ պատանեկան տարիներուն Բակունցը ստանձնած էր նորվեկիացի թատերագիր Բ. Բյոռնսոնի «Նորապսակները» գործին հերոսներէն մէկուն՝ Ակսէլի դերը եւ ընկերները, այդ օրէն սկսեալ, Ալեքսանդրի փոխարէն սկսան Ակսէլ կանչել զինք, մինչեւ որ ինք եւս, Ալեքսանդր անունը մոռացութեան տուած, ընդունեց գրական աշխարհ մուտք գործել Ակսէլ Բակունց գրչանունով։ Ծնած էր 1899ի Յունիս 13ին, Գորիս՝ հայոց Զանգեզուր աշխարհի բնական գեղեցկութեան եւ խորհրդաւորութեան ծոցին մէջ։ Գորիսի ծխական դպրոցը աւարտելէ ետք, 1910ին ընդունուեցաւ Էջմիածնի Գէորգեան Ճեմարանը, ուր եօթը տարի ոչ միայն աշակերտեց ժամանակի հայ դպրութեան վաւերական բոլոր մեծերուն, այլեւ՝ տիրապետեց հայ ժողովուրդի հոգեմտաւոր հարստութեան ու մշակութային ժառանգութեան, այդ բոլորով հարթելու համար Հայաստանի ու հայ ժողովուրդի դժուարին ուղին դէպի նոր ժամանակներ։ Գէորգեան Ճեմարանի գաղափարաշունչ մթնոլորտը թրծեց նաեւ Բակունցի քաղաքացիական ու ազգային-քաղաքական ճառագայթող կերպարը՝ իբրեւ հայոց ազգային-ազատագրական շարժման փարած ջերմեռանդ դաշնակցականի, իբրեւ հայոց գիւղական աշխարհի անանց արժէքներու համակարգին պահապանի եւ, միաժամանակ, արդիականացման յառաջապահ դրօշակիրի։ Իբրեւ Հայ Կամաւորական Շարժման զինուորի մասնակցեցաւ 1918ի Անկախութեան թէժ մարտերուն՝ Կարինէն մինչեւ Կարս եւ Ալեքսանդրապոլ։ Եւ երբ անկախացաւ Հայաստանը եւ մեր ժողովուրդը ամբողջ թափով լծուեցաւ իր ազգային պետականութեան կառուցումին՝ Բակունց վերադարձաւ իր ծննդավայրը եւ ամբողջապէս նուիրուեցաւ ուսուցչութեան՝ նորահաս սերունդին հայոց լեզուն եւ գրականութիւնը, պատմութիւնն ու մշակոյթը սորվեցնելու սրբազան գործին։ Նոյն շրջանին, գրական-գեղարուեստական իր գործերուն կողքին, Բակունց ձեռնամուխ եղաւ հայ գիւղի ընկերային եւ տնտեսական հոգերն ու ցաւերը դարմանելու, զարգացման ուղին ճշդորոշելու եւ առկայ ապօրինութիւններն ու անարդարութիւնները յաղթահարելու աշխոյժ հրապարակագրութեան։ Խաչատուր Աբովեանի, Միքայէլ Նալբանդեանի եւ Րաֆֆիի ազգային-գաղափարական աւանդին առանձնայատուկ համադրումը կար Բակունցի մէջ, որ Հայաստանի խորհրդայնացման առաջին տարիներուն գրական պայքարի ասպարէզ նետուեցաւ՝ հինի եւ նորի հակադրութիւնն ու բախումը ազգային հունով յառաջ մղելու առաջադրանքով, թէ՛ գեղարուեստական իր գրականութեան, թէ՛ հրապարակագրութեան մէջ հետեւողականօրէն շեշտելով դարերով պահպանուած լաւն ու գեղեցիկը, արդարն ու մարդկայինը պահպանելու եւ նորոգելու, արդիական շունչով զարգացնելու հրամայականը։ Այդ մղումով էր, նաեւ, որ Բակունց 1920ին գնաց Խարկով՝ բարձրագոյն ուսման տիրանալու եւ գիւղատնտեսութեան մէջ մասնագիտանալու որոշումով։ 1923ին, ուսումը աւարտելով, ան վերադարձաւ Զանգեզուր, ուր եւ ստանձնեց գիւղատնտեսութեան մէջ պատասխանատու պաշտօն։ Բակունց սկսաւ գրել կանուխ տարիքէն։ 1915ին, Շուշիի «Փայլակ» թերթին մէջ, լոյս տեսաւ Գորիսի քաղաքապետին անօրինութիւնները քննադատող իր հրապարակագրական ակնարկը, ինչ որ սկիզբը դրաւ բակունցեան ժառանգութեան հիմնական ուղղութիւններէն մէկուն, որ հայ գիւղին, հայ գեղջուկին եւ գիւղատնտեսութեան պաշտպանութիւնը եղաւ, աւանդականն ու արդիականը համադրաբար զարգացնելու առաջադրանքով։ Այդ ուղղութեան ծնունդ եղան 1920ականներու առաջին կիսուն, Թիֆլիսի «Մարտակոչ» եւ Երեւանի «Խորհրդային Հայաստան» թերթերուն մէջ իր ստորագրած հրապարակագրական էջերը՝ «Մեր գիւղերում», «Գաւառական նամականի» եւ «Նամակներ՝ գիւղից» խորագիրը կրող շարքերով։ Նաեւ հայ ազգային-քաղաքական թեմաներով եւ հայկական ազատամարտի ներշնչումով յատկանշուեցաւ Բակունցի հրապարակագրութիւնը։ 1918ին, Երեւանի «Ժողովուրդ» թերթի էջերուն, ան հրատարակեց Անկախութեան պայքարէն ներշնչուած պատերազմական իր ակնարկները, որոնք հետագային իրենց արձագանգը գտան խորհրդային պաշտօնական մտածողութեան մէջ ազգային ուղղութիւնը գտնելու, յայտնաբերելու եւ զարգացնելու Բակունցի հետեւողական ճիգերուն մէջ, որոնց համար ալ իր կեանքով ծանր գին վճարեց հայ արձակագրութեան մեծ վարպետը։ Ակսէլ Բակունցի գրական տաղանդը ռումբի պէս պայթեցաւ 1927ին՝ «Մթնաձոր» անունով պատմուածքներու իր ժողովածուին հրատարակութեամբ։ Խորհըրդային պոլշեւիզմի քանդիչ մոլեգնութեան նորովի բորբոքման տարիներն էին, հինը ամէն գնով մերժելու եւ քանդելու հիւանդագին շրջանն էր եւ, ահա՛, կոմիտասեան շունչով եւ սարեանական գոյներով ողողուած իր արձակով՝ ինչպէս քննդատները պիտի վկայէին տասնամեակներ ետք՝ Բակունց հրապարակ կիջնէր «յաւիտենական գեղեցկութիւնների կողքին» վարպետօրէն արտայայտելով հայ կեանքի «դառն ու լուռ ցաւերը, որոնք յար ու նման էին աշխարհի ծայրերում ապրող մարդկանց ցաւերին: Նա չէր իդէալականացնում բնաշխարհը, այլ մտահոգ էր բնութեան անզուգական գեղեցկութեան մէջ վեր հանելու ժողովրդի դառը կացութիւնը: Համակիրները շատ էին, բայց քիչ չէին չարախօս թշնամիները: Չարենցը անհանգստացած նախազգուշացնում էր Բակունցին, որ Մթնաձորում չկորցնի իր պայծառ ուղին, փորձի դուրս գալ նոր ուղեծիր. «Քո «Մթնաձորում» թախիծ է ծորում Եւ կարօտ մանկութ հարազատ ձորի, Աշխատիր, սակայն, որ այդ մութ ձորում Քո պայծառ ուղին անդարձ չկորի»: «Բակունցը անյողդողդ էր, հարազատ իր համոզմունքներին, հին արժէքների կողքին դնում էր իր սրբատաշ որմը, նորի իր արարումը: Նա ցանկանում էր ձերբազատուել հողժողկոմատի իր ծառայութիւնից եւ անցնել ստեղծագործական աշխատանքի»: Եւ իրապէ՛ս մեծ ոստումով Բակունց գրաւեց հայ գրականութեան հրապարակը՝ 1927-1937 տասնամեակին։ «Մթնաձոր»ին հետեւեցաւ «Յովնաթան Մարք» երգիծական վիպակը, իսկ 1933ին լոյս տեսաւ «Սեւ Ցելերի սերմնացանը», որ «Մթնաձոր»ով անմահացած հայ արձակագրութեան անմեռ էջերը հարստացուց նոյնքան եւ աւելի գեղեցիկ՝ անկորնչելի պատմուածքներով։ Բակունց ձեռնարկեց նաեւ շարժանկարի համար բեմագրութեանց եւ ստեղծեց «Զանգեզուր» շարժանըկարի բնագիրը, որ սակայն բնաւ չնկարահանուեցաւ իր բակունցեան հարազատութեամբ, այլ՝ խեղաթիւրուած տարբերակով հրամցուեցաւ հայ սերունդներուն, խորհրդային հակադաշնակցական թոյնով լեցնելով անոնց հոգին։ Խորհրդային իշխանութիւնները կատաղի պայքար ծաւալեցին Բակունցի դէմ։ 1936ին ձերբակալեցին Բակունցը, քանի մը ամիս ամէնէն ահաւոր չարչարանքներու ենթարկեցին հայկական արձակի փառքը մարմնաւորող մեծ գրողին, բայց չկրցան Բակունցին պարտադրել «խոստովանութիւններ» եւ ի վերջոյ կարճատեւ, հազիւ 25 ռոպէ տեւած «դատավարութենէ» մը ետք, մահուան դատապարտեցին եւ Յուլիս 18ին, գնդակահարումով պոկեցին կեանքի թելը Հայկեան Հանճարը վկայող այս վարպետ արձակագիրին։ Ինչպէս որ «Սովորենք հայերէն» ելեկտրոնային կայքէջի Բակունցի նուիրուած վկայութիւնը կþեզրափակէ՝ «Դեռեւս 30ական թուականներից այլախոհի պիտակի տակ էին առել շատերի հետ նաեւ Բակունցին: Գրական հակառակորդների կողմից ծայր էին առել բամբասանքն ու բանսարկութիւնը, ինչպէս ինքն էր գրում՝ զրպարտւում էր «մահացու բոլոր մեղքերի մէջ»: Քաղաքական ծանրագոյն մեղադրանքներ են բարդւում Բակունցի հասցէին. 1936 թուականի Օգոստոսի 9ին շատերի հետ ձերբակալում են նաեւ նրան: Նոյնն էր մեղադրանքը՝ «հակայեղափոխական, հակախորհրդային, ազգայնամոլական գործունէութիւն»: «Բանտային խիստ պայմաններում 11 ամիս անընդմէջ Բակունցին ենթարկում են կտտանքների: Նրա ինքնարդարացմանն ուղղուած ճիգերը ապարդիւն են անցնում, իսկ յուզիչ նամակները՝ մնում անպատասխան: Նամակներից մէկում այսպէ՛ս է ներկայացնում իր հոգեվիճակը. «Ծա՜նր է, շա՜տ ծանր Մտածում ես մէկ ժամ, երկու, երեք, մէկ օր, երկու օր. մտածում ես յիմարանալու աստիճանի, մինչեւ յիշողութիւնդ փուլ է գալիս եւ չգիտես՝ գիշե՞ր է, թէ՞ ցերեկ. միայն պարզ գիտակցում ես, որ կեանքը մնաց փակ դռների ետեւում Երբ ես հարցնում եմ, թէ ի՞նչ է լինելու յետոյ, յուսահատւում եմ, գիտակցութիւնս մթագնում է, ջղաձգութիւնները խեղդում են կոկորդս Ի՞նչ է լինելու ինձ հետԳոյութեան միակ նպատակը մնում է գրականութիւնը Ինձ գրելու եւ կարդալու հնարաւորութի՜ւն տուէք, ինձ գիրք ու մատի՜տ տուէք»։ Գիրք ու մատիտի աղերսական այդ ճիչը շրթներուն՝ հայ ժողովուրդէն առյաւէտ խլեցին եւ գնդակահարեցին Բակունցին։ Կիսաւարտ մնացին անոր «Խաչատուր Աբովեան» եւ «Կարմրաքար» ծաւալուն գործերը։ Բայց ինչ որ ան հասցուց վերադարձնելու իր ժողովուրդին՝ իրաւամբ անմահներու համաստեղութեան արժանացուց հազիւ 38 տարի ապրած, բայց դարերով ապրելու կոչուած գրական հարստութիւն նուաճած Ակսէլ Բակունցին։ NB The penname Bakunts. *** See also where I suggested that Bakunts may be a variation of Bekunts. #4 http://hyeforum.com/index.php?showtopic=7080&page=1&&do=findComment&comment=57183 Հանրագիտական տեղեկութեանց համաձայն՝ հօր տոհմական մականունը Բէգունց ***էր, որմէ ալ առաջացաւ իր Բակունց գրչանունը: Երբ ծնած է Բակունց, արդէն Գորիս հաստատուած իր Սակայն Ալեքսանդր անունը երկար կեանք չունեցաւ, որովհետեւ պատանեկան տարիներուն Բակունցը ստանձնած էր նորվեկիացի թատերագիր Բ. Բյոռնսոնի «Նորապսակները» գործին հերոսներէն մէկուն՝ Ակսէլի դերը եւ ընկերները, այդ օրէն սկսեալ, Ալեքսանդրի փոխարէն սկսան Ակսէլ կանչել զինք, մինչեւ որ ինք եւս, Ալեքսանդր անունը մոռացութեան տուած, ընդունեց գրական աշխարհ մուտք գործել Ակսէլ Բակունց գրչանունով:. ** http://en.wikipedia.org/wiki/Cheka NKVD http://en.wikipedia.org/wiki/NKVD

Excavating Armenias Bronze Age: Competition Fierce for Summer Jobs at Gegharot **Archeological Dig ** Pay special attention to the name of the village. Note. Yervant please post the photos. I am too clumsy and lazy to do it. Thank you. Gegharot/Գեղարոօտ: http://hetq.am/eng/news/55531/excavating-armenias-bronze-age-competition-fierce-for-summer-jobs-at-gegharot-archeological-dig.html http://hetq.am/arm/news/55531/gexarotum-kriv-en-anum-pexumnerin-masnakcelu-hamar.html Excavating Armenias Bronze Age: Competition Fierce for Summer Jobs at Gegharot Archeological Dig Marine Martirosyan 17:53, July 4, 2014 Emil Bayrakhtaryan is one of the lucky residents of Gegharot village in Armenias Aragatzotn Province to have gotten a summer job as a digger at a local archeological site. Competition is fierce to get the jobs that pay 3,000 AMD (US$7.30) daily. The diggers work from 9am to 4pm. Emil and his fellow workers confess that it was the money that first attracted them but soon realized they were involved in covering bits and pieces of history dating back several millennia. Archeologicaldigs in the villages of Gegharot and Tzaghkahovit have been taking place since 1998 within the scope of the Armenian American Aragatz project. Rouben Badalyan, an employee at Armenias Institute of Archeology, supervises the digs. There was a settlement on the top of this hill dating back to the early Bronze Age. The settlement was abandoned for some reason but people returned in the second millennium BCE. A cyclopean fortress was built atop the hill and a few holy shrines were constructed. There was anactive social life, Badalyan said. The team is focusing on the settlement, but they have already excavatedthe third burial mound none to twelve meters in diameter. The artifacts they dig up are handed over to Armenias Museum of History. Gegharot is located 2,060 meters above sea level, thus allowing for a mild chill even on the hottest of days. A sea of wild flowers stretches out like a blanket to the hill. Archeologist Ermine Haroutyunyan has been working on the dig site since 2002. She points to the square shaped areas that resemble rooms which date back to the 4thmillennia BCE. Team leader Badalyan shows me a spot in the center of the rooms that looks like a burnt hearth. Its quite interesting; Id say it even has a dramatic history. It was burnt several times but has stayed in the same spot as 4-5 thousand years ago. The structures roof and walls collapsed, so they covered it and here we are four thousand years later excavating it. The artifacts have remained unmoved, Badalyan says. The site was also of strategic importance for copper was transported from Akhhtala and Alaverdi down to the Ararat Valley. From this hill they could monitor the metal trade. There is still no archeological site in Armenia that has been fully excavated, according to Badalyan. Over sixteen years, the team has succeeded to study 3,000 square meters at the Gegharot site. Just the settlement without the burial mounds covers six hectares. Badalyan considers this an achievement but only an insignificant portion of the overall site. Studying the Bronze Age in Armenia and the southern Caucasus, we mostly stress the burial mounds. This is the first case where we have focused on the settlements that are sources of quite different information, Badalyan notes, adding that each bone uncovered is examined in detail to offer up secrets regarding the climatic conditions at the time and what type of animal husbandry was being conducted. Residents of Gegharot hope that all the time and effort being invested in the archeological dig will finally pay off and turn their community into a must see tourist destination in this part of Armenia. ===== ** Pay special attention to the name of the village. Gegharot/Գեղարոօտ: Yes, I spelled it with letter 0, in the traditional orthography vs Vo, the new fangled soviet one. What does the name mean? Is it Gegh as in geghetsik/beautiful pasture or Gegh/ Giugh/Beautiful Village? In either case, the second part of the name arot means pasture/ arotavayr , and by association- summer resort, that some call yayla (furkish). Until 1945 the village was known as Keshishkent. Below it says it was renamed in 1935, the Hanragitaran says 1945. ============= Until 1945 the village was known as Keshishkent. Below it says it was renamed in 1935, the Hanragitaran says 1945. http://hy.wikipedia.org/wiki/Գեղարոտ ==== Why dont we have a native word for Bronze? The only synonym I can find is that artificial/compound word անագ-ա- պղինձ/anaga-pghindz, tin+copper. Here we see where it is said that the Armenina plindz/ Պղինձղ Is it saying that what we mean copper in fact meant Bronze? Is pghinz a variation of bronze? Or visa versa? http://en.wikipedia.org/wiki/Bronze

Yes dear Onjig. We are all anxious and worried about his and his loved ones. See what he said at #730 and on above where he practically bade goodbye.** I have his E-address, and we have spoken privately before, bu now I am leery as I dont know if it is safe to e-mail. **I was not surprised as I had sensed his consternation of this forum that had practically turned to DolaForum, ignoring his painful searches and researches of culture, History and Language. SAD! SAD! SAD! Indeed.

Above we saw the word kurm/pagan priest ՔՈՒՐՄ used. See what it means here; http://hyeforum.com/index.php?showtopic=33356 See Krmanoush (pagan priestess) and Krmapet (chief pagan priest) and Kourm (pagan priest)here; http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=25&pageNumber=676 http://en.wiktionary.org/wiki/քուրմ#Old_Armenian BTW. In the above site Mogpet/ ՄՈԳՊԵՏ is used as a synonym of Qourm..ՄՈԳ/ Mog is from the MGGUS, as in the fabled Three Magi (kings) In the legend of Christmas http://en.wikipedia.org/wiki/Magi http://en.wikipedia.org/wiki/Magi#In_Christian_tradition http://www.youtube.com/watch?v=a8XKEvClA-k

PAGAN RITUAL HELD ON MOUNT NEMRUT The above is from Groong citing the furkish source. http://groong.usc.edu/news/msg507460.html http://i.tmgrup.com.tr/dailysabah/2014/07/05/HaberDetay/1404508891295.jpg http://i.tmgrup.com.tr/dailysabah/2014/07/05/HaberDetay/1404508891295.jpg 05 July 2014, Saturday http://news.am/arm/news/107120.html http://hy.wikipedia.org/wiki/Նեմրութ_(%D5%AC%D5%A5%D5%BC) ** In the original Armenian it si KaKHta. The KH is softened to H as per turco-Latin. Hi Hakob Martaian (dilacar)

A quote from above, where we see that asszebokhjan-s application for membership in the League of Nations was rejected, and after much deliberations the League declared those Territories to be indivisible part of Armenia. And the asszebokhjan did indeed acknowledge that those lands, Artsakh, Nakhjawan and Zangezur were an integral part of Armenia. ** See highlight below. ---- **And all this when our comissars like Mikoyan and Shahumian *** were busy preaching brotherhood of nations- Who remembers this song ? ԵՂԲԱՅՐ ԴԱՐՁԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆ ԱԶԵՐԲՈԽՃԱՆ. ***I wish the name of Stepan, Stepanakert/Stepanavan and Shahumian , that commie traitor be permanently removed from all maps of Armenia and Artsakh. Dont we have other heroes like Karmir Vardan, Andranik, Aram K, Aram Manoukian and many others? Why dont we have towns and villages named Grigorakert or Loussavorchaavan? HYPOCRITS !!!

JULY 5 , 1921 , AN INFAMOUS ANNIVERSARY http://www.yerakouyn.com/?p=59358 5 Յուլիսին, 1921. Ստալինեան որոշումով՝ Լեռնային Ղարաբաղը բռնակցուեցաւ Ատրպէյճանին Հրապարակագիր Նազարէթ Պէրպէրեան կը գրէ. ===== 1921 թուականի այս օրը՝ Յուլիս 5ը աղիտաբեր եղաւ հայ ժողովուրդին համար։ 5 Յուլիս 1921-ին, այսպէս կոչուած Ռուսական Կոմունիստական Կուսակցութեան Կ. Կոմիտէի Կովկասեան Բիւրոյի ապօրինի որոշումով՝ Լեռնային Ղարաբաղը անջատուեցաւ Հայաստանէն եւ բռնակցուեցաւ Ատրպէյճանին։ Յատկապէս 1988-ի Փետրուարին թափ առած Արցախեան Շարժումէն ասդին, շատ մելան հոսած է ստալինեան այդ կամայական, ապօրինի եւ, մանաւա՛նդ, անարդար որոշումին պատմական լուսաբանման համար։ Հայ քաղաքական միտքը, երկու ուղղութիւններով, իր քննարկումներն ու վիճարկումները կեդրոնացուցած է խորհրդայիններու այդ որոշման իրաւական արժեւորումին վրայ։ Մէկ ուղղութիւնը հիմնաւորած ու դատապարտած է այդ որոշման կամայական, ապօրինի եւ անարդար բնոյթը։ Ստալինեան որոշումին մէջ իրաւական որեւէ հիմք գոյութիւն չէ ունեցած եւ պարզապէս մեծապետական շահախնդրութեանց յագուրդ տուող գործարք մը եղած է Լեռնային Ղարաբաղի բռնակցումը Ատրպէյճանին։ Երկրորդը՝ հիմնաւորած է իրաւագիտական տարազումը Արցախեան Հարցի բանակցային լուծման համար հայկական կողմին առաջադրած եւ պաշտպանած տեսակէտին։ Ի պատասխան ատրպէյճանական կողմի այն հետեւողական պնդումին, թէ իբր յանուն Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան՝ Լեռնային Ղարաբաղը պէտք է վերադարձուի Ատրպէյճանի կազմին, հայկական կողմը իրաւաբանօրէն կը հիմնուի այն փաստին վրայ, որ Լեռնային Ղարաբաղը երբեք մաս չէ կազմած Ատրպէյճանի Հանրապետութեան եւ, հետեւաբար, անհիմն ու անհեթեթ է ամէն խօսակցութիւն Ատրպէյճանի հողային ամբողջականութեան պահպանման մասին։ Արդարեւ, եթէ 1921-ին Լեռնային Ղարաբաղը յայտարարուած էր մէկ մասը Ատրպէյճանի, այդ քայլը իրաւաբանօրէն նախ եղած էր ապօրինի, ապա՝ բռնակցումը կատարուած էր ի սպաս Խորհրդային Ատրպէյճանի, այլ ոչ թէ անկախ Ատրպէյճանի։ Ապա՝ բռնակցումը կատարուած էր խորհրդային սահմանադրական պայմաններով, որոնք 1991-էն ետք կորսնցուցին իրենց իրաւական հիմքը, երբ նոյնինքն Ատրպէյճան մերժեց ճանչնալ խորհրդային կարգերը եւ դուրս եկաւ Խորհրդային Միութենէն, նախքան անոր պաշտօնական լուծարումը։ Այլ խօսքով՝ նոյնինքն 5 Յուլիս 1921-ի խորհրդային պաշտօնական որոշումէն մեկնելով, անոր անարդար բնոյթը շեշտելով հանդերձ, հայ ժողովուրդը իրաւական ամէն հիմք ունի կառչած մնալու այն փաստին, որ Լեռնային Ղարաբաղը իրաւականօրէն բնաւ մաս չէ կազմած Ատրպէյճանին։ Պատմութիւնը արձանագրած է, որ Ռուսական Կայսրութեան անկումէն յետոյ, Կովկասի մէջ սկսած պետութիւններու կազմաւորման հանդրուանին, Լեռնային Ղարաբաղը 1918-20 թուականներուն կռուախնձոր դարձաւ՝ մէկ կողմէ իր անկախութիւնը վերականգնած Հայաստանի Հանրապետութեան եւ, միւս կողմէ, թրքական զօրքերու ներխուժման պայմաններուն մէջ ձեւաւորուած նորաստեղծ Ատրպէյճանի Հանրապետութեան միջեւ։ Այդ ատեն ծայր առաւ հայեւազերիական դաժան պատերազմ մը, որուն ընթացքին Արցախը հերոսաբար պաշտպանեց ինքզինք եւ պապենական իր հողը։ Ատրպէյճանի Հանրապետութիւնը, իր կազմաւորման պահէն իսկ, շարունակաբար հողային պահանջներ ներկայացուց Անդրկովկասի հայկական շրջաններուն նկատմամբ: Թրքական կանոնաւոր զօրքերն ու Ատրպէյճանի մուսաւաթական զօրամիաւորները, օգտուելով Առաջին Աշխարհամարտի եւ Ռուսական Կայսրութեան անկման հետեւանքով ստեղծուած խառնաշփոթ իրավիճակէն, փորձեցին իր աւարտին հասցնել հայ ժողովուրդին դէմ թրքական պետութեան կողմէ 1915ին գործադրուած ցեղասպանութեան ոճիրը։ 1918-էն 1920, համաթրքական մեծ պետութիւն մը հիմնելու հրէշածին ծրագրով տարուած թրքացեղ այդ զօրքերը բնաջնջեցին հարիւրաւոր հայկական գիւղեր, կազմակերպեցին հայերու ջարդեր Պաքուի եւ Գեանջայի մէջ: Բայց նոյնինքն Լեռնային Ղարաբաղի մէջ թուրքեւազերիական զօրքերը բախեցան լուրջ դիմադրութեան եւ պարտուած նահանջի դիմեցին՝ հակառակ անոր, որ Արցախի ատենի մայրաքաղաք Շուշին 1920-ի Մարտ 23ին հրկիզուած ու թալանուած էր, իսկ անոր հայ բնակչութիւնը կոտորուած։ Ճիշդ այդ ժամանակ, միջազգային հանրութիւնը անհրաժեշտ համարեց միջամտել աննախընթացօրէն ողբերգական բնոյթ ստացած հակամարտութեան։ 1920-ի Դեկտեմբեր 1ին, Ազգերու Լիկայի 5րդ Կոմիտէն, իր 3րդ Ենթակոմիտէի զեկոյցին վրայ հիմնուելով եւ հակադարձելով Ատրպէյճանի տարածքային յաւակնութիւններուն ու ազերիներու ձեռամբ հայերու զանգուածային կոտորածներուն, միաձայնութեամբ որոշեց մերժել Ատրպէյճանի Հանրապետութեան դիմումը՝ Ազգերու Լիկային անդամակցելու։ Օրին, Ազգերու Լիկան նաեւ որոշեց, մինչեւ հակամարտութեան վերջնական կարգաւորումը, Լեռնային Ղարաբաղը ճանչնալ իբրեւ վիճելի տարածք, որուն շուրջ համաձայնութեան յանգեցան հակամարտութեան առընչակից բոլոր կողմերը, անոնց շարքին եւ Ատրպէյճանը։ Այսպէ՛ս, 1918-20 թուականներուն, Ատրպէյճանի Հանրապետութեան ստեղծման ժամանակաշրջանին, անոր գերիշխանութիւնը չէր տարածուած Լեռնային Ղարաբաղի, ինչպէս եւ Նախիջեւանի վրայ։ Այնուհետեւ, Անդրկովկասի մէջ խորհրդային կարգերու հաստատումին հետեւեցաւ քաղաքական նոր քարտէսի սահմանագծումը։ 1920-ի Դեկտեմբերի վերջերուն, Խորհրդային Հայաստանի հռչակումէն յետոյ, Կարմիր Բանակի զօրքերը, մինչեւ Լեռնային Ղարաբաղի եւ Նախիջեւանի հարցին խաղաղ լուծումը, ժամանակաւորապէս գրաւեցին Լեռնային Ղարաբաղը: Միաժամանակ՝ Հայաստանի մէջ խորհրդային կարգերու հաստատումէն անմիջապէս յետոյ, Ատրպէյճանի Յեղկոմը (Յեղափոխական Կոմիտէն, որ պոլշեւիկեան այդ ժամանակուան իշխանութեան գլխաւոր մարմինն էր) պաշտօնական յայտարարութեամբ ճանչցաւ վիճելի տարածքներուն՝ Լեռնային Ղարաբաղի, Զանգեզուրի եւ Նախիջեւանին Հայաստանի անբաժանալի մասը ըլլալը: Լեռնային Ղարաբաղի, Զանգեզուրի եւ Նախիջեւանի նկատմամբ իր յաւակնութիւններէն հրաժարելու մասին ատրպէյճանական այդ յայտարարութեան պահուն, հայկական տարածքները իրողապէս մաս չէին կազմեր Խորհրդային Ատրպէյճանին։ «Վիճելի տարածքներ»ու նկատմամբ իր յաւակնութիւններէն հրաժարելու մասին Խորհրդային Ատրպէյճանի յայտարարութեան եւ Հայաստանի ու Ատրպէյճանի կառավարութեանց միջեւ համաձայնութեան հիման վրայ, 1921-ի Յունիս 21ին, Խորհրդային Հայաստանը Լեռնային Ղարաբաղը յայտարարեց իր անբաժանելի մասը: Հայաստանի կառավարութեան ընդունած համապատասխան Դեկրետը լոյս տեսաւ ինչպէս Հայաստանի, այնպէս ալ Ատրպէյճանի խորհրդային մամուլի էջերուն։ Պաքուի «Աշխատաւոր» թերթը, որ Ատրպէյճանի Կոմկուսի Կենտկոմի օրգանն էր, 1921-ի Յունիս 22ին լոյս ընծայեց Դեկրետը։ Այդպիսով, տեղի ունեցաւ Լեռնային Ղարաբաղի փաստացի միացումը Հայաստանին, ինչ որ միջազգային-իրաւական իմաստով Անդրկովկասի մէջ, կոմունիստական վարչակարգի ընթացքին, եղաւ վերջին օրինական ակտը Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերեալ։ Միացման այդ ակտը ողջունեցին ինչպէս միջազգային հանրութիւնը, այնպէս ալ Ռուսաստանը, ինչ որ ամրագրուեցաւ Ազգերու Լիկայի ժողովի բանաձեւին մէջ (թիւ /18.XII.1920թ.), ինչպէս նաեւ Ազգերու Լիկայի գլխաւոր քարտուղարին՝ Ազգերու Լիկայի անդամ-պետութիւններուն ուղղուած տեղեկանք-նոթին եւ ՌԽՖՍՀ արտաքին գործերու ժողովրդական կոմիսարիատի /նախարարութեան (իշխանութեան բարձրագոյն մարմնին) Խորհուրդներու XI նստաշրջանին ուղղուած 1920-21 թթ. տարեկան զեկոյցին մէջ։ Շուտով, սակայն, Ռուսաստանի պոլշեւիկեան ղեկավարութիւնը, համաշխարհային կոմունիստական յեղափոխութեան օժանդակելու իր քաղաքականութենէն մեկնելով եւ Թուրքիոյ վերապահելով «Արեւելքի մէջ յեղափոխութեան ջահակիր»ի դերը, ըստ այնմ փոխեց իր վերաբերմունքը վերջինիս ազգային ծագումով մերձաւոր Ատրպէյճանի եւ վիճելի տարածքներու խնդրին, այդ շարքին նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ: Ատրպէյճանի ղեկավարութիւնը, Մոսկուայի ցուցմունքով, վերսկսաւ խօսակցութիւններ ձեռնարկել Լեռնային Ղարաբաղի նկատմամբ իր յաւակնութիւններուն մասին: ՌԿ/բ/Կ Կովբիւրոյի պլենումը, արհամարհելով Ազգերու Լիկային որոշումը եւ մերժելով ժողովրդական հանրաքուէն՝ իբրեւ Հայաստանի եւ Ատրպէյճանի միջեւ սահմաններու որոշման ժողովրդավարական մեխանիզմ, 1921ի Յուլիս 5ին, Ստալինի անմիջական ճնշումին տակ եւ ի հակադրումն միացման ակտի, արարողակարգային խախտումներով որոշում տուաւ Հայաստանէն Լեռնային Ղարաբաղի բռնի անջատման մասին՝ այդ հայկական տարածքներուն վրայ Ադրբեջանական ԽՍՀ կազմին մէջ լայն իրաւասութիւններով ազգային ինքնավարութիւն կազմաւորելու պայմանով: Ահա՛ նման՝ ապօրինի, կամայական եւ անարդար որոշումի մը կայացման չարաբաստիկ թուականն է 1921ի Յուլիս 5-ը։ Այդ առումով ալ մեր օրերուն կատարուող աշխարհաքաղաքական մեծ զարգացումները, երբ Հայաստանի եւ հայութեան ապագային վերաբերող հիմնական քաղաքականութիւն մը կը փորձեն պարտադրել՝ առանց հայ քաղաքական մտքին համաձայնութիւնը ապահովելու, փաստօրէն այդօրինակ քայլերը կը կրկնեն ստալինեան մեծ ոճիրը, որովհետեւ ազգային իր հունէն դուրս կը բերեն Հայոց Պետական Տունը՝ զայն սոսկ լծորդ դարձնելով մեծապետական ուժերու ծաւալապաշտական ախորժակներուն։

And here is an article at Azdak Daily My only wish is that that Dr. Hakob remove the turkifying LI from his surname. In the Armenian we don't call people from Aintab ayntabli , we call them AintabTSI http://www.aztagdaily.com/archives/192506 Հայերէնի Բառապաշարի Աղէտալի Վիճակը Եւ Էջմիածնի Անհասկնալի, Անտարբեր Լռութիւնը 0 ՏՈՔԹ. ՅԱԿՈԲ ԱՅՆԹԱՊԼԵԱՆ Անառարկելի իրողութիւն է, որ հայ կղերականութեան կը պարտինք հայոց ոսկեդարը, մեծ մասամբ զարթօնքն ու մասամբ ներկայ սփիւռքեան մամուլի պահպանումն ու գոյատեւումը` իրենց կրթած եւ դաստիարակած աշակերտներու միջոցաւ: Մեսրոպ Մաշտոցը, Խորենացին, Եղիշէն, Կորիւնը եւ աշակերտները իրենց ստեղծագործութիւններով, ժամանակի եւ հնագոյն գիտութիւնները պեղելով եւ թարգմանելով հայութեան տրամադրութեան յանձնեցին կրօնական, պատմական, փիլիսոփայական աստուածաբանական ու ժողովրդական գիտութիւններու հսկայական շտեմարան մը, որ մինչեւ այսօր կարելի է օգտագործել, մանաւանդ` ոսկեղէն գրաբար լեզու մը, որ հիացում պատճառած է օտար ազգերու լեզուագէտներուն: Նոյնպէս` հայոց մշակոյթի զարթօնքը սկսաւ Մխիթար Սեբաստացիի հետեւորդ ստեղծագործ եւ գիտնական կրօնաւորներու եւ անոնց աշակերտներու ջանքերով: Հայերէնը մաքրազտեցին, ոսկեդարի հեղինակներու գործերը խմբագրեցին, ժամանակակից 18-19 դարու բանաստեղծներու, փիլիսոփաներու, արձակագիրներու, աստղաբաններու եւ ուրիշներու գործերը թարգմանեցին` հետեւելով Մ. Մաշտոցի եւ իր աշակերտներուն օրինակին, ինչպէս անոնք ըրած էին 5-րդ դարուն: Մխիթարեան հայրերը իրենց վարժարաններու շարանով, պատրաստելով կարող ու նուիրեալ մտաւորականներ` Ս. Չերազ, Ս. Պէշիկթաշլեան, Ա. Արփիարեան, Կ. Զարեան, Դ. Վարուժան, Վ. Փափազեան, որոնք նոր շունչ ու եռանդ բերին հայ գրականութեան, թատրոնի եւ հայերէնի վերելքին եւ հասարակութեան կազմաւորման: Նոյնիսկ մեր աւանդական կուսակցութիւնները հիմնողները կամ գործօն վարչական պաշտօն վարողները կռանուած ու կրթուած են կրօնականներու դպրոցներու եւ վարժարաններու մէջ: «Աստուած, ազգ եւ հայրենիք» կամ` «Վասն Աստուծոյ, վասն հայրենեաց» սկզբունքին հետեւելով: Մխիթար Սեբաստացին եւ ուխտեալ ու գիտնական իր հետեւորդները եւ իրենց դպրոցական ցանցերը լուսաւորեցին հայութիւնը եւ մեզի յանձնեցին գրական մաքուր աշխարհաբար մը, որուն լաւագոյն օրինակը Դանիէլ Վարուժանի ստեղծագործութիւններու եւ «Բազմավէպ»-ի մէջ կը նշմարուի: Սակայն այսօր, Հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակի ոգեկոչման նախաշեմին, հայերէնը մանաւանդ Հայաստանի մէջ իր աբեղեանական ուղղագրութեամբ եւ օտարամուտ բառերու շարանով դարձած է խորթ եւ խառնածին «հայաստանեան հայերէն» մը, անհարազատ եւ նողկալի` գրական հայերէնի ծանօթ սփիւռքահայ մտաւորականին: Աբեղեանական ուղղագրութեան «Հրամանագրով» պարտադրումէն 90 տարի եւ Հայաստանի վերանկախացումէն 22 տարի անցած է, սակայն որեւէ «վրդովում, ահազանգ կամ խրատ» չլսուեցաւ Էջմիածնի կողմէ` հայերէնի բառապաշարը մաքրազտելու եւ մեսրոպեան-դասական ուղղագրութիւնը վերահաստատելու: Եթէ Հայաստանեայց եկեղեցին ազգային է, ուստի եկեղեցական բարձրագոյն խորհուրդը պիտի մտահոգուի եւ իր արդար ընդվզումը արտայայտէ եւ ուղղութիւն տայ պետական այրերուն, խորթ ու ապազգայինէ հրաժարելով` վերադառնալու հարազատ ազգայինին: Կրօնական աղանդաւորութեան դէմ պայքարիլը անբաւարար է, երբ լեզուական աղանդաւորութիւն կը տիրէ Հայաստանի մէջ: Հայաստանի սահմանադրութեան մէջ ամրագրուած օրէնքը «Հայաստանի Հանրապետութեան պետական պաշտօնական լեզուն գրական հայերէնն» է հաստատումը կը յարգուէր ո՛չ պետական պաշտօնեայէն, ո՛չ համալսարանի դասատուէն, ո՛չ պատգամաւորէն, ո՛չ լրագրողէն եւ ո՛չ ալ կրօնաւորէն: Թերթատեցէք Հայաստանի հայութեան լեզուա-բառապաշարի ուղեցոյցին` ուղղագրական եւ ուղղախօսական տերմինաբանական (պէտք է ըլլալ եզրաբանական) բառարանի` բառացուցակը, որուն 15-20 տոկոսը օտար բառեր են, եւ այս օտար բառերը այսօր շարունակաբար կը գործածուին ժողովրդին կողմէ, պետական պաշտօնեաներու, գրաւոր մամուլին, հեռատեսիլին եւ կրօնաւորներու կողմէ Մենք պէտք ունինք ներկայիս Մեսրոպ Մաշտոցի եւ Մխիթար Սեբաստացիի վճռակամութիւնն ու համոզումը ունեցող եկեղեցական առաջնորդներու, որոնք մաքրազտման ենթարկել տան Հայաստան գործածուած հայերէնի բառապաշարը եւ վերացնել տան աբեղեանական խեղաթիւրուած ուղղագրութիւնը, որպէսզի վերադարձ ունենանք աշխարհաբարի միասնականութեան: Ունենալով նոյն ուղղագրութիւնը եւ նոյն մաքրազտուած հայերէն բառապաշարը` Հայաստանի եւ աշխարհացրիւ հայութիւնը կը միաձուլուի եւ հայերէնը նոր ոսկեդար մը կրնայ ունենալ: Անհարազատ, խորթ ու տղմաթաթախ է հայերէնը Հայաստանի մէջ: Մարդ ինքզինք խորթ կը զգայ` լսելով եւ կարդալով օպեկտիւ, էկոնոմիկա, էներկիա, էմոցիոնալ, կոնկրետ, ասոցացիա, տեքստ, մոտայիկ, պրոցես, պրակտիկա, տեխնոլոկիա եւ նման հազարաւոր բառեր: Վերջերս սկսած են նոր բառեկերտումներ «մանեւրել, մոտելաւորել, պլանաւորել, ապամոնտաժել, սուպսիտաւորել, ֆիքսել, ինտեկրել» եւ այլն.. եւ նման հազարաւոր շինծու բառեր Այս բառերու համապատասխան համազօր եւ համահաւասար հայերէն բառեր արդէն ունինք, բայց «մութ ուժեր» ուղեկորոյս դարձուցած են Հայաստանի որոշ հատուածը: Եթէ այս ընթացքին առաջքը չառնուի, արեւմտահայերէնը սփիւռքի մէջ կ՛անհետանայ, եւ Հայաստան կ՛ունենայ իր անճանաչելի խորթացած «հայաստանեան հայերէնը» իր լատիներէն, յունարէն, ռուսերէն, անգլերէն, ֆրանսերէն, թրքերէն, իտալերէն եւ ուրիշ օտար բառերով անդիմագիծ լեզու մը: Բացի` 1.- Աբեղեանական ուղղագրութեան վերացումով եւ մեսրոպեան-դասական ուղղագրութեան հաստատումով. 2.- Բառապաշարի մաքրազտումով. 3.- Գլխաւոր հարցը արեւմտահայերէնի անհետացու 1.- Աբեղեանական ուղղագրութեան վերացումով եւ մեսրոպեան-դասական ուղղագրութեան հաստատումով. 2.- Բառապաշարի մաքրազտումով. 3.- Գլխաւոր հարցը արեւմտահայերէնի անհետացումն է: Ներկայիս, եթէ Հայաստան համայն հայութեան հայրենիքն է, ինչո՞ւ դպրոցներու մէջ արեւմտահայերէն չ՛ուսուցանուիր եւ ինչո՞ւ Էջմիածնի մէջ եկեղեցականները պարտադրաբար արեւմտահայերէն չեն սորվիր: Չէ՞ որ ասոնց կէսէն աւելին սփիւռք առաքելութեան պիտի երթայ: Սփիւռքը գոյացած է Թուրքիոյ իրագործած Հայոց ցեղասպանութեան որպէս հետեւանք, եւ սփիւռքահայը ժառանգորդն է Կիլիկիոյ եւ Արեւմտահայաստանի մէջ ապրած հայերու, որոնց լեզուն արեւմտահայերէն էր եւ մեսրոպեան-դասական ուղղագրութիւն կը գործածէին: Ուստի եկեղեցականները, որոնք Էջմիածինէն կը ղրկուին սփիւռքի թեմերը, իրենց խօսած եւ գործածած արեւելահայերէնով արեւմտահայերէնի վերացման ու վախճանման կը նպաստեն: Այսինքն Էջմիածինը գիտակցաբար կամ անգիտակցաբար կը նպաստէ արեւմտահայերէնի անհետացման: Սփիւռքի մէջ արեւմտահայերէնի գոյատեւման նպաստող եւ զօրավիգ պէտք է կանգնի Էջմիածնի Ամենայն Հայոց կաթողիկոսութիւնը, այլապէս պատմութիւնը դաժանօրէն կը դատապարտէ այսօրուան Հայաստանի պետական վարիչներն ու Էջմիածնի կաթողիկոսութիւնը: Լուծումը յստակ է. 1.- Հրատարակել վերանայուած եւ օտար բառերէ մաքրազտուած հայերէն բառապաշարի ամբողջական բառացուցակը: 2.- Մեսրոպեան-դասական ուղղագրութիւնը վերահաստատել: 3.- Հայաստանի եւ սփիւռքի հայկական դպրոցներու մէջ պարտադրաբար միաժամանակ սորվեցնել արեւելահայերէն եւ արեւմտահայերէն: 4.- Կրօնաւորները պարտադրաբար սորվին թէ՛ արեւելահայերէն եւ թէ՛ արեւմտահայերէն: 5.- Հայաստանէն սփիւռք պատկերասփռուած ծրագիրներու գոնէ մէկ երրորդը արեւմտահայերէնով կատարուին: 6.- Միջնակարգ եւ բարձրագոյն ուսումնարան-վարժարաններու մէջ ուսուցանել հայերէն գրաբար լեզուն: Ի վերջոյ գրաբարն է հայերէն աշխարհաբարի ակունքը: Եթէ այս նիւթերը ոչ կրօնական է ըսելով` անտեսուին, 40-50 տարիէն սփիւռքի եկեղեցիներէն մաս մը հայ հաւատացեալի չգոյութեան պատճառով վաճառքի կը հանուի, եւ Հայաստանի մէջ աբեղեանական խեղագրութեամբ օտար բառերու շարանով 2,5 միլիոն հայ «հայաստանեան հայերէն» կը խօսին ու կը գրեն: Վտանգին կանխարգիլումը աւելի վնասազրկուած նուազագոյն վնասող դրութիւն կը ստեղծէ, քան թէ վտանգէն վնասուելէ ետք` միջոցներու դիմելը: Հայ ազգը օտար բառերով ներխուժած բառապաշարի, լեզուական եւ ուղղագրութեան ճգնաժամի մէջ է եւ շուտափոյթ, անյապաղ, խոհեմ եւ հեռատես գործնական լուծումի կը կարօտի: Խորապէս համոզուած եմ, որ վերոյիշեալ խնդիրներու արմատական լուծման համար սխալ դուռ չթակեցի:

ABEGHIAN the SCAPEGOAT W e know how many times we have maligned and virtually crucified and assassinated Abeghian here . Seems like Abeghian single handedly saved the Armenian Language from extinction, and turning it to the Cyrillic. when he compromised and agreed and succumbed to the so called New Orthography. Below an article in defense of him. Note that in the below article from AZG the orthography is corrupted. I doubt if the original article in Hairenik/Armenian Weekly was written so. ===== Author unknown. http://www.azg.am/AM/culture/2014032102 I am confused beyond Confucius. Where the authors name is spelled so Արտաշես ԱԲԵԼՅԱՆ And further down it is spelled- Աբեղյանի (1878-1955) Calouste Gulbenkian Foundation Տեղադրվել է` 2014-03-20 21:04:24 (GMT +04:00) ՄԱՆՈՒԿ ԱԲԵՂՅԱՆԸ ԵՎ ՈՒՂՂԱԳՐԱԿԱՆ «ԲԱՐԵՓՈԽՈՒԹՅՈՒՆԸ» Արտաշես ԱԲԵԼՅԱՆ 1922 թվականի խորհրդահայ ուղղագրական «բարեփոխությունը» մեր հանրային-մշակութային կյանքի ամենացավոտ հարցերից մեկն է: Այդ մասին ասվել ու գրվել է նոր ուղղագրության ընդունման առաջին իսկ օրերից: Նոր ուղղագրությունը մերժողները այդ հարցում մեծ տեղ են հատկացնում մեծավաստակ գիտնական Մանուկ Աբեղյանին, իրենց մերժումի եւ ժխտողական վերաբերմունքի մեջ մեծ գիտնականի հանդեպ հասնելով աններելի ծայրահեղության: Նույնիսկ Ավետիք Իսահակյանը 1924 թվականի նոյեմբերի 12-ին Մարտիրոս Սարյանին ուղղված նամակում ծանր խոսքեր է ասում Մանուկ Աբեղյանի հասցեին: Ցավոք, մեծանուն հայագետի հանդեպ նման վերաբերմունքը ավանդական ուղղագրության ջատագովների կողմից, համենայն դեպսՙ շատերի կողմից, շարունակվում է մինչեւ օրս: Սա, առնվազն, արդարացի չէ: Անկարելի է մտածել, որ ամենամեծ հայագետը, հայ գրական-գիտական մշակույթի մեծագույն դեմքը, հայագիտության իրո՛ք վիթխարի կաղնին, որի վաստակն ավելին է, քան տասնյակ ու տասնյակ այլոց արածըՙ միասին վերցրած, որի գիտական մակարդակը մինչեւ այսօր ոչ ոք չի գերազանցել, այն անձնավորությունը, որ մերժել է թարգմանել Գոգոլի «Տարաս Բուլբա» վիպակը այն պատճառաբանությամբ, որ այնտեղ հայկական դպրոցները փակած ցարական իշխանության, ռուս ցարերի հանդեպ ջատագովություն կա, ով իր հետ ռուսերեն խոսող բոլոր հայերին պատասխանում էր միայն հայերեն եւ պահանջում էր իր հետ խոսել միայն հայերեն (տես Ստեփան Զորյանի հուշերը), հանկարծ քայլ է անում, որ ուղղված է հայության եւ հայ մշակույթի դեմ: Այսպես մտածելը քիչ է ասել, թե անլուրջ մոտեցում է, ավելինՙ ուղղակի անհեթեթություն է: Կարծում եմ, որ դա կապվում է հարցի պատմությունը եւ այդ հարցում Մանուկ Աբեղյանի դիրքորոշումը չիմանալու կամ սխալ պատկերացնելու հետ: 1955 թվականին Բոստոնի «Հայրենիք» ամսագրում տպագրվում է հայագետ, թարգմանիչ, մանկավարժ եւ հանրային գործիչ Արտաշես Աբեղյանի (1878-1955) «Մանուկ Աբեղյան» խորագրով ընդարձակ հոդվածաշարը, ուր հեղինակը մանրամասնորեն ներկայացնում է մեծ գիտնականի կյանքը, գործն ու վաստակը: Արտաշես Աբեղյանը բարձրագույն կրթությունը ստացել է Լայպցիգի, Բեռլինի եւ Մարբուրգի համալսարաններում: Մարբուրգի համալսարանում էլ ստացել է փիլիսոփայության դոկտորի աստիճան: Երկար տարիներ (1905-1919) եղել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցի ուսուցիչ, պաշտոնավարել է նաեւ Հովնանյան օրիորդաց միջնակարգ վարժարանում եւ պետական գիմնազիաներում: 1905 թվականից էլ աշխատակցել է հայ մամուլին: 1919-1920 թվականներին եղել է Հայաստանի Հանրապետության խորհրդարանի անդամ: 1921 թվականին եղել է Պոլսում, 1922-ին հաստատվել է Բեռլինում, ուր երկար տարիներ վարել է դասախոսական աշխատանք: Զուգահեռաբար զբաղվել է գրական-հետազոտական աշխատանքովՙ մամուլի էջերում եւ զանազան հանդեսներում տպագրելով բազմաթիվ հոդվածներ եւ ուսումնասիրություններ: Դրանցից մեկն էլ «Հայրենիք»-ում տպագրված «Մանուկ Աբեղյան» ուսումնասիրությունն է: Այս աշխատության մի հատվածում Արտաշես Աբեղյանը հանգամանորեն ներկայացնում է արդի հայերենի ուղղագրության բարեփոխման հարցի պատմությունը եւ Մանուկ Աբեղյանի վերաբերմունքը այդ հարցի հանդեպ: Շատ ուսանելի եւ խրատական պատմություն է: Կարծում եմ, որ աշխատության այդ հատվածը շատ հետաքրքրական կլինի մեր ընթերցողի համար ոչ միայն տեղեկատվական իմաստով, այլեւ ուղղագրության խնդրի հանդեպ մեծ գիտնականի իրական վերաբերմունքը տեսնելու, հասկանալու եւ գնահատելու առումով: Երվանդ ՏԵՐ-ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ ===== Այժմ անցնենք ուղղագրական այն խոցոտ նորամուծութեան, որ 1922-ին բռնադատուեց Հայաստանում: Խօսքը վերաբերում է Խորհրդահայ ուղղագրութեան , որ, գիտակցաբար թէ անգիտակցաբար, բայց միշտ էլ անարդարօրէն մարդիկ կապել ուզեցին Մանուկ Աբեղեանի անուան հետ: Խնդիրն ունի իր նախապատմութիւնը, որի ծանօթութիւնը շատ բան կը պարզէ մեր առաջ: Տեսանք արդէն, որ հայ լեզուի եւ քերականութեան ուսումնասիրութեան գործին իր ամբողջ կեանքը նուիրած Մանուկ Աբեղեանը, մինչ այդ, մէկից աւելի աշխատութիւններ էր յօրինել հայոց լեզուի ուղղագրութեան մասին: Միշտ եւ հանապազ մտահոգութեան միակ առարկան ունենալովՙ այն դիւրացնել հայ մանուկների եւ գրասէրների համար: Անյողդողդ հիմ ունենալով սակայն մեր աւանդական կամ պատմական ուղղագրութեան օրէնքները : Այդ վիճակի մէջ էր ահա մեր լեզուի ուղղագրութեան խնդիրն առաջին մեծ պատերազմի նախօրէին: Փոքր չէր ընդհանուր մտահոգութիւնը: Եւ երբ 1913-ին Թարգմանչաց տօնի համար որոշուեց կազմակերպել Էջմիածնում Հայ գրերի գիւտի 1500-ամեակի եւ Հայկական տպագրութեան 400-ամեակի զոյգ մեծ յոբելեանը , հովանաւորութեամբ Գէորգ Ե. Կաթողիկոսի եւ ընդհանուր ղեկավարութեամբ Յոբելինական Յանձնաժողովի , այս վերջինի պատրաստած ծրագրի կէտերից մէկն էր կազմում ուղղագրութեան խնդիրը: Յոբել. Յանձնաժողովի նախագահն էրՙ ծանօթ հայագէտ եւ բանասէր Գալուստ Տէր-Մկրտչեանը (Միաբան), իսկ քարտուղարըՙ Գէորգ վարդապետ Չէօրէքչեանը, հետագային Կաթողիկոս Ամենայն Հայոց: Յոբել. Յանձնաժողովի որոշմամբ վերջինիս կողմից, մեր ուղղագրութեան վերաբերեալ մի «կոչ եւ ծրագիր» է մշակումՙ նախապէս նրա անդամ Մանուկ Աբեղեանը: Եւ Յոբել. Յանձնաժողովն այդ կոչը եւ ծրագիրը, որ պարունակում էր ուղղագրութեան քննելի հարցեր, մի առ մի, առաջուց ուղարկում է մասնագէտ եւ կարող մարդկանց ի քննութիւն, խնդրելով յայտնել տեսակէտներ այդ ամենի մասին, անձամբ կամ գրաւոր կերպով: «Նկատի ունենալով անհրաժեշտութիւնը մեր ուղղագրութեան միակերպութեան»: Թէ արդեօք «պէ՞տք է եւ կարելի՞ է» նրանում «փոփոխութիւններ մտցնել»: Եթէ այոՙ ի՞նչ չափով: Յայտնելով միեւնոյն ժամանակ, թէ յառաջիկայ յոբել. հանդէսին յատուկ խորհրդակցութիւն տեղի պիտի ունենայ այդ հարցի շուրջը: («Արարատ» ամսագիր, 1913 թ. Օգոստ.-Սեպտ.: Ստորագրութիւններ Յոբել. Յանձ.ի նախագահի եւ քարտուղարի): Այս ամէնըՙ կարգ ու կանոնով, ի հարկէ: Յոբել. հանդէսներին տեղի են ունենում մի շարք խորհրդակցութիւններ, այլեւՙ դասախօսութիւններ զանազան հարցերի շուրջ: Եւ Հոկտեմբեր 14-ին, «Օր Ուղղագրութեան», ինչպէս գրում է «Արարատ»ի աշխատակիցը (1913 թ. Հոկտ. թիւը, «Յաւելուած»), Մանուկ Աբեղեանը կարդում է իր պատրաստած դասախօսութիւնըՙ «ցոյց տալով մի ընդհանուր ուղղագրութիւն ունենալու անհրաժեշտութիւնը արեւելեան եւ արեւմտեան հայերի մէջ» : Ու մանրամասն կերպով նա յիշատակում է, թէ «ի՞նչ փոփոխութիւններ կարելի է մտցնել մեր ուղղագրութեան մէջ, որ բառերի պատկերներն առհասարակ աննշան փոփոխութիւն կրեն»: Իրենց կարծիքներն ուղարկած են լինում ի թիւս ուրիշների նաեւ Պրոֆեսորներ Մէյէ՛ (Փարիզ) եւ Մառ (Պետերբուրգ) հայագէտները: Ներկայ է լինում ե՛ւ Ստեփան Մալխասեանցը: Երեկոյեան տեղի է ունենում, նեղ շրջանակում, հայագէտների խորհդակցութիւն: Ու որոշւում է դիմել Վեհ. Հայրապետինՙ «հրաւիրել Ս. Էջմիածին հայագէտներ զանազան կողմերից, որոնք ե՛ւ կը լուծեն այն ծանր խնդիրը»: Այսչափը եւ մինչեւ այստեղՙ «Արարատ»ի թղթակից-աշխատակիցը: (Նոյն թիւ): Արտակարգՙ դարձեալ ոչինչ: Ի՞նչ է ասել Մ. Աբեղեանը իր ընդարձակ դասախօսութեան մէջ, որ ժամանակին ամբողջապես տպուել է Էջմիածնի- որ նշանակում էՙ դպրոցական բարձր իշխանութեան- պաշտօնական օրգանում («Արարատ», 1913, Նոյ. եւ Դեկտ.): Նա շեշտել է անմիջապէս եւ յետոյ բազմիցս կրկնել հետեւեալ միտքը. «Հէնց սկզբից պիտի ասեմ, որ եթէ որեւէ փոփոխութիւն պէտք է մեր ուղղագրութեան մէջ աւելի խառն դրութիւն մտցնի եւ մեր գրական լեզուներն իրարուց աւելի հեռացնի, ԱՒԵԼԻ ԼԱՎ Է ՈՐ ՉԼԻՆԻ: Այդ պատճառով այս խնդրին պէտք է շատ զգուշութեամբ մօտենալ»: Ու գալիս են իր հիմնաւորումները: Շատերից մի երկուսն առաջ բերենք այստեղ: «Եթէ չլինէր գրաբարի ուղղագրւթիւնը, մենք դժուար թէ ունենայինք մեր արդի գրական լեզուն, եւ մեր երկու աշխարհաբարներն այնքան հեռու կը լինէին իրարու, որ կը կարդայինք, բայց դժուար կը հասկանայինքՙ առանց առաջուց առանձնապէս սովորած լինելու»: (Բնագրում անհասկանալի նախադասություն- խմբ.): «Մի անգամ ընդմիշտ պիտի հրաժարուել ուղղագրութեան մէջ հիմնական փոփոխութիւններ մտցնելու ամէն ծայրայեղ մտքից»: «Ծայրայեղութեան մէջ են ընկնում», շարունակում է դասախօսը, «նաեւ փոփոխութեան հակառակորդները»: Բայց որովհետեւ «բաղաձայների արտասանութիւնը խիստ տարբեր է» (արեւմտահայ եւ արեւելահայ աշխարհաբարում), «ուստի մի անգամ ընդ միշտ պիտի հրաժարուել բաղաձայների գրութեան մէջ փոփոխութիւն մտնցելու առաջարկից: Բաղաձայների հին ուղղագրութիւնն անձեռնմխելի պիտի մնայ» : Նմանապէսՙ «երկբարբառների գրութեան մէջ փոփոխութիւն մտցնել ես այժմ հնարաւոր չեմ համարում»: «Հնարաւոր է միայն մասնակի փոփոխութիւններ մտցնել մեր ուղղագրութեան մէջ, այն էլՙ միայն ձայնաւորների գրութեան մէջ եւ այն դէպքերում, երբ կայ ընդհանուր գրական արտասանութիւն դրանց համար... Մեր երկու գրական լեզուների մէջ ձայնաւորներն ընդհանրապէս միակերպ են արտասանւում եւ այս ընդհանուր կէտում միայն հնարաւոր է ուղղագրութեան մէջ փոփոխութիւն մտցնել»: Սրանով մէկտեղՙ «երբեք կարելի չէ ցանկալ, որ կատարւելիք մի քանի մասնակի փոփոխութիւնները, ԵԹԷ պիտի լինեն, միանգամից, յանկարծ տեղի ունենան, այլ դա պիտի լինի հետզհետէ, աստիճանաբար» միայն, «որոշ սիստեմով» : Ահա, նախ եւ առաջ, մի շարք բառեր , որոնք կրկին գրութիւն ունին. թանգ-թանկ, գունդ-գունտ, բանդ-բանտ, երբեք-երբէք, վախճան-վաղճան, եւն.: Եւ յետոյ: Մեր լեզուի վեց ձայնաւոր հնչիւններից երեքը, շարունակում էՙ Մ. Աբեղեան, «ոչ մի դժուարութիւն չեն ներկայացնում - ա, ը, ի, որովհետեւ դրանց համար միայն մի-մի նշանագիր կան: Հնչական գրութիւնն, ուրեմն, դրանց համար կատարեալ է»: Իսկ «մնացած երեք ձայնաւորների համար կան հինգ տառ - ե, է, ո, օ, ո, այլեւ վեցերորդ, ու , «որ նշանագիր է պարզ ու ձայնաւորի» (հնչիւնի): Հետեւում են ձայնաւորների քննութիւնը եւ առաջարկը հնարաւոր փոփոխութեանՙ դրանց ուղղագրութեան մէջ: 1. «Բառերի սկզբում կարելի չէ օ-ի տեղ ո գրել»: Բայց, «պահելով բառասկզբի օ-երը, ոչ մի արգելք չեմ գտնում բառերի մէջ օ-ի տեղ ո գրել» (նաեւ օտար բառերում): 2. «Կարելի՞ է արդեօք է տառը դուրս ձգել եւ պահել միայն ե: Իմ կարծիքովՙ այժմ կարելի չէ այդ անել»: Առաջարկՙ է-ն պահել բառերի վերջում, բառերի սկիզբը, այլեւ բառերի մէջը, փակ վանկերում, երբ այդ է-ն փոխւում է ի-ի, նաեւ բառերի սկիզբը եւ մէջըՙ ա, ի, ո, ու ձայնաւորներից առաջ: Մնացած դէպքերում ե: 3. վ, ու, ւ: Քանի որ, ասում է դասախօսը, արեւմտահայ արտասանութեամբ ու -ն ձայնաւորից առաջ վ չի արտասանւում (օր. Աստուած), այլ մի տարբեր հնչիւնով (ու, ւ), ուստի ինքը կարելի չի համարում որեւէ փոփոխութեան առաջարկ անել, «մինչեւ ճշտութեամբ չպարզուի այս խնդիրը»: Բոլոր պարագաների տակՙ «այնտեղ միայն հնարաւոր է ուղղագրութեան մէջ փոփոխութիւն մտցնել, ուր երկու գրական լեզուներն եւս ունեն մի ընդհանո՛ւր արտասանութիւն: «Այս մասին պիտի խօսեն արեւմտեան գրական լեզուի մարդիկ»: Ուստի, «ես ոչ մի նոր առաջարկ չեմ անում, բայց եթէ այն, որ պէտք է հաշտուել թէպէտ սխալ, բայց կատարուած եւ կատարուող իրողութեան հետ, եթէ մենք չենք կարող այդ սխալի առաջն առնել»: (Խօսքը վերաբերում է Ղ. Աղայեանի ւ-ագրութեան): 4. «Գրական արտասանութեան տեսակէտից ոչ մի արգելք չկայ բառասկզբի յ-երը վերածելու հ տառի: Այս փոփոխութիւնը, սակայն, ես համարում եմ մի երկրորդ աստիճանի փոփոխութիւն, որ կարելի չէ այժմ անել : Դրանով մի քանի բառերի պատկերները շատ կը փոխուէին, ինչպէսՙ հոդ (= յօդ), հոժար (= յօժար) եւն: Իսկ բառավերջի անձայն յ -երը դուրս ձգել. ծառա, եւն: Ինչպէս գրւում է արդէնՙ Սառա, Աննա, սա, դա, նա, եւն» եւ ինչպէս գրում են առհասարակ մի քանի հեղինակներ (Լ. Շանթ, «Հին աստուածներ» եւ ուրիշներ): Այս առաջարկներն անելով հանդերձՙ Մանուկ Աբեղեանը շեշտում է հէնց սկզբից (եւ այնուհետեւ կրկնում շարունակ). «առաջուց պիտի ասեմ, որ ինչ որ ես առաջարկում եմ իբրեւ հնարաւոր փոփոխութիւն, դա լոկ ակադեմական քննութիւն է եւ ո՛չ ինձ եւ ոչ էլ ուրիշների համար իրաւունք չեմ համարում իմ հնարաւոր համարած փոփոխութիւնները գործադրելու» : Եզրակացութիւն. «Ես միայն մի բան կարող եմ ասել: Մեզնից ամէն մէկն էլ, ինչքան կ"ուզէ, թող խորհի ու գրի մեր ուղղագրութեան մասին, բայց երբեք իրեն չհամարի մի ակադեմիայի հաւասար, եւ ինչ որ ինքը մտածում է ու ճիշտ է համարում, երբեք իրաւունք չունի անմիջապէս գործադրելու... Մեր ամէնՙ իրենց մի մի ակադեմիա կարծող անհատների փոփոխութիւններին ուրիշ բան չի մնում վիճակուած, բայց եթէ մի նոր խառնափնթոր դրութիւն մտցնել մեր ուղղագրութեան մէջ»: Ուստի, մինչեւ մի նոր ու հեղինակաւոր խորհրդակցութիւն կազմելը, մի տեսակ ակադեմիա, «ձեռք պիտի քաշել ամէն հին ու նոր փոփոխութիւններից եւ դառնալ աւանդական ուղղագրութեան: Այդ է ուղիղ ճանապարհը»: Իւրաքանչիւր գիտնականի կատարեալ իրաւունքն էՙ իր տեսակէտները պատշաճ կերպով պարզել այս կամ այն հարցի շուրջը եւ պաշտպանել: Մանուկ Աբեղեան այլ կերպ չէ վարուել: Աւելին. նա հարցն արծարծել է պաշտօնական վերին մարմինների յանձնարարութեամբ ու մասնագէտների խորհրդակցական ժողովում, առանց որեւէ առարկութեան հանդիպելու: Նա մնացել է զուտ տեսականի , ակադեմական քննութեան սահմաններում: Ինքը չէ՛ կիրարկել եւ ոչ մէկ կէտն արծարծուած չափաւոր փոփոխութիւնների: Դէ՛մ է արտայայտուել հակառակ ուղղութեամբ կատարուած եւ կատարուող քայլերինՙ սպասելով, որ հրաւիրուելիք իրաւասու եւ պատկան մի վերին մարմին որոշում տայ այդ մասին, անպայման մասնակցութեամբ եւ համաձայնութեամբ արեւմտահայ եւ արեւելահայ գրական լեզուների ներկայացուցիչների: Այլապէսՙ «ԱՒԵԼԻ ԼԱՒ Է ՈՐ ՈՉԻՆՉ ՉԼԻՆԻ» : Ի՞նչ եղաւ այնուհետեւ: Վրայ հասաւ առաջին մեծ պատերազմը: Տեղի ունեցաւ հայկական ահռելի եղեռնը: Եւ, բնականաբար, չգումարուեց ծրագրուած խորհրդակցութիւնը հայ լեզուի ուղղագրութեան մասին: Վ-ագրութիւնը եւ ւ-ագրութիւնը շարունակեցին իրենց ճամբան, առանց աջ ու ձախ նայելու եւ մէկին կամ միւսին հարցնելու: Իսկ ի՞նչ արաւ Մանուկ Աբեղեանը: Նա ինքնագլուխ կերպով որեւէ քայլ չի կատարեց: Շարունակեց գրել աւանդական ուղղագրութեամբ եւ ուսուցանել նոյնը: Այնուհետե՞ւ: Բոլշեւիկեան յեղաշրջում Հայաստանում: Սկզբնապէս ու մասնակի ժողովներումՙ ուրիշների կողմից բերուած առաջարկներ ուղղագրութեան փոփոխութեան մասին: Մ. Աբեղեանըՙ դարձեալ դէ՛մ բոլորին: Այդ մենք գիտենք հաստատ: Յետոյՙ խորհրդահայ կառավարութեան որոշումը- անպայման եւ միանգամից կիրարկե՛լ արմատական փոփոխութիւններ ուղղագրութեան մասին: Լեզուական մարզում եւս յեղափոխութեան վճիռ: Ու, ձեւի համար միայն, հրաւիրել մասնագէտների խորհրդակցութիւն, այն եւսՙ շատ նեղ ու սահմամանափակ շրջանակում, սոսկ տեղական ոյժերի մասնակցութեամբ: Օրուայ իշխանութիւնները պէ՛տք իսկ չեն համարել հրաւիրել արեւմտահայ ներկայացուցիչներ: Չէ կատարուել, ուրեմն, Մանուկ Աբեղեանի անհրաժեշտ դիտած ամենագլխաւոր եւ անառարկելի նախապայմանը: Չեն յարգուել նաեւ միւս նախապայմանները: Ուստի դէմ են արտայայտուել բոլորը, բնականաբար նաեւՙ Մանուկ Աբեղեանը: Բայց եւ այնպէս, բռնի կերպով եւ հակառակ ամենքի, 1922 թ. Հայաստանում պատրադրուել է ուղղագրութեան «յեղափոխական ռեֆորմը»: Ու Մանուկ Աբեղեանին դարձրել են քաւութեան նոխազ ՙ չարաշահելո՛վ նրա բարոյական հմայքը եւ հեղինակաւոր դիրքը հայ լեզուի ու գրականութեան մարզում: «Մանուկ Աբեղեանի ուղղագրութիւնը»- ահա անգէտ կամ չարակամ որակումը ոմանց: Տալ չուզելո՛վ կամ չհամարձակելով բուն իսկ անունը հասցէատիրոջ, այսինքնՙ սովետական բռնատիրութեան, որ նենգութեան ու տմարդութեան հետՙ նաեւ ճարպիկութիւնն ունեցաւ Մանուկ Աբեղեանի անուան հետ կապելու այն: Աւելին դեռ: Պատասխանատու բոլշեւիկների խելապատակից դուրս վիժեց ե՛ւ մի առաջարկՙ առհասարակ «արխիւ նետել» մեսրոպեան տառերը եւ լատինականները որդեգրել նրանց փոխարէն: Ամենայն ինչ կատարեալ պիտի լինէր այն ժամանակ: Յայտնի է այնուհետեւ պատմութիւնը: Կրաւորական դիմադրութիւն եւ ներքին դժգոհութիւնՙ երկրում: Բուռն բողոքներ եւ դիմադրութիւն արտասահմանի հայութեան մէջ: Եւ, անշուշտ, այդ ամենուն վերագրել պէտք է այն, որ իշխանութիւնը ընկրկեց 1940 թուին եւ գէթ մասնակի վերադարձ կատարեց դէպի մեր պատմական ուղղագրութիւնը: Գոհունակութեան մի թեթեւ զգացումՙ ամենքի եւ բոլորից առաջ Մանուկ Աբեղեանի համար: «Հայրենիք

As promised above about Zeitun.. The BOOK MARASH devotes over a 100 pages to Zeitun,. About its history, culture, and Language/Dilaect. At the end beginning on page 182 we see the saga of the lasts days of Zeitun. After so many failed attempts to subdue Zeitin , the ottomans finally use so called diplomacy and false amnesty, treachery, they, with the help of the French convince the Heroes of Zeitun to lay their arms down. And they, all the Princes of Zeitun are rounded up like cattle, brought to Marash and hanged, every one of them.