Ee Zen Hayer

[Arpa]

Soon to open movie;

 

http://www.imdb.com/title/tt0399862/

 

Among the five massacred missionaries was Roger Youderian;

 

http://nwc.edu/centennial/heritage/bios/youderian.php

 

 

Born January 21, 1924, Roger Youderian came to Northwestern College from rural Montana after serving in World War II. A paratrooper, Mr. Youderian fought in the Battle of the Bulge and was in General Eisenhower's honor guard.

Mr. Youderian served the senior class as vice president and graduated from the College in 1950, and from the department of missionary medicine in 1951. By 1955, he and his wife, Barbara (Orton '50), and two children, Jerry and Beth, were serving with Gospel Missionary Union to the headhunting Jivaro people in Ecuador.

During 1955, four missionaries - Nate Saint, Ed McCully, Jim Elliot and Peter Fleming -working with the Indian tribes in the Ecuadorian interior, decided to preach the Gospel to the savage Huaorani (Aucas) as well. Working with Missionary Aviation Fellowship, they found a Huaorani settlement. Once a week they flew over the settlement, dropping gifts as a means of making contact and establishing a friendly relationship. Soon the Huaorani began exchanging their own gifts with the men in the aircraft, and after three months of ground-to-air contact the missionaries decided it was time for ground contact. Mr. Youderian was enlisted as the fifth man for his acute survival instincts and experience with the Jivaros.

Ground contact was not without danger. Blood had been shed and lives taken in tribal disputes. Isolated from the outside world, the Huaorani were disposed to kill any stranger on sight. The first visit with three Huaorani on Jan. 6, 1956, was apparently friendly; no visitors came the second day. At about 3 p.m. Sunday, Jan. 8, 1956, all five missionaries were speared to death at their camp. A search party the next day found no signs of struggle, and the lookout stationed in a tree house overlooking the camp had come down, so it appeared that the meeting had originally seemed friendly and that the attack had been a surprise. The martyrs were buried at the camp where they had died, leaving behind five wives and a total of nine children.

The effort to reach the Huaorani with the Gospel was not abandoned, but intensified. Within three weeks another pilot was continuing the flights over the village. In less than three years, the sister of Nate Saint and widow of Jim Elliot had not only renewed contact, but established permanent residence in an Huaorani settlement where they practiced basic medicine and began the process of developing a written form of the language. Eventually, many Huaorani heard and accepted the Gospel of Jesus Christ.

God truly emerged the victor when, 46 years later, at Amsterdam 2000, the same warriors who took the five lives, shared the stage with the son of Nate Saint. They rejoiced in the "new life" they found in Christ through the groundwork laid by Mr. Youderian and his fellow missionaries.

[aSoldier]

my dad always tells me "ech@ ech g@ m@na".

 

 

Christianity is a part of the Armenian identity. It's funny how the Armenian atheists in this forum call themselves Armenian...

[Harut]

 

Christianity is a part of the Armenian identity. It's funny how the Armenian atheists in this forum call themselves Armenian...

 

is disturbing, isn't it?

[Johannes]

Մէջբերում հայ մամուլէն.

 

19 Յունուարին Պոլսոյ մէջ սպանուած հայ մտաւորական, լրագրող Հրանդ Դինկի մասին անցնող օրերուն մամուլին մէջ լոյս տեսան բազմաթիւ յօդուածներ, որոնք դատապարտելով կատարուածը՝ լոյսի տակ կ'առնէն նաեւ Հրանդ Դինկ մարդը, քաղաքացին, ընտանիքի հայրը:

 

Մամուլի մէջ քանի մը անգամ գրուեցաւ անոր կենսագրականը: Կենսագրականին մէջ կը կարդանք, Հրանդ Դինկ ամուսնացած է Պոլսոյ համալսարանի գիտական բաժանմունքին մէջ ուսանելու տարիներուն՝ հայ Վարդո ցեղին պատկանող Ռաքել Իւղպասեանին (Յաղբասան էր գրուածը. Հով) հետ, որուն ծանօթացած է նախակրթարանին մէջ:

 

«Էրմենի Վարդո աշիրեթ»ի (հայ Վարդո ցեղ)՝ այսպէս նշուած է այս ցեղի անդամներուն թրքական ինքնութեան թղթերու մէջ, սակայն որպէս ծագման տեղանունի նշում:

 

Հայոց պատմութեան մէջ Վարդո ցեղին մասին յիշատակումը կանգ առած է 1915ին եւ վերսկսած 1967ին:

 

Վարդո ցեղը սերած էչորս եղբայրներէ, որոնք հնագոյն ժամանակէ ի վեր կ'ապրէին Վանի Կրել (Գրել կամ Գրալ) գիւղին մէջ եւ հարիւրաւոր տարիներ զբաղ էին հայի համար տարօրինակ (իմ կարծիքով՝ շատ բնական, հով) քոչւոր անասնաբուծմամբ:

 

Ամէն ամառ անոնք կը բարձրանային Սիփան լեռ, դառնալու համար՝ ձմռան:

 

Անոնք եզիդիներու եւ քուրդերու դրացնութեամբ ապրած են դարերով:

 

Ցեղը լաւ յարաբերութեան մէջ էր եզիդի ընտանիքներու հետ: Վարդոն չորս եղբայրներէն մին էր: Ան եղբայրական դաշն կնքած է եզիդի ցեղապետ Ռեշոյի հետ:

 

1915-ի ձմռան աւարտին, Վարդո ցեղին բոլոր անդամները կրկին, բարձրացած են արօտները: Աշնան աւարտին վերադառնալով՝ չեն գտած որեւէ հայ:

 

Եզիդիներէն իմացած են որ քիւրդերն ու թուրքերը աւերած են Հայաստանի (արեւմտեան) բոլոր քաղաքներն ու գիւղերը, չ'թողնելով ոչ մի հայ: Ցեղին աւագնեէրը այս լուրն առնելով կ'որոշեն դառնալ արօտավայր, սակայն ապահով ըլլալու համար կը շարժին Հայաստանի հարաւ՝ Իրան-«թուրքիա» սահմանի կողքով դէպի Ջուդի լեռ, եւ այդտեղ կը հիմնեն շէն աւան մը: Եզիդիներուն հաւատալով, թէ հայ չէ մնացած, Վարդոցիք կը խորհին թէ իրենցմէ կախեալ է հայ ցեղի շարունակութիւնը, ուստի կ'որոշեն ցեղի երիտասարդները ամուսնացնել միմիայն նոյն ցեղին պատկանող աղջիկներուն: «թուրք» եւ «քուրդ» աւատատէրերու որդիները միշտ փորձած են առեւանգել՝ այս հայկազուն ցեղախումբի գեղանի օրիորդները, սակայն տղաքն արգիլած են խստիւ:

 

Մինչեւ 1950 թուականը, այս ցեղը, քուրդ ցեղերէն պաշտպանուելու գոյապայքարի մէջ էր:

 

Այդ պատճառով զէնքը՝ ընտանեկան պաշտամունքի իր էր: Անոնք տեւաբար ձեռքբերած են արդիական զէնք: Անոնք իրենց հին զէնքը կը վաճառէին թշնամի քուրդին, եւ այդ դրամով Իրան-Իրաք սահմանէն կը գնէին խորհդային արտադրութեան նոր զէնք:

 

Վարդոցիք գոյատեւած են՝ զէնքի, միասնակամութեան եւ էութեամբ քրիստոնեայ մնալնուն շնորհիւ: Սակայն Քրիստոնէութիւնը անգիտակից հանգամանք էր ցեղին մէջ: Անոնք չէին գիտեր, թէ ով է քրիստոնեան: Սակայն անոնցմէ շատեր (յատկապէս կանայք ու աղջիկները) կը կրէին ծառի ճիւղերէ պատրաստուած խաչեր, գիտէին «տէրունական աղօթք»ը, իսկ ասորի քահանայից միջոցաւ. կը մկրտէին իրենց իրենց զաւակները:

 

Օտարներով պատուած, հայ զանգուածի բացակայութեան, կենցաղային եւ այլ խնդիրները դժուարացուցած են անոնց կեանքը:

 

1950ականներուն աւագները վճռած են քուրդ ցեղերէն մէկուն ճորտը դառնալ (հանրապետական, ժողովրդավա՜ր «թուրքիա» կոչուող ստապետութեան մէջ, Հով), որպէսզի պաշտպանուին մնացեալ ցեղերէն:

 

1967 թուին ուրֆացի բժիշկ Յովհաննէս Յունգէս, ասորի քահանաներէն պատահմամբ կ'իմանայ լեռնցի այս հայկազուն ցեղի մասին:

 

 

[Johannes]

Բժիշկն այս մասին կը յայտնէ հայ աւետարանական (բողոքական) եկեղեցւոյ աշխատակից Հրանդ Գիւզելեանին եւ առաքելական եկեղեցւոյ քահանայ տէր Կիրակոսին:

 

Վերոյիշեալք երեքով կը բարձրանան Ջուդի լեռ եւ կը հանդիպին հայկազուններուն:

 

Ցեղի աւագները, հիւրերու հանդէպ ցուրտ կը վերաբերին: Կը կարծեն թէ հիւրերը լրտեսներ են, եւ եկած են բացայայտելու ցեղի հայութիւնը, որպէսզի ետքն ալ ոչնչացնեն: Երկար բանակցումէ ետք, ցեղէն չորս հասուն այրեր, ի վէրջոյ , տէր Կիրակոսի եւ միւսներուն հետ կ'իջնեն լեռան բարձունքէն եւ կ'ուղեւորուին Ամիդ (Դիարբաքր): Այնտեղ կը նկատեն, որ հայեր կան եւ կը խօսին հայերէն, կը համաձայնին իրենց զաւակները ուղարկել տեղի կրթարանը՝ մայրենի լեզուն ուսանելու:

 

1968 թուին միայն տղոցմէ բաղկացեալ խումբ մը վարդոցիք կ'ուղուին ի Պոլիս: Կ'իջեւանին կրթարաններու եւ Կարագոզեան որբանոցի մէջ («Սեւաչենց» բառը աւելի լաւ չէ՞ր, Հով):

 

Պոլսեցի հայ երախաները դժուարաւ կը շաղուէին վարդոցի տղոց: Արեւէն խանձուած, լեռնային հովէ կոշտացած դէմքերը եւ քրդերէն լեզուն կը տարբերէին հայաստանցի այս տղաքը՝ մնացեալէն:

 

Կարգ ու կանոնի անվարժ վարդոցիք՝ խրտչելով քար կը նետէին, սակայն ժամանակի ընթացքով ընտելացած են: Այդ ժամանակ «թուրքիոյ» հայոց պատրիկն էր. Շնորհք Գալուստեանը: Պատրիարքը վարդոցիներուն կ'առաջարկէ հաստատուիլ Կոստանտնուպոլիս: 1968-9 տարիներուն վարդոցիք կը տեղափոխուին Պոլիս: Պոլսոյ հայ ժողովուրդը վարդոցիներուն կ'օգնէ՝ բնակարան եւ գործ հայթայթելով:

 

Սակայն իրենց ողջ կեանքը լեռներու մէջ անցուցած եւ հսկուելու անվարժ վարդոցիք, չեն կրնար յարմարիլ պոլսոյ կեանքին: 1974 ին կը դառնան իրենց արօտավայրը՝ երախաները թողնելով վարժարաններու մէջ:

 

Ջուդի լեռան արօտավայրերը դարձած վարդոցիք նկատեցին, որ պոլսոյ մէջ գտած էին հայկական ինքնութիւննին, քիւրդերն ալ գրաւած էին իրենց հողերուն մի մասը:

 

Անոնք կրկին կը դիմեն Շնորհք Պատրիարքին, որ իր կարգին կ'առաջարկէ՝ գաղթել խորհրդային Հայաստան: Ուրախութեամբ կ'ընդունին առաջարկը եւ 1977 թուին Սուրիոյ ճանապարհով եւ «ներգաղթ» կոմիտէի օգնութեամբ 144 տուն վարդոցիք կը մեկնին արեւելեան Հայաստան:

 

Սկիզբը կը տեղադրուին երիտասարդական պալատի մէջ, ետքը՝ Մասիսի շրջան կենտրոնացման ճամբարի նման վայր մը, հսկիչներ կարգելով տեղացի թուրքեր (ազըռ): թուրք-քուրդէ փախած հայի համար անհասկանալի էր այս երեւոյթը: Կը մտածեն, որ դաւադրուած են եւ կը գտնուին օտար երկրի մէջ: Այցի եկած «ներգաղթ» կոմիտէին կը գանգատին, որմէ ետք հսկիչները կը փոխուին հայերով: Ամիս մը ետք, վարդոցիներու մէկ մասը կը տեղափոխեն Արմաւիր, մնացեալը թողնելով Մասիսի մէջ: Վարդոցիք կը խնդրեն, որ միասին գտնուին՝ Մասիս կամ Արմաւիր, սակայն կը մերժուին: Կը մերժուի եւ անոնց մի այլ խնդրանքը՝ զբաղիլ անասնաբուծմամբ: Իսկ երբ անոնց կ'արգիլեն Ապրիլի 24ին այցելել Ծիծեռնակաբերդ, խորապէս կը հիասթափին:

 

Կ'ատեն Հայաստանի իշխանութիւնը, սակայն աւագներու խորհրդով կը փորձեն համակերպիլ, որովհետեւ սա վէրջին հանգրուանն է եւ իրենք իրապէս հայրենիքի մէջ կը գտնուին: Սակայն վարդոցիներէն կը գտնուին ոմանք, որոնք աւագներէն թաքուն, թուղթ կը գրեն Մոսկվայի թրքական դեսպանատուն՝ խնդրելով դարձ ի «թուրքիա»:

 

Այս արարքը մինչ այսօր չէ ներուած ցեղի աւագներու կողմէ՝ որակուելով դաւաճանութիւն:

 

Անփորձ երիտասարդներու այս գործը պատճառ կը հանդիսանայ, ողջ ցեղի արտաքսման:

 

Կարսի մէջ տեղի կ'ունենայ «թուրքական» եւ խորհրդային անվտանգութեան ներկայացուցիչներու միջեւ վարդոցիներու՝ յանձնման եւ ստանձման գործողութիւնը:

 

Թուրքերը հարցաքննման նպատակով, կարգ միը վարդոցիներ կը պահեն իրենց մօտ, մնացեալը ուղարկելով Պոլիս: Շնորհք Պատրիարք դարձեալ կ'օգնէ եւ կը տեղաւորէ զանոնք: Այս ընթացքին առաջին անգամ ըլլալով, ցեղեն մաս մը կը տեղափոխուի Բելգիոյ Բրիւքսել քաղաքը՝ հետագային մնացեալը հրաւիրելով հոն: Այժմ անոնք տրոհուած են երկու մասի՝ Մեծամասնը Բրիւքսել, փոքրամասնը Մարսէլ (Ֆրանսիա):

 

 

[iminhokis]

I zen hayer i sour yev i hratsan

Tatchgahayastanitz, kotchoum e mi dzayn

Lernits lerr tndoum e e ahegh hraman,

Trrek, Hayer, trrek, tebi Hayastan

 

Tebi, Tebi, Tebi Hayastan

Trrek, Hayer, trrek, tebi Hayastan

 

Prkoutian avetik arrats i beran

Khoumb khoumb Hayer tepi Tatchgahayastan

Dimoum en tsentsoutiamb ibrev harsanik

Oukthants sourp ayrounov perkel Hayrenik

 

Prkel, prkel, prkel Hayrenik

Oukhtants sourp ayrounov perkel Hayrenik

 

Tatchgahayastane votki e kangenoum

Arryoutsabots verej, verej e gorroum

Aryounov nerkevatz yen bolor dashtere

Aryounov nerkevatz yen bolor getere

 

Bolor, bolor, bolor dashtere

Aryounov nerkevatz en bolor getere

 

Tshnamin zarnevats pakhoust e dimoum

Antiv avar ou gandz ir hetin toghnoum

Haghtoutyoun, haghtoutyoun gotchenk miadzayn

Tshnamin partevatz e ketse Hayastan

 

 

getse, getse getse Hayastan

Tshnamin partevats e ketse Hayastan

 

[Arpa]

Բժիշկն այս մասին կը յայտնէ հայ աւետարանական (բողոքական) եկեղեցւոյ աշխատակից Հրանդ Գիւզելեանին եւ առաքելական եկեղեցւոյ քահանայ տէր Կիրակոսին:

======

Սկիզբը կը տեղադրուին երիտասարդական պալատի մէջ, ետքը՝ Մասիսի շրջան կենտրոնացման ճամբարի նման վայր մը, հսկիչներ կարգելով տեղացի թուրքեր (ազըռ): թուրք-քուրդէ փախած հայի համար անհասկանալի էր այս երեւոյթը: Կը մտածեն, որ դաւադրուած են եւ կը գտնուին օտար երկրի մէջ: Այցի եկած «ներգաղթ» կոմիտէին կը գանգատին, որմէ ետք հսկիչները կը փոխուին հայերով: Ամիս մը ետք, վարդոցիներու մէկ մասը կը տեղափոխեն Արմաւիր, մնացեալը թողնելով Մասիսի մէջ: Վարդոցիք կը խնդրեն, որ միասին գտնուին՝ Մասիս կամ Արմաւիր, սակայն կը մերժուին: Կը մերժուի եւ անոնց մի այլ խնդրանքը՝ զբաղիլ անասնաբուծմամբ: Իսկ երբ անոնց կ'արգիլեն Ապրիլի 24ին այցելել Ծիծեռնակաբերդ, խորապէս կը հիասթափին:

 

Կ'ատեն Հայաստանի իշխանութիւնը, սակայն աւագներու խորհրդով կը փորձեն համակերպիլ, որովհետեւ սա վէրջին հանգրուանն է եւ իրենք իրապէս հայրենիքի մէջ կը գտնուին: Սակայն վարդոցիներէն կը գտնուին ոմանք, որոնք աւագներէն թաքուն, թուղթ կը գրեն Մոսկվայի թրքական դեսպանատուն՝ խնդրելով դարձ ի «թուրքիա»:

 

Այս արարքը մինչ այսօր չէ ներուած ցեղի աւագներու կողմէ՝ որակուելով դաւաճանութիւն:

======

Բելգիոյ Բրիւքսել քաղաքը՝ հետագային մնացեալը հրաւիրելով հոն: Այժմ անոնք տրոհուած են երկու մասի՝ Մեծամասնը Բրիւքսել, փոքրամասնը Մարսէլ (Ֆրանսիա):[/color][/size]

Now let’s substitute Vardotsi/VardoHayer with HamshenaHayer, SouriaHayer, FransaHayer, AmerikaHayer….. ParskHayer, RussaHayer….Etc. and get a panoramic picture of Hayutiun/Armenianism.

 

In another thread, about orthography/Ուղղագրում

http://hyeforum.com/index.php?showtopic=15...mp;#entry188598

I said this;

Many question why more diasporans are not immigrating to the Homeland. Is this what they should expect, insults and ridicule about their vernacular and orthography? Go back to the days of "aghber/aghbarik"?

Speaking of which, we had a long debate about hospitality, where I had the following saying; "Dzuk@ ev hyur@ ereq or verj k@ nekhin"

Edited February 5, 2007 by Arpa

[Arpa]

Մէջբերում հայ մամուլէն.

======

«Էրմենի Վարդո աշիրեթ»ի (հայ Վարդո ցեղ)՝ այսպէս նշուած է այս ցեղի անդամներուն թրքական ինքնութեան թղթերու մէջ, սակայն որպէս ծագման տեղանունի նշում:

 

Հայոց պատմութեան մէջ Վարդո ցեղին մասին յիշատակումը կանգ առած է 1915ին եւ վերսկսած 1967ին:

========

1967 թուին ուրֆացի բժիշկ Յովհաննէս Յունգէս, ասորի քահանաներէն պատահմամբ կ'իմանայ լեռնցի այս հայկազուն ցեղի մասին:

Although the following is not particularly about Vardo, yet see how it is mentioned.

Some are of the opinion that the original Armenian name of the village was Vardouk, and as we have seen elsewhere, the “O Factor”, Kurds are very fond of the O ending as in AbdO, TamO etc.

Is Vardo a kurdified variation of the original name?

Kirmanja zane lo? Meaning: "Do you speak Kurdish/Kirmanja?"

Note the\at the Kurdish "zane=know" is known to us as "tsanot", "tsanot es"?, "tsanir @zqez"?". Not to forget the Turdish "Zann ettim"= I thought so, kartsetsi, I knew so".

http://www.khnus.org/eng/history.html

"Khnous, Khnounis - the province of Hayk or Varazhnounik; formerly, till the beginning of the 19th century, it was known as Touroberan (Taron) in the province of Bitlis, then in the province of Erzroum, also Hayk in Tourouberan of the Great Hayk in historical Armenia, being located in the basin of the right-side stream Khnus of the Aratsani River. The center was Khnous fortress.

The Khnous province frontiers were Erzroum, Derjhan, Kghin, Alashkert Manazkert, Lower and Upper Boulanough and Vardo, the bordering Moush. According to Cassre-Shinin Pact, it became under Turkey's domination part of Erzroum, then of the Bitlis vilayets. Within 17-18th centuries from the south and the mountains in Byuraknyan (Bingyol), after kurd tribes invasion and the one from the North Caucasus, Khnous province became half-independent state under the subordination of Bayazet *****. Many Armenian villages were destroyed because of skirmishes between the beys of Khnous and the Bayazet in 1770-s. There were 58 Armenian villages inhabited by 21000 Armenians at the beginning of the 19th century. Khnous was conquered by the Russian army (summer, 1829) at the time of war between Russia and Turkey (1828-1829), but Khnous was returned and thousands of Armenians avoiding the revenge of the Turks and Kurds emigrated to the Trans-Caucasus. As a result of Armenians' emigration, the northern part of the province was inhabited by Kurds. During 1860 Khnous was inhabited by migrants from the North Caucasus, and this fact conduced to emigration and it continued up to the second half of the 18-th century. There were only 947 dwellers in Khnous fortress in 1881. In the slaughter of 1895-1896 Khnous suffered comparative by less, as Dashnacktsutyun Party of Armenia carried out organizational activities and founded action groups. There were 33 areas with Armenian population were 19000 Armenians lived at the beginning of the 20th century, and in 1914 it comprised 24500 people. From the 900-house dwellers, 325 were Armenians (2163 people) in Khnous fortress.

The massacre in Khnous began in spring (April-May) 1915. First of all, well-known Armenians (150) from Khnous fortress and Bayazet were arrested by fraud. After four-day imprisonment, they were taken away to Karin, but on their way between Derjan and Erznka in the gorge of Sausar Doubai /Shoghalar gorge / they all were assassinated. Boulanough was occupied by the Russian Army and the Kurd detachments retreated to Khnous, where they committed raids to several villages by the 20th of May (Sailu, Garachoban, Douman, Mzhnkert, Kakhkik, etc). People of Khnous were in action of heroic self-defense in many places (Govandouk, Salvar, Khremkhaya, Garachoban, Garakeoprou, Khachaluys, Khozlou, etc). By the end of May, 600 arrested Armenians were exterminated on the way to Erzroum.

On May 20, the eviction of 37 villages inhabited by Armenians began. The caravan of 1700 Armenian families from Khnous was taken to Goum-Goum (Kyum-Kyum) and to Vardo. On June 11 at the gorge of Krou near Baskan, the main part of people were exterminated (there were 27 new-born babies among them). 300 women managed to escape, but they were arrested some days later and were drowned in Lake Amarak, by the order of Mirza Ali who was the chief of the police then. The Russian army occupied Khnous in February, 1916. Retreating Turks and Kurds assassinated almost all the Armenians, living in town.

In 1917 small groups of people returned to Khnous, who emigrated to Trans- Caucasus in February 1918 due to attacks of Turks. From 25000 dwellers of Khnous (21000 from other sources) could escape very few people. They founded the regiment of Khnous people and they fought bravely in 1918, against the Turks campaign and for the independence of the Republic of Armenia (1918-1920). At present Khnous is inhabited by Kurds and is a part of Erzrum Province."

Edited February 5, 2007 by Arpa

[Arpa]

I zen hayer i sour yev i hratsan

Tatchgahayastanitz, kotchoum e mi dzayn

===

Tatchgahayastane votki e kangenoum

====

Sireli IminHokis, Spirito Mio,

We love you.

Please! If I may be so bold to say -“We are coming back from where you are going“?

We know that song/Anthem. We hate to sing it.

Did we not say that an anthem may not mention other people?

“Tatchgahayastanitz, kotchoum e mi dzayn”

WHAT THE HELL DOES THAT MEAN? THAT THERE IS A LAND WHERE THE ARMENIANS ARE TAJIK, OR, VISA VERSA, THAT THE TAJIKS ARE ARMENIAN”?

Look here;

http://hyeforum.com/index.php?showtopic=12491

 

[Johannes]

Սիրելի Արփա,

 

Այն աղբիւրը, որմէ օգտուած եմ վերոյիշեալ նիւթը արտագրելու համար, երբէք չէ յիշած Խնուսեան Վարդոն: Վարդո ցեղախումբի անունը կը վերագրէ նահապետ Վարդոյի:

 

Բայց՝ Խնուսեան Վարդոն ալ հայաբնակ էր, մինչ անցեալ դարասկիսբի Երզնկեան երկրաշարժը, երբ տաճիկներու խոստովանանքով իսկ այդ գետնաշարժը Հայ ժողովուրդի դէմ գործադրուած անասելի անպատմելի արարքի որպէս յետեւանք. Աստուածային պատիժ էր:

 

Այդ երկրաշարժի (մի քանի անգամ ?) որպէս յետեւանք բազում տաճկացած ընտանիքներ վերստին հայացան եւ յայտնուեցան Եւրոպիոյ մէջ: Այս նիւթի մասին նախապէս կարդացած եմ:

 

Արդիօք նոյն դրուագի, մի այլ տարբերա՞կն է սա վերոյիշեալը: Բերնէ բերան, կ'ըլլայ գերան:

 

Նո ազ նա զանէ քուրմանչի: