Jump to content

Interview: Arthur Meschian


MosJan

Recommended Posts

  • 1 year later...

Արթուր ՄԵՍՉՅԱՆ. Ամենից շատ վախենում եմ պարապ մարդուց /templates/ja_teline/images/printButton.png Հասարակոււթյուն

 

 

Հեղինակ` Մարինե ՂԱՐԱԽԱՆՅԱՆ

 

 

/images/stories/N169/10pageMeschyan.jpgՄատենադարանի նոր մասնաշենքի գլխավոր ճարտարապետ, սիրված երաժիշտ Արթուր Մեսչյանի հետ հանդիպումը կայացավ անսպասելիորեն: Քանի որ նախապես հրաժարվել էր` տպագիր մամուլին հարցազրույց չտալու պատճառաբանությամբ, ես որոշեցի հանդիպել Մատենադարանի նոր մասնաշենքը կառուցող«Ալբերտ Կարախանյան և որդիներե շինարարական կազմակերպության ղեկավարի հետ` պարզելու` ինչպե՞ս է ընթանում շինարարությունը: Ալբերտը հազիվ էր սկսել ծանոթացնել աշխատանքներին, երբ շինհրապարակում հայտնվեց ինքը` Արթուր Մեսչյանը: Ինչպես ասում են` բարևեց ու կրակն ընկավ: Փոխադարձ թախանձանքներին (ես իրեն էի համոզում, որ պատասխանի իմ հարցերին, ինքն ինձ, որ«ձեռ քաշեմե իրենից), արվեստագետը տեղի տվեց` միայն մեկ հարցի պատասխանելու կեսկատակ-կեսլուրջ ժլատ պայմանով: Ես իհարկե հետո համոզվեցի, որ դա ոչ թե քմահաճույք է կամ ինքնագնահատանքի ձև, այլ պարզապես ինքնանվիրումով աշխատող մտավորականի, համեստագույն մարդու վարքագիծ, ով պարզապես չի ուզում, որ իրեն խանգարեն և ընդհատեն: Կներեք, հարգելի պարոն Մեսչյան, բայց ես էլ իմ գործն եմ անում, գուցեև` ոչ այնքան կարևոր:

- Ի տարբերություն մտավորական և ոչմտավորական անվանյալների (այդպես եմ ասում, քանի որ այդ բառի իմաստը չեմ հասկանում), ես սարսափելի չեմ սիրում խոսել: Ինչո՞ւ. այսքան տարի խոսում ենք, ու գրեթե ոչինչ չենք անում: Եկեք սուս մնանք ու գործ անենք:

- Համաձայն եմ, բայց դուք աշխատում եք, ընդ որում ազգային մեծ գործ եք անում: Պատմեք, խնդրում եմ, Մատենադարանի կառուցվող մասնաշենքի մասին:

- Դա` ուրիշ: Շատ գրագետ կառույց է: Նախատեսված էր կառուցել այնպես, որ քաղաքի ոչ մի կետից չերևա: Նպատակը մեկն էր` գլխավոր մասնաշենքի հետ չմրցել: Գլխավորն այդպիսին էլ պետք է մնա, իսկ նորը կլինի նրա սահուն, փափուկ շարունակությունը: Այն միայն պոլիտեխնիկի բակից է տեսանելի:

- Ի դեպ` պոլիտեխնիկի մասին. մի առիթով դուք ասել եք` իսկական տղամարդը պիտի պոլիտեխնիկն ավարտի:

- Անպայման: Ընդ որում լավ սովորի: Ես որ նախագահ լինեի, այդպիսի հրաման կտայի, որ հայ տղամարդկանց մեծամասնությունը պոլիտեխնիկում սովորեն, գոնե պետական և քաղաքական գործիչները:

- Ինչո՞ւ:

- Այդ դեպքում ահագին սխալներ թույլ չէինք տա, տղամարդը մինչև գիշերն անքուն գծագիր չգծի, ես նրան չեմ հավատում` ինչ թեմայից էլ խոսի` գիտությունից, փիլիսոփայությունից, թե քաղաքականությունից:

Ճարտարագիտական կրթությունը զարգացնում է ռացիոնալ մտածողությունը: Սա իմ սուբյեկտիվ կարծիքն է: Հարց տվեք ինձ:

- Ահա, տեսնո՞ւմ ես, իսկ քիչ առաջ չէիր ուզում,- խոսակցությանը ժպտալով միջամտում է շինարարության ղեկավար Ալբերտ Կարախանյանը:

- Պարոն Մեսչյան, ո՞ր թվականից եք սկսել նախագծային աշխատանքները:

- 1987 թ. որոշվեց, որ կցակառույց պիտի արվի, բայց դա նախագծային համեստ առաջադրանք էր, քանի որ ֆինանսավորման խնդիր կար: Շինարարության մի մասը` կամարաշար հատվածը, կառուցեցինք խորհրդային տարիներին, սակայն երկրաշարժի հետևանքով աշխատանքներն ընդհատվեցին:

- Իսկ ինչպե՞ս ստացաք երկրորդ առաջարկը, որքան գիտեմ` դուք այդ ժամանակ ԱՄՆ-ում էիք:

- Ի դեպ երբ ինձ առաջարկեցին, կարծում էին` Բոստոնում եմ, բայց արդեն վերադարձել էի:

- Այսինքն ձեր վերադարձը համընկավ առաջարկի հե՞տ: /images/stories/N169/10%20page%20Meschyan1.jpg

- Սա թերևս իմ կյանքի երջանիկ համընկնումներից մեկն էր:

- Այս հանդիպումն էլ իմ կյանքի երջանիկ համընկնումներից է... Հայաստանում սա ձեր ո՞րերորդ նախագիծն է:

- Չորրորդ, իսկ իմ կյանքի 11-րդ կառույցն է: Սրանով ես ինձ բավարարված և կայացած եմ զգում: Եթե շարունակվի այնպես, ինչպես մենք ենք ուզում, սա կլինի դարի գլուխգործոց, գլուխ չեմ գովում, իսկապես և ճարտարագիտական, և կառուցման որակի տեսանկյուններից յուրահատուկ շենք է, ընդ որում, ոչ միայն Հայաստանի սահմաններում: Վերջերս մի իտալացի էր եկել, ապշել էր` այս ամենը տեսնելով: Սա արժեք է, որն արդեն ազգային պատկանելություն չունի: Ընդ որում մի մարդու աշխատանք չէ, այս գործին լծված է 400 մարդ` այդ թվում վարպետներ և բանվորներ, որոնց մասին չգիտես ինչու, վերջին ժամանակներս մոռանում ենք: Եվ կարիք չկա անընդհատ շեշտելու, թե Հայաստանում լավ վարպետներ չկան, վստահորեն ասում եմ` լավ շինարար-վարպետներ այսօր կան և այն էլ շատ, պարզապես պետք է նրանց գործ տալ և լավ վարձատրել: Շենք կառուցելը, շինարարության արժևորումը Հայաստանում շատ թերի են: Հավաքվում են մարդիկ` շինարարներ, արժեք են ստեղծում, տուն են պահում: Վերջին տարիներին Երևանում այսքան շինարարություն է կատարվել, վարպետի, բանվորի, շինարարի մասին ինչքա՞ն ենք լրատվամիջոցներում կարդացել... Ի՞նչ են ցուցադրում հեռուստատեսությամբ, երգեր` լավ կամ վատ, ապա` որտեղ ում են ծեծել կամ սպանել, քանի տուն են կողոպտել և... սերիալներ: Կարծես շինարարական արժեքը Հայաստանում գոյություն չունի: Ախր շենք կառուցելը մարդկային միջավայր կառուցել է, այն, ինչ մենք անում ենք, միայն շենքը չէ, աշխատող մարդիկ են` իրենց ճակատագրերով, իրենց հպարտությամբ, որ մասնակից են ինչ-որ արժեքի ստեղծման: Նրանք պիտի լինեն առաջին տեղում, ավելի իմաստավոր և կարևոր կլինի նրանց պատմածն իրենց աշխատանքի մասին, քան իմ փիլիսոփայական մտքերը: Ինձ շատ է հուզում և մտահոգում, որ իրական արժեքների մասին այսօր Հայաստանում չի խոսվում, էկրանն ու թերթերը լցնում ենք միայն վատ բաներով: Թերթերը բացում ես` ուզում ես կախվել, այնպիսի տպավորություն է, որ կյանքը կանգ է առել, ոչ շենք է կառուցվում, ոչ երեխա է ծնվում, ամեն ինչ շատ վատ է, գնացեք կախվեք: Այդ կարծրատիպը խախտելու համար պետք է շփվեք այն մարդկանց հետ, ովքեր արժեք են ստեղծում, ովքեր«մեյդանումե չեն, այլ առավոտյան սուս ու փուս արթնանում են, գալիս գործի, երեկոյան մթան հետ տուն վերադառնում, լվացվում են, երեխեքին կերակրում, պառկում քնելու: Կարգին մարդիկ նրանք են: Իսկ ես գծողներից եմ:

- Նոր մասնաշենքն ի՞նչ բաժիններից է բաղկացած լինելու:

- Մենք Մատենադարանի համար պետք է ապահովենք երկու գործառույթ` հարմարավետություն և ապահովություն: Ապահովությունը ստեղծվելու է երեքհարկանի բունկերի միջոցով, որն ունի աստիճանավանդակ և վերելակ:

Բունկերն ունի ներքին ընթերցասրահ` այն գրքերի համար, որոնք ոչ մի դեպքում այնտեղից չպետք է դուրս տարվեն: Բայց վիրտուալ մատենադարանը, որի սերվերը գտնվում է բունկերում, հնարավորություն կտա ուսումնասիրել մատյանների վիրտուալ տարբերակները: Ապա գրապահարաններն են` 30000 գրքի համար: Միջանցքի վերջում գտնվում է«մատուռըե` ապակե դռնով, որտեղ պետք է պահպանվի Սուրբ գիրքը, ի դեպ այն պետք է հանվի նախագահների երդման արարողության ժամանակ: Ունենք տպագիր գրականության բաժին, մամուլի բաժին: Իհարկե ամենակարևոր բլոկը ձեռագրատունն է, արխիվը, գիտաշխատողների սենյակները, վարչական մասը (նախկին մասնաշենքից տեղափոխվելու է այստեղ), համակարգչային և թվայնացման բաժինները, բավականին շքեղ ընթերցասրահ ունենք, 220 տեղանոց դահլիճ: Գիտահետազոտական ինստիտուտի դասական տարբերակի ներքին կառուցվածքը բավականին գրագետ ձևով պահպանված է, ամենակարևորը` բավարարում է Մատենադարանի պահանջները, համենայնդեպս այն ծավալները, որոնք մենք ստեղծում ենք, առաջիկա 20 տարում Մատենադարանի բնականոն գործունեության համար բավարար կլինի: - Ինչո՞վ եք առաջնորդվել ճարտարապետական լուծումներ փնտրելիս:

- Իմիջիայլոց 21-րդ դարի ճարտարապետական հնարքներն օգտագործելու մեծ գայթակղություն կար` բարձր, մեծ ապակիներ և այլն, բայց մտածեցի` ավելի ազնիվ և արդարացի կլինի, եթե ոչինչ չհնարեմ, այլ ուղղակի շարունակեմ գլխավոր մասնաշենքը: Ձևավորելիս հաշվի է առնվել այն հանգամանքը, որ սա համենայնդեպս թանգարան չէ, այլ ինստիտուտ: Գրքի նկատմամբ վերաբերմունքը պարտադրում է, որ ճարտապետական լուծումները լինեն համաչափ: Նախասրահի հատակը և գրանիտե սյուները նմանվելու են Զվարթնոց տաճարին: Ի դեպ շենքը իրականում չորս անգամ ավելի մեծ է, քան երևում է. երեք քառորդը մխրճված է ժայռերի մեջ: Դրանով մենք կրճատել ենք տեսողական ծավալը:

- Ո՞րն է լինելու Մատենադարանի հին մասնաշենքի գործառույթը:

- Մեր նպատակն է` ավելացնել ցուցասրահները, քանի որ դրանք շատ սահմանափակ են: Մատենադարանի հին մասնաշենքը կդառնա թանգարան-ցուցասրահ:

- Ե՞րբ է նախատեսված շինարարության ավարտը:

- Ոչ թե կարծում ենք կամ մտածում ենք, այլ բացումը միանշանակ լինելու է սեպտեմբերի 21-ին` Անկախության 20-ամյակի օրը: Կարծում եմ` սա ամենալուրջ ազգային օբյեկտն է, դարի կառույց, որն իսկապես կդառնա հայկական խորհրդանիշ: Ես ասում եմ ոչ թե ազգային սնափառությունից ելնելով, այլ անկանխակալ գնահատմամբ:

- Ձեր հանդիսատեսն անհամբեր սպասում է, թե Մեսչյանը երբ է ավարտելու շինարարությունը, որ դարձյալ կիթառը վերցնի ձեռքը: Քանի որ գիտենք` շինարարությամբ զբաղվելու ժամանակ կիթառն ու երգը մի կողմ եք թողնում: - Մեսչյանն այլևս չի երգելու, նա գնալու է Անտառաշեն` ձի պահելու, իմիջիայլոց հանաք չեմ անում, ամենայն լրջությամբ եմ ասում: Էնքան երգող կա, թող երգեն, էլի:

- Իսկ Մեսչյանն ինչի՞ց է վախենում:

- Ամենից շատ վախենում եմ պարապ մարդուց, զբաղված մարդը ժամանակ չունի ցույցի գնալու, ժամանակ չունի բամբասելու, շենքի բակում նստելու և բողոքելով նարդի խաղալու: Ամեն ինչ սկսվում է նրանից, թե ինչ ենք անում այս կյանքում, ինչպես է սկսվում մեր օրը: Եկեք դա արժևորենք: Եթե դա արժևորես, ուրեմն և հայրենասեր կլինես, և մտավորական: Եթե դու մի բան ես անում` երկիրն էլ է ոտքի կանգնում: Կյանքը շատ պարզ է. աշխատում ես` լավ ես ապրում, չես աշխատում` վատ ես ապրում: Աշխատում ես` լավ քաղաքացի ես, ազգասեր ես, լավ ծնող ես:

Edited by Em
Link to comment
Share on other sites

  • 1 year later...

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Loading...
×
×
  • Create New...