Takoush Posted April 9, 2008 Report Share Posted April 9, 2008 (edited) ՍՄԲԱՏ ՇԱՀԱԶԻԶ ԿԵԱՆՔԸ Շահազիզ ծնած է Աշտարակ գիւղին մէջ 1841ին։ Հայրը քահանայ էր եւ ինք վեց եղբայրներու կրտսերն էր. 10ը տարեկանին կ՚ուղարկուի Մոսկուայի Լազարեան Ճեմարանը, որուն ընթացքը կ՚աւարտէ 1862ին։ Շատ փայլուն ուսանող մը կ՚ըլլայ եւ իր անունը միշտ կը գրուի դպրոցի պատուոյ տախտակին վրայ։ Երբ կ՚աւարտէ՝ դպրոցի վարչութիւնը զինք կը պահէ իբրեւ ուսուցիչ։ Սմբատ Շահազիզ ուսանողական տարիներուն իսկ գրական փորձեր կ՚ընէ, ներշնչուելով Պատկանեանի բանաստեղծութիւններէն եւ Խ. Աբովեանի նոր լոյս տեսած «Վէրք Հայաստանի»էն։ Ինքնաշխատութեամբ պատրաստուելով՝ քննութիւն կ՚անցնէ Փեթերսպուրկի համալսարանի արեւելագիտական ճիւղէն եւ կը ստանայ գիտական աստիճան։ Այս վկայականը իրեն իրաւունք կու տայ Լազարեան Ճեմարանի բարձր դասարաններուն մէջ ալ դասախօսելու, գլխաւորաբար հայերէն (գրաբար եւ աշխարհաբար)։ Ամբողջ 35 տարի (1862-1897) անդադար կը պաշտօնավարէ Ճեմարանի մէջ, խաղաղ կեանք մը ապրելով։ Նոյն ատեն կ՚աշխատակցէր «Հիւսիսափայլ»ին, որուն մէջ տպուած իր գրութիւնները հետզհետէ որոշ ժողովրդականութիւն ապահովեցին իր անունին։ Ս. Շահազիզ ունեցաւ նաեւ հասարակական գործունէութիւն։ Այսպէս, դարձաւ նախագահը «Որբախնամ Ընկերութեան», որուն պարտականութիւնն էր օգնութեան հասնիլ Համիտեան կոտորածներէն ազատած եւ իբրեւ գաղթական Հայաստան ապաստանած որբերուն։ Անշուշտ Շահազիզ այս գործին գլուխը անցաւ լազարեան Ճեմարանը ձգելէն ետք, այսինքն 1898էն ետք։ Մեռաւ 1907ին, Մոսկուայի մէջ, եւ հոն ալ թաղուեցաւ իր սիրելի բարեկամ Ս. Նազարեանցի կողքին։ ԳՈՐԾԵՐԸ Արձակներ եւ բանաստեղծութիւններ։ 1. ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹԻՒՆՆԵՐ՝ «Ազատութեան Ժամեր» (1860, Մոսկուա)։ Կը պարունակէ 15 աշխարհաբար եւ 8 գրաբար ոտանաւորներ։ 2. «Լեւոնի Վիշտը»՝ ընդարձակ պոէմա մը, բաժնուած չորս մասերու (1865, Մոսկուա)։ ԱՐՁԱԿ ԷՋԵՐ.— Այս շարքին մէջ կը գտնենք հրապարակախօսական յօդուածներ, ազգային տօներու առթիւ գրուացքներ եւ նամակներ։ ԳՐԱԿԱՆ ՅԱՏԿԱՆԻՇԵՐ Մանկավարժ, հանրային գործիչ, հրապարակագիր եւ բանաստեղծ։ Անշուշտ ամենէն աւելի Շահազիզ կը յիշուի իբրեւ բանաստեղծ, որ արեւելահայ գրականութեան մէջ գրեց առաջին մաքուր աշխարհաբար բանաստեղծութիւնները, ամբողջապէս զերծ գրաբարի ազդեցութենէն։ Edited April 9, 2008 by Takoush Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Takoush Posted April 9, 2008 Author Report Share Posted April 9, 2008 (edited) Ե Ր Ա Զ Ես լըսեցի մի անոյշ ձայն, — Իմ ծերացած մօր մօտ էր — Փայլեց նըշոյլ ուրախութեան, Բայց ափսո՜ս, որ երազ էր։ Կարկաչահոս աղբիւրն այնտեղ Թաւալում էր մարգարիտ, — Նա յստակ էր որպէս բիւրեղ, Այն երա՜զ էր ցնորամիտ։ Եւ մեղեդին տխուր, մայրենի Յիշեց մանկութեան օրեր. Մօրըս համբոյրն ես ըզգացի Ա՜խ, ափսո՜ս, որ երազ էր։ Կուրծքին սեղմեց կարօտագին, Աչքերս սրբեց — շատ թաց էր, — Բայց արտասուքս գընում էին... Ա՜խ, այդ ինչո՜ւ երազ էր։ ՍՄԲԱՏ ՇԱՀԱԶԻԶ Edited April 9, 2008 by Takoush Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Recommended Posts
Join the conversation
You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.