Heathen Wedding At Garni

[Arpa]

A delightful story.

 

Note the highlight below where it says-”The wedding car was decorated with red blue and PURPLE.

For the uninitiated some dictionaries define tsirani/apricot color as purple. Why?We have spoken about this on various times, here is one;

http://hyeforum.com/index.php?showtopic=12093&hl=purple

====

 

HEATHEN WEDDING IN GARNI

A1+ 09 January, 2008

"I shall profess heathenism for the rest of my life.

It doesn't contradict my nationality. I associate heathenism with

patriotism," 23-year-old Ellen told A1+. Ellen got married last

year. The heathen wedding took place in the pagan temple of Garni

devoted to Mihr-the God of the Sun in Armenian mythology.

The spouses had decided to marry on September 22 as it is the day

of autumnal equinox. Besides, the magnetic field is very strong on

that day. Unfortunately, they were unable to perform a wedding on

September 22.

Nevertheless, the wedding ceremony took place at 1.00 p.m. on Sunday

as they had arranged beforehand.

The couple attached great importance to the date as Sunday is the

day of the Sun, and positive charged accumulate on that day.

Early in the morning the fiance, Karen, went to Ellen's house with

his relatives. There was Armenian traditional cognac, sweets, gata

and pomegranate in the wedding baskets.

At Ellen's request, they didn't put "bananas, pine-apples and other

citric plants."

"I put on my wedding gown. They twirled the bridal veil for seven

times and my brother helped me put on the shoes. We performed the

traditional rituals.

The wedding did not greatly differ from Armenian weddings.

"I didn't wear a white wedding-dress though Karen's mother didn't like

the idea. I wore a national costume, Armenian taraz. I think the idea

of wearing white dresses is imitated. It is taken from Europe and I

don't endorse it," Ellen said.

Ellen was dressed in purple. Karen's clothes were also original. A

fylfot was embroidered on the back of his shirt. It symbolizes the

towers of Ani.

The wedding car was decorated with red, blue and purple ribbons which waved from the wind.

The wedding party was received by five priests in Garni. They went up

to the couple and gave them advice. The guests danced under kochari

(Armenian national circular dance). Meanwhile one of the priests raised

his right hand, greeted the party and passed to the main ceremony. A

fire was burning in the fane.

The couple drank wine. Each guest took a piece of wood and stoked

the fire by the priest's order.

"When the fire was dousing they made a sacrifice for gods to

endorse our wedding. As I am against animal slaughter they only

cut a lamb's ear. Then they made a sign on our foreheads with the

blood." The ceremony was followed by the traditional kochari and the

guests made a round dance chaining the couple. All the presentees,

our relatives, guests, priests and tourists danced to the music of

kochari," Ellen said.

 

 

 

[MosJan]

PURPLE - da buzandatsineri tagavorakan guyn' ne

 

 

hetaqrqir k@liner tesnel / nerka g@tnvel iys amenin

[Zartonk]

The royal purple traces its origins to the coveted Phoenician dye, in fact historically rivaled in value and demand by the Armenian red.

[MosJan]

The royal purple traces its origins to the coveted Phoenician dye, in fact historically rivaled in value and demand by the Armenian red.

 

 

Zartonq jan xosq@ Worthan Karmri masin e ??

[Arpa]

Zartonq jan xosq@ Worthan Karmri masin e ??

Voch MosJan, Zartonk @ jish t e.

Vordan karmir@ karmir e or statsvi vordan mijatits or bnik e Hayastani. Yerbemn Latineren Cochineal n hamarvi bayts sa Meqsiqakan mi mijat e yew nra karmir@ vordan karmiri nman paytzar che.

Isk inch veriaberi Tsirani yev purple, sa bolorovin anhimn e . Inchpes asinq purple@ statsvi Libananyan tsovayin khetsits, sa aynqan hargi yev tang e or miayn haroust aznvakanner@ karogh en stanal. Ouremn sa yeghats e arqayakan gouyn minj na khorqin manishaki gouyn e. Ouremn inchou vomanq tsiranin targmanen ibr purple qani or yerkousn el arqayakan yerangner en. Kardanq te inchpes mer avaganin tsirani hagoust ein hagnoum yev Yevropakan avaganin hagneyin purple. Nayev tes boudayakan avagani -i zgest@ or tsirarni e teyev nranq kochen safran /saffron. Nayev nkatir te Araberenov safra nshanaki deghin/yellow vorteghits sulfur/tstoumb..

Purple @ sa e. Tsarini-i vorqan nmani? http://www.wiseguysynth.com/larry/cable/purple_detail.jpg

Mite yes kor em?

Inchpes sa nmani svor?

http://groups.wfu.edu/ModelUN/images/Cover/Oranges.jpg

http://www.greentales.com/files/apricot.jpg

HG. Yerbemn tsirani nayev nshanaki karmir. Sra pat jar@ or Parskeren yev Araberen vard/ward nshanaki karmir , te inchpes yerbemn Mamikonean Vardani kochenq Karmir Vardan. Sranq bolorn al “vordan karmiri” het kap ounen Latinerenov ordan karmir@ janachvi ibr “carmin“. Karmiri het nouynahounch e?

Edited March 13, 2008 by Zartonk

[Johannes]

The "kirmizi" (red) word in arabic, should be the same our Karmir. Notice that in arabic spelling a single dot (.) changes the letter from "R" to "Z".

قرمير

قرميز

[Arpa]

The "kirmizi" (red) word in arabic, should be the same our Karmir. Notice that in arabic spelling a single dot (.) changes the letter from "R" to "Z".

قرمير

قرميز

Երեւի այդ բառը բնիկ Պարսկերէն է: Իմ բառարանը չի վէրագրի Արաբերէնի: Աճառեանն ալ վկայէ: Գուցէ Հայերէնից փոխարեալ: Ավելիով սոյն բառարանը նշէ նաեւ Լեհերէն "kermes", Latineren "carmin" yev "cochineal", նման Աճառեան ը որ նաեւ նշէ նրանց:

Ըստ աղբիւրներու որդան ը բնիկ Հայկական, Արարատեան է, կէրմէս ը Լեհական, եւ գոչինիլ ը Մեքսիկական:

Edited March 8, 2008 by Arpa

[Johannes]

Երեւի այդ բառը բնիկ Պարսկերէն է: Իմ բառարանը չի վերագրի Արաբերէնի: Աճառեանն ալ վկայէ: Գուցէ Հայերէնից փոխարեալ: Աւելիով. սոյն բառարանը նշէ նաեւ Լեհերէն "kermes", Latineren "carmin" yev "cochineal", նման Աճառեան ը որ նաեւ նշէ նրանց:

Ըստ աղբիւրներու որդան ը բնիկ Հայկական, Արարատեան է, կէրմէս ը Լեհական, եւ գոչինիլ ը Մեքսիկական:

 

Ցաւօք, պարսկերէն չի գիտեմ: Լեհերէն Kermes-ը հաւանաբար ծագած է «կարմիզի-կըրմըզի» բառից, եթէ մտաբերենք հայ վաճառական գաղութները, որ կը տարածուէին Հնդկաստանէն մինչ Լեհաստան: Լեհ թագաւորներ առանձնաշնորհումներ տուած են հայոց, որպէսզի ծաղկի առեւտուրը: Սա բոլորը տեղի ունեցած լինելու է, Անիի անկումից ետքը. կանուխ միջնադարում: Լատիներէն Carmin-ը նման է հայոց «կարմիր»-ին:

 

 

[MosJan]

qich konfused yeghats eyi es nor degherits heto hima aveli xarrnetsiq indz - hiam banits durs e galis vro karmir@ tsiranaguyn e - ? isk tsiranaguyn@ Manushakaguyn/Tanaqaguyn ??

 

el urish inch portsanq uneq im g@lxin ?/

 

 

vorqanov yes em handipel - MAnushakaguyn / Tanaqaguyn@ da byuzandfakan Arqaakan guyn e inchpes mez mot Tsiranin - n@rants tagavori userin yeghel e tanaqa/manushakaguyn@ - isk mer HAy Arqaneri ( yev miyayn Arqaneri ) userin yeghel e TSiranin ( tsiranaguyn ) - hetaqrqir e nayev iyn vor mi qani n@karner ur patkervbats en arajin q@ristonya s@rber@ qanhannaner@ ter hayrer@ - n@ranq nuynpes hagats en manushaka/tanqaguyn zgest ( paraja ?? )

 

TSirnaguyn + Tanaqa/Manushakaguyn = espes vor nayel Los Angelosi Lakers@ nuynpes Tagavorakan guyner uni hagvats yes el asum em inchu em drants xagher@ sirum

 

http://thenastyboys.files.wordpress.com/2007/06/garnett-lakers.jpg

[Arpa]

[/font]

 

Ցաւօք, պարսկերէն չի գիտեմ: Լեհերէն Kermes-ը հաւանաբար ծագած է «կարմիզի-կըրմըզի» բառից, եթէ մտաբերենք հայ վաճառական գաղութները, որ կը տարածուէին Հնդկաստանէն մինչ Լեհաստան: Լեհ թագաւորներ առանձնաշնորհումներ տուած են հայոց, որպէսզի ծաղկի առեւտուրը: Սա բոլորը տեղի ունեցած լինելու է, Անիի անկումից ետքը. կանուխ միջնադարում: Լատիներէն Carmin-ը նման է հայոց «կարմիր»-ին:

“Երանի թէ , մի օր յանկարծ Քանաքերից իջնէիր, Եւ քո սիրած Նորքում կանքնած Երեւանին նայէիր….” :ap:

Երանի թէ մի օր յանկարծ մեր մշակոյթի արժէքը գիտնայինք եւ սովորէինք!!! Գուցէ, այն ատեն կարողանայինք աշխարհին ալ սովորէցնել թէ ինչպէս մեր մշակոյթը տարածուել է Լոնդոնից,Լեհաստան… մինչեւ(sri)Լանկա :

Edited March 8, 2008 by Arpa

[Arpa]

qich konfused yeghats eyi es nor degherits heto hima aveli xarrnetsiq indz - hiam banits durs e galis vro karmir@ tsiranaguyn e - ? isk tsiranaguyn@ Manushakaguyn/Tanaqaguyn ??

==

Voch, voch Mosjan

Khndrem nerir indz or norits asem.

Purple@ yerbeq tsirani chpiti nshanaki. Purple @ maninshakaguyn e isk tsiranin voski.

Mer angragir yev anget targmanichner@ Purple@, maniishakagouyn, tanakagouyn@ targmanen, yev kam Tsirani-n targmanoum ibr purple, parzapes himnvats e ayd iroghoutyan vera ormer arqayakan yerang@ tsirani e isk Yevropatsineri arqayakan@ purple. Sa yerangagitakan gitakan voch mi him ouni ayl parzapes mshagutayin. Khndrem nerir or krknem. Mer Arqayakan yerang@ tsirani e, Yevropatsineri arqayakan yerang@ purple e. Ouremn mer anget ayspes kochyal lezvabanner@ srants aytpes targmanen

Yerani te mer ayspes kochyal Hay lezvabanne@ Hayeren sovoren inchpes nayev Yevropakan mshakuyt sovoren te inchou mer lezvov vard nshanaki “PINK” yev nrants lezvov - karmir/rouge-russo-rosso-red.

Sa nshanaki te Hayastani varder@ PINK/VARDAGUYN en yeghats? :ap:

Miyayn mi ban e petq. Ayrel ayd bolor bararanner@ or asen Tsranin havasari “purple”i.

Vor kheghkatak lezvaget kochetsyal@ aydpes e targmanel?

Parzapes, qani mer arqayakan guyn@ tsirani e yev irants@ purple, sa chi nshanaki or nranq nuyn yerangnern en. Islamakan azkayin yerang@ kanach e, yev shat m@ Afrikakan arqayakan yerangner@ sev en. Ouremn tsiranin nshanaki kanach kam sev?

Tsiranin misht tsirani-voski** e yeghel minchev menq handipetsinq khachakirnerin irants “purple“ drosherov?

** Menq arden khosel enq Tsiran-voskou masin te inches na nman e Parskeren “zar=gold” I het.

Johannes@ mez asats te “tsiran”@ “chir” -i mi tarberakn e., inchpes “chir our chamich”.

Ուրեմն Johannes, եթէ չիրը ծիր ի նախաբանն է, հապա ինչպէս թարգմանել ՉԱՄԻՉ ը , այսինքն ԾԱՄԻԾ?

Edited March 8, 2008 by Arpa

[MosJan]

OK Hima yeghav

te che Molorvel eyi norits

 

imijiylots Tsirani 3 Tsarer@ TSaxkel en mer bakum - tesnes inch geghetskutyun e, yete yeghanakner@ espes sharunakven, achqis bavakanin lav TsoGol enq unenalu

[Ashot]

Mos jan, k@x@ntrem vorpesi nkares yev post anes!!! Anchap shnorhakalutsyun!!!

[Zartonk]

The "kirmizi" (red) word in arabic, should be the same our Karmir. Notice that in arabic spelling a single dot (.) changes the letter from "R" to "Z".

قرمير

قرميز

 

Great observation

 

[Arpa]

The "kirmizi" (red) word in arabic, should be the same our Karmir. Notice that in arabic spelling a single dot (.) changes the letter from "R" to "Z".

قرمير

قرميز

This phenomenon is more common than we think.

I can’t show any specific ones here, but Ajarian cites many such cases and explains why certain words and names are what they are today.

Let’s take a few letters of the AybBenGim and see. This phenomenon is not limited to either manuscript or print material, but to both.

If the mouth of the letter գ seems to open downward it may be taken ղ if the head of գ is not a complete circle it may be taken as դ if it seems to broken at bottom if the middle line of the letter բ is indistinct it can be taken for ր. All these can happen in reverse as well like if the

ր seems to have a middle projection, a speck or smear, it may be take for բ

Use your imagination and see how many such can happen.

This is not limited to Armenian letters, it can happen to many other foreign letters as well.

PS. BTW Johannes, what is the Arabic name for apricot? Is it "zardal" as in the Persian? In street slang some people call it "mishmosh". :ap:

Edited March 9, 2008 by Arpa

[Arpa]

Of course, this debate will not be complete if were not to talk about the COLOR ORANGE Narnjaguyn/ ՆԱՐՆՋԱԳՈՅՆ.

Observe that the color of orange is at least one degree darker than the color of Apricot. Below see where the author says “rust color”. He also refers to “anar/nar” the Persian /Arabic name for pomegranate ՆՈՒՌ. That may be our next project.

Also the author who seems to be of hrya origin refers to the Perso-English dictionary by S. Haim, which I have, who in turn sounds like hrya.

For the longest time we have assumed that the orange is of Chinese origin and that the name is in fact na-rinj. What else is new? The entire world tells us that Apricot/ԾԻՐԱՆis also of Chinese origin. Not to forget the Chinsesէ origin of the Mamikoneans

Observe where the mentions that “narinj/նարինջ” is the “bitter sour” variety while “portugal” is the sweet variety.

PS. Dear Zartonk. I must confess that I stole that image of the Apricot from your post. Can you please place an orange next to it so we can compare colors an spectra? Thank you.

=====

Narangi and Porteghal

By Guive Mirfendereski

Bowlful of fruity meaning: Part 2

December 12, 2005

iranian.com

The narangi (variation: narengi) that adorns my fruit bowl this time of year is also a perennial favorite. As a child, I often raided the hospitality room and polished bowlful of the fruit in short order. In Istanbul, I recall, I’d eat an entire bagful of the stuff on the way back from the market!

There is no single meaning for narangi in English. Take your pick from among mandarin, tangerine, clementine and others and, as the line from a Billy Joel song paraphrases, “it is all narangi to me!” There reason for this is simple. The Occidental names for this fruit rely on the distinguishing marks of geography (places of origin like China or Tangiers) or the people who developed or introduced a particular variety (such as the French missionary in Africa, Father Clement). But in Persian the fruit narangi gets its name from one thing that all narangis, regardless of origin, share -- the color orange.

The etymology of narangi is fascinating. Before I begin on this explication, I remind the reader of the conclusion of the earlier piece (Part I) that anar in Persian meant the color of metal rust (brownish-red) whence derived the Persian name for the fruit anar (pomegranate) and Arabic anNar for fire.

I believe the fruit name narangi derived its name from the combination of the Persian anar (rust-color) and rang-i (color). It eventually became narangi for the name of the fruit and also for the color orange. In Farsi we recognize the word narenji as the name for the color “orange,” which narenji derived from the Persian narangi, from the Persian citrus fruit narang. However, the Persian citrus fruit known as narang was not the fruit presently known as narangi. The word narang applied to a fruit we know presently in its Arabicized form of narenj, a sour orange.

The word narang (narenj) was therefore the earliest Persian word for today’s fruit that we call in Farsi and some other languages as porteghal (sweet orange). According to a source introduced to me by the Iranian scholar M. Saadat-Noury, the term porteghal or a variation of it is in use in more than a dozen languages, including Amharic, Arabic, Bulgarian, Farsi, Gaelic, Georgian, Greek, Romanian and Turkish (See http://www.uni-raz.at/~katzer/engl/ Citr_sin.html). According to this source, this variety of the citrus fruit (sweet orange) derives its name from the country of its origin Portugal. The country of Portugal got its name from the ancient Roman name of Portus Cale for the city and region of Porto.

The aforementioned connection of Portugal with sweet orange (porteghal) is further buttressed by the fact that there is actually a variety of the fruit called “Portugal orange” as there is one called Seville orange, which is actually closer in taste (bitter/sour) to the Iranian narenj. Because of these connections to the country of Portugal, I am therefore reluctant to go beyond the mere fantasy that perhaps the term porteghal, too, may have originated in Iran, and quite separately from the Portugal connection. Many years ago, I had heard or read somewhere that the term porteghal derived form the Persian por for “full,” and teghal (or toghal) for “seeds” in an Iranian dialect, perhaps Tabari or Giylaki. I have not been able to reconfirm this and therefore leave it out there for further speculation by others.

In Portugal, however, the name for the fruit orange is Laranja, Laranja doce for sweet orange. In Spain, the fruit is called naranja. Either way, my suspicion is that the fruit arrived on the Iberian Peninsula by the Moors, who brought there the word narenj, the Arabicized of the Persian narang. The influence of narang as the name for the color “orange” is present in such formations as pomaranc or variation of it in Czech, Polish, Slovak and Slovenian languages – in all the term translates to “orange color apple.” In Dutch, German, Russian and other languages the name for the fruit “orange” is apfelsine, in which the reference is to “Sina/China apple.” In Spanish, bluntly, sweet orange is known also as “naranja china.”

In Sanskrit the word for the fruit orange was naranga, as it is in Hindi (narangi), Urdu (narangi) and Gujarati (naringi) In the Caucasus, it is narich and narinjh in Armenian, narinc in Azari, and narinjhis in Georgian.

It is mentioned by the aforementioned orange website that the word naranga probably was not originally a Sanskrit word. This said, then probably the word entered into Sanskrit from the Persian. While the fruit “orange” itself is said variously to have originated from northern India (Oxford E.D.) or from the Malay area in Southeast Asia (Encyclopaedia Britannica), where in Malayalam the fruit “orange” is called narakam, northern Iran is (or used to be in my childhood) a very productive citrus bearing area. There is no reason to believe that the fruit orange (narang) would not have emanated from ancient Iran.

Regardless of where the fruit orange grew or whence it came or spread, it is a point of Iranian pride to point once again to yet another case of the Persian in English. The word for the fruit and color “orange,” according to Oxford English Dictionary, ultimately derives from the Persian narang.

I close this foray into language and meaning with an assignment of sorts as if conducting a class in the subject. Here is the inquiry: In light of the matters discussed in the essays on Anar and this one, is the English word henna of Persian origin? Here is what I believe and if it is sufficiently convincing then the answer for now must be in the affirmative. If there is another point of view, I am all ears.

The Oxford English Dictionary says that henna is from the Arabic, as does the Farsi-Inglisi Haim Dictionary. That said, is henna existentially Arabic or has gone into Arabic from Persian? In Farsi we say hana, sounding it like hava, for air. It is a plant (Egyptian Privet, Lawsonia inermis), whose leaves and shoots are used to make cosmetics or to dye parts of the body reddish orange. In Iran, nails and hair are often dyed with hana. The act of applying hana has varying verb forms -- hana bastan (to bind in hana), hana gozashtan (to apply hana) and hana nahadan (to place hana). All three verbs are Persian and there is no verb-conjugated form of hana.

This indicates to me that the status of hana in Persian is a noun, with the term hanai-i as its sole derivative meaning “color of hana.” Perhaps the earliest, possibly pre-Islamic, use of hana in Persia is evidenced in the ceremony of hana bandan. According to Haim, hana bandan (literally, binding in hana) is the feast on the eve of a wedding-day, celebrated by the groom’s side and it is so called because the bridegroom’s side sends hana for the bride. Among the Persian Jews (who were in Iran long before Islam showed up) the hana bandan is celebrated by the bride’s family.

Having briefly place hana in the Persian cultural context, here is why I think the word is of Persian origin. The color of hana is similar to that of anar (pomegranate) and narang (narenj, sour orange). Because I have established already that both came from the proto-word anarang (color of rust, anar), I am inclined to postulate that hana too must have contained some reference to “rust.” The Persian word for iron is ahan. This substance would have been known to the early man in its naturally occurring oxidized (rusted) state. If anar meant rust (as I have postulated) then ahan-anar would have been “iron rust.” From that would have come ahan-anar-rangi the ultimate proto-word for items that were orange, reddish yellow, brownish red in color.

About

Guive Mirfendereski is a professorial lecturer in international relations and law and is the principal artisan at trapworks.com. Born in Tehran in 1952, he is a graduate of Georgetown University's College of Arts and Sciences (BA), Tufts University's Fletcher School (PhD, MALD, MA) and Boston College Law School (JD). He is the author of A Diplomatic History of the Caspian Sea >>> Features in iranian.com

Edited March 9, 2008 by Arpa

[Johannes]

Ուրեմն Johannes, եթէ չիրը ծիր ի նախաբանն է, հապա ինչպէս թարգմանել ՉԱՄԻՉ ը , այսինքն ԾԱՄԻԾ?

 

Ծամիծ չէ, այլ ծամիչ: Չէ՞ որ չամիչը չորացած պտուղ է, այսինքն չիր, չիրն ալ չոր բառի տարբերակը եթէ համարենք, ապա պէտք է ծամենք, որպէսզի կարելի լինի ուտելը: Մի քիչ էլ կատակելով վերծանեմ:

 

Quotes from "Urartian".-

 

Բայց օգտուելով առիթից, ես կուզէի այստեղ ցոյց տալ նման մի աստուածանուան–ուրարտ. Turan- եւ խոռ. Tiranna- անդրադարձումը հայոց լեզուի մէջ եւ շեշտել այս դէպքում եւս խուռի-սուբարեան առաջնութիւնը ուրարտականի հանդէպ:

Խոռեան (Խուռիտական, Հուռիական) tiranna կամ ^dTiranna նշանակել է «ծիածան»** եւ

դրա աստուածացումը, որից ունենք Նուզիի փաստաթղթերում Ar-tiranna «նուէր Տիրաննայի» յատուկ այրանունը: Ըստ իս այդ tiran- «ծիածան» բառը հեշտութեամբ կարող էր դառնալ հայերէնում «ծիրան» տ>ծ փոխանցմամբ, ինչպէս՝ տատանիմ (տանիմ բայից) եւ ծածանիմ, պիղծ>պղտոր, պարտ (հպարտ, ամպարտաւան)>պարծիմ, աղտեղութիւն//աղծութիւն, կեղտ>կեղծ...բարբառներում՝ տո//ծո, Տրդատ>Ծրդատ եւ այլն եւ այլն: Իսկ հայոց ծիրան-ի բառը հնում նշանակել է «գեղեցիկ կարմիր խառն դեղինի հետ, վարդագոյն ոսկեգոյն, մանուշակագոյն, ծովագոյն, երկնագոյն» (ըստ առձ. բառարանի) եւ ոչ մի կապ չունի ծիրան պտղի հետ: Մեր ժողովուրդը ծիածանին ասում է «կանաչ ու կարմիր» եւ բնական է որ հայոց ծիրանի բառը նախկին tiran- «ծիածան»ից ժառանգած ունենար այդ «կարմիր-դեղին» կամ ժողովրդական «կանաչ ու կարմիր» գոյնը: Միւս ուժեղ յատկանիշը այդ ծիածանի աղեղնաձեւ լինելն է եւ այդ յականիշը պահել են վրացիք ჭირანო čirano (ճիրանո) «լուսնի բակը»:

Ի դէպ վրաց լեզւում ծիրան պտուղը կոչւում է ჭერამი čirami, որ ինչպէս տեսնում ենք տարբերւում է čirano «աղեղ, բակ» բառից թէ իմաստով եւ թէ հնչմամբ: Խոռերէնում tiranna «ծիածան» բառը համարւում է փոխառեալ սումերերէնից (տե'ս Nuzi personal names, էջ 267): Իսկ որ «ծիածանը» կարող է եւ աստուածացուել, այդ ցոյց է տալիս եւ յուն. iris «ծիածան» եւ Irida դիցուհու անունը, որպէս աստուածների համբաւաբերի. Ինչպէս տեսնում ենք խոռ. Tiran- դիցանունը աւելի մօտ է հայոց ծիրան- եւ վրաց čirano բառերին իր ձեւով, քան ուրարտ. Turan դիցանուան ձեւը: Սա եւս գալիս է ասելու, որ հայոց շատ բառեր, թէ յատուկ եւ թէ հասարակ, աւելի շուտ հարաւից*** են, խուռիական (խոռեան) Արիմէ-Շուպրիայից, քան Ուրարտուից:

Ծանօթ. Յովհաննէսի.

*Եթէ հայոց Օննիկ (Աւնիկ) անունը առնչում չունի Հաւնունի նախարարաց տան անուան հետ, կամ արաբ աւն-عون (օգնութիւն) անուան հետ, ապա կարելի առնչել հին Արարատեան Onina կամ Onn անուան: Թերեւս Հաւնիկ-Աւնիկ-Օնիկ նոյնն է ինչ Հաւնունի անունը եւ հին Արարատեան Onina-ն:

** Մեզմէ ոմանք ծիածանը կը ճանաչեն «ծիրանի գօտի» անունով:

***Հայաստանի հարաւ արեւմտեան գաւառներից:

Նկատողում.

-Ծիրան պտուղը ծիրանի գօտիի (ծիածան) նման կանաչ-կարմիր-դեղին եւ կոր է:

-«Չիր»ը, այսինքն չորացած պտուղը, հաւանաբար ծիրան պտուղի անուան առաջին մասէն (ծիր-ճիր) առաջացած է:

 

 

 

PS. BTW Johannes, what is the Arabic name for apricot? Is it "zardal" as in the Persian? In street slang some people call it "mishmosh"

 

Այնպէս գիտենք, արաբ գիրը կարճ ձայնաւորների բացակայութեամբ, կարելի է կարդալ տարբեր ձեւ: Նախապէս տուէլ էի Դամասկոս քաղաքի անունը, որ իմ տրամաբանութեամբ պէտք է արաբներն ալ կարդան Դամաշկ, բայց անոնց մէկը առաջին անգամ կարդացել է Դիմաշկ, այդպէս էլ մնացել է: Դիմաշկ եւ Դամաշկ առանց կարճ ձայնաւորների. գրւում է նոյն ձեւ: Ի դէպ քաղաքի ժողովրդական անունը Շամ է:

 

Այսպէս է եւ մըշմոշ, միշմոշ, միշմիշ, մըշմըշ անունը: Իմ կարծիքով՝ հիմա այստեղ այդքա՜ն սիրուած պտուղը, որից պատրաստւում է յատուկ տափակ խիւս (ռուբ), պէտք է դրսից եկած լինի, քանզի բառը այդքան էլ արաբական չի թւում ինձ: Հաւանաբար քիշմիշ բառի աղաւաղ ձեւն է, բառի երկրորդ վանկի առաջին բաղաձայնը ազդել է առաջին վանկի սկիզբի բաղաձայնին, եւ «ք» դարձել է «մ»: Իսկ թէ քիշմիշ-ը ո՞րն է՝ դու ասա բարեկամ:

 

Սա նմանի, երբ արտադրանքը տայ իր անունը սկզբնական նիւթին: Երեւի Իրանից, կամ Հայաստանից քիշմիշ է եկել, սիրիացիք շատ սիրել են եւ ուզեցել են քիշմիշ «ցանել»:

 

Այս պարագան ինձ յիշեցրեց մի դէպք. դպրոցական վաղ տարիքիցս, երբ ուսուցիչը հարցրեց աշակերտներին, նախապէս տրուած պարտականութեան որպէս հետեւանք, թէ՝ տանը, թաղարում, ի՞նչ են ցանել: Մի սասունցի տղայ էր, պատասխանեց.- «Բարո՛ն, ես mujeddere ցաներ եմ»:

 

Այս կողմեցի հայը լաւ գիտէ. հալէպեան այդ աղքատիկ եւ ոսպով պատրաստւող համով ճաշի անունը: Ոսպին հետ մի քիչ ձաւար, ձէթով եփելէ ետք, վրան աւելացնել տապակած սոխը:

 

Մինչեւ այսօր թղթէ թաշկինակը կը կոչենք clean-x, քանզի առաջին արտադրողը այդ անունը կրում էր: Մինչեւ այսօր փոշի օճառը կոչում ենք tyde, մարմնի ցաւի քսուկը՝ vix, պահածոյի ամանը topper ware, տապակը՝ teffal:

 

Ինչ վերաբերի նարինջ-նարանջ-ին, ապա կայ եւս «թուրանջ-թուրինջ» անուն պտուղ:

 

Իսկ «սերկեւիլ-quinces» պտուղը ի՞նչպէս է ստուգաբանւում: Արաբերէն կոչւում է սաֆարջալ safargal, որն ակնյայտօրէն արաբացուել է, «սաֆար-սեֆեր»-ի վերածելով «սերկ» վանկը: Չլինի՞ Sergeville, այսինքն՝ Սարգիսաշէն (արտադրանք):

 

 

[Johannes]

Իսկ «սերկեւիլ-quinces» պտուղը ի՞նչպէս է ստուգաբանւում: Արաբերէն կոչւում է սաֆարջալ safargal, որն ակնյայտօրէն արաբացուել է, «սաֆար-սեֆեր»-ի վերածելով «սերկ» վանկը: Չլինի՞ Sergeville, այսինքն՝ Սարգիսաշէն (արտադրանք):

Չեմ կարծեր ճիշտ է ստուգաբանումս, քանզի Հանրագիտարանն ասէ, թէ Կարին նահանգի Քղի գաւառի մէջ Սերկեւիլ անունով գիւղ կար, 1909ին ունէր աւելի քան 625 հայ բնակիչ:

 

Դժուար թէ ֆրանսերէն մի բառ, ճանապարհորդեր ու գար ծով ու լեռներէն, եւ գիւղի անուն լինէր Բարձր Հայքի մէջ:

http://www.arak29.am/duringgenocide/index....ame&page=76

Edited March 19, 2008 by Johannes

[Arpa]

QUOTE (Johannes @ Mar 12 2008, 07:02 PM)

Իսկ «սերկեւիլ-quinces» պտուղը ի՞նչպէս է ստուգաբանւում: Արաբերէն կոչւում է սաֆարջալ safargal, որն ակնյայտօրէն արաբացուել է, «սաֆար-սեֆեր»-ի վերածելով «սերկ» վանկը: Չլինի՞ Sergeville, այսինքն՝ Սարգիսաշէն (արտադրանք):

Չեմ կարծեր ճիշտ է ստուգաբանումս, քանզի Հանրագիտարանն ասէ, թէ Կարին նահանգի Քղի գաւառի մէջ Սերկեւիլ անունով գիւղ կար, 1909ին ունէր աւելի քան 625 հայ բնակիչ:

Դժուար թէ ֆրանսերէն մի բառ, ճանապարհորդեր ու գար ծով ու լեռներէն, եւ գիւղի անուն լինէր Բարձր Հայքի մէջ:

Բառարանը շատ հակիրճ խօսի սա բառի մասին, գոհանալ ասելով թէ պտուղը Արաբերէնով կոչուի seferjel. Մենք արդեն գիտենք դա: Իսկ իմ Պարսկերէն բառարանը կասի թէ գուցէ Արաբերէն բառ է: Մենք նամանապէս գիտենք թէ Արաբերէն J ն յաճախ հնչուի G ինչպէս jamal /gamal.

Արի մի քիչ խաղանք: Ենդադրենք որ այդ բառը Արաբերէնով sefer-gel (սէֆէրկէլ) է. Իսկական sefer-gul, մենք գիտենք որ ԿԻՒԼ Պարսկերենով, եւ գուցէ Սանսկրիտ նշանակի ծաղիկ, հապա ինչ է սէֆէր ը?

Իմ վայրի սերկեվիլի ծառը շատ փոքր եւ անհամ պտուղ կարտադրէ բայց ծաղիկը շատ սիրուն է

Տես այստեղ

http://www.treknature.com/gallery/Europe/A...photo148378.htm

Միթէ կարելի է որ սէֆէրկէլ ը իսկական սէֆէր-կիւլ է? Իսկ ինչ է սէֆէր ը ? Սաֆրա, սաֆար, ասֆար, դեղին? Ոչ թէ պտուղը այլ ծաղիկը, Դեղին ծաղիկ, դեղին վարդ? Եւ կամ աւելի ճիշտ Սաֆրանի գոյն:

Edited March 18, 2008 by Arpa

[Ashot]

Aysinqn Arpa jan beretsinq hasts@retsinq nran vor sergefil@ da varta tesakneri xmbitse?

[Arpa]

Aysinqn Arpa jan beretsinq hasts@retsinq nran vor sergefil@ da varta tesakneri xmbitse?

Ayo. Bolor tsaghkatou touper@ inchpes khndzor salor yev tsiran vardazgi en

Look here Rosaceae and pay special attention to apple, APRICOT etc.

http://waynesword.palomar.edu/ecoph17.htm

Note; When it says the pit/seed of the apricot is poisonous, it is only half the truth. Yes there are bitter seeds that contain cyanide just as bitter almond, yet , just as in Almond there are bitter apricot pits and sweet (non-poisonous) ones.

Edited March 19, 2008 by Arpa

[Arpa]

 

Ծամիծ չէ, այլ ծամիչ: Չէ՞ որ չամիչը չորացած պտուղ է, այսինքն չիր, չիրն ալ չոր բառի տարբերակը եթէ համարենք, ապա պէտք է ծամենք, որպէսզի կարելի լինի ուտելը: Մի քիչ էլ կատակելով վերծանեմ:

Չիր չոր բառի տարբերակնէ , աւելի ճիշդ , գավառական է ինչպէս Կիլիկեան լէզուով : Մասնակիօրէն չորացուած ծիրան, ընդհանրապէս չորացուած պտուղ, ըլլայ թուզ եւլն.

 

Կաղանդ պապան եկել է

Դրան ետին կեցէլ է

Լուռ կեցեք տղանեէր

Չիր ու չամիչ բերել է

 

[Johannes]

Quotes from wikipedia

The fruit was known to the Akkadians, who called it supurgillu [2]; Arabic سفرجل safarjal = "quinces" (collective plural). The modern name originated in the 14th century as a plural of quoyn, via Old French cooin from Latin cotoneum malum / cydonium malum, ultimately from Greek kydonion malon "Kydonian apple" (in the figurative sense, similar to pomodoro - Italian word for tomato literally meaning "apple of gold", pomme de terre - the French word for potato, literally meaning "apple of the ground", and the classical "golden apple"). The quince tree is native to Iran, Georgia, Armenia, Turkey, Albania, Macedonia, Greece, and Bulgaria, but the Greeks grafted from a superior strain from ancient Kydonia, now Khania, a port in Crete, whence both the common and better-preserved genus name. The Lydian name for the fruit was kodu.^{[citation needed]}

 

In Iran and other parts of the Middle East, the dried pits of the fruit are used to treat sore throat and to relieve cough. The pits are soaked in water; the viscous product is then drunk like cough medicine. It is commonly used for children, as it is alcohol free and 100% natural.

 

In Malta, a jam is made from the fruit (ġamm ta' l-isfarġel). According to local tradition, a teaspoon of the jam dissolved in a cup of boiling water relieves intestinal discomfort. In Lebanon, it is called sfarjel and also used to make jam. In Syria, quince is cooked in pomegranate paste (dibs rouman) with shank meat and kibbeh (a middle eastern meat pie with burghul and mince meat) and is called kibbeh safarjalieh. In Iran, quince is called beh (ﺑﻪ) and is used raw or in stews and jam, and the seeds are used as a remedy for pneumonia and lung disease. In parts of Afghanistan, the quince seeds are collected and boiled and then ingested to combat pneumonia.

 

Առաջին անգամ, ակկադացիներու արձանագրածը վկայուած է, ցայսօր: Ակկադերէն լեզուն, թէեւ սեմական, սակայն ահագին տարբեր է արաբերէնէ եւ արամերէնէ: Արաբերէնէ 3500 տարի առաջ խօսուած եւ գրուած լեզու է:Թէ supurgillu ինչ կը նշանակէ. միայն կրնանք ենթադրել, քանի որ ակկադերէն չենք գիտեր:

Edited March 19, 2008 by Johannes

[Arpa]

In Malta, a jam is made from the fruit (ġamm ta' l-isfarġel). According to local tradition, a teaspoon of the jam dissolved in a cup of boiling water relieves intestinal discomfort. In Lebanon, it is called sfarjel and also used to make jam. In Syria, quince is cooked in pomegranate paste (dibs rouman) with shank meat and kibbeh (a middle eastern meat pie with burghul and mince meat) and is called kibbeh safarjalieh. In Iran, quince is called beh (ﺑﻪ) and is used raw or in stews and jam, and the seeds are used as a remedy for pneumonia and lung disease. In parts of Afghanistan, the quince seeds are collected and boiled and then ingested to combat pneumonia.

Օհան,

Երեվի իմ “դեղին ծաղիկ/yellow flower” մեկնաբանումը թիրախից այդքան ալ հեռու չէ:

Այս գիրին նպատակը մի քիչ տարբեր է:

Երբ ես պատասխանէի Մովսէսի Ձաւար մասին հարցին , ես նպատակ ունէի քեսզ հարցնել Արապերէն “ԲՐՂՈԼ” ի մասին:

Արի գնանք այդտեղ .

 

[Johannes]

Բայց Սերկեւիլի ծաղիկը դեղին չէ, եւ արաբերէնէ դեղին կը գրուի կոշտ Ս տառով ص, մինչ սաֆարջալ կը գրուի պարզ Ս տառով س:

Նորէն ալ ինչ ըսեմ, չգիտեմ:

Edited March 19, 2008 by Johannes