Կառք

[Էլիա]

Օ՝ մոռացա հարցնեմ լօօլ

 

երեկ գնացել և մասնակցել էի Armenian Telethon-ին: Չգիտեմ դու տեսար թ՞ե չէ երեկվա թելետոնը: Ինչի եմ հարցնում... որովհետրև ուզում եմ իմանալ թե ի՞նչպես կթարգմանվի դա հայերեն նաև:

Բառարանս կ'ըսէ որ «telethon»ը կը թարգմանուի «հեռատեսիլով նուիրահաւաք»ի: LOL

[Arpa]

Իսկ Արփան տակաւին պէտք է սորվի թէ ինչպէս կրնայ աւելի կարճ պատասխաներ գրել: Ես Ֆրէզնօի մէջ չեմ, բայց աւելի Սան Ֆէրնանտօ Ձորին մօտ: Չամիչը ինչպէ՞ս կապուած է Ափրեկացիներով:

Սիրելի Էլիա այս մէկը շատ կարճ եւ հակիրճ պիտի ըլլայ:

Մենք առանձին չենք, եւ ոչ ալ առաջինը որ Ափրիկեցիներին կոչենք ՉԱՄԻՉ

Նայիր այստեղ.

A Raisin in the Sun;

http://en.wikipedia.org/wiki/A_Raisin_in_the_Sun

Do you want to hear some Armenian jokes?

Many Armenians, specifically those from Kharberd, call their darker skinned compatriots - “Southern Armenians/Հարաւային Հայեր”:

Another time,

Anbakoum ** went to the hospital/mayranots to see his newborn baby. The nurse erroneously showed him a baby that was a little darker, and Anbakoum goes; “My wife! She burns everything”!!!

** Ambakoum is that idiotic prophet aka Habakuk, but we use the name to mean -Someone who never shuts up, i. e ան-փակում , an-pakoum.

How that IDIOT/SCHMIDIOT even got his way to enter the Bible/Schmible/Աստուածաշունչ/Ըսմածաշունչ is beyond me. Qoun the f*** him out!

Why do some of us think that the Old Testament, better known as "hin qaqaran/Հին Կտակարան/ Հին Քաքարան is a part of our culture,heritage.

http://quod.lib.umich.edu/cgi/k/kjv/kjv-id...mp;byte=3468307

http://www.armenianchurchlibrary.com/files...le/Ambakum.html

Am I an ան-փակում?

Edited November 25, 2007 by Arpa

[Balaclava]

Կարծում եմ Արփայի պատասխանն ամենա ճշգրիտ տարբերակն է։ Քանզի, իրոք, ––Թելեթոնը–– կազմված է Հեռուստատեսային Մառաթոն բառակապակցությունից, որից էլ բխում է ՀեռուստաՄառաթոնը, ՀեռուստաԹոնը եւ ՀեռաԹոնը (եւ, ինչու չէ, Թելեթոնը)

[Arpa]

Բառարանս կ'ըսէ որ «telethon»ը կը թարգմանուի «հեռատեսիլով նուիրահաւաք»ի: LOL

Եւ ով է այդ Հայագէտ, Անգլիագէտ, Լատինագէտ, Յունագէտ բառարանագէտ-ը ?

Հապ ինչու այդ գործը "հէռատեսիլանուիրահաւաքութիւն" չենք կոչում!!

Btw. If my memory serves me right the term "telethon" was first applied to Jerry Lewis' Muscular Dystrophy campaign.

Edited November 25, 2007 by Arpa

[Էլիա]

Եւ ով է այդ Հայագէտ, Անգլիագէտ, Լատինագէտ, Յունագէտ բառարանագէտ-ը ?

Հապ ինչու այդ գործը "հէռատեսիլանուիրահաւաքութիւն" չենք կոչում!!

Btw. If my memory serves me right the term "telethon" was first applied to Jerry Lewis' Muscular Dystrophy campaign.

Ինչ որ ըլլայ, եթէ բնաւ «թելետոն» չ'ըլլար, լաւ է: Շատ ձանձրանալի է երբ անգլերէն բառեր հայերէնի կը թարգմանեն տառադարձութեամբ, որովհետեւ հայերէնը տարբեր լեզու է անգլերէնէն, չէ՞, եւ մենք պէտք չունինք հայերէնին դարձնելու լեզուի մը որ անգլերէնին ընդօրինակութիւնն է:

[Balaclava]

Ինչ որ ըլլայ, եթէ բնաւ «թելետոն» չ'ըլլար, լաւ է: Շատ ձանձրանալի է երբ անգլերէն բառեր հայերէնի կը թարգմանեն տառադարձութեամբ, որովհետեւ հայերէնը տարբեր լեզու է անգլերէնէն, չէ՞, եւ մենք պէտք չունինք հայերէնին դարձնելու լեզուի մը որ անգլերէնին ընդօրինակութիւնն է:

 

Հայերենի եւ անգլերենի մեջ կան շատ նմանություններ, ինչպես օրինակ՝ Երկաթագիր բառը, որտեղ Երկաթ բառի անգլերեն թարգմանությունը՝ Iron [ˈaɪɚn] (հայերեն «Արյուն» բառի նման), կապակցելով «Գիր» բառի հետ կստացվի Արյունագիր։

[Nor Hayastan]

Հայերենի եւ անգլերենի մեջ կան շատ նմանություններ, ինչպես օրինակ՝ Երկաթագիր բառը, որտեղ Երկաթ բառի անգլերեն թարգմանությունը՝ Iron [ˈaɪɚn] (հայերեն «Արյուն» բառի նման), կապակցելով «Գիր» բառի հետ կստացվի Արյունագիր։

 

Չջոկեցի ապեր լօօօօլ էդ ի՞նչ կապ ուներ սրա հետ: Ուղղակի հնչյունաձևի պահով հասկացա, բայց ոչ թե իմաստով

 

BTW...yes halal zulal Los Angeles em aprum Arpa jan :-P (surp qaghaq Glendale-um looool) Du ur es aprum? U mer paron Hovhannes@ ur a aprum?

[Էլիա]

Չջոկեցի ապեր լօօօօլ էդ ի՞նչ կապ ուներ սրա հետ: Ուղղակի հնչյունաձևի պահով հասկացա, բայց ոչ թե իմաստով

Ըսել կ'ուզէի որ «telethon»ին բառը թո՛ղ թարգմանուի ինչի որ պիտի թարգմանուի, բայց «թելետոն» թո՛ղ չըլլայ, որովհետեւ այդ պարագային, միայն տառադարձութեան բառ մը կ'ըլլայ: Կը հասկնա՞ս հիմա:

[Johannes]

Ուզում եմ քո կարծիքը իմանամ այս բառի շուրջ... ինչպես նաև "rims" բառի թարգմանությունը:

Ու նաև ուզում էի հարցնեի «բագաժնիկ» բառի թարգմանությունը հայերենով: Դա կլինի «trunk» բառը հայերենով:

 

 

Նոր Հայաստան,

 

Գիտեմ անունդ Նորիկ-Նորայր չէ:

 

Մի ոմն օգտւում է «էյ սի» բառից, ես՝ օդազովացուցիչ, օդափոխիչ եւ էրկոնդիշըն բառերից: Ոմանք (գերմանացիք) կլիմա-klima կոչում են այդ գործիքը: Կարծեմ գերմաներէն klima բառն էլ աւելի երկար մի բառի կրճատն է: Հայերէն «կլիմա» կը նշանակէ «մթնոլորտ»: Էկոլոգիան կենսոլորտն է:

 

Կարելի է տասնեակ բառեր ստեղծել, հնարել, կարեւորը ընդունելութիւն գտնելն է, առաւել եւս՝ բոլորի կողմից գործածելի լինելն է, պիտի ընտրել դիւրահունչը, կարճը, հաճելին: Air+condition = A/C լինում է, ինչու՞ մենք նոյնը չանենք. օ/ո այսինքն օդ որակիչ, կամ՝ օ/փ կամ որեւէ այլ ընտրանք: Զհովափուչ, թարմօդիչ, հաճելափուչ, պաղեցնող, տաքացնող...:

 

Rims ո՞րտեղ եւ ի՞նչպէս գործածում ես այդ բառը:

 

Անգլ-արաբ բառարանս ասում է «եզերք», որ «եզր»ի յոգնակին է:

 

Բագաժնիկ, սա ֆրանսերէն բագաժ եւ անգլերէն baggage բառից առաջացել է: Եթէ կառքի ետեւում գտնւող պահարանի մասին է խօսքը, սնդուկ (սնտուկ) անուանում ենք այդ մասը:

 

Եթէ package (packից) եւ baggage (bagից) բառերի մասին է. հայերէն բազում բառեր կարելի է գտնել, շատ չմանրամասնեմ, յիշեմ «կապոց» եւ «բեռ» (բեռն) բառերը:

 

Սորանք Արմատականի թուայնացած տարբերակից են.-

 

ՊԱՅՈՒՍԱԿDialect section present: no

Present/Not Present in other languages: yes

 

«պարկ, քսակ, մախազ»

 

պայուսակ. որի հետ նոյն են ապաւասիկ կամ պայուսակ

 

պայուասիկ «դրամական մի կշիռ կամ չափ, 50 լիտր» (ճիշտ հաշւով 16. կիլ. 520 գր. ըստ Մանանդեան, Կշիռները, 41)

 

Արդի գրականում կայ միայն պայուսակ «չանթա»: (origin:) պհլ.

 

 

(Ներքոյիշեալ բառի մասին Արփան արձանագրել էր նախապէս)

 

ԲԱԳ Dialect section present: no

Present/Not Present in other languages: no

 

«բաժին, ժառանգութիւն»

 

բագ. առանձին եւ անկախ մէկ անգամ միայն գործածուած է «Չիք իմ, ասէ, որդեակ՝ որ ունիցի զբագ եւ զբաժին իմ» (ժառանգորդ զաւակ չունիմ): Այս արմատից են բագ արկանել «բաժին հանել» բագ անկանիլ «բաժին ընկնիլ» բագորդ «բաժանորդ, մասնակից, հաղորդ» բագել «մասնաւորել» բագամիտ «երկմիտ, տարակուսած» ՆՀԲ:

 

 

Արդ, անգլերէն bag (պայուսակ) եւ pack (կապոց) բառերը ո՞րքան առնչութիւն ունեն հայոց բագ (բաժին, ժառանգութիւն, մաս), պայուսակ (հաւանաբար նաեւ փայ) բառերի հետ, թողնեմ ընթերցողի մեկնաբանումին:

 

երեկ գնացել և մասնակցել էի Armenian Telethon-ին: Չգիտեմ դու տեսար թ՞ե չէ երեկվա թելետոնը: Ինչի եմ հարցնում... որովհետրև ուզում եմ իմանալ թե ի՞նչպես կթարգմանվի դա հայերեն նաև

 

 

Տէրը օրհնէ ամերիկահայը տելեթոնի եւ գոհանամքի առթիւ: Ազգը եւ Հայրենիքը հպարտ է ձեզնով: Ամէն տարի ազգասիրութեան դասի է վերածւում ընծավազքը, որտեղ բոլորս սովորում ենք Հայաստան սիրել, միակամ լինել:

 

Արփան օգնեց, մինչ մտատանջ էի «թոն»ի (thon) ծագմամբ:

 

Tele =հէռա (հեռու)(mara) thon=(մարա)թոն.. ՀԵՌԱԹՈՆ

 

 

Սա Արմատականի թուայնացած տարբերակից է.-

 

ՁՕՆ

 

ՁՕՆDialect section present: no

Present/Not Present in other languages: yes

 

«պարգեւ, ընծայ, նուէր (մանաւանդ աստուածների ձօնուած նուէր)»

 

ձօն. Հին հայերէնում չէ աւանդուած, բայց կայ նոր գրականում՝ «գրական ընծայաբերութիւն, dedicace» նշանակութեամբ. որից ձօնել «նուիրել, ընծայաբերել, մեհեաններին կամ Աստուծոյ»

 

(Գրուած նաեւ ձունել, ձոնել)

 

ձօնի «աստուածներին արուած նուէր»

 

ձօնիչ «քուրմ»

 

ձօնարան «ընծայարան»

 

ձօնումն, դիւաձօն

 

Տարբեր իմաստ ունի ձօն Մխ. բժիշկ. 37. «Ապա թէ չորանայ ծառն, չիկայ հնար ու ձօնիւ դարձեալ, իւր բնութիւնն դառնայ». (իմա՝ «դարմանելով, խնամելով, աշխատանքով», իսկ Seidel, Մխ. բժ. 114. ըստ Karst մեկնում է «ինքնին, ինքնաբերաբար»): (origin:) Բնիկ հայ բառ՝ հնխ.

 

Ուստի կարո՞ղ եմ առաջարկել հեռաձօն բառը, եթէ անպայման ուզում ենք հայացնել այդ բառը:

 

Հեռաձօն.-հեռուից ուղարկուած նուէր, սա աւելի իմաստալից է, քան ինքն thelethon բառը, որ tele (հեռու) եւ marathon (յունարէն անձնանուն, վազք) բառերի համակեցութեամբ ստեղծուած է: Telethonը աւելի շատ տալիս է «աճուրդի» (bid up), «մրցավազք»ի իմաստային զգացում:

 

I have a question. Whys is the Arabic “fil/elephant” is transliterated as “ՓիՂ but the Greek “philosophy” is transliterated as “փիԼիսոփա, and not ՓիՂիսոփա? Is it because by the time we found the Greeks we had learned how to pronounce the sound of L/Լ, instead of GH/Ղ?

 

 

Փիլիսոփայ բառը թէեւ յունական ծագում ունի, այդու հանդերձ մենք վերցրել են ասորիներից, նկատել վերջի «այ» մասնը, որ մատնում է բառի ասորական դպրութիւնից լինելը: Արդարեւ ասորի թարգմանիչները մեծ դեր են կատարել յունաց իմաստասիրութեան տարածման եւ թարգմանութեան գործի մէջ: Առաջին անգամ ե՞րբ է արձանագրուել այդ բառը, դա էլ դեր ունենալու է, եթէ ուշ ժամանակի արձանագրութիւն է՝ հաւանաբար հայոց մօտ «ղ» գիրը վաղուց դադարել էր «լ» ձայն լինելուց:

 

Note; any Franco-Aleppo trained mechanic and see what they call that auto-part/ավտո/auto, օտո/oto մասնիկ, Momik/մոմիկ” is a direct translation from the French “bougie/candle/մոմ” . In the English speaking world that gadget is known as “spark-plug//կայծ-ա- խցան”

 

 

Spark plugsի արաբերէն պաշտօնական անունն է. «շամաաթ իհտիրակ», որ նշանակէ՝ վառման մոմիկներ: Ժողովուրդը անուանում է «բուժի» (եզակի) եւ «բաւաժի» (յոգնակի): Արձանագրենք եւս բժիշկի պատուիրած դեղամիջոցը, suppositoryն եւս կոչում ենք «մոմիկ»: Սա երբեմն կրակ է հանգցնում:

 

 

[Arpa]

Հակառակ ՈՐ Անգլիերէն լեզւում այդ յետեվի արկղը կոչուէ trunk պիտի, տեսնենք թէ ՓԻՂԻ ԿՆՃԻԹԸ, այաինքն նրան առաջի շտեմարանը, ոչ յետույքի նամանապէս կոչուի TRUNK. Արդեօք սա կապ ունի Հայերէն ԹՐԻՔ բառի հէտ? Այսինքն հակառակ կողմի արտանրանգի հետ

Մենք Հայերէն Լեզուով ունենք մի ուրիշ բառ- ՈՐ նշանակի հէտոյք հետին սնտուկ վ- ՈՌ -ն է ...

ՈՌ

«յետոյք, նստոյ տեղի (մարդու կամ անասունի), տակ, յատակ (իրերի)»

ոռ. Վստկ. 52. Վրք. հց. (իրերի համար աւելի սովորական է ոռք Վստկ. 134. Վրք. հց. Ա. 619). որից բրդոռ «մի տեսակ թռչուն» (իբր յետոյքը բրդոտ. հմմտ. նոյնի յն. հոմանիշը՝ πυγάργος, որ բուն նշանակում է «յետոյքը սպիտակ») Վանակ. հց. ոռճան «սրբանի այտոյց, condylome» գիտէ միայն Քաջունի Գ. 190: (origin:) հնխ.

Edited November 27, 2007 by Arpa

[Arpa]

Նոր Հայաստան,

Գիտեմ անունդ Նորիկ-Նորայր չէ:

Արփան օգնեց, մինչ մտատանջ էի «թոն»ի (thon) ծագմամբ:

Tele =հէռա (հեռու)(mara) thon=(մարա)թոն.. ՀԵՌԱԹՈՆ

Սա Արմատականի թուայնացած տարբերակից է.-

ՁՕՆDialect section present: no

«պարգեւ, ընծայ, նուէր (մանաւանդ աստուածների ձօնուած նուէր)»

ձօն. Հին հայերէնում չէ աւանդուած, բայց կայ նոր գրականում՝ «գրական ընծայաբերութիւն, dedicace» նշանակութեամբ. որից ձօնել «նուիրել, ընծայաբերել, մեհեաններին կամ Աստուծոյ»

(Գրուած նաեւ ձունել, ձոնել)

ձօնի «աստուածներին արուած նուէր»

ձօնիչ «քուրմ»

ձօնարան «ընծայարան»

ձօնումն, դիւաձօն

Տարբեր իմաստ ունի ձօն Մխ. բժիշկ. 37. «Ապա թէ չորանայ ծառն, չիկայ հնար ու ձօնիւ դարձեալ, իւր բնութիւնն դառնայ». (իմա՝ «դարմանելով, խնամելով, աշխատանքով», իսկ Seidel, Մխ. բժ. 114. ըստ Karst մեկնում է «ինքնին, ինքնաբերաբար»): (origin:) Բնիկ հայ բառ՝ հնխ.

Ուստի կարո՞ղ եմ առաջարկել հեռաձօն բառը, եթէ անպայման ուզում ենք հայացնել այդ բառը:

Հեռաձօն.-հեռուից ուղարկուած նուէր, սա աւելի իմաստալից է, քան ինքն thelethon բառը, որ tele (հեռու) եւ marathon (յունարէն անձնանուն, վազք) բառերի համակեցութեամբ ստեղծուած է: Telethonը աւելի շատ տալիս է «աճուրդի» (bid up), «մրցավազք»ի իմաստային զգացում

Պարտիմ քեզ Յովաննէսղ

Նախ քան իմ վերջին յանգման թէ -TELE-THON -ը նշանակի ՀԵՌՈՒռ ՄԱՐԱԹՈՆ ես մտատանջման մէջ էի թէ արդեոք այդ նշանակիTELE-DON, այսինքն ՀԵՌԱռ ՁՈՆ Հեռա- նուիրանք DONATION. Եթէ այդպէս է ուրեմն նրան կոչենք ՀԷՌԱ- Տոլարա- Դրամա Փողա-ՀԱՎԱՔ:

QUOTE

Note; any Franco-Aleppo trained mechanic and see what they call that auto-part/ավտո/auto, օտո/oto մասնիկ, Momik/մոմիկ” is a direct translation from the French “bougie/candle/մոմ” . In the English speaking world that gadget is known as “spark-plug//կայծ-ա- խցան”

Spark plugsի արաբերէն պաշտօնական անունն է. «շամաաթ իհտիրակ», որ նշանակէ՝ վառման մոմիկներ: Ժողովուրդը անուանում է «բուժի» (եզակի) եւ «բաւաժի» (յոգնակի): Արձանագրենք եւս բժիշկի պատուիրած դեղամիջոցը, suppositoryն եւս կոչում ենք «մոմիկ»: Սա երբեմն կրակ է հանգցնում

Միթէ այդ բժշկական դեղի Արաբերէն անունը ՖԻԹԻԼ//ՖԸԹԼ չէ, այսինքն պատրոյք/wick: Որմէ Հալէպցի Հայ տոհմը որ կոչուի Ֆաթթալ,Ֆաթթալեան, Ֆէթթելեան?

 

 

 

 

[Johannes]

Միթէ այդ բժշկական դեղի Արաբերէն անունը ՖԻԹԻԼ//ՖԸԹԼ չէ, այսինքն պատրոյք/wick: Որմէ Հալէպցի Հայ տոհմը որ կոչուի Ֆաթթալ,Ֆաթթալեան, Ֆէթթելեան?

 

Ճիշտ ես, «ֆաթիլա» պատրոյգ նշանակէ, «ֆիթիլ» արտասանքը մերոնք ունեն, դեղամիջոցի արաբերէն անունն է՝ տահմիլա-تحميلة-tahmila(t):

 

Հալէպցի հին հայ ընտանիքի (նախաեղեռնեան) ազգանունը՝ «Ֆաթթալ», առաջացել է «ֆաթլ» (=շուռ տալ, դարձնել) բայից առաջացած Ֆաթթալ (=դարձնող) գոյականից: Արդ ու՞մ կամ ի՞նչի գլուխը ոլորել են. չգիտեմ: Ոսկերիչ են, ծագմամբ՝ Զէյթունցի կարծեմ:

 

 

[Johannes]

Ունէինք Կառապան բառը, իսկ այժմ մոռացութեան տրուելով իր տեղը զիջել է վարիչ, աւտովարիչ, շոֆեր եւ նման բառերին: Ոմանք պիտի առարկեն թէ կառքն ու կառապանը ձիաքարշ փոխադրիչն է, իսկ աւտոն կամ մեքենան կամ ինչպէս որ մեզի սորվեցուցին՝ ինքնաշարժը արդիական գործիք է հետեւաբար չի կարելի կառք ու կառապան բառերը գործածել անոր պարագային: Բայց կեանքն ընդհանրապէս արդիական կը դառնայ տեւաբար: Այդ չի նշանակեր թէ պէտք է մարդկային զգացումներն ու մարդու վերաբերեալ անուններն ալ փոխման պէտք է ենթարկել: Լողաւազան, ցատկաւազան, զովաւազան, ճաշարանաւազան, հանրայինպարտէզաւազան, բադիկաւազան եւայլն:

 

Carriage, cargo, car, cariot, cart եւ նման բառերը այս լեզւով. եկած է անցեալէն, կառքի եւ կառապանի օրերէն եւ կը գործածուի ցայսօր:

 

Benzene, Diesel շարժակները (մոտորները) ստեղծողներու երկրին մէջ այդ բառը wagon, wagenն է, եւ կը գործածուի հինէն ցայսօր:

 

Wagon-կառք.- կը գործածուի շոգեկառքի կառքերը նշելու համար ալ: Իսկ հանրայայտ Volkswagen մակնիշով կառքը կը նշանակէ` ժողովուրդի կառքը: Volks = ժողովուրդի, wagen= կառք:

Օրին մոռցած եմ արձանագրել wagon բառի մասին դիտումս: Արձանագրեմ Norwegia կամ Norway* երկրի անունը, որ առաջացած է «հիւսիսային ուղի» բառակապացումէն, ուստի ենթադրեմ հին գերմանական լեզուներով wag նշանակած է պարզապէս՝ ճանապարհ, ուղի(անգլերէն՝ way):

 

Դրանից է առաջացել wagon-կառք բառը:

 

Ծանօթ * նմանապէս Norman ազգի եւ/կամ անձի անունը առաջացած է. «հիւսիսային մարդ» բառակապակցումէն:

Edited December 20, 2007 by Johannes

[SAS]

Բարև բոլորին, հին ու նոր բարեկամներին

 

Telethon = ՀեռԱրշավ(հեռուստացուցային արշավ\վազք)

 

Իսկ երբ Telethon-ի ժամանակ փող են հանգանակում, ապա կարելի է ասել «ընծարշավ»:

 

Հ.Գ. Արդի հայերենում օգտագործում են քննարշավ\ընտրարշավ, ուստի հեռարշավ\ընծարշավ բառերը ապրելու և գոյատևելու հնարավորություն ունեն:

 

Հ.Հ.Գ.ՀեռաՁոնը համահունչ է հեռաՁայն\հեռախոսին և դժվար թե ընդունելի լինի: Նաև պետք է նշել, որ «ձոն»-ը արդի հայերենում հիմնականում ընկալվում է որպես... ներբող:

 

ՁՈՆ ՍԵՎԱԿԻՆ

 

Թեև ասում էն ջնջվել է հինը, հնից բան չկա,

Նորն էլ ոչ մի կերպ չի տպվում կյանքին,

Մենք ունենք Սևակ,

Որը հաղորդ է, ու նաև կամուրջ,

Մեր Նախնյաց Բարքին:

Մենք ունենք Սևակ, ոչ թե ունեինք

Քանզի Նրանով հառնած անցյալը

Ուղղորդիչն է մեր,

Նաև մղիչը դեպի Ապագա:

Սևակի անձով`

Ազգը մեր ունի ունկը անցյալի,

Շունչը ներկայի, խոսքը գալիքի:

Նրա միջոցով մենք ունկնդրում ենք

Ձայնը Հավերժի,

Ու շոշափում ենք`

Արարչի Սրտի տրոփի զարկը

Կյանքի Երակում:

Սևակը միշտ կա,

Նա միշտ է ներկա

Քանզի մեր Ազգի բաժին Երկնքում,

Վերածնունդի ցավի երկունքում,

Մեր մտքոլորտի դատարկված մասը լցրեց իրենով

Դարձավ Պատարագ մեր Հաղորդության

Ջնջված անցյալի Բարի Բարքերին:

Նա իր Էությամբ եղավ օրինակ,

Նաև դաստիարակ

Սասանված Ոգու վերակերտության:

Նա ապացույց է,

Որ մահը միայն մարմինն է տանում,

Կայացած Ոգուն Հավերժին ձուլում:

Նա ուղեցույց է,

Որ մարդը միայն իմաստն է կրում

Փորձությունները փորձով լուծարում

Նա է, որ կյանքով Կենաց խոսք ասաց,

Նա է, որ նորեն Ճշմարիտն ասաց.

Մարդուն մարդ ասաց,

Իսկ Աստծուն - Աստված:

 

http://www.miacum.ru/forum/index.php?showt...amp;#entry41682

Edited December 26, 2007 by SAS

[Johannes]

Ամառուայ տաքին, մեր կարգերու շարժակներուն ջերմաստիճանը հաւանաբար բարձրանայ: Իւրաքանչիւր շարժակ, ունի առաւելագոյն մի ջերմաստիճան, որմէ աւելին վնաս կու տայ շարժակի մեքենական կառոյցին:

 

Ջերմաստիճանի բարձրացման պատճառներէն կարենանք թուել.

 

• Կաշիի թուլացում,

Կաշին այն գօտին է, որ կը դարձնէ շարժակի հովահարը եւ այլ կազմածներ: Անգլերէն կոչի belt, գերմաներէն՝ riemen, հաւանաբար այստեղէն. նախկին Սովետ Միութեան քաղաքացիներ, ի միջի այլոց ՀՀ բնակող հայեր, զայն կ’անուանեն ռեմեն: Արաբերէն belt-ի անունն է կշատ: Այլք զայն կոչեն կայիշ, որ կաշի անուան շուռ եկած ձեւն է: Հաւանաբար կենդանիի կաշին նախապէս գործածուած է. ջրաղացի կամ մի այլ գործիքի անիւը դարձնելու առթիւ (ձէթի քամոց, ալրաղաց...): Կաշին երբ թուլանայ, անիւներուն շրջանը կը պակսի, հետեւաբար՝ շարժակի հովահարը բաւարար չի հովացներ ռադիատորի ջուրը:

 

• Խողովակներու մաշում կամ անջատում,

Խողովակը կամ փողը, կերպընկալեայ (կաուչուկ) այն անցք է, ուրկէ պաղեցած ջուրը կը փոխադրուի շարժակ, որպէսզի շարժակի ջերմաստիճանը մնայ սահմանած տեղը: Անգլերէն կոչի hose: Խողովակը կը փճանայ, կը լայնանայ, ինչ որ կը պատճառէ ջուրի փախուստին:

 

• Ռադիատոր,

Ի՞նչ հայերէն անուն կարենանք տալ, շողավարա՞կ, նկատած որ radiation-ը շողն է, ուստի radiator-ը կը լինի շողավարակ: Ռադիատորն իր պարտականութեան մէջ կը թերանայ, երբ վերեւ յիշուած պարագային պէս խողովակները փճանան, եւ երբ ռադիատորի մէջի ջրային անցքերը կիրով լեցուին: Կիրը ջուրէն կը գոյանայ: Կարեւոր է թորեալ ջուր լեցնել ռադիատորին մէջ, որպէսզի կիր եւ այլ կարգի աղտեր չգոյանան: Հարկաւոր է նաեւ antifreeze հեղուկ աւելացնել ռադիատորի ջուրին: Անունն է antifreeze, սակայն ունի եւ anticorrosion-ի եւ antiebullition-ի յատկութիւն: Այս հեղուկի աւելացման քանակը կը տարուբերի, ըստ կառքի շարժակի պաղեցման համար նախատեսուած ջուրի քանակին: Antifreeze-ին ի՞նչ հայերէն անուն կարենանք տալ: Հակասառնամանի՞ք, հակասառցակալո՞ւմ, հակասառեցո՞ւմ:

 

Արդիական կառքերուն մէջ, շարժակի եւ transmission-ի իւղի զովացման յատուկ ռադիատորներ կարենան լինել:

 

• Ջուրի մղիչ

Անգլերէն` water pump, գերմաներէն՝ wasser pumpe, գաղղիերէն՝ pompe à eau, իտալերէն՝ bomba de agua: Ժամանակի ընթացքին, ջուրի պոմպը կը մաշի. ջուրի մղումը կը տկարանայ, կամ ջուրը փախուստ կուտայ դուրս:

 

• Thermostat

Նախապէս գրած էինք յունարէն therm-os բառի վերաբերեալ, որուն հնդեւրոպական ազգակիցը հայերէնին մէջ ջերմ բառն է: Thermo status կը նշանակէ՝ ջերմաստիճանի կարգավիճակ, ջերմի վիճակ: Կան ջրային (thermostat) եւ ելեկտրական թերմոստատներ (temperature switch): Ջրային թերմոստատի պարտականութիւնն է, բանալ ջուրի հոսքի անցքը, երբ ռադիատորի ջուրի ջերմաստիճանը հասնի առաւելագոյն սահմանին: Նմանապէս, երբ շարժակի ջերմաստիճանը հասնի առաւելագոյն սահմանին, ելեկտրական թերմոստատը, որ ացուցած է շարժակի վրայ, կը հրահանգէ հովահարի սարքին, որպէսզի հովահարը պահանջուած արագութեամբ դառնայ եւ զովացնէ ռադիատորը, այսինքն՝ ռադիատորի ջուրը: Այստեղ թերմոստատին կու տանք եւ ֆրանսերէն սուպապ անունը: Soupap կը նշանակէ բացուող-գոցուող սարք, ըստ օրինաչափութեան: Թերեւս սորա հայերէնը լինի խցան:

 

Ջուրի տաքացման պատճառ կարող է հանդիսանալ նաեւ cylinder head gasket-ի փճացումը: Վերջինիս պարտականութեան կարգին է, շարժակի ջրային եւ կրակային համակարգի տարանջատումը:

 

 

[SAS]

radiation՝ նշանակի նաև ՃԱՌԱԳայթում, ուստի radiator-ի համար կարելի է հնարել-մոգոնել ՃԱՌԱԳ(անակ) կամ շողանակ:

Եթե ՃԱՌԱԳայթ = ՃԱՌ-ա-գայթ, ապա կարելի է ասել ՃԱՌԱՆԱԿ: Իսկ եթե ՃՐԱԳն ու ՃԱՌԱԳը նույն արմատից են, ապա ՃՐԱՆԱԿ:

 

Antifreeze = ապա(հակա)սառեցուցիչ որ շատ երկար բառ է և գործածություն չի ունենա: Բայց կարելի ասել ապասառ\հակապաղ\ապապաղ:

 

Ռադիատորի մեջ անտիֆրիզ լից: Ճառագի(ճրանակի) մեջ հակապաղ լից:

 

belt, riemen = նաև ՓՈԿ:

 

Լռի՛ր, հանդուգն, կոտորվեք դուք,

Վախկոտներիդ ես թաղեմ,

ՃԱՌ ասեմ , թե զանգ կախեմ,-

գոչեց ջոջը, քաշեց պոչը:

 

Կարո՞ղ է այս ՃԱՌը ՃԱՌԱԳի ծնողն է:

Edited June 5, 2008 by SAS

[Arpa]

====

Կարո՞ղ է այս ՃԱՌը ՃԱՌԱԳի ծնողն է:

Բի ՃԱՐԱ ՍԱՍ

ՃԱՐ ը Պարսկէրենով նշանակի ԿԱՐ, իմա ԿԱՐՈՂ -ԱՆԿԱՐՈՂ:

Բի չարա նշանակի ԱՆԿԱՐ -ԱՊԻԿԱՐ:

Բարի օր, երեկոյ քեզ եւ նա ՃԱՐ/ ԿԱՐ /ՉԱՐԱ:

Ես մի ընկեր ունեմ որի ազգանունը Նաչարեան Nacharian է , ոչ Նաճարեան: Նա ինձ ըսաւ որ դա նշանակի ԱՆԿԱՐ/ԱՆԿԱՐՈՂ/ԱՊԻԿԱՐ:

Չ մոռանալ որ ՃԱՌ նշանակի ԽՕՍՔ ինչպէս ճառախօսանք/ ճառ արտասանել oration.

Սիրեցի եարըս տարան.....

Եարա** տուին ու տարան

Էս ինչ ցուլում աշխարհ է....

Ճար կայ, ճար անող չկայ....

** Եարա /յարա= վէրք=wound նման Վէրք Հայաստանի: ՎԷՐՔ ՎԷՐ ի յոգնակին է, որ բայցմամբ դառնայ ՎԻՐ ի :

Ինչպէս գտնել բառերի արմատները երբ մեր Աբեղ-ցփեղ -յան-ները գրեն ՎԵՐՔ???

Ինչ էր ապուշին եարան վէրքը, մենք ինչով ենք պակաս Չինացի երեխաներին որք պիտի սովորէն աւելի քան կէս միլիոն պատկերագրեր?

Վստահ եմ յիշում ես ԼՈՇ ԼՕՇ ԼԱՒՇ Լաւաշ Լավաշ ը

Edited June 5, 2008 by Arpa

[Johannes]

belt, riemen = նաև ՓՈԿ:

 

Դեռ ինչե՜ր պիտի սովորեմ քեզանից Սաս, ո'վ անսասան Հայ:

ԺՀԼբառարան

Փոկ,

1. Կաշուէ կամ որեւէ ամուր՝ դիմացկուն կտորից երկար գօտի, որի միջով շարժումը մի փոկանիւից (pulley) հաղորդւում է միւսին: Փոկերը պիրկ կձգուին ճախարակէ ճախարակ (ԴՎ):

2. Լարի հաստութեամբ ձեւած կաշի, որ օգտագործւում էր մաղի ցանց հիւսելու, տրեխ կարելու եւ այլ կարիքների համար: Տաւարածի տղան կաշի եւ փոկ բերեց Դաւթի տրեխը կարկատելու (ԱԲ):

3. Կաշուից պատրաստած պարան՝ չուան: Ռէսը ձէնեց, ձէնին եկան Գեղ-գեղովի, ճորտ ու մշակ, Ուսերով վար՝ փոկ ու ճոպան (ԱԻ):

4. Կաշուէ կարճ պարան, որով գութանը՝ սայլը միացնում են լծին, լծափոկ: Շինականներից ոմանք արդէն բակերում ու փողոցներում կապում էին գութանի փոկերը (ՍԽ):

5. Ձիու երասանակի՝ սանձի եւ այլնի երկար՝ կաշուէ առասանը, որից բռնում են:

 

Փոկ,

Կաթնասուն ջրային կենդանի, մոխրագոյն խիտ մազերով, շան գլխի նման գլխով, երկար բեղով, լողանների ձեւի ոտքով. ապրում է հիւսիսային ջրերում, սնւում է ձկներով. շան հաջոցի նման ձայներ է հանում, որի պատճառով կոչւում է նաեւ ծովաշուն: Թիաոտանիների կարգի մէջ են մտնում ջրային կեանքին հարմարած փոկերը (Դասագիրք):

 

Այս ջրաշուն-փոկն արաբերէն կոչուի՝ al-phoqma ալ-փոկմա:

Edited June 5, 2008 by Johannes

[Arpa]

Այո, ՓՈԿ ը այդ երկակենցաղ ծովային կենդանին է :

Չի մռռանալ որ ՓՈՒՔ/ՓՉԵԼ** ը նաեւ նշանակի ՇՈՒՆՉ/phoca:

Ինչու???

Քանի այդ կենդանիները, երկար վայրկեաննեէր սուզուած, վերադաձին ԵՐԱԿԱՐ ՇՈՒՆՉ/ՓՈԿ/ՓՈՒՔ առնեն?

** Տես թէ ինչպէս Ք փոխանակուի Չ ի: Շատ մը Արաբախօս բէտէւիներ ասեն ՉԻՖ ՀԱԼԷՉ փոխան ՔԻՖ ՀԱԼԷՔ ի, ՈՆՑ Է ՔՈ ՎԻՃԱԿԸ?

Edited June 5, 2008 by Arpa

[Johannes]

radiation՝ նշանակի նաեւ ՃԱՌԱԳայթում, ուստի radiator-ի համար կարելի է հնարել-մոգոնել ՃԱՌԱԳ(անակ) կամ շողանակ:

Եթե ՃԱՌԱԳայթ = ՃԱՌ-ա-գայթ, ապա կարելի է ասել ՃԱՌԱՆԱԿ: Իսկ եթե ՃՐԱԳն ու ՃԱՌԱԳը նույն արմատից են, ապա ՃՐԱՆԱԿ:

 

Չգիտեմ...ինձ թւում է Ճառագայթ, եթէ բարդ բառ է, ապա կազմած տի լինի ճառագ եւ գայթ բաղադրիչներից: Գայթ բառով ունենք գայթակղիլ բարդբառը: Հայերէնում բազմիցս հադիպեցի ռ եւ ր հնչիւնների փոխարինումներ, այնպէս որ հաւանական է. Ճրագ եւ Ճառագ բառերի ազգակցումը:

«Անակ» ածանցով բառ ես կերտել: Ուրիշ ի՞նչ բառեր ունենք այս ածանցով: Հանգանակ, զսպանակ, աշտանակ:

 

Antifreeze = ապա(հակա)սառեցուցիչ որ շատ երկար բառ է և գործածություն չի ունենա: Բայց կարելի ասել ապասառ\հակապաղ\ապապաղ:

Աւելի կարճը գտայ. չսառ:

Edited June 5, 2008 by Johannes

[Arpa]

Աւելի կարճը գտայ. չսառ:[/size]

Հակա-սառ,? As in Հակա =anti, եւ Սառ=freeze/frost

[Johannes]

Եարա տուին ու տարան

 

Միշտ միտքս զբաղեցրել է թուրքերէն յարա «վէրք» բառը: Եթէ յարա թուրքերէն է, ապա յարալէզը ինչ լեզուով է: Ինչպէս գիտենք, յարալէզը այն առասպելական շունն է, որ լիզում է մահամերձի կամ մահացածի վէրքը, ու իսկոյն բուժում ու յառնեցնում նրան:

Բայց Գեղեցիկ Արայի վէրքը շատ խորն էր...

 

Չի մռռանալ որ ՓՈՒՔ/ՓՉԵԼ** ը նաեւ նշանակի ՇՈՒՆՉ/phoca:

Փողը (նուագարան, փչելի գործիք), որ արաբները վերցուցած են մեզնէ, թերեւս առնչուի փուք-փչելուն եւ ո'չ փող-խողովակ (որմէ՝ փողոց, անցք) բառին:

Տէր Զօր ճաշարան նստած հալէպցի հայ մը խորոված կ'ապսպրէ: Սպասեակը ամեն ինչ կը բերէ, միայն դանակ բերելը կը մոռնայ: Հալէպի արաբերէնով հայը կը պահանջէ.

-Jib sakakin ya walad «դանակներ բեր, ով տղայ (տղայ ջան)»

Սպասեակը իր ստորադասին կը փոխանցէ.

-Jib sachachin ya hamad.

Սեւ Ծովու հարաւային ափին բնակողներու լեզուին մէջ եւս նկատած եմ. ք տառի չ-ացումը:

Այս ուրախ առթիւ արձանագրեմ վաղուց մտորածս փոքր եւ պուճուր բառերի մասին, որոնք նոյն բառի տարբեր գաւառային արտասանումները կարող են լինել:

Յարգելիս Արփա, Հայաստանի կարգ մը գաւառներուն մէջ ճ տառը հնչուի որպէս չ:

Edited June 5, 2008 by Johannes

[Arpa]

===

Յարգելիս Արփա, Հայաստանի կարգ մը գաւառներուն մէջ ճ տառը հնչուի որպէս չ:

Այո, ինչպէս մեր իմաստակ իմաստուն լեզուագէտ պատմագէտները տեսան ՃԵՆԱՑ ԱՇԽԱՐՀ եւ չի կարողացան ճանաչել ՉԱՆԱՉԵԼ ՃԵՆԱՑ եւ ՉԵՆԱՑԻ միջեւ ուստի դատեցին որ նա ուղղագրական վրիպակ է եւ պիտի լինի ՉԻՆԱՑ:

Ինձ տակաւին մեծ առեղծուած է թէ ինչպէս մեր 99% տակաւին պնդեն թէ Մամիկոնեանները Չինացի են քան թէ Ճենացի:

Որքան դժուար է ուղղել մի իմաստակի սխալը, երբ վեց տաեկանից մինչեւ վեց հարիւր տարեկանները մեզ ասեն որ Մամիկոնեանները Չինացի են?

Միթէ նրանք գիտեն Չինաստանը որքան հէռու է Հայաստանից? Գուցէ նրանք չափում են յանապազօր օդային թռիթքով:

:goof:

Edited June 5, 2008 by Arpa

[SAS]

Հովհաննես,

 

իմ մտքով չէր անցել համեմատել յարա-ն յԱՐԱլէզ-ի հետ: Շնորհակալություն: Եթե յարալէզ-ը ոչ մի առնչություն չունի Արա անվան հետ, ապա կարելի է ենթադրել, որ ասուրական ծագում ունի: Գուցե թՅուրքերը փոխառել են ասուրների՞ց կամ ասուրները թյուրքալեզու հոներից: Հետաքրքիր է, յարան ստուգաբանվո՞ւմ է թՅուրքերենում: Ձեր կարծիքը, տղաք, դուք թուրքերեն շատ թե քիչ գիտեք:

[Johannes]

Չգիտեմ...ինձ թւում է Ճառագայթ, եթէ բարդ բառ է, ապա կազմած տի լինի ճառագ եւ գայթ բաղադրիչներից: Գայթ բառով ունենք գայթակղիլ բարդբառը: Հայերէնում բազմիցս հադիպեցի ռ եւ ր հնչիւնների փոխարինումներ, այնպէս որ հաւանական է. Ճրագ եւ Ճառագ բառերի ազգակցումը:

«Անակ» ածանցով բառ ես կերտել: Ուրիշ ի՞նչ բառեր ունենք այս ածանցով: Հանգանակ, զսպանակ, աշտանակ:

Վերեւի գրածումս գուցէ սխալել եմ: Ճառագայթ բառը, եթէ բարդ է, ապա նրա մեկնումը պիտի լինի. ճառ-ա-գայթ, կամ. ճառագ-այթ: Երկրորդ ձեւի օգտին է ճրագ բառը, այս պարագայում ի՞նչ է այթ: Փորձենք պատասխանը գտնել նոյն ձեւով կազմած որոգայթ «թակարդ» բառի վերլուծմամբ: Որոգ+այթ, թէ չէ՝ որո+գայթ: Իսկ այս ամենի վերլուծման թերեւս օգնի գայթ բառի վերլուծումը: Կարծում եմ սա վերջինը որսորդութեան առնչուող բառ է եղել, որ ածանցուելով տուել է. որոգայթ «թակարդ», գայթակղիլ «խաբուիլ, հմայուիլ, ինչ-որ բանով հիպնոսանալ» եւ ճառագայթ «ցանց լոյսի??», անշուշտ եթէ բառի նախնական ձեւն է. ճառագգայթ (ճրագգայթ):

Այս եւ նման վերլուծումներ դնում եմ քննութեան սեղանին:

Այո, ինչպէս մեր իմաստակ իմաստուն լեզուագէտ պատմագէտները տեսան ՃԵՆԱՑ ԱՇԽԱՐՀ եւ չի կարողացան ճանաչել ՉԱՆԱՉԵԼ

Ճ-Չ շփոթում տեսնում եմ նաեւ՝ փուճ (փճացած) եւ լայնօրէն գործածուն փչացած բառերի մօտ: Այժմ ՀՀ-ում համարեայ երկրորդ ձեւն է շրջանառութեան մէջ:

Եթե յարալէզ-ը ոչ մի առնչություն չունի Արա անվան հետ, ապա կարելի է ենթադրել, որ ասուրական ծագում ունի:

 

Բառի կազմը հայկեան թուի ինձ. յարալէզ:

Գուցե թՅուրքերը փոխառել են ասուրների՞ց կամ ասուրները թյուրքալեզու հոներից:

Թէ ինչո՞ւ թյուրք բառում Յ տառը խոշորացրել ես. չհասկացայ: Ասուրիները, կամ հոները, միմիանցից բառ վերցնելու համար, պէտք է լինէին իրար մօտ: Այդպիսի վկայում կա՞յ???: Եթէ պէտք ունենամ վէրք բառը օգտագործելու, ու եթէ սեփականս լեզուն չի գոհացնում, ապա կը վերցնեմ անմիջական շրջապատում գտնւող լեզուներից:

Քո ասածն էլ է շատ իրական. յԱՐԱլէզ, ու մտքիցս երբէք չէր անցել, սակայն այստեղ տրամաբանական մի հարց է առաջանում. արդեօ՞ք յարալէզ առասպելական էակը ստեղծուել է. միմիայն Արա նահապետի վէրքը լիզելու, թէ այդ պաշտօնն ունէին վասն բոլոր հանդերձեալների վէրքի: Հին Եգիպտոսում, շունն ի պատուի էր:

Edited June 6, 2008 by Johannes