Saz

[hayemyes]

u click on the yellow box on the right that says Click here to start download...

[Anoushik]

actually i dnt think its a complex measure like u said, i understand that the beat might sound weird, but pay attention to the pauses, they all fall at the same place, and thats at the end of the 3/4 time signature measure...in every song there are lags in the beat because of the fill ins...a fill in is not always in the same time signature as the main melody, however it is not written as a different time signature on a score, we just use silences n stuff to accomodate them...this is the same principle...the pauses are sometimes misplaced for an occidental score system, but to me it makes perfect sense to say this is a regular 3/4 or 6/8, or maybe even 3/8 rhythm...

Are we talking about the same video? The second video that kumkap posted in the first post of this thread? Regarding the complexity of the measure, actually changing time signatures makes more sense in that specific piece because it simplifies the location of the beat. If you keep with just 3/4 (or 3/8) time signature - which is also possible, you're right - the location of the beat becomes too complex for the musicians to count from the score, because every some three measures you get a syncopation that alternates between the second beat in some measure, then the third beat in another measure. Isn't that more complex than to change the time signatures?

[Anoushik]

u click on the yellow box on the right that says Click here to start download...

Oh, ok! Pretty neat! But exactly my point. You've got syncopated rhythms in there that alternate between measures

[hayemyes]

well that same beat can be applied to many armenain songs and yet theyre all written in 3/4-6/8...i hope ur not counting the fact that the variation of the beat changes, thats because i havent practiced on that beat for a while, so it took some time to get into the correct variation, but just like on keyboards u can choose a rhythm and it has like 2 or 4 variations, the ones im playing are variations of the same beat, as in the same time signature, except sometimes we hit the bass drum twice (with a slight pause in between) and the snare once, or the bass drum twice, the snare, the bass drum again then another snare, but both are the same time signature...or else the keyboard wouldnt accept it anyways, i dono if i explained it clearly...lol if i find time ill do the same thing with an armenian song which has a simple 3/4 beat ...

[Johannes]

Խօսենք դուդուկի մասին: Մի քանի տարի առաջ, տեսայ դուդուկի վարպետ Ջիվան Գասպարեանը թուրքական մի հեռակայանէ: Գեղանի թրքուհին՝ խօսնակը (թերեւս՝ հայ էր ծագումով), սիրահար էր վարպետի արուեստին: Նրա բերնից գովեստը մեղրի նման ծորում էր վարպետի փառքը հիւսելիս:

 

Կարճեմ. Ջիվան Գասպարեան «թուրքիա» կը գտնուէր. Թուրքերուն դուդուկահար դարձնելու համար: Արդէն տեսնում ենք պտուղները:

 

Ունէինք դուդուկ մը, մեր սեփականը, մերինը, առանձայատուկ մեր ձայնը, ան ալ տուինք թուրքերուն:

 

Վարպետ Գասպարեանը ըսաւ, որ թուրք-հայ բարեկամութիւն կարելի է ստեղծել արուեստի, երգի միջոցով:

 

Հիմա, սազը հայկակա՞ն է, թէ՞ թուրքական, դուք ըսէք խնդրեմ: Ասկէ 500 տարի վէրջ, ո՞վ գիտէ, թերեւս մեհմետչիկներն ըսեն. «դուդուկը մեր ազգային նուագարանն է»:

 

Ժամանակին կար «համքեարութիւններ»: Խօսեցանք «կար»ի մասին, որ գործ կը նշանակէ: Համքեար=համակար, այսինքն նոյն գործը կատարողներ:

 

Այդ համքեարութիւնքը ունէիր իրենց ներքին օրէնքը, աւանդը, կառավարութիւնը:

 

Արհեստի գաղտնիքը անցնում էր հօրից որդուն, կամ նրա կողմից որոշեալ յաջորդին:

 

Պետութիւններ թաքցնում են իրենց արհեստագիտական technologic գաղտնիքը, կեղծարար երկրներից (օրինակ Չինաստանից, որ կեղծելով արտադրում է ամէն իր):

 

Սիրելի վարպետ. լաւ չէ՞ր լինի եթէ պահէիր արուեստդ քո եւ Հայաստանի համար: Ամէն դէպքում ասածս անիմաստ է գիտեմ, վասնզի այսպէս թէ այնպէս նրանք պիտի ունենան դուդուկահարներ, շուկայում պահանջք ունեցող դուդուկահարի պակասը լրացնելու համար:

 

Կեանքը յարատեւ պայքար, մրցակցում է: Լինենք լաւագոյն դուդուկահարները աշխարհում:

 

 

Edited May 19, 2007 by Johannes

[aghzar]

ive often wondered the same questions about the saz

 

arto tuncboyaciyan (of the armenian navy band) can play the saz. i believe he plays it on some of the navy band albums, although it says "sazabo" which sounds like the name of some kind of hybrid version, not sure what it is bc i cant find a picture of the whole "sazabo" but only one showing the neck which looks like a regular saz. on arto's website among the music clips are some which feature him playing saz (or sazabo?). also he plays the (traditional) saz on the soundtrack of the Ararat movie.

 

if i'm not mistaken, the saz was a popular instrument among the fedayees. i remember reading a story about fedayees passing the time in jail by playing saz. also, apparently harout pamboukjian knows how to play the saz as well as guitar. on his song "hye kacher" (which is a fedayee song tho i dont know if its traditional or made by harout) it sounds like someones playing the saz during part of the song, unless its an electric guitar rigged up or played in such a was as to imitate the sound of the saz. i don't know if thats possible though, ive never played either instrument.

 

but yes, you are right armenians rarely play saz anymore, although it is mentioned a lot in armenian poetry and folk songs. I've never seen a poem or folk song that mentioned the duduk have you??!!

 

some examples:

 

"mood baghchen nazov, kiz kovim sazov, yar iltimazov" - sayat nova

"kovenk unger oorakh sazov, hayastani garmir kini, khmenk unger vosge tasov, hayastani garmir kini" - khnjouki yerk (khachadurian)

"mer hin sazi voghpanvak latsagoumadz larn em siroum" - charentz

 

there is also the story of the sparrow who traded a thorn for a loaf, traded the loaf for a lamb, traded the lamb for a bride, traded the bride for a saz, took the saz and became a minstrel, "dzungula mungula, dziv dziv dziv" - hovhannes toumanian

 

when sasountsi tavit (david of sassoun) took control of sasoun and waged war against msra melik, he "ordered his father mher's large saz to be played." in the story tavit also plays the saz and sings at one point. (this is the extended, original version, not the hovhannes toumanian poem version which is much much shorter)

 

also roupen zartarian the famous kharpertsi writer martyred in the genocide has a story called "mer hayrenagan saz@" or something like that, where he talks about his father playing the saz at family gatherings.

 

my great grandfather's uncle used to also play the saz at family gatherings in the old country (sepastia) but i suppose certain people will write that off as being a turkish influence...

 

the turks claim the saz to be their greatest instrument, expressing the soul of their people. rather similar to claims armenians make about the duduk. it seems possible to me that because the turks are so dead set on making the saz their "official national instrument" and armenians seem to not care much if they lose the saz from their folk music, theyve given it up because they dont want to spend time proving that its not turkish. as opposed to the oud, kanoon, etc which even turks agree come from the arabs who got them from the persians or elsewhere.

however, the oud is certainly no less armenian than the saz, and even though it does not play the huge role it does in middle eastern music, or in the type of music played by armenian americans, the oud is still present in almost all "official" folk music ensembles in armenia. the saz would seem by any account to be more traditional in armenian music, even if neither is "authentically" armenian. so why get rid of the saz? i think its because of the turkish complete appropriation of the instrument as their national symbol. either that, or the oud just has a much larger range and musical capability

 

i still have yet to see any armenian folklore mentioning the duduk.

[MosJan]

duduk has no need of mentioning Duduk is duduk - our old YegheghnaPogh / TisranaPogh

 

 

[Arpa]

duduk has no need of mentioning Duduk is duduk - our old YegheghnaPogh / TisranaPogh

Look what Sayat Nova says about it.

I will translate the first line;

“Among all the praiseful saz’s, you are the perfect ten, my kamancha..”

====

Ամեն սազի մեչըն գոված դուն թամամ տա՛սն իս, քամանչա՛,

Նաքազ մարթն քիզ չի տեսնի, դուն նըրա պա՛սն իս, քամանչա՛,

Ղա՛ստ արա` է՛լ լավ օրերու էդիվըն հասնիս, քամանչա՛.

Քիզ ինձնից ո՞վ կանա խըլի, աշուղի բա՛սն իս, քամանչա՛:

 

Անգաճըտ էրծաթեն պիտի, գըլուխըտ ջավահիր քարած,

Կութըտ շիրմայեմեն պիտի, փուրըտ սադափով նաղշ արած,

Սիմըտ օսկեն քաշած պիտի, էրկաթըտ փանջարա արած.

Օչով ղիմեթըտ չի գիդի-լալ ու ալմասն իս, քամանչա':

 

Ճիպուտըտ վարաղնած պիտի` թահր ունենա հազար ռանգով.

Ձարըտ ռաշի կուդեն պիտի, վուր դուն խոսիս քաղցըր հանգով.

Շատին զարթուն կու լուսացնիս, շատին կու քընեցնիս բանգով`

Անուշահամ գինով լիքըն դուն օսկե թասն իս, քամանչա':

 

Ածողիտ էրկու կու շինիս. առաչ չայի, ղափա գուզիս,

Կու մեձըրվիս այվընումըն, պարապ վախտի րափա գուզիս,

Յիփ վեր գու քաս` մեջլիսումըն քաղցըր զող ու սափա գուզիս.

Բոլորքըտ գոզալնիր շարած մեջլիսի կեսն իս, քամանչա՛:

 

Շատ տըխուր սիրտ կու խնդացնիս, կու կըտրիս հիվընդի դողըն.

Յիփ քաղցըր ձայնըտ վիր կոնիս, բաց կուլի հիդըտ խաղողըն.

Խալխին էս իլթիմազն արա` ասին. ,ապրի քու ածողընե.

Քանի սաղ է Սայաթ - Նովեն, շա'տ բան կու տեսնիս, քամանչա:

 

 

 

 

 

[Arpa]

In the Armenian , at times “du indz saz es galis/Դու ինձ սազ ես գալիս” may mean “You are agreeable, pleasant”.

There is a saying in furkish - “anlayana sivri sinek saz, anlamayana davul zurna az-Հասկացողին ճանճի բզիւնը սազ, չի հասկացողին տավուլ զուրնա պակաս-to those who understand , the fly’s buzz is saz , and for those others davul zurna is less”.

Is that where the Armenian expression “Դու ինձ սազ ես գալիս/you are agreeable to me” comes from?

Once again from Sayat Nova;

ՔԱՆԻ ՎՈՒՐ ՋԱՆ ԻՄ

Քանի վուր ջան իմ, յա'ր, քի ղուրբան իմ, աբա ի՜նչ անիմ.

Արտասունք անիմ, շատ հոքուց հանիմ, յա'ր, ղադեդ տանիմ.

Ասիր. “Ջեյրան իմ”. թուղ քե սեյր անիմ, յա'ր, մըտիկ անիմ,

Մո'ւտ բաղչեն նազով, քիզ գովիմ սազով, յա՜ր, իլթիմազով:

 

 

 

 

Edited June 20, 2007 by Arpa

[MosJan]

“Among all the praiseful saz’s, you are the perfect ten, my kamancha..”

 

nayelov Sayat Novayi g@ratsin kareli e asel hetevyal@ te - SAz en anvanel Larayin Gortsiqnerin

 

[Johannes]

Հայ երաժշտությունը հազարավոր տարիների պատմություն ունի: Այն սկիզբ է առնում հեթանոսական շրջանում: Չորրոդ դարից սկսած` զարգանում է նաև հոգևոր երաժշտությունը: Հայ գրերի գյուտից հետո (405թ.) և մայրենի լեզվով կատարվող եկեղեցական արարողությունների հետ միասին առաձնանում է հոգևոր երաժշտության անհրաժեշտությունը: Մաշտոցն ու Սահակ Պարթևը (5-րդ դար) հայտնի են նաև երաժշտության բնագավառում կատարած գործերով: Մաշտոցը գրել է շարականներ: Խորենացու վկայությամբ դպրոցներում ընդունվում էին “լավ ձայն և երկար շունչ” ունեցող աշակերտներ, որոնք սովորում էին շարականներ երգել: 7-րդ դարում Բարսեղ Ճոնը հորինեց նոր շարականներ, որոնք նրա անունով հայտնի են որպես “Ճոնընտիր շարականներ”: 8-րդ դարում հռչակվեց նշանավոր երաժշտագետ Ստեփանոս Սյունեցին:

 

8-9-րդ դարերում ստեղծվում են երաժշտական ինքնատիպ նշաններ` խազեր, որոնց ընթերցման բանալին դեռ չի հայտնաբերված: Նրանցով են ձայնագրվել և երգվել Մաշտոցի (361-440) հորինած շարականները, Խոսրովդուխտի (8-րդ դար) Վահան Գողթեցուն նվիրված շարականը, Գրիգոր Նարեկացու (951-1003) և Ներսես Շնորհալու (1102-1173) գողտրիկ գանձերն ու տաղերը: Խազագրության արվեստը հայ իրականության մեջ 8-9-րդ դարերից հետո անընդմեջ կատարելագործվել է մինչև 14-15-րդ դարերը: Իր ծաղկման շրջանում այն արտացոլել է հայ հոգևոր երգեցողության բարձր մակարդակը: Ավելի ուշ, 16-17-րդ դարերից այդ արվեստը աստիճանաբար մոռացության է տրվել:

 

Միջնադարում մեծ ուշադրություն դարձնելով խազերի ուսուցմանը` մշակվել է երաժշտական արվեստին վերաբերող տեսություն, որը կոչվել է մանրուսում: Ձեռագրերում պահպանվել են այդ բովանդակության զանազան բնագրեր, որոնցից են օրինակ “Ձայների ներդաշնակության մասին”, “Ձայների մասին” և այլն: Մանրուսումը զարգացման բարձր մակարդակի է հասել Կլիկիայում (Արքակաղին, Դրազարկ, Սկևռա, Կարմիր վանք և այլն) Ներսես Շնորհալին իր Ընհանրականում մանրուսումը համարում է քահանայական կրթության առաջին առարկաներից մեկը: Խազագրված երգերի բազմակողմանիության և բազմատեսակության մասին գաղափար կազմելու համար բավական է նշել, որ ձեռագրերում (Մանրուսմուն, Ծարակնոց, Տաղարան, Գանձարան) հանդիպում են շարականների գլխավոր եղանակների և նրանց ստորաբաժանումների քառասուն և մյուս հոգևոր երգերի հարյուր հիսուներկու տարբեր եղանակների անուններ` չհաշված աշխարհիկ երգերը:

 

Ձեռագրերում բազմաթիվ տեղեկություններ կան նաև երաժշտական գործիքների վերաբերյալ : Այս տեսակետից առանձնապես արժեքավոր են մանրանկարչական ձեռագրերը, որոնց մեջ գտնում ենք հին և միջնադարյան Հայաստանում գործածված երաժշտական գործիքների (լարային, փողային, հարվածային) բազմաթիվ տեսակներ` սրինգ, փող, ջութակ, սազ, քամանչա, ջնար, ուդ, քանոն, քնար, տավիղ, վին, թմբուկ, լիտավր, դաֆ, նաղարա, դահրա, ծնծղան, չուշտա և այլն: Երաժշտական գործիքները պատկերված են գերազանցապես երաժիշտների հետ միասին: Կան ինչպես անհատ երաժիշտներ, այնպես և երաժշտախմբերի նկարներ, օրինակ, 14-րդ դարի մի ձեռագրում պատկերված է փողային և լարային գործիքների մի կվարտետ:

 

 

[vartanUSA]

saz is not an Armenian instrument

we Armenian will never invent such primitive instruments

 

I am Armenian and I am not as pretentious as far as inventing goes.

Saz is not Armenian and sorry but it is not any more primitive then kemencha

Saz has an unmistakable beautiful sound if you know how to play

I personally prefer the short bağlama version very limited range but has better rich sound.

Regardless of any origin I find that all Middle Eastern instruments are equally worthy to be used in our music.

 

regards

Վարդան

 

[Arpa]

Խօսենք դուդուկի մասին: Մի քանի տարի առաջ, տեսայ դուդուկի վարպետ Ջիվան Գասպարեանը թուրքական մի հեռակայանէ: Գեղանի թրքուհին՝ խօսնակը (թերեւս՝ հայ էր ծագումով), սիրահար էր վարպետի արուեստին: Նրա բերնից գովեստը մեղրի նման ծորում էր վարպետի փառքը հիւսելիս:

Կարճեմ. Ջիվան Գասպարեան «թուրքիա» կը գտնուէր. Թուրքերուն դուդուկահար դարձնելու համար: Արդէն տեսնում ենք պտուղները:

Արհեստի գաղտնիքը անցնում էր հօրից որդուն, կամ նրա կողմից որոշեալ յաջորդին:

A hefty dose of caution.

Yes we know that the “duduk” is an Armenian instrument. It has been etched in stone so to speak by the likes of Jivan and others. No one is going to take that from us.. However we have to be extra cautious. Even though the word is a “bnadzayn”, based on sound, and has come to be a proper noun applied to that instrument, in the other language the word is a common one to mean “whistle/soulich” and it is pronounced with the U as in the French U.

Let us please walk very carefully lest we step in “deep doodoo”.

Yes, yes. We know that master Oudist Hrant was Armenian just as many other musicians, artists and architects. Even linguists like…

One could only wish that we had our own Agop Martayans to devise a law about family names. See highlight below.

http://en.wikipedia.org/wiki/Agop_Dila%C3%A7ar

His nickname “dil achar” literally means “tongue opener”.

Dilaçar

Agop Martayan Dilaçar (May 22, 1895 – September 12, 1979) was an Armenian-Turkish linguist specialized in Turkic languages and the first Secretary General and head specialist of the Turkish Language Association.

Biography

Agop Dilaçar was born in İstanbul, as Agop Martayan, in 1895. He graduated from the Robert College in 1915. In addition to Armenian and Turkish, he knew English, Greek, Spanish, Latin, German, Russian and Bulgarian. He worked as a lecturer of the English language at the Robert College, and of Ottoman Turkish and ancient East languages at Sofia University in Sofia, Bulgaria.

He was invited on September 22, 1932, as a linguistics specialist to the First Turkish Language Congress held in Dolmabahçe Palace supervised by Mustafa Kemal Atatürk, the founder and first president of the Republic of Turkey, together with two other linguists of Armenian ethnicity, İstepan Gurdikyan and Kevork Simkeşyan. He continued his work and research on the Turkish language as the head specialist and Secretary General of the newly founded Turkish Language Association in Ankara. Following the issue of the Law on Family Names in 1934, Atatürk suggested him the surname Dilaçar (literally meaning language opener), which he gladly accepted.

He taught history and language at Ankara University between 1936 and 1951. He also was the head advisor of the Türk Ansiklopedisi (Turkish Encyclopedia), between 1942 and 1960. He held his position and continued his research in linguistics at the Turkish Language Association until his death in 1979.