Armenian Lessons

[Shahan Araradian]

says who?

 

the point is that it has already been done... the standard ea is already a well built new language which perfectly serves its purpose as a standardized language, constantly expending and adjusting to new needs of new times... why throw stones at it and try to "correct" it (which is a fallacy as i mentioned before) overnight when some 3 million people use it today with no problem whatsoever...

You apparently don't understand its serious flaws and the way it has destroyed particular sounds like /ʏ/. Your argument that it "adjusted to the needs of the times" is baseless, unless if you mean to educate agragrian villagers to learn the language in two days. But I think we don't need to water down our orthography to the lowest common denominator. I think we can spend 2 months to learn the language, and traditional orthography is even simpler than English, with its extremely strange spelling (which nevertheless has become the language of the world).

 

It's NOT the eastern Armenian langauge that has been standardized! Armenians in Iran (Eastern Armenian speakers) still use traditional Armenian orthography.

 

Don't mix Western and Eastern Armenian dialects with traditional orthography and Soviet/reformed orthography. They are two different beasts.

Edited May 1, 2007 by Shahan Araradian

[Էլիա]

This is not entirely true. There were no ejective consonants in classical Armenian. In Eastern Armenian, they were borrowed from Trans-Caucasian languages. (examples are պ (/p'/) and կ (/k'/)).

Այս պատճառով, հաճիս մի՛ ստանձնէք որ արեւելեան հայերէնը կամ արեւմտեան հայերէնը աւելի լաւ է ուրիշէն, որովհետեւ երկու բարբառները մեր անուշ մայր լեզուին կը պատկանին, եւ մարդ մը իրաւունք չունի որ մեր սիրելի լեզուն բաժնէ եւ աւրէ:

[Shahan Araradian]

Դու արդեն փաստեցիր որ հայերեն չգիտես երբ «անձ» բառը գրում ես որպես «անց»: Քեզ հարկավոր է նախ գնասս հայերն գրել-կարդալ սովորես, հետո կարծիք հայտնես:

Գրում ես. -Այս դասերը չեմ սիրէր որովհետեւ կը պատճառէ որ մենք (արեւմտեան հայեր) հայերէն չ'գիտցող մարդոց պէս երեւինք:

«Կը պատճառէ»ն հայերենի որ խոնարհման ձևն է՞: Հայերենում գրում ենք «արևելահայեր/արևմտահայեր», ինչպես գրում ենք «արևելահայերեն/արևմտահայերեն»: Եթե քո այս գրած նախադասությունները ոևե լավ հայագետի ցուց տաս, պիտի տեսնես որ նա էլ անպայման նույնը պիտի ասի ինչ որ ես եմ ասում

Եթե դու քո մոլեռանդությունից հրաժարվես, սովորես հայերեն քերականությունը և ծանոթանաս հայ գրականության հետ, փոխարեն զբաղւես լեզվաբանական հարցերով, որից ոչ մի տեղեկություն չունես, այն ժամանակ գուցե քո գրածդ հայերեն համարվի:

Վարդահուր

1. Արեւմտահայ == արեւմտեան հայ (պարզապապէս բարդ-բառ մըն է, եւ որեւէ մէկը կրնայ օգտագործուիլ)... Մա՞զ կը փնտռես տղուն գրածին մէջ:

2. «կը պատճառէ». Պարզ բան է որ արեւմտահայերէն եւ արեւելահայերէն լեզուները տարբեր ձեւով կը հոլովեն ու կը խոնարհեն բայեր ու գոյականներ:

3. Էլիային սխալը չէ որ արեւմտահայերէնի մէջ «ց» եւ «ձ» տառերը կը հնչուին նոյն պէս: Երբ որ հայերէն լեզուի spell-checker մը մէկը շինէ, այն պարագային աւելի դիւրին կ'ըլլայ ուղղագրութիւնը: (Մենք ալ քեզի ըսե՞նք թէ «հայերեն» բառը սխալ կը գրես. իրականութեան մէջ կը գրուի «հայերէն»: )

4. Կարծեմ թէ քիչ մըն ալ պէտք է սերտես Մաշտոցեան ուղղագրութիւնը եւ արեւմտահայերէն լեզուն: Եթէ հարցում ունիս, խնդրեմ մի ամչնար հարցնելու:

Edited May 1, 2007 by Shahan Araradian

[Shahan Araradian]

Այս պատճառով, հաճիս մի՛ ստանձնէք որ արեւելեան հայերէնը կամ արեւմտեան հայերէնը աւելի լաւ է ուրիշէն, որովհետեւ երկու բարբառները մեր անուշ մայր լեզուին կը պատկանին, եւ մարդ մը իրաւունք չունի որ մեր սիրելի լեզուն բաժնէ եւ աւրէ:

Չեմ բաժնէր. այլ՝ գիտութիւնս կը փոխանցեմ ուրիշներու այս հարցին մասին, որ ցոյց կու տայ տարբերութիւնները երկու լեզուներուն միչեւ:

[Էլիա]

1. Արեւմտահայ == արեւմտեան հայ (պարզապապէս բարդ-բառ մըն է, եւ որեւէ մէկը կրնայ օգտագործուիլ)... Մա՞զ կը փնտռես տղուն գրածին մէջ:

2. «կը պատճառէ». Պարզ բան է որ արեւմտահայերէն եւ արեւելահայերէն լեզուները տարբեր ձեւով կը հոլովեն ու կը խոնարհեն բայեր ու գոյականներ:

3. Էլիային սխալը չէ որ արեւմտահայերէնի մէջ «ց» եւ «ձ» տառերը կը հնչուին նոյն պէս: Երբ որ հայերէն լեզուի spell-checker մը մէկը շինէ, այն պարագային աւելի դիւրին կ'ըլլայ ուղղագրութիւնը: (Մենք ալ քեզի ըսե՞նք թէ «հայերեն» բառը սխալ կը գրես. իրականութեան մէջ կը գրուի «հայերէն»: )

4. Կարծեմ թէ քիչ մըն ալ պէտք է սերտես Մաշտոցեան ուղղագրութիւնը եւ արեւմտահայերէն լեզուն: Եթէ հարցում ունիս, խնդրեմ մի ամչնար հարցնելու:

Շահան, իրականութիւնն է որ ես գիտեմ որ «ց»ն կը գործածուի «անց»ին համար, բայց ես երբեմն սխալներ կը շինեմ երբ համակարգիչով կը գրեմ. անիկա է իմ սխալութեանս պատճառը: Բայց գիտցի՛ր որ ես «ց»ն եւ «ձ»ն չ'խարնեցի. միայն մեքենագրելու սխալ էր:

[Էլիա]

Չեմ բաժնէր. այլ՝ գիտութիւնս կը փոխանցեմ ուրիշներու այս հարցին մասին, որ ցոյց կու տայ տարբերութիւնները երկու լեզուներուն միչեւ:

Հա, գիտեմ որ չես բաժնէր: Ես միայն քեզի հետ չէի խօսէր, բայց ամբողջ հայ ժողովուրդին հետ որ այդ «փոստը» կը կարդայ:

Edited May 1, 2007 by Էլիա

[Shahan Araradian]

Շահան, իրականութիւնն է որ ես գիտեմ որ «ց»ն կը գործածուի «անց»ին համար, բայց ես երբեմն սխալներ կը շինեմ երբ համակարգիչով կը գրեմ. անիկա է իմ սխալութեանս պատճառը: Բայց գիտցի՛ր որ ես «ց»ն եւ «ձ»ն չ'խարնեցի. միայն մեքենագրելու սխալ էր:

Չէ՛, չէ... «ձ» «անձ»ին համար:

[Էլիա]

Չէ՛, չէ... «ձ» «անձ»ին համար:

Ախ, նորէն խարնեցի... ներողութիւն, գիտեմ որ «անձ»ը «ձ»ով է. միայն սխալ մըն էր որովհետեւ ես երբեմն շատ առագ կը մեքենագրեմ, եւ չեմ նկատէր որ սխալութիւն շինեցի, եւ քիչ առաջ ալ կարծեցի որ «ց»ով էր որովհետեւ ես շատ ուշադրութիւն չ'տուի: Բայց արեւմտեան հայերէնի մէջ ալ «անձ» կը գրուի:

[Shahan Araradian]

...and those other idiots who insist that Բ//Ben sounds Փ/Pyur nd Դ/Da sounds Tho/ Թ, and .Չ/CH sounds like J/Ջ....

Only if we can figure out what we will do with the ejective sounds in Eastern Armenian (i.e. how we will get rid of them).

 

(That is, the same line of reasoning can be used for Eastern Armenian here. If Դ was really pronounced /d/ in classical Armenian -- which I don't dispute -- and Թ was pronounced /tʰ/ (aspirated/th/UNKNOWN in Classical Armenian) -- but if Տ was prounouced /t/ in Classical Armenian and in Eastern Armenian it is pronounced /t'/ -- EJECTIVE -- then I have a problem with your claim of standardizing Armenian phonology based on Eastern Armenian phonology. We can *never* come to a conclusion unless we do academic research on how թ was really pronounced in Classical Armenian... And the same goes with the other aspirated consonants like փ -- perhaps "ph" in Classical Armenian, as in pharoah, which would make ֆ redundant -- and ք and չ and ց.)

 

My point is: neither Western Armenian nor Eastern Armenian PHONOLOGY reflect Classical Armenian PHONOLOGY accurately. (Western Armenian with its sound shifts and merging of sounds; Eastern Armenian with its sound shifts and introduction of ejective consonants in lieu of merging sounds.)

 

More concretely and in order to avoid any ambiguity, here is an example evolution of bilabial plosives across the board (stuff in forward slashes is in IPA):

Classical Armenian:

բ == /b/

պ == /p/

փ == (DISPUTED): /pʰ/ or /ph/ or something else lost to time...

 

Western Armenian:

բ == SOUND SHIFT: /b/ ---- BECOMES ---> /pʰ/

պ == SOUND SHIFT: /p/ ---- BECOMES ----> /b/

փ == MERGE: /pʰ/ or /ph/ or (something else lost to time) ----- BECOMES ----> /pʰ/

 

Eastern Armenian:

բ == STAYS THE SAME: /b/

պ == INTRODUCTION OF NEW SOUND: /p/ ----- BECOMES -----> /p'/ (apostrophe indicates EJECTIVE)

փ == (DISPUTED) SOUND SHIFT: /pʰ/ or /ph/ or (something else lost to time) ----- BECOMES ----> /pʰ/

Edited May 1, 2007 by Shahan Araradian

[Armenak]

How do the Greeks deal with their dialects, I wonder? Where is Nikephoros Phokas? I know that the Pontic Greek dialect is much different than the Greek spoken in Greece or Cyprus. Do the Pontic Greeks learn both dialects?

[Էլիա]

Only if we can figure out what we will do with the ejective sounds in Eastern Armenian (i.e. how we will get rid of them).

 

(That is, the same line of reasoning can be used for Eastern Armenian here. If Դ was really pronounced /d/ in classical Armenian -- which I don't dispute -- and Թ was pronounced /tʰ/ (aspirated/th/UNKNOWN in Classical Armenian) -- but if Տ was prounouced /t/ in Classical Armenian in Eastern Armenian it is pronounced /t'/ -- EJECTIVE -- then I have a problem with your claim of standardizing Armenian phonology based on Eastern Armenian phonology. We can *never* come to a conclusion unless we do academic research on how թ was really pronounced in Classical Armenian... And the same goes with the other aspirated consonants like փ -- perhaps "ph" in Classical Armenian, as in pharoah, which would make ֆ redundant -- and ք and չ and ց.)

Ինչո՞ւ այս քան տառեր կան Դասական Հայերէնին մէջ որոնց ձայները չենք գիտէր:

[Armenak]

The opinions of Armenians from Armenia about reverting to the Mashdotsian orthography: http://www.akumb.am/showthread.php?t=1581

[Shahan Araradian]

The opinions of Armenians from Armenia about reverting to the Mashdotsian orthography: http://www.akumb.am/showthread.php?t=1581

The problem is that most of those people giving opinions readily admit that they have no idea what traditional orthography looks like. (at least based on the first page.) How can they possibly have an opinion other than the path of least resistance -- "We do not want change" -- with their level of knowledge?

[Shahan Araradian]

Ինչո՞ւ այս քան տառեր կան Դասական Հայերէնին մէջ որոնց ձայները չենք գիտէր:

Քանի որ հարիւրաւոր տարի հայութեան միայն 1 տոկոսը հայէրէնով գրել-կարդալ գիտէր -- եկեղեցականները... Եւ անոնք ալ ժամանակի ընթացքին կ'երեւի թէ մոռցան կամ փոխուեցան հնչիւնները...

 

I think a PhD in linguistics is waiting for someone who can figure it out... (Don't quote me on it though. Maybe someone out there has already figured it out...)

Edited May 1, 2007 by Shahan Araradian

[Armenak]

The opinions of Armenians from Armenia about reverting to the Mashdotsian orthography: http://www.akumb.am/showthread.php?t=1581

Hmm, why do I get the feeling that user Պանդուխտ on that forum is our very own Johannes?

[vartahoor]

1. Արեւմտահայ == արեւմտեան հայ (պարզապապէս բարդ-բառ մըն է, եւ որեւէ մէկը կրնայ օգտագործուիլ)... Մա՞զ կը փնտռես տղուն գրածին մէջ:

2. «կը պատճառէ». Պարզ բան է որ արեւմտահայերէն եւ արեւելահայերէն լեզուները տարբեր ձեւով կը հոլովեն ու կը խոնարհեն բայեր ու գոյականներ:

3. Էլիային սխալը չէ որ արեւմտահայերէնի մէջ «ց» եւ «ձ» տառերը կը հնչուին նոյն պէս: Երբ որ հայերէն լեզուի spell-checker մը մէկը շինէ, այն պարագային աւելի դիւրին կ'ըլլայ ուղղագրութիւնը: (Մենք ալ քեզի ըսե՞նք թէ «հայերեն» բառը սխալ կը գրես. իրականութեան մէջ կը գրուի «հայերէն»: )

4. Կարծեմ թէ քիչ մըն ալ պէտք է սերտես Մաշտոցեան ուղղագրութիւնը եւ արեւմտահայերէն լեզուն: Եթէ հարցում ունիս, խնդրեմ մի ամչնար հարցնելու:

1. Ո´չ հարգելի զրուցակից այդպես չէ, հայերենը ունի կանոններ և դրանցից մեկն էլ հենց բարդ բառերի կառուցումն է, արևմտահայ (փոքրատառով է գրվում) և արևմտյան հայ նոյնը չեն:

2. «Կը պատճառէ» խոնարհումը ոչ արևելահայերենում և ոչ էլ արևմտահայերենում է ընդունված, ճիշտ ձևն է «պատճառ կդառնա»:

3. Իհարկե Էլիայի հանցանքը չէ որ նա «ց»-ն և «ձ»-ն իրարից չի կարողանում զանազանել. հանցանքը նրա ուսուցիչներինն է որ դեռևս չեն ընդունում բաղաձայների սխալ արտասանելը արևմտահայերնում: Գրելու ժամանակ օր.՝ շաքարը դառնում է շագար, անձը՝ անց, ինձ՝ ինծի և այլն: Արտասանելու ժամանակ ևս սխալները բազմաթիվ են, բերենք մի քանի օրինակ՝

ջուր-ը դառնում է չուր, ծարավ-ը՝ ձարավ, կատու-ն՝ գատու, Գարեգինը՝ Քարեքին, Գագիկը՝ Քաքիկ, քակելը՝ քաքել և այլն: Վազգեն առաջինը երբ տարիներ առաջ Դիթրոյթ էր այցելել, իր քարոզի ժամանակ ուզում էր ասել «քակել» բայց անմիջապես ասաց «քանդել» և ավելացրեց. -մյուս բառը չեմ ուզում օգտագործել քանդելու համար, որովհետև լավ չի հնչվելու, խոսքը վերաբերում էր «քակել» բառին: Տեսե´ք, բարձրաստիճան եկեղեցականը իրազեկ էր արևմտահայերենի սխալ հնչյունաբանության հիմունքների հետ որը դուք համառորեն չէք ուզում ընդունել:

4. Ինչ վերաբերում է արևմտահայերենի մասին, թողեք ձեզ վստահեցնեմ որ հիսուն տարուց ավել է ինչ կարդում եմ արևմտահայ գրականությունը և կարիքը չեմ զգում ձեր օգնության: Իսկ արդյոք դու և քո համախոհները որ արևելահայ հանճարեղ գրողների գործերը առանց ամաչելու վերածում էք աղավաղված բեյրութահայերենի կարող էք նույնն ասել արևելահայերենով գրված գրականության մասին:

Մեր դպրոցներում արևմտահայերենը ուսուցանվում էր հենց այնպես ինչպես որ կար, առանց թարգմանելու արևելահայերենի: Արդյոք դուք գիտեիք որ Սովետական շրջանում ամբողջ արևմտահայերեն գրականությունը հրատարակվել էր Հայաստանում, մի հանգամանք որ սփյուռքում տեղի չէր ունեցել: Այդ գրքերը իմ գրադարանի շոշափելի մասն են կազմում և հիմա դու ուզում ես ինձ արևմտահայերեն սովորեցնել, այն էլ աղավաղված և խեղաթյուրված բեյրութա-հայերենը: Բարեբախտաբար այստեղ Գլենդեյլում հայոց դպրոցներում վաղուց է ինչ որ հայրենիքից եկած ուսուցիչներ արևելահայերենով են դասավանդում, որովհետև դպրոցի կազմը վերջապես տեղի տվեց ծնողների պահանջին:

Գլենդեյլի հանրային դպրոցների տեսչության հետ երկու տարի շարունակ առնչվելուց հետո հաջողեցի ՀՀ լեզուն որը նոր ուղղագրությամբ է, դարձնել դասավանդման լեզուն: Հիմա արդեն հայտարարություները այդ ուղղագրությամբ են ուղարկում ծնողներին, ովքեր մեծ մասամբ Հայաստանից արտագաղթածներ են:

Վարդահուր

Edited May 1, 2007 by vartahoor

[Էլիա]

1. Ո´չ հարգելի զրուցակից այդպես չէ, հայերենը ունի կանոններ և դրանցից մեկն էլ հենց բարդ բառերի կառուցումն է, արևմտահայ (փոքրատառով է գրվում) և արևմտյան հայ նոյնը չեն:

2. «Կը պատճառէ» խոնարհումը ոչ արևելահայերենում և ոչ էլ արևմտահայերենում է ընդունված, ճիշտ ձևն է «պատճառ կդառնա»:

3. Իհարկե Էլիայի հանցանքը չէ որ նա «ց»-ն և «ձ»-ն իրարից չի կարողանում զանազանել. հանցանքը նրա ուսուցիչներինն է որ դեռևս չեն ընդունում բաղաձայների սխալ արտասանելը արևմտահայերնում: Գրելու ժամանակ օր.՝ շաքարը դառնում է շագար, անձը՝ անց, ինձ՝ ինծի և այլն: Արտասանելու ժամանակ ևս սխալները բազմաթիվ են, բերենք մի քանի օրինակ՝

ջուր-ը դառնում է չուր, ծարավ-ը՝ ձարավ, կատու-ն՝ գատու, Գարեգինը՝ Քարեքին, Գագիկը՝ Քաքիկ, քակելը՝ քաքել և այլն: Վազգեն առաջինը երբ տարիներ առաջ Դիթրոյթ էր այցելել, իր քարոզի ժամանակ ուզում էր ասել «քակել» բայց անմիջապես ասաց «քանդել» և ավելացրեց. -մյուս բառը չեմ ուզում օգտագործել քանդելու համար, որովհետև լավ չի հնչվելու, խոսքը վերաբերում էր «քակել» բառին: Տեսե´ք, բարձրաստիճան եկեղեցականը իրազեկ էր արևմտահայերենի սխալ հնչյունաբանության հիմունքների հետ որը դուք համառորեն չէք ուզում ընդունել:

4. Ինչ վերաբերում է արևմտահայերենի մասին, թողեք ձեզ վստահեցնեմ որ հիսուն տարուց ավել է ինչ կարդում եմ արևմտահայ գրականությունը և կարիքը չեմ զգում ձեր օգնության: Իսկ արդյոք դու և քո համախոհները որ արևելահայ հանճարեղ գրողների գործերը առանց ամաչելու վերածում էք աղավաղված բեյրութահայերենի կարող էք նույնն ասել արևելահայերենով գրված գրականության մասին:

Մեր դպրոցներում արևմտահայերենը ուսուցանվում էր հենց այնպես ինչպես որ կար, առանց թարգմանելու արևելահայերենի: Արդյոք դուք գիտեիք որ Սովետական շրջանում ամբողջ արևմտահայերեն գրականությունը հրատարակվել էր Հայաստանում, մի հանգամանք որ սփյուռքում տեղի չէր ունեցել: Այդ գրքերը իմ գրադարանի շոշափելի մասն են կազմում և հիմա դու ուզում ես ինձ արևմտահայերեն սովորեցնել, այն էլ աղավաղված և խեղաթյուրված բեյրութա-հայերենը: Բարեբախտաբար այստեղ Գլենդեյլում հայոց դպրոցներում վաղուց է ինչ որ հայրենիքից եկած ուսուցիչներ արևելահայերենով են դասավանդում, որովհետև դպրոցի կազմը վերջապես տեղի տվեց ծնողների պահանջին:

Գլենդեյլի հանրային դպրոցների տեսչության հետ երկու տարի շարունակ առնչվելուց հետո հաջողեցի ՀՀ լեզուն որը նոր ուղղագրությամբ է, դարձնել դասավանդման լեզուն: Հիմա արդեն հայտարարություները այդ ուղղագրությամբ են ուղարկում ծնողներին, ովքեր մեծ մասամբ Հայաստանից արտագաղթածներ են:

Վարդահուր

Կրնա՞ս հաճիս բացատրել տարբերութիւնը «արեւմտահայերէն»ի եւ «արեւմտեան հայերէն»ի միջեւ: Բայց երբ ես «պատճառել» գործածեցի, ես կը փորձէի «to cause»ի իմաստ տալ, ոչ «to turn into a cause» իմաստ տալ:

[Shahan Araradian]

1. Ո´չ հարգելի զրուցակից այդպես չէ, հայերենը ունի կանոններ և դրանցից մեկն էլ հենց բարդ բառերի կառուցումն է, արևմտահայ (փոքրատառով է գրվում) և արևմտյան հայ նոյնը չեն:

LOL! Դուն քու վրադ քալեցուր բարեկամ:

 

2. «Կը պատճառէ» խոնարհումը ոչ արևելահայերենում և ոչ էլ արևմտահայերենում է ընդունված, ճիշտ ձևն է «պատճառ կդառնա»:

Կը պատճառէ sounds good to me. I don't know what you're talking about; it's third-person present tense of պատճառել:

 

3. Իհարկե Էլիայի հանցանքը չէ որ նա «ց»-ն և «ձ»-ն իրարից չի կարողանում զանազանել. հանցանքը նրա ուսուցիչներինն է որ դեռևս չեն ընդունում բաղաձայների սխալ արտասանելը արևմտահայերնում: Գրելու ժամանակ օր.՝ շաքարը դառնում է շագար, անձը՝ անց, ինձ՝ ինծի և այլն: Արտասանելու ժամանակ ևս սխալները բազմաթիվ են, բերենք մի քանի օրինակ՝

ջուր-ը դառնում է չուր, ծարավ-ը՝ ձարավ, կատու-ն՝ գատու, Գարեգինը՝ Քարեքին, Գագիկը՝ Քաքիկ, քակելը՝ քաքել և այլն: Վազգեն առաջինը երբ տարիներ առաջ Դիթրոյթ էր այցելել, իր քարոզի ժամանակ ուզում էր ասել «քակել» բայց անմիջապես ասաց «քանդել» և ավելացրեց. -մյուս բառը չեմ ուզում օգտագործել քանդելու համար, որովհետև լավ չի հնչվելու, խոսքը վերաբերում էր «քակել» բառին: Տեսե´ք, բարձրաստիճան եկեղեցականը իրազեկ էր արևմտահայերենի սխալ հնչյունաբանության հիմունքների հետ որը դուք համառորեն չէք ուզում ընդունել:

Like I said before and I'll say it again:

1. Are we making fun of you because you speak Armenian strange? (That is you don't use Classical Armenian phonology? Specifically, that you use ejective sounds like /p'/ an /k'/ that never existed in Classical Armenian? No. So have the same common courtesy to accept the evolution of the Western Armenian dialect, as we respect the evolution of the Eastern Armenian dialect.)

 

2. Are we making fun of you because you use Soviet Armenian orthography? (You even write the Armenian word for "Armenian" (հայերէն) incorrectly, a way which Mashdots wouldn't have written!! -- you write հայերեն in Soviet Orthography.) No, we don't make fun of you, because we understand how Soviet orthography evolved and that there's a reason why you write Armenian in the way that Mashdots wouldn't have written. So we expect the same common courtesy back.

 

4. Ինչ վերաբերում է արևմտահայերենի մասին, թողեք ձեզ վստահեցնեմ որ հիսուն տարուց ավել է ինչ կարդում եմ արևմտահայ գրականությունը և կարիքը չեմ զգում ձեր օգնության: Իսկ արդյոք դու և քո համախոհները որ արևելահայ հանճարեղ գրողների գործերը առանց ամաչելու վերածում էք աղավաղված բեյրութահայերենի կարող էք նույնն ասել արևելահայերենով գրված գրականության մասին:

Մեր դպրոցներում արևմտահայերենը ուսուցանվում էր հենց այնպես ինչպես որ կար, առանց թարգմանելու արևելահայերենի: Արդյոք դուք գիտեիք որ Սովետական շրջանում ամբողջ արևմտահայերեն գրականությունը հրատարակվել էր Հայաստանում, մի հանգամանք որ սփյուռքում տեղի չէր ունեցել: Այդ գրքերը իմ գրադարանի շոշափելի մասն են կազմում և հիմա դու ուզում ես ինձ արևմտահայերեն սովորեցնել, այն էլ աղավաղված և խեղաթյուրված բեյրութա-հայերենը: Բարեբախտաբար այստեղ Գլենդեյլում հայոց դպրոցներում վաղուց է ինչ որ հայրենիքից եկած ուսուցիչներ արևելահայերենով են դասավանդում, որովհետև դպրոցի կազմը վերջապես տեղի տվեց ծնողների պահանջին:

Գլենդեյլի հանրային դպրոցների տեսչության հետ երկու տարի շարունակ առնչվելուց հետո հաջողեցի ՀՀ լեզուն որը նոր ուղղագրությամբ է, դարձնել դասավանդման լեզուն: Հիմա արդեն հայտարարություները այդ ուղղագրությամբ են ուղարկում ծնողներին, ովքեր մեծ մասամբ Հայաստանից արտագաղթածներ են:

Վարդահուր

There are a number of issues here that you have to deal separately with:

1. Orthography: Traditional vs. Reformed/Soviet

2. Phonology: Western vs. Eastern

3. Morphology: Western vs. Eastern

 

You are ARROGANT because you claim Eastern Armenian to be superior to Western Armenian. And because you also think you know everything, you are IGNORANT.

 

PHONOLOGY & MORPHOLOGY

Both Eastern Armenian and Western Armenian have their STANDARD rules of phonology and morphology. One is not better than the other as you claim! They are simply different EVOLUTIONS of Classical Armenian. (There is both "street" Eastern Armenian and "street" Western Armenian. You can't compare "street" Western Armenian to standard Eastern Armenian, as you can't compare "street" Eastern Armenian to standard Western Armenian, as you can't compare apples to oranges.)

 

Regarding phonology: I have already explained above that NEITHER Western Armenian phonology NOR Eastern Armenian phonology are equivalent to Classical Armenian phonology -- both have evolved nearly as much from Classical Armenian phonology and I have given concrete examples above.

 

ORTHOGRAPHY

Regarding orthography: we all know what the original orthography was as Mashdots had it... And it wasn't Soviet orthography.

Edited May 2, 2007 by Shahan Araradian

[Էլիա]

Վարդահուր, ինչպէս որ Շահանը ըսաւ, պէտք է հասկնաս որ արդար չէ որ կարծես որ մէկ բարբառ մը (այս պառագային, արեւելեան հայերէնը) աւելի լաւ, շիտակ, կամ զարգացած է ուրիշ բարբառէ մը (այս պառագային, արեւմտեան հայերէնը)։ Եթէ այս բնաւորութիւնը չես ջնջէր եւ եթէ կը ձգես որ աճի, շատ հարցեր կը շինես մեր հայ լեզուին մէջ։

[vartahoor]

Lesson Five

Հինգերորդ դաս

[hing-e-rord das]

 

The Armenian Alphabet is as follows:

 

Ա,ա Բ,բ Գ,գ Դ,դ Ե,ե Զ,զ Է,է Ը,ը Թ,թ Ժ,ժ Ի,ի Լ,լ

[a] [g] [d] [e] [z] [e'] [e"] [t'] [zh] [ i ] [ l ]

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12

 

Խ,խ Ծ,ծ Կ,կ Հ,հ Ձ,ձ Ղ,ղ Ճ,ճ Մ,մ Յ,յ* Ն,ն Շ,շ Ո,ո

[kh] [ts] [k] [h] [dz] [gh] [ch] [m] [hi]* [n] [sh] [o]

13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24

 

Չ,չ Պ,պ Ջ,ջ Ռ,ռ Ս,ս Վ,վ Տ,տ Ր,ր Ց,ց Ւ,ւ** Փ,փ Ք,Ք

[ch'] [p] [ j ] [r'] [v] [t] [r] [ts] [v]** [p' ] [k']

25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36

 

Օ,օ Ֆ,ֆ

[o'] [ f ]

37 38

 

**The letter «Ւ, ւ» in the new orthography is only used as part of the letter «ու».

The letter marked with asterisk (*), the «Յ, յ» in the new orthography is used only to form diphthongs as follows:

«յա», «յե», «յի», «յո», «ույ», «ոյ»

[ya] [ye] [yi] [yo] [uy] [oy]

 

In lesson #1 we learned the following

Vowels։ Ա, ա Ե, ե Է, է

Consonants: Լ,լ Մ,մ Ն,ն Շ,շ Ռ,ռ Ս,ս Վ,վ Ր,րExplosive Consonants Դ,դ Տ,տ Ծ,ծ

 

In lesson # 2:

Vowels Ու, ու

Consonants Դ,ղ

Explosive Consonant Գ, գ

 

In lesson #3:

Vowels Զ,զ Խ,պ

Diphthong ույ

Explosive Consonant Բ, բ Կ,կ Ձ,ձ Պ,պ

 

In lesson #4:

Vowels Ո, ո

Consonants Չ, չ

Explosive Consonant Ց, ց

 

In this lesson we will learn the names of the months, the seasons and numbers as well as wrap up the alphabet.

 

Ե-ղա-նակ [e-gha-nak]Season

Տա-րի [tari] Year

Տար-վա [tar-va] Season's

Ե-ղա-նակ-ներ [e-gha-nak-ner] Seasons

Ե-ղա-նակ-նե-րը [e-gha-nak-ne-re"] The seasons

 

The «ը» at the end of the word «եղանակները» is the defenite article in Armenian

The «ներ» is the suffix used to form plural from a polysyllabic word, in this case the word «եղանակ» which is more than one syllable (q.v. syllabification)

 

Տարվա ե-ղա-նակ-նե-րը The seasons

Գա-րուն [ga-run] Spring

Ամառ [amar'] Summer

Ա-շուն [a-shun] Autumn

Ձմեռ [dzmer'] Wnter

Ամիս [amis] Month

Ա-միս-ներ [a-mis-ner] Months

 

Տարվայ ամիսները The months

Հուն-վար [hun-var] January

Փե-տըր-վար [p'e-te'r-var] February

Մարտ [mart] March

Ապրիլ [ap-ril] April

Մայիս [ma-yis] May

Հունիս [hu-nis] June

Հուլիս [hu-lis] July

Օ•ոստոս [o'-gos-tos] August

Սեպտեմբեր [sep-te'm-ber] September

Հոկտեմբեր [hok-tem-ber] October

Նոյեմբեր [no-yem-ber] November

Դեկտեմբեր [dek-tem-ber] December

 

Թիվ [tiv] Number

Թը-վեր [te"-ver] Numbers

 

«եր» is added to the end of monosyllabic words to form the plural form, however, in the case of «թիվ», the «ի» is dropped when the plural is formed.

 

Մեկ, երկու, երեք, չորս, հինգ, վեց, յոթը, ութ, ինը, տասը

mek yerku yerek ch'ors hing vets' yot'e" ut ine" tase"

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

 

տասնմեկ տասներկու տասներեք տասնչորս տասնհինգ

տաս-նը-մեկ տաս-նը-երկու տաս-նը։-երեք տաս-նը-չորս տաս-նը-հինգ

tas-ne"-mek tas-ne"-erku tas-ne"-erek tas-ne"-ch'ors tas-ne"-hing

11 12 13 14 15

 

blue"]տասնվեց տասնյոթը տասնութ տասնինը քսան,

տաս-նը-վեց տաս-նը-յոթը տաս-նը-ութ տաս-նը-ինը քը-սան

tas-ne"-vets' tas-ne"-yot'e" tas-ne"- ut tas-ne"-ine" k'e"-san

16 17 18 19 20

 

N.B.

In Armenian when a consonant is pronounced and its sound kept in perpetuity, one hears the sound of the letter «ը» = [e"].

This is the definition of a consonant in Armenian and for that reason in the above numerals one sees that hidden [e"] when the compound numbers are syllabified.

The syllabified version of the number eleven in Armenian as shown above is «տաս-նը-մեկ» which is the same way the word is pronounced. This pattern will hold true for the rest of the numbers.

We will conclude the numbers with the above examples and save the rest for another lesson.

Another point to be emphasized is that the figure "8" or «ութ» unlike the figures 7, 8 and 9 does not end with the letter «ը», a common error encountered in conversational as well as written Armenian.

 

In this lesson (#5) we learned the following letters:

Vowels Օ, օ

Consonants Թ, թ Շ, շ Ռ, ռ Փ, փ

 

Here are some words using the above letters:

Օձ [odz] Snake

Օղ [ogh] Ring, earring

Օդ [ot] Air

Օ-դա-չու [odach'u] Pilot, aviator

Օ-դա-նավ [o-da-nav] Airplane

Օ-ղի [oghi] Hard liquor (Usually vodka)

Oգ-նելլ [o'g-nel] to help

Օգ-նու-թյուն [o'g-nu-tyun] Help

Օ-ձիք [o-dzik] Collar

Օ-րենք [o-renk] Law

Թել [tel] String

Թուր [tur] sword

Թագ [tag] crown

Թաց [tats'] wet

Թուզ [tuz] fig

Թութ [tut] berry

Թուշ [tush] cheek

Թոք [tok'] lung

Թույն [tuyn] poison

Թուխ [tukh] brunette

Թվել [t'e"vel] tocount

Թռչուն [t'e"r'ch'un] Bird

Թվալ [t'e"val] to seem

Թութակ [t'ut'ak] parrot

Թոշակ [t'oshak] pension

Շուտ [shut] early

Շուն [shun] dog

Շունչ [shunch'] breath

Շնչել [she"nch'el] to breathe

Շահ [shah] profit

Շեկ [shek] blonde

Ոսպ [osp] lentil

Որդ [ord] worm

Ոսկի [oski] gold

Ոզնի [ozni] porcupine

Ոխ [okh] vengeance

Ոգի [ogi] spirit

Փիղ [p'igh] elephant

Փող [pogh] money

Փոր [p'or] belly

Փաստ [p'ayt] wood

Փառք [p'ar'k'] glory

Փուշ [push] thorn

 

End of lesson #5

Edited June 14, 2007 by vartahoor

[vahan79]

How do the Greeks deal with their dialects, I wonder? Where is Nikephoros Phokas? I know that the Pontic Greek dialect is much different than the Greek spoken in Greece or Cyprus. Do the Pontic Greeks learn both dialects?

 

I am not sure what you mean. But, let me try to answer. The key difference between Greek and Armenian with respect to dialects is that with Armenian, both Eastern and Western are considered correct. In that way, they are almost treated as their own languages. Yes, they are mutually intelligible (with practice), but so is Spanish and Portuguese. With Greek, there is a standard modern language. All dialects are dialects, and that's it. Pontic Greek, like Tsakonian Greek, is completely different and might be considered its own language. They evolved from the Doric branches, not the Attic branches. In other words, speakers of those must learn modern Greek to communicate with mainlanders. Cypriots speak a variant/dialect of Modern (Attic) Greek, so they are not hard to understand with some practice.

 

In sum, the complicating factor here is that there is not "base" langauge that is considered the "proper" one for Armenian. There is EA and WA, and the sub-dialects of each of those. I know there is resistence to calling them different languages, but we there is some evidence:

 

(1) you need a different book to learn the language because the grammar is that different.

(2) no matter what people say, EA speakers cannot understand WA speakers. Try speaking WA to a Yerevantsi who has never heard it before...he/she will not understand you. He will CLAIM to understand you, but really won't. The reason the Diaspora can understand both WA and EA is because we have had exposure to both. As an EA speaker, I hear WA all the time on TV and around town (plus, my mom is WA speaker)

 

Anyway...this post was all chaotic. Sorry.