Arpa

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Moses_of_Chorene_CloseUp.jpg/75px-Moses_of_Chorene_CloseUp.jpg http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Moses_of_Chorene_CloseUp.jpg/75px-Moses_of_Chorene_CloseUp.jpg Wr will take another break to see Who, What and When Aganthagelos was. On the surface we are made to believe that he in fact lived and was an eyewitness before the year 300 AD, a contemporary Of King Trdat, i.e before the much touted 301, the year ehen Christianity became the State Religion.. http://hy.wikipedia.org/wiki/%D4%B1%D5%A3%D5%A1%D5%A9%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D5%BD Here we see an argument about the dates of his existence and activity. And here we see a debate about his name. Ws it in fact a personal Name or a Title. http://hy.radiovaticana.va/news/2012/02/01/%D5%A7%D5%BB_%D5%B4%D5%A8_%D5%B0%D5%A1%D5%B5_%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%A5%D5%B6%D5%A1%D5%A3%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%A5%D5%B6%D5%A7%D5%B6%D6%89%D5%A1%D5%A3%D5%A1%D5%A9%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D5%BD/arm-559474

When we wrote that Hripsimeh is from Greek , see . http://onomast.com/name/29836/Rhipsime I am not sure if the following is Greek etymology or just interpretaions. http://en.wikipedia.org/wiki/Rhipsime Getting back to the main theme. Was Agathangelos a true historian, in the true scientific sense of the word, or was he mythologist, propagandist? ====== ՏՐԴԱՏ ԵՒ ՀՌԻՓՍԻՄԷ* Տրդատը զգուշանալով քրիստոնեության ուսմունքի հետևորդներից, հրովարտակ է արձակում իր իշխանությանը ենթակա բոլոր երկրների մեծամեծներին, իշխաններին, նախարարներին, գործակալներին, բոլոր մարդկանց: Հրովարտակն սկսվում էր այսպես. «Թող ողջո՜ւյն և խաղաղություն հասնի աստվածների օգնությամբ, առատ լիություն՝ արի Արամազդից, խնամակալություն՝ Անահիտ տիկնոջից, քաջություն հասնի ձեզ ու ամենայն Հայոց աշխարհիս՝ քաջն Վահագնից: Թող հունաց իմաստությունը հասնի կայսերական դաստակերտիդ և հոգատարություն լինի մեր դիցախառն պարթևներից, թագավորների փառքից և քաջ նախնիներից»: Այնուհետև հրովարտակի մեջ նշվում էր, որ երկիրը շեն ու լի, աստվածների պաշտամունքի կարգերն ու թագավորական օրենքները, երկրի խաղաղությունն ու անվտանգությունը ամուր պահելու նպատակով անհրաժեշտ է առավել զորացնել աստվածների պաշտամունքն ու պատվել նրանց զոհերով, դաժան ու անխնա պայքար մղել բոլոր նրանց դեմ, ովքեր կհանդգնեն անպատվել աստվածներին կամ տարածել իրենց նոր՝ քրիստոնեական կրոնը: Առանձնապես պատվիրում էր հայտնաբերել այդ նոր կրոնի հետևորդներին, պատժել, նրանց հայտնաբերողներին խոստանալով արքունի պարգևների ու շնորհների արժանացնել: Այդ օրերին Հռոմի Դիոկղետիանոս կայսրը կամենում է ամուսնանալ: Նա նկարիչներ է ուղարկում իր տերության տարբեր կողմերը՝ նկարելու բոլոր գեղեցիկ կանանց և ներկայացնելու իրեն, որին ինքը հավանի, նրա հետ էլ ամուսնանա: Նկարիչները գալիս են Հռոմ քաղաքը և լեռներում մեկուսացած մի գաղտնի կուսանոց են գտնում, ուր ժուժկալ կյանքով ապրում ու աղոթում էր քրիստոնյա կույսերի մի բազմություն: Կույսերի գլխավորն էր Գայանե անունով մի պարկեշտ կին, որի սաներից էր արքայական տոհմից սերող, ժամանակի նշանավոր մարդկանցից մեկի դուստր, չքնաղ գեղեցկության տեր Հռիփսիմեն: Նկարիչները գալիս, բռնությամբ մտնում են կուսանոցը և շլանում Հռիփսիմեի սքանչելի գեղեցկությամբ: Նրանք իսկույն Հռիփսիմեին նույնությամբ նկարում են տախտակի վրա և տանում, ներկայացնում են թագավորին: Դիոկղետիանոսը հիանում է Հռիփսիմեի նկարով, լցվում տռփանքի կատաղի ցանկությամբ և անմիջապես հարսանիքի պատրաստություն տեսնում: Նա շտապ պատգամավորներ ու պատվիրակներ է ուղարկում բոլոր երկրները, որպեսզի ամենքը իրենց օժիտներով ու ընծաներով գան ներկայանան արքայական մեծ հարսանիքին: Կույսերն իմանալով կայսեր մտադրությունը՝ Գայանեի գլխավորությամբ փախչում են Հռոմից և երկար ճանապարհ կտրելով, գալիս հասնում են Հայոց երկիրը: Նրանք գալիս ապաստանում են արքայանիստ Վաղարշապատի այգիների հնձաններում, ապրում՝ քաղաքում իրենց ունեցվածքը վաճառելով: Կույսերից մեկը, որ գիտեր ապակեգործության արհեստը, ապակյա ուլունքներ էր պատրաստում, վաճառում, ապահովում իրենց օրական ապրուստը: ------------------------------------- 1 Ներքևում դրվում է հին հայերեն բնագիրը. «Իբրև զսէգն Տրդատ, որ սիգալովն աւերեաց զթումբս գետոց, և ցամաքեցոյց իսկ ի սիգալն իւրում զտրձանս ծովուց»: * Շարադրված է ըստ Ագաթանգեղոսի «Հայոց պատմության»: [էջ 88] Կույսերի անակնկալ փախուստը մեծ տագնապ է բարձրացնում ամբողջ հունա–հռոմեական աշխարհում: Նրանց սկսում են լարված որոնել ամենուրեք: Դիոկղետիանոսը հրովարտակ է հղում Մեծ Հայքի թագավոր Տրդատին, խնդրելով անմիջապես գտնել Հայոց աշխարհ փախած կույսերին, բոլորին չարաչար մահվան արժանացնել, բացի Հռիփսիմեից: «Այդ խաբված չքնաղագեղ կույսին այստեղ ինձ ուղարկիր: Իսկ եթե նրա գեղեցկությունը քեզ հաճո թվա, այդտեղ մոտդ կպահես, քանզի նրա նմանը երբեք չգտնվեց մեր Հունաց աշխարհում»,— գրում էր Դիոկղետիանոսը Տրդատին: Տրդատն անմիջապես սկսում է որոնումները Հայոց աշխարհի բոլոր կողմերում: Փակում են ու հսկում բոլոր գավառների մուտքերը, ճանապարհները, քաղաքների պողոտաները: Կույսերի հետքերը, սակայն, շուտով հայտնաբերվում են: Մեկը, որ տեսել էր նրանց, հայտնում է, որ նրանք թաքնված են Վաղարշապատի այգեստանների հնձաններում: Անմիջապես հանձնարարվում է հետևակ զորքի մի վաշտի՝ շրջապատել հնձանները և կույսերին առայժմ արգելափակել այդտեղ: Երկու օր շարունակ կույսերը մնում են հնձաններում՝ զինվորներով վահանափակ շրջապատված: Երկու օր անց Հռիփսիմեի պարկեշտության ու չքնաղ գեղեցկության համբավը հռչակվում է բազմամբոխ հրապարակներում ու տարածվում: Նրա գեղեցկությունը տեսնելու համար հնձանների մոտ գալիս ու կիտվում է խուռներամ բազմություն: Խառնիճաղանջ ամբոխին են միանում նախարարները, ավագանու մեծամեծները, ազնվական մարդիկ, թույլ տալով ցոփ ու վավաշոտ արտահայտություններ կույսերի հասցեին: Երբ կույսերը լսում են դրանք, ողբաձայն ողբում են իրենց աստծուն՝ փրկելու իրենց զազրելի հեթանոսների անօրեն պղծությունից: Նրանք ծածկելով իրենց երեսները, ընկնում են գետին, պառկում, ամաչելով լկտի ականատեսներից: Տրդատին իր մտերիմ ականատեսները պատմում են Հռիփսիմեի աննման գեղեցկության մասին: Մյուս օրը առավոտյան, այգաբացից առաջ, Տրդատը հրամայում է Հռիփսիմեին արքունիք բերել, իսկ Գայանեին մնացած կույսերի հետ թողնել հնձաններում: Արքունիքից շտապ ոսկեպատ գահավորակներ են բերում, սպասավորներով հանդերձ, հասցնում քաղաքից դուրս գտնվող հնձանի դուռը: Բերում են նաև ազնիվ, գեղեցիկ, փափուկ ու պայծառ հանդերձներ, ընտիր արզուզարդ, որպեսզի Հռիփսիմեն հագնի դրանք, զարդարվի, շուքով ու պատվով քաղաք մտնի և ներկայանա թագավորին: Թագավորը թեպետ չէր տեսել Հռիփսիմեին, բայց ասածներից գիտեր նրա վայելուչ գեղեցկության մասին և որոշել էր կնության առնել նրան: [էջ 89] Գայանեն երբ տեսնում է արքայական այս շքեղ պատրաստությունը, աղերսում է Հոիփսիմեին, հեթանոսական այդ շուքից չգայթակղվել և հավատարիմ մնալ իր հավատին: Իսկ դրսում ամբոխվել էր արքունի սպասավորների, նախարարների, ավագանու, մեծամեծերի բազմությունը, որ եկել էր Հոիփսիմեին պատիվ տալու, արքունիք ուղեկցելու, Տրդատ թագավորին կնության տանելու և հայոց տիկնության արժանացնելու համար: Հռիփսիմեն աղոթում է և ամբողջ հոգով վճռում հրաժարվել իրեն մատուցվող այդ բոլոր պատիվներից: Երբ Տրդատին հայտնում են Հռիփսիմեի մերժման մասին, թագավորը կարգագրում է. — Քանի որ չկամեցավ գալ իր կամքով, պատվով, շքեղությամբ, թող բռնությամբ բերեն մինչև ապարանքս և ներս բերեն արքունի սենյակ: Թագավորի սպասավորները գալիս, Հոիփսիմեին բռնությամբ հանում են հնձանից, մերթ բարձրացրած, մերթ քարշ տալով տանում են դեպի պալատ: Իսկ ամբոխը, որ հետևում էր Հռիփսիմեին, փողեր էր հնչեցնում, աղմկում, գոռում, գոչում էր, երկիր թնդացնում: Սպասավորները Հռիփսիմեին տանում, մտցնում են թագավորի ապարանքը, փակում արքունի սենյակում: Հռիփսիմեն սկսում է աղոթել և փրկություն հայցել աստծուց: Այդ միջոցին ներս է մտնում Տրսատը, իսկ ապարանքից դուրս, փողոցներում մարդիկ խռնված՝ սկսում են երգել ու պարել, վազել ու թռչկոտել. մի մասը լցվում է բերդը, մյուսը՝ քաղաքում պատրաստվում է հարսանեկան խնջույքի, երգի ու պարի: Թագավորը ներս մտնելով, փորձում է բռնությամբ տիրանալ գեղեցկուհուն: Հռիփսիմեն իր պատիվը փրկելու ներքին մղումից զորացած՝ մաքառում է Հունաց աշխարհում օլիմպիական խաղերում մարտնչած, բազում կռիվներում միշտ հաղթանակած հզոր ու հաղթանդամ Տրդատի դեմ: Այդ անհավասար մաքառումը տևում է մոտ յոթ ժամ, ցերեկվա ժամը երեքից մինչև երեկոյան տասը և ավարտվում Հռիփսիմեի կատարյալ հաղթանակով: Հռիփսիմեն չի հանձնվում, իսկ Տրդատը մարտնչելուց հոգնում է, թուլանում: Պարտված թագավորը դուրս է գալիս սենյակից և վիզը պարան գցած՝ բերել է տալիս Գայանեին, կանգնեցնում սենյակի դռանը, ինքը մտնում ներս և սպասավորներին պատվիրում, որ ստիպեն չհրապուրվող Գայանեին՝ դրսից դիմել սենյակում գտնվող Հռիփսիմեին, կատարելու թագավորի կամքը, որպեսզի իրենք փրկվեն: Գայանեն հանձն է առնում խոսել իր սանի հետ: Նա մոտենում է դռանը, դիմում ներսում գտնվող Հռիփսիմեին. — Որդյակ, Քրիստոսը քեզ պղծությունից թող հեռու պահի և զորավիգ լինի, աստծո կենաց ժառանգությունից դուրս չգաս՝ ժառանգելու այս անցավոր աշխարհը, որը ոչինչ է, այսօր կա և վաղը կկորչի: Երբ սպասավորները լսում են, թե ինչ խրատ է տալիս նա իր սանին, քարեր են բերում, խփում Գայանեի բերանին, ատամները թափում, ստիպում, որ նա հորդորի Հռիփսիմեին թագավորի կամքը կատարելու: Համառ ու անզիջում Գայանեն դարձյալ նույն կարգի խրատներ ու հուսադրական խոսքեր է դռան արանքից շշնջում իր սանին: Նրան դռան մոտից հեռացնում են, բերանը քարերով ջարդում, սակայն նա մնում է անկոտրում: Իսկ սենյակի ներսում շարունակվում էր պայքարը Տրդատի և Հռիփսիմեի միջև: Պայքարը տևում է առավոտից մինչև գիշերվա առաջին ժամը: Կամքով արիացած աղջիկը ուժեղ հարվածներ տեղալով թագավորի վրա, նրան պարտության է մատնում: Տրդատը հոգնած ու թուլացած վայր է ընկնում: Զայրացած Հռիփսիմեն թուլացած թագավորին մերկացնում է հանդերձներից, ամոթալի վիճակում թողնում նրան ընկած և հեռանում: Հռիփսիմեն թափով բաց է անում սենյակի դռները, գզգզված ու պատառոտված զգեստներով դուրս է գալիս սենյակից, ճեղքում ամբոխը, անցնում քաղաքի միջով, դուրս է ելնում քաղաքի արևելյան կողմի Արեգ դռնից, գնում հնձանում գտնվող իրենց կացարանը, ընկերուհիներին ավետում իր հաղթանակը, ապա անցնում գնում քաղաքից հեռու հյուսիս-արևելքում գտնվող մի ավազուտ սարավանդ, որի կողքով անցնում էր Արտաշատ տանող ճանապարհը: Այստեղ նա ծնկի է իջնում և սկսում աղոթել: [էջ 90] Մինչ Հռիփսիմեն ծնկաչոք աղոթում էր, գիշերով վրա են հասնում թագավորի իշխանները, դահճապետը՝ դահիճների հետ միասին, վառված ջահերը ձեռներին պահած: Դահիճներն իսկույն մոտենում են Հռիփսիմեին, ձեռները հետևը կապում, լեզուն կտրում, ապա վրայից հանում գզգզված հանդերձները, գետնին չորս ցից խփում, երկուսը՝ ոտքերից, երկուսը՝ ձեռներից կապում, պրկում ցցերի վրա, ջահերը մոտեցնում, այրում են մարմինը հրով, գոգը քարեր լցնում, մաս-մաս կտրատում և ասում. — Ով որ հանդգնի թագավորների հրամաններն անարգել և արհամարհել, այս ձևով կոչնչացվի: Կույսերի հետ Վաղարշապատ էին եկել նաև այլ քրիստոնյաներ՝ շուրջ յոթանասուն կանայք և տղամարդիկ: Նրանց մի մասը իմանալով Հռիփսիմեի նահատակության լուրը, գիշերով գալիս են հավաքելու և թաղելու նրա մարմնի մասերը: Հանդիպելով ղահիճներին՝ բոլորն էլ սրի են քաշվում: Իսկ Տրդատը, մոռացած իր նվաստացումն ու պարտությունը, Հռիփսիմեի գեղեցկության սիրով վառված, իր արքունի առանձնասենյակում տխուր սգում էր աղջկա մահը: Վաղ առավոտյան թագավորի մոտ է գալիս դահճապետը, Գայանեի սպանության հրամանը ստանալու: Տրդատը իր սիրո վշտից մոռացած, որ Հռիփսիմեն սպանված է, տակավին մտորում էր Հռիփսիմեին համոզելու և իր մոտ բերելու մասին, երբ դահճապետը ազդարարում է. — Այդպես կկորչեն քո բոլոր թշնամիները, արքա, որոնք աստվածներին և ձեր՝ թագավորներիդ, հրամանը կանարգեն: Սակայն կա դեռ այն կախարդը, որն ապականելով կորցրեց չքնաղագեղ աղջկան: Թագավորը երբ նորից է իմանում, որ գեղեցկուհի Հռիփսիմեն մեռած է, դարձյալ տխրում է, իջնում գահից, նստում գետնին և սկսում լալ ու ողբալ գեղեցկուհու կորուստը: Ապա իրեն հավաքելով ոտքի է կանգնում և արձակում Գայանեի մահվան հրամանը: Թագավորը կարգադրում է նաև Գայանեի լեզուն ծոծրակից հանել և ապա սպանել, քանզի համարձակվել էր նա իր վնասակար խրատներով կորստյան մատնել այնպիսի կույսի, որը մարդկանց մեջ օժտված էր աստվածների գեղեցկությամբ: Իսկ նա իր խրատներով անշնորհակալ գտնվեց աստվածների հանդեպ, որոնք Հռիփսիմեին գեղեցկություն էին շնորհել: Դահճապետը պալատից դուրս գալով, կարգադրում է շղթայակապ անել Գայանեին իր երկու ընկերուհիների հետ միասին և տանել քաղաքից դուրս, հանել հարավային դռնից դեպի Մեծամորի կամուրջը տանող ճանապարհի մոտ գտնվող ճահճուտը, որտեղ ըստ սովորության, սպանում էին բոլոր մահապարտներին: Քաղաքի շուրջը պտտվող խրամ փոսի մոտ յուրաքանչյուրի համար չորս ցից է տնկել տալիս, մերկացնում կույսերին, պրկում ցցերի վրա, լեզուները ծոծրակներից հանում, մորթազերծ անելով՝ գլուխները կտրում: Այնուհետև դահճապետը սրի է քաշում նաև կույսերի հետ Հռոմից եկած մնացած քրիստոնյաներին: ==== PS. How is it that we claim to be Christians as preached by Thaddeus and Bartholomew, when above we read that it was brought by Roman Virgins like Rhipsimeh and Gayaneh? ԳԱՅԱՆԷ /Գայիանէ / =լատ. Gaianus անվան իգական ձևն է :Հնում հայերի մեջ այդ անունով հայտնի էր միայն Գայիանէ կույսը, որի տաճարը մինչև օրս կանգուն է Էջմիածնում:Եկել է 4-րդ դարից, այժմ տարածված անուն է: GAYANEH(Gayianeh) =Is the female variant of the Latin name Gaianus. There was St. Gayaneh in Arm whose temple still exists in Echmiadzin. As a name it appeared in IV c. and is used till now. ----- Gāiānus, Gāiāna, Gāiānum (Cāiānus, Cāiāna, Cāiānum) Gaius the emperor Gaius Caligula of or belonging to Caligula 　 　 　 　 　

Also look here; 　 http://hyeforum.com/index.php?showtopic=18557&page=1entry247626 　

　 ԶԵՅԹՈՒՆՅՈՑ ՔԱՅԼԵՐԳԸ Խմբերգ "Զեյբեկներ" օպերետից Խոսք` Հ. Չաքրյանի, երաժշտ.` Տ. Չուխաջյանի Արևն ելավ, Զեյթունցինե'ր, Դեհ ձի հեծնենք, առնենք զենքեր, դիմենք առաջ. Ինչո՞ւ, ինչո՞ւ գըլուխ ծռենք Բըռնավորին մեր վիզ պարզած: Զեյթունցի ենք, մեր սփոփանք Են պատերազմ և արշավանք, Սուր, թուր, գնդակ և հրացան Են խաղալիք մեր հավիտյան: Ամբողջ հինգ դար գերի ենք մենք, Մեր շղթայք մենք պատրաստեր ենք, Ինչո՞ւ այժմեն մենք չստիպենք Մեր գերողին կրելու զայն: Կեցցե' Զեյթուն, ապրի' Զեյթուն, Թող չտեսնե ստրկություն. Քանի ունի մեզ պես որդիք, Ապրի' Զեյթուն, կեցցե' Զեյթուն: http://www.youtube.com/watch?v=uYNgXiSlFQ8 Տնկեմ Զէյթուն Քաղեմ դդում

http://armenianhouse.org/harutyunyan/07-persian-war-a.html When King Khosrov was assassinated and his entire dynasty massacred, only one child was saved, Trdat, who was whisked away to Ani, Mazhak (Kesaria)and eventually to Rome. Այդ ժամանակ մի մարդ կարողանամ է փրկել Խոսրով թագավորի որդիներից մեկին՝ Տրդատ անունով մի փոքրիկ մանկան, որին Արտավազդ Մանդակունին վերցնելով, փախցնում տանում է Հռոմ: Իսկ Խոսրովի դստերը՝ Խոսրովիդուխտին, Օտա Ամատունին վերցնում և ապահով թաքցնում է Անի ամրոցում, դառնալով նրա սնուցողը: After many years in exile in Rome, where he had mde a namr for himself as a champion athlete and a brave warrior, he decided to go back to his homeland, Armenia, and assume his father’s realm and crown. On his way back he took in Mazhak, Grigor to accompany him. Is Grigoe a native Armenian name? What was his birth name? GRIGOR =From Greek name Grigorios (Latin Grigorius), which means "awake", "watcher". This name is used by almost all the Christian nations. In Armenia it is used in the forms: Grigorios, Grigoris, Grigores, Grigor. The latter is the most common from which the surname Grigoryan is formed. The short forms are Gokor, Gikor, Girkor, Giko, Grish etc. ԳՐԻԳՈՐ =հուն. Grigorios, լատ. Grigorius անունից, որ նշանակում է “զգոն”, “արթուն”, “հսկող”: Այս անունը տարածված է բոլոր քրիստոնյա ժողովուրդների մեջ: Հայերի մոտ այս անունը երևում է հնագույն ժամանակներից՝ Գրիգորիս,Գրիգորիոս, Գրիրորես,Գրիգոր ձևերով: Վերջին ձևն ավելի տարածված է. սրանից էլ կազմվում է շատ տարածված Գրիգորյան ազգանունը:Սրա փաղաքշական ձևերն են ՝ Գոքոր Գիրքոր,Գիքոր,Գիքո,Գրիշ և այլն: TRDAT =From Parthian name Tirdat "given by Tir god". It is in use since heathen ages till now. ՏՐԴԱՏ =պահլ.Tirdat անունից, որ նշանակում է “Տյուր աստծու տվածը”: Հայերի մեջ գործածական է տակավին հեթանոսական շրջանից և այժմ էլ կենդանի անուն է: Let me ask again. Did Grigor, Trdat and the Apostles before them speak Armenian? What language did they speak? Greek, Latin or Pahlavi? Do we have any samples of Grigor’s writings? Remember that the Armenian did not become lingua franca until another 1-2 centuries , Mashtots’ time. Also remember that Agathangelos wrote his History pursuant to Trdat’s request that he write the history of Christianity in Armenia. ՏՐԴԱՏ ԵՎ ԳՐԻԳՈՐ* Պարթև Անակի որդիներից մեկը, որին Հունաց կողմերն էին փախցրել տարել, մեծանում և ուսում է ստանում Կապադովկիայի Կեսարիա քաղաքում: Այստեղ նա հետևում է նոր կրոնի՝ քրիստոնեության ուսմունքին, հմտանում և ընտելանում Աստվածաշնչին, դառնում քրիստոնյա և մկրտվում Գրիգոր անունով: Գրիգորն իր դայակներից տեղեկանում է իր հոր արարքներին, մասնավորապես Խոսրովի սպանությանը և իմանալով, որ Տրդատը Խոսրովի որդին է և ապրում է Հռոմում, գնում, գտնում է Տրղատին և կամավոր ծառայության մտնում նրա մոտ: Նա Տրդատից թաքցնում է իր ով լինելը, հնազանդությամբ սպասարկում է նրան, որպեսզի դրանով քավի իր հոր գործած հանցանքը: Այդ ժամանակ Հռոմում Դիոկղետիանոս կայսրը հալածում էր քրիստոնյաներին: Եվ երբ Տրդատը զգում է, որ Գրիգորը հետևում է քրիստոնեական ուսմունքին, սկսում է նրան նեղել, պատուհասել, զանազան տանջանքներ պատճառել, որպեսզի նա թողնի քրիստոնեությունը և հետևի հեթանոս աստվածների պաշտամունքին: 1 Աշոցքը գավառ էր Այրարատ նահանգում, համապատասխանում է այժմյան Հայկ. ՍՍՀ Ղուկասյանի շրջանին: * Շարադրված է ըստ Ագաթանգեղոսի «Հայոց պատմության»: [էջ 86]Երբ Տրդատը հռոմեական զորքով վերադառնում է Հայաստան, նրա հետ Հայաստան է գալիս նաև Գրիգորը: Իր թագավորության առաջին տարում Տրդատը մեծ շքախմբով ուխտի է գալիս Եկեղյաց գավառի Երիզա ավանում գտնվող Անահիտ դիցուհու մեհյանը և զոհեր մատուցում: Զոհաբերությունից հետո արքայական շքախումբը իջնում, տեղավորվում է Գայլ գետի ափին պատրաստված արքայական վրանում, ուր թագավորին ընթրիք են մատուցում: Երբ Տրդատը գինովանում է, հրաման է տալիս Գրիգորին, որպեսզի նա պսակներ ու ծառերի թավ ճյուղեր տանի և նվիրաբերի Անահիտի պատկերը կրող բագինին: Գրիգորը կտրուկ մերժում է արքայի հրամանը: Այնժամ Տրդատը դիմում է Գրիգորին. — Մի օտարական ու անծանոթ մարդ էիր, եկար մեզ միացար, մեզ հետ համակերպվեցիր: Արդ, ինչպե՞ս ես համարձակվում պաշտել այն աստծոն, որին ես չեմ պաշտում: Տրդատի հրամանով Գրիգորին այդ օրն առնում են հսկողության տակ, իսկ հաջորդ օրն առավոտյան կանչել է տալիս Գրիգորին իր մոտ և ասում. — Այսքան տարի ես քեզ ճանաչում եմ՝ դու քո ամբողջ էությամբ հավատարմորեն ծառայել ես ինձ. ես գոհ էի քեզանից ու մտադիր էի քեզ պահել: Այժմ ինչո՞ւ իմ կամքը չես կատարում: — Աստված հրամայել է, որ ծառաները հնազանդ լինեն մարմնավոր տերերին, իսկ աստծո պատիվն ու պաշտամունքը չի կարելի որևէ մեկին տալ, — պատասխանում է Գրիգորը: — Գիտցիր, — ասում է Տրդատը, — որ դու կորցրեցիր այն վաստակը, որ ձեռք էիր բերել ինձ մոտ և որին ես եմ վկա եղել: Արդ, այն կյանքի փոխարեն, որ դու պետք է վայելեիր, բազմաթիվ նեղություններ եմ տալու քեզ, պատվի փոխարեն՝ անարգանք, պաշտոնի փոխարեն՝ բանտ ու կապանք և մահ կտամ, եթե հանձն չառնես աստվածներին պաշտամունք մատուցել: Մանավանդ այս մեծ Անահիտ տիկնոջը, որը մեր ազգի փառքն է ու կեցուցիչը, որին բոլոր թագավորներն են պաշտում, և հատկապես Հունաց թագավորը: Նա է բոլոր զգաստությունների մայրը, բարերարը ամբողջ մարդկային բնության և դուստրը՝ մեծ, արի Արամազդի: Գրիգորը ճարտարախոսությամբ դարձյալ մերժում է արքայի պահանջը: Տրդատը նորից է փորձում հորդորել Գրիգորին՝ հետ կանգնելու իր նոր դավանանքից, սակայն ապարդյուն: Այնժամ Տրդատը հրամայում է Գրիգորի ձեռները հետևից կապել, բերանին բերանակապ դնել, մեջքին մի մեծ կտոր աղաքար դնել, կրծքին գելարան1 կապել և գելարանի կապերից պարաններ գցելով՝ գլխիվայր կախել ապարանքի բարձր տանիքից: Այդպես յոթ օր Գրիգորը մնում է գլխիվայր կախված: Յոթ օրից հետո թագավորը հրաման է տալիս արձակել կապանքները և Գրիգորին բերել իր մոտ: Գրիգորը արքայի առաջ դարձյալ մնում է անհողդողդ իր հավատի մեջ: Տրդատը քանիցս մեկը մյուսից ծանր մարմնական պատիժների ու չարչարանքների է ենթարկում Գրիգորին, բայց նա միշտ մնում է տոկուն: Երբ բոլոր տանջանքներն ու պատիժներն ապարդյուն են անցնում, հայոց նախարարներից մեկը՝ Տաճատը, մոտենում է Տրդատին և հայտնում. — Դա որդին է մահապարտ Անակի, որն սպանեց քո հորը՝ Խոսրովին, և խավար բերեց Հայոց աշխարհին, կորստի ու գերության մատնեց այս երկիրը: Արդ, դա արժանի չէ ապրելու, քանի որ վրիժապարտի որդի է: Տրդատը երբ իմանում է, որ Գրիգորը պարթև Անակի որդին է, անմիջապես հրամայում է կապել ոտքերը, ձեռներն ու պարանոցը և տանել Արտաշատ քաղաքի բերդի դղյակը, իջեցնել ստորգետնյա բանտը՝ Խոր Վիրապը, որպեսզի այդ խորությունից չկարողանա դուրս գալ և այնտեղ էլ մահանա: Այդտեղից Տրդատը շարժվում, գնում է Այրարատ գավառի իր ձմեռանոցը՝ Վաղարշապատ: Գրիգորը Խոր Վիրապում մնում է տասներեք տարի**: Այդ տարիների ընթացքում մի այրիկին, որ բնակվում էր բանտի բերդում, երազում հրաման է ստանում՝ օրական մի այրի կին նկանակ2 հաց տանել և գցել Խոր Վիրապ: Գրիգորն այս այրի կնոջ նետած հացով խոր Վիրապում ապրում է ամբողջ տասներեք տարի:** 1 Պատժի գործիք, որի միջոցով պոկում, ոլորելով սեղմում, ճնշում էին պատժվողին: 2 Հացի կլորավուն տեսակ, բոքոն, բլիթ:*** === : ** Note that it was only 13 years, not the magical 40 qarsoun. *** Բոքոն, Տես ԲՈԳ, մի տեսակ վաիրի բոյս, օձի սխտոր: Բլիթ Մի տեսակ կակուղ հաց, նման անականջի բլթակին/ ear lobe. From the Dictionary of Synonyms., Homanishneri Bararan. ԲԼԻԹ- Կարկանդակ, բոկեղ, պաղատիտ, թվիկ, փիփիլ

Who listens to our PROPHETS? Remember when Raffi said “If we would only build one fortress for every ten churches”? Below an article from yet another prophet, a voice in the wilderness. It is curious that the writer’s name is Raffi as well.. When will we ever learn!!! ===== Some quotes from here http://hyeforum.com/index.php?showtopic=54401 ==== http://www.reporter.am/go/article/2013-10-23-the-armenian-obsession-with-churches The Armenian obsession with churches by Raffi Bedrosyan Published: Wednesday October 23, 2013 When someone visits Armenia for the first time, the tour itinerary invariably includes a multitude of churches and monasteries. Modern Armenia is the land of churches. Historic Armenia in Anatolia was also a land of churches, with nearly 4000 churches and monasteries. The Van Lake region alone had over 300 churches. The ancient City of Ani, dubbed the City of 1001 Churches, contained 40 churches. We are proud of our churches, awed at their architectural beauty and intricate construction techniques, amazed at their settings perched on inaccessible mountaintops. On the other hand, this obsession with churches, when combined with our tragic history, makes me wonder: ‘I wish we had fewer churches to visit and instead, many more victory monuments like Sardarabad. I wish our Armenian kings, princes, political leaders and wealthy notables in the past had spent less time, talent, resources and money on these churches and instead, more on fortifications and defense of our lands and territories'. When one delves more into the historic reasons why these churches are built, it becomes apparent that they are not necessarily built to meet the religious needs of the population, but rather to bring glory to the benefactor and perhaps to help him ‘ease into heaven'. Throughout history, our religious leaders have conditioned the benefactors that there is no better way to serve God, Jesus Christ and its Armenian folk than to build another church. Therefore, regardless of political, economic or social realities and upheavals, Armenians have continued building churches in both historic and modern Armenia, as well as in all corners of the world, often times disregarding other needs and priorities. This has been the case in medieval Armenian kingdoms in historic Armenia, continuing in Cilicia and Eastern Anatolia up until 1915, then in Diaspora and now in modern Armenia. The tradition continues today. When future generations look back into our present history of 22 year-old Armenia and Diaspora Armenians, they will see the challenges of establishing a new country from the ruins of the Soviet Empire, at the same time fighting the deadly Karabagh war, the closed borders and economic blockade by Turkey and Azerbaijan, simultaneously dealing with the disastrous 1989 earthquake, and most critically, the continuing depopulation of Armenia due to lack of employment and investment opportunities. And yet, despite these monumental tasks, they will also see examples of vast church building activities both in Armenia and Diaspora. In 1997, in the midst of urgent needs to reconstruct Armenia ravaged by the earthquake and Karabagh destroyed by war, Armenians did find the money to build the Saint Gregory Illuminator Cathedral in Yerevan. In 2001, Diaspora Armenians in Los Angeles did start the construction of a huge cathedral, while there was and is scarce money to keep Armenian schools open. In 2011, an oligarch donated all the funds to build the St Hovhannes Cathedral in Abovyan, while the starving local population had almost emptied the town. Just last month, wealthy Russian Armenians opened a vast new cathedral in Moscow. The Echmiadzin Catholicosate has become a state within a state, a Vatican-like complex expanding continuously with new buildings. The combined total expenditure on these large churches, as well as several other smaller church projects, easily exceeds $200 million. These projects are not funded from revenue-generating sources or regular budgets, but instead, from one-time significant donations of benefactors, mostly from the Diaspora. They will not generate any revenues, either, but will create a continuing need for additional donations for upkeep and maintenance. One wonders if these donations could be used for more worthwhile projects, such as helping Armenians remain in Armenia, or helping Armenians remain Armenian in the Diaspora. There seems to be a widely accepted belief that neither the government nor the church are in touch with the concerns and needs of the common people. During a recent private audience with the Catholicos, he was asked what the Church can do to keep our youth more interested in the Armenian church and attached closer to their Armenian roots. His curt response was that ‘this should be done at home and at school'. The much anticipated Bishops Synod, assembled last month for the first time in 600 years, did not produce any tangible resolutions to address concerns of the common Armenian, be it in Armenia or the Diaspora. Most benefactors do not want or trust to invest in Armenia due to the fear that government corruption and bribes will make their investment useless and therefore, will not generate economic benefits for themselves nor help the Armenian population. Unless the government takes concrete steps to change the valid perception that investments only end up in the hands of the governing oligarchs, there will not be much participation in the desperately needed economic growth of Armenia, which is essential to keep the Armenians from leaving Armenia. In the meantime, the church leaders just continue preaching the tried and true convincing argument that the most beneficial donation a benefactor can make for himself and his family is giving to the church. Of course, there are truly worthwhile church building and restoration projects, with strategic and significant benefits for all Armenians. One example is the restoration of the Ghazantchetsots Church in Shushi, undertaken immediately after the Karabagh war. During the war, Azeris controlling Shushi had used this historic church as an arms depot and military centre, while continuously bombarding Stepanakert down below in the valley. Their reasoning was that Armenians would never attack and fire on their own church. When Armenian commandos victoriously entered Shushi in May 1992, they found the church in shambles, burnt, desecrated and full of human excrement. Today, it stands as a symbol of victory against all odds. The other critical restoration project is the total reconstruction of the Diyarbakir/Dikranagerd Surp Giragos Church in Turkey in 2011, the first time an Armenian church was restored as an Armenian church in historic Armenia after being destroyed in 1915. This project is strategically significant for a number of reasons: First, the restored church became concrete evidence against the denialist state version of history of the government of Turkey, demonstrating that there was a large Armenian presence in Anatolia before 1915. Secondly, it immediately became a religious and cultural centre helping the Turkish and Kurdish population of Turkey understand the realities of 1915, through media events, conferences and concerts. Thirdly, the foundation which restored the church started the process to reclaim the properties belonging to the church but confiscated after 1915, with several properties already secured through negotiations and courts, for the first time since 1915. Fourth, the church became a living genocide memorial, attracting tens of thousands of Armenian visitors from Diaspora and Armenia annually, helping start a dialogue and better relationship with liberated Kurds and Turks who have faced the historical truths of 1915, and now demand their government to do so. Last but not least, the most significant outcome of the restoration of this church, has been the emergence of the hidden Armenians. Islamicized Armenians have started ‘coming out', visiting and praying in the Church, getting baptized, participating in Armenian language courses, helping build an Armenian museum on the church grounds, contributing to the security and administration of the church, demanding acceptance of their real identity by the government, and so on. The church acts like a magnet for these people, with over one hundred people visiting daily on average, coming from all over Anatolia, not just Diyarbakir, trying to find their Armenian roots. New initiatives underway to restore and reclaim other destroyed Armenian churches and monasteries in historic Armenia will help accelerate all these outcomes. In conclusion, it is my sincere hope that future government and church leaders, as well as future benefactors, will decide more wisely on what projects to invest in, giving higher priority to the needs and wants of the Armenian people than their own. © 2013 Armenian Reporter Terms of Use Privacy Policy ====== NB. As is the Armenian frontiers are monitored by Russians , and the biggest military base is Russian. Remember what happened in 1917 when the Russians ran away with tails between their legs, leaving the Armenian population to the “mercy” of the furks?

ANAK, GRIGOR and TRDAT ԱՆԱԿ ԳՐԻԳՈՐ եւ Տրդատ I chose to air this here under CULTURE, as you can see it goes beyond, HISTORY, all the way to MYTHOLGY, as you can see the title of the article is ՎԷՊ- ՎԵՊ Novel, Legend, Myth ԱՌԱՍՊԵԼ See where we spoke About Anak and shampur/skewer, metal wire/hot rod., I have a severe allergy of talking about furkish dolma and basturma. \osmanli http://www.westmifflinmoritz.com/Mesopotamia_Folder/Web_Pictures_Mesopotamia/osman.jpg http://hyefhttp://hyeforum.com/index.php?showtopic=55264&page=1entry310854orum.com/index.php?showtopic=55264&page=1entry310854 In time we will see who and what Anak, Grigor and Trdat are. Did they speak Armenian? Did Thaddeus and Bartholomew speak Armenian? Which of the above languages did the natives understand? In what language did they preach? hebrew, Aramaic,Greek, Assyrian or Zimbabewan? Were they Armenian? Who are we kidding with this Apostolic Schmaspostolic myth? Later about the name Grigor and others. The below is taken from here where we saw how Anak was crowned with a Hot Khorovats Shampur. http://hyeforum.com/index.php?showtopic=55264&page=1entry310854 http://armenianhouse.org/harutyunyan/07-persian-war-a.html I am an idiot. I don’t know, where that the title uses the word ՎԵՊ. We don’t know what they mean. Do they mean the Armenian word ՎԷՊ (note the Է) as in novel, legend, myth ԱՌԱՍՊԵԼ or do they mean WEB as in WWW/ World Wide Web, as in cobweb woven by a spider. Սարդի Ոստայն Those clowns who don’t the difference between ՎԵՊ and ՎԷՊ. AYE VEEP I WEEP. We have the sound of the English W. It is (ո)ՒէԲ- as in the Armenian Ւ: equals the Latin U and the English W. http://kgov.com/files/images/science/spiderandweb.jpg http://kgov.com/files/images/science/spiderandweb.jpg === Prologue in a nutshell. Below we see how in Persia, the son of Sasan, Artashir treacherously kills the Parthian King Artavan. When Arshavir learns of the treacherous assassination he decides to punish the Armenians and Khosrov.the Armenian Arshakouni Dynasty . He invites volunteers to go to Armenia and punish Khosrov and the nation. One of the volunteers was Anak. I cannot decide how to abbreviate and where to cut the below. You be the judge. «ՊԱՐՍԻՑ ՊԱՏԵՐԱԶՄ» ՎԵՊԸ ԽՈՍՐՈՎ ՄԵԾ* Պարսկաստանում Սասանի որդի Արտաշիրը դավադրությամբ սպանում է պարթևների թագավոր Արտավանին և վերջ դնում պարթև Արշակունիների թագավորությանը: Հայոց Արշակունի թագավորները, որոնք պարթև Արշակունիների տոհմակիցներն ու ազգականներն էին, չէին կարող անտարբերությամբ նայել կատարվող իրադարձություններին: Երբ Արտավանի սպանության գույժը հասնում է Հայաստան, հայոց Արշակունի Խոսրով թագավորին, վերջինս մեծ ցավով է ընդունում այդ լուրը և նախապատրաստվում պատերազմի: Խոսրովը նախ օգնություն է խնդրում Հռոմի Փիլիպոս կայսրից, ապա հավաքում աղվանից ու վրաց զորքերը, բացում Ալանաց1 ու Ճորա պահակի դռները հոների առաջ, հնարավորություն տալով այդ ռազմ.....and more hallucinations**: **Our friend MAN is an expert in the art. -----------------------------

Some day I may get back to reading articles by so called Armenians with names like tutunji-oghlu-ian When did tutun/tutunji become an Armenian word?

Yes, yes. Of course we know that furkish kahve was named so by mehmet osmanoghlu. http://savvytraveler.publicradio.org/show/features/2001/20010330/feature2.shtml === The legend goes that when Turkish forces abandoned their seige of Vienna in the late 1600s, they left behind two things Austrians had never seen before - delicate little loaves of bread shaped liked Islamic crescents which we now call croissants, and burlap sacks full of olive-colored beans which the Viennese thought were camel fodder. A worldly Polish mercenary named Kolschitzky, however, knew coffee when he saw it, and asked for the beans as payment. Before long, Kolshitzky was the wildly successful proprieter of Vienna's first coffee house. The truth is that it was probably Armenian merchants who in fact introduced coffee to Vienna in the late 1600s. But, however it got here, savoring the beverage at a marble-topped table while scanning the daily newspapers is practically a civic duty in Vienna - an experience that no visitor to the city, no matter how much of a hurry he's in, should pass up. You might begin your immersion in Viennese café culture at the city's oldest surviving coffee house, Café Frauenhuber, in the heart of Vienna's historic first district. Established in 1788, in what was once a medieval bathouse, the Frauenhuber has all the ingredients of a classic Viennese coffee house: glass chandeliers, crimson- and cream-colored marble tables, uncomfortable wooden chairs, an assortment of dog-eared newspapers, and decorous waiters in tuxedos.

ԵՐԿՆԱՅԻՆ ԵՐԿԻՐ Heavenly Hayastan Հայաստան տիեզերքի մէջ լուսանկարը ‘ Ռոլանտ Շառոյեանի http://www.yerakouyn.com/wp-content/uploads/2013/10/hayasdan.jpg

Ցաւըդ տանեմ Յակոբ Այո, ցաւալի է որ մեր Եղբայր Յովաննէսը որոշել է հրաժարաժիլ: Զարմանք չէ, քանի այս կայքը ինչպէս նաեւ այլք, այսքան արիւն քրտինքից յետոյ (Blood, sweat and tears) աղբանոց են դարձել, դօլմա, բաստըրմա եւ ռաբիզ : Իս կ ես ինչու տակաւին՞ գրեմ՞: Յայտնի է: Ես ապուշ եմ , տակաւին սատկած էշ մտրակելով:

And while we're at it revisit this http://hyeforum.com/index.php?showtopic=32814&page=1&&do=findComment&comment=279257 Where is Liz Chater?

Let us revisit and revive some old threads that died prematurely. Lets see if we can add or amend it. I was leafing Chamic’s History of Armenia , a very disjointed narrative, when I ran into … Mazhak, Mshak, Mishak, Mosho Also see#31 here where I had quoted and transcribed Mikayel Chamich(ian). ** http://hyeforum.com/index.php?showtopic=9498&&page=2 Here is the PDF of that site.**** http://books.google.com/books?id=YUQ-AAAAcAAJ&pg=PA19&lpg=PA19&dq=mishak+moshok&source=bl&ots=bwBng8VDyD&sig=-I6_IlTiMPR0zlLatMSz-di-Me8&hl=en&sa=X&ei=nR5lUsOmAujc4APkjYGoBg&ved=0CC4Q6AEwAA#v=onepage&q=mishak%20moshok&f=false BTW That hebrew sounding Mishak /Mshak is known as Misak in Armenian http://en.wikipedia.org/wiki/Shadrach,_Meshach,_and_Abednego If we read the above site, down to the Etymology , we will see that those names are in fact from Aramaic, and their meanings.. NB. I can’r find it now. Was it by BTC, Steve Sim? Sometime ago I read, I think it was here that the Greeks referred to Mazhak as mazaki, maziki or some such. It is because in the Greek there is neither J nor ZH, the reason why they pronounce the Armenian dish Jajuk/jajukh as tsatsiki/zaziki. http://en.wikipedia.org/wiki/Tzatziki Also made with Swiss Chard/Banjar http://armenianfoodrecipes.com/swiss-chard-jajukh http://georgefamily.net/food/?p=69 **Was his original surname Shamishmshian, shams/shamsh*** meaning sun in Aramaic? Note where the CH is pronounced as SH in French. *** in American Armenian lingo Chamich means negro. See the movie A raisin in the Sun. http://en.wikipedia.org/wiki/A_Raisin_in_the_Sun **** As above URL , my hrd copy is a translation into 17th c. English by a Johannes Avdall (Abdalian?). I found him. His name was Hovannes Avdalyants, born in Shiraz, Iran 1803-1870- died in Calcutta, Member of the Asiatic Society of Bengal printed in Calcutta (Kolkatta)., 1827. AD . I wish I could see the Armenian version that Mikayel wrote, and spelled those names. Of course, as expected Chamich was very much biblio-biased, going all the way of we being the progeny of that foolish buffoon Noah. http://www.worldcat.org/identities/np-avdaliants,%20jean

Yes Hagop. I am sure we used the term long before we met you-know-who. The more I think about it the less convinced I am that Agathangelos in fact used the word Χαγιαστάν/ Hayastan as we pronounce it. Assuming that he originally wrote in the Greek script, where there is no letter or the sound of H. Look below and see how they transliterate both Armenia and Hayastan. The Greeks use and pronounce X (khsi) instead. Did he write Αρμενία that we now are interpreting as Hayastan? As in re Greater and Lesser Hayq , are we saying that he used the word Armenia as a name for the Union of both? Let me repeat Sloppy Scholarship, and absence of thorough knowledge of languages, including Armenian. Just as the likes of Bedrosian assume ChEnats/Jenats is a typo, and that it is meant to be ChInats. http://en.wikipedia.org/wiki/Armenia%E2%80%93Greece_relations

I found something, even if very sloppy scholarship. http://armenianhouse.org/avetisyan/hayq.html Page 261... Below we read that the name Hayastan was first used by the historian Agathangelos in the 5th c. AD**. But it is very confused and confusing. Is he saying that the land was called Hayastan until it divided into Greater and Lesser Hayqs? Or is he saying the reverse? If this is true, the question is. Where and when did Agathangelos hear and see the -stan suffix? No wonder many question our historiography as it is written so sloppily and lackadaisical, with no tangible evidence. **Note. Agathangelos is believed to have been a Roman, who came to Armenia and became Trdat’s secretary. He wrote his opus in Greek in the 4th c. which was only translated to Armenian in the 55h c. http://en.wikipedia.org/wiki/Agathangelos http://www.vehi.net/istoriya/armenia/agathangelos/en/AGATHANGELOS.html

　 Yes Harut, that sounds logical, if somewhat anachronistic, we must remember that we had extensive contacts with those who spoke Sanskrit and Persian, long before we met those dogs.. Read more about Stan, istan, istHan here. http://www.theguardian.com/notesandqueries/query/0,5753,-21211,00.html Read above the input by many who seem to be just plain amateurs, where most of the comments refer to the name of Pakistan, i.e The Land of the Pure Maybe?** Observe where someone says it is from thw Sanskrit StHan where in time the H is omitted to Stan. Obviously it is not of furkish origin, otherwise they would call their land furkestan or osmanistan Once again. I wish I could find when and who renamed Armenia HAY-a-STAN. Note that even those dogs call our Homeland “ermenistan”, while the Arabs call it “ermeniya/armaniya”, not Armenistan Just as the Persian call Armenia Erminia. أرمينيا

In this conclusive addition, we advance to the letter U as there are practically no Armenian words beginning with the Letter Ռ, just as there are no words or names beginning with the letter Րor Ւ, except that is , in the Soviet Armenian un- Orthograpy the Ւ has been displaced by Ու that we already saw under the letter Ո /VO. Neither are there any under Ֆ Once again. Let us see your favorite sayings. ==== Ս Սանդին մէջ ջուր կը ծեծեն: Սատանային ականջը խուլ: Սատկած էշը գայլէն չի՛ վախնար: Սարի բարձրութիւնը հեռուից է երեւում: Սարի ետին աւելի լաւ է, քան քարի տակ: Սա՛ր, ձո՛ր, ի՛մ փոր: Սարը սարին չի՛ հասնի, մարդը մարդու կը հասնի: Սեղանին վրայ ծտի կաթն էր պակաս: Սեւ երես լինել: Սեւը սապոնն ի՞նչ ընէ, խեւը՝ խրատը: Սեւ իշուն՝ կարմի՛ր հլուն: Սեւ հաւը ճերմակ հաւկիթ կ՛ածէ: Սէր է կապել: Սիրէ չուզածդ, ո՛ղջ մնայ ուզածդ: Սիրուն երեսի վրայ, փիլաւ չե՛ս եփի: Սիրտ առնել: Սիրտը լայնցնելով, բերանը նեղցնելով: Սիրտը կոտրա՛ծ է: Սիրտ կոտրելը դիւրին է՝ շինելն է դժուար: Սիրտը վառած էշը, աւելի արագ կը վազէ: Սիրտի տէր ըլլալ: Սիրտս թուզի հունտի մէջն է: Սիրտս վկայեց: Սիրտս փրթաւ: Սլլած սխտորուած մնաց: Սոխակին դրին ոսկէ վանդակում, ասաց «ես իմ վարդի փուշն եմ ուզում»: Սոխ չեմ կերել, որ սիրտս մռմռայ: Սոխը, սխտորը ամուսնացեր են, քառասուն օր՝ հոտը չէ ելեր: Սոխ ու հաց` սիրտը բաց: Սոխ ուտողին սիրտն է որ կ՛այրի՛: Սուղից աժանը չկայ: Սուտը՝ բերանը լողում ա: Սուտը, կեղծիքը կը կնքեն դաշինք, արդիւնքն կ՛ըլլայ միմիայն չարիք: Սուտը որ շատ կրկնես` ճիշդ կը թուայ: Սուտը տուն կը քանդէ՛: Սուտին պոչը կա՛րճ է: Սուտ խօսքը հիւանդին յոյս է, թշնամուն՝ պարտութիւն: Սպասելով աչքս ջուր կտրեց: Ստախօսին տունը այրի՝ հաւատացող չ'ըլլար: Սրա-նրա դուդուկի տակ պարել: Սրտէ ի սիրտ ճանապարհ կայ: Սրտի սիրած, Աստուծոյ օրհնած: Սրտին վրայ քար դնել: Սրտովս գնա՛: Սրտով սիրած եար լինի, թող մի քիչ էլ չար լինի: Վ Վազող ձիուն գլխուն չե՛ն զարներ Վատ օր կ՛աղէկնայ, վատ մարդ չ՛աղէկնար: Վարդ եթէ ըլլայ՝ հոտոտէ, բայց գլխուդ մի՛ դներ: Վարդն առանց փշի չի՛ լինում: Վախկոտի մայրը լաց չի՛ լինի: Վա՛խտը գիտի, բա՛խտը գիտի, մա՛րդը գիտի: Վախցի՛ր Աստուծմէ չվախցողէն: Վայ այն երկրին՝ որուն թագաւորը մանուկ է: Վառած սրտին, մանանեխ մի՛ ցաներ: Վատ ընկերոջ հետ ճանապարհ մի՛ երթար: Վատ խօսքը, մի փուտ մեղրով չ'ուտուիր: Վարպետին մուրճի մէկ հարուածը՝ հազար կ՛արժէ: Վերը թքնես՝ պեխդ է, վարը թքնես ՝ մօրուքդ: Վերմակիդ համեմատ ոտքդ երկնցուր: Վերնատունը դատարկ : Վերջը խնդացողը շա՛տ կը խնդայ: Վէրքը կ՛աղէկնայ՛ տեղը կը մնայ: Վնասը շահին ընկերն է: Վստահի՛ր տեսածի՛դ, ո՛չ լսածիդ: Վրան օձ նետես՝ տեղէն չի՛ շարժի: Տ Տանը ցե՛ցն է: Տանիլ-բերել: Տան մէջէն գողին՝ շունը չի՛ հաջեր: Տանող-տանողի: Տաշուած քարը գետինը չի՛ մնար: Տասը հաշուէ՝ վերջը խօսիր: Տասը չափէ, մէկ կտրէ՛: Տարան ուղտին նալլելու՝ գորտերը ոտքերը ձգեցին: Տարին անգամ մը, օձի պէս ՝ մորթը կը փոխէ: Տավարը պախուրցով կը կապեն, մարդը՝ խօսքով: Տարով թէ գաս՝ սուլթան ես. ամսով թէ գաս՝ ղոնաղ ես. ամէն օր գաս՝ անհամ ես: Տաք ապուրին մէջ, պաղ ջուր չե՛ն լցներ: Տաք ու պաղ տեսնել: Տգետը կը վիճի, գիտունը կը դիտէ, իմաստունը կը լռէ: Տգիտութեան մէջ երջանիկ : Տեղերնիս նեղ է, սրտերնիս՝ լայն : Տեսածիդ կէսին հաւատայ, լսածիդ ալ բնաւ մի՛ հաւատար: Տկլոր մարմնին չի նայեր` կատու կը շալկէ: Տղադ երկու ձեռքով պահէ, աղջիկդ մէկ ձեռքով: Տղամարդու սրտի ճամբան ստամոքսէն կ'անցնի: Տունը վառես` հացի հոտ չի՛ գայ: Տուն մի՛ ընտրի, հարեւա՛ն ընտրի: Տուն պահող կացինը, դուրս կը մնայ: Տուն քանդողը, տուն չի՛ շինի: Տո՛ւր ինծի ընկոյզի հատ մը, ուզէ փուճ ելլէ: Տո՛ւր, մի՛ վախնար, ա՛ռ, մի՛ ամչնար: Ց Ցամաք գետին մէջ կը խեղդուի: Ցերեկը խուրձ մը «մախր» (եղեւնափայտ) վառած, կը պտըտի: Ցորեն հաց չ'ունես՝ ցորեն լեզու ունեցի՛ր: Ցորեն ցոյց տուեց, գարի վաճառեց: Ցուլին եղջիւրը ցեխ տեսած չէ: Փ Փախչող ձուկը մեծ կ'ըլլայ: Փախչողն ալ «ո՜վ Աստուած» կը կանչէ, հալածողն ալ: Փակագիծը բանալ: Փակագիծի մէջ: Փայտահատին աչքը տաշեղին վրայ է: Փափախը մեծ `մէջը դատարկ: Փերեզակը իր ունեցածը կը կանչէ: Փնտռողը կը գտնէ: Փոխանակ սելը ճռռա, սելվորն է ճռռում: Փողը ի՞նչ է, ձեռի կեղտ. այսօր կայ՝ էգուց չկայ: Փողի քսակը` բարձրացնում է մարդու հասակը: Փոշիոտ տեսար ջաղացպա՞ն կարծեցիր: Փոս փորողը՝ ինք կ՛իյնայ մէջը: Փորի ցաւը հասկցայ: Փորձառու մարդուն խրատը աւելի ծանր է՝ քան ոսկին: Փորձը, փորձանք չէ: Փորձուած թանը աւելի լաւ է՝ քան անփորձ մածունը: Փորս մօտ է, քան քորս: Փուշը մէկ-մէկ կը հանեն: Ք Քաղցր լեզուն օձը ծակէն կը հանէ: Քամի՛ կը ցանես՝ փոթորի՛կ կը հնձես: Քամուն բերածը, քամին կը տանի: Քանի լեզու գիտես՝ այնքան մարդ ես: Քաջ մարդուն խենթ կ'ըսեն: Քաջութիւնը զարնելով կ'ըլլայ, աղայութիւնը տալով: Քառասուն աչքերէ լացողին մէկը: Քառասուն ճնճղուկը, մէկ կաթսայ չի լեցներ: Քար դնել մէկուն առջեւ: Քար ըլլայ՝ կը ճայթի: Քարսիրտ: Քարը՝ բամպակին մէջ փաթթելով կը խօսի: Քարը գլխուն տալ: Քարի պէս սիրտ ունի: Քարէ քար իյնալ: Քացախը երբ բարկ է, իր ամանը կը ծակէ: Քաւութեան նոխազ: «Քէֆ » անողին « քէֆ » չի պակսիր, դարդ անողին դարդ չի պակսիր: Քթէն բռնես հոգին կ'ելլէ : Քթից բերել: Քթից բռնիս, շունչը կը փչի: Քթին դպաւ: Քիթը ամէն տեղ մտցնել: Քիթը բերանը մէկ ըրի: Քիթը կախ: Քիթը կը վազէ: Քիթը հոտ կ'առնէ: Քիթը մեծին մէկն է: Քիթը ցեխէն դուրս ելաւ: Քիթը վեր է: Քիթն ու մռութը կախել: Քի՛չ բեռցիր, շո՛ւտ դարձիր: Քիչ սիրէ որ քիչ ցաւիս, քիչ յուսայ որ քիչ խաբուիս: Քղանցքին կայծ ինկած է: Քոսոտ այծը աղբիւրի ակէն ջուր կը խմէ: Քոսոտ շունը ուրկէ՞ ունենայ մազոտ կաշի: Քունը աչքերէն կը հոսի: Քու ոտքդ գացած տեղը, իմ գլուխս թող երթայ: Օ Օգուտ չունի վերջը լաց, ժամանակին աչքդ բաց: Օտարին ճրագը, քեզի չ'առաջնորդեր: Օտարի ձեռքով ձուկ չե՛ն բռներ, փո՛ւշ կը բռնեն: Օտարի քով կովուդ չկտրես. կամ «կարճ է » կ'ըսէ՝ կամ «երկար»: Օձը՝ օձ է, բայց ջուր խմողին չի՛ կճեր: Օձի հետ բարեկամութիւն չ'ըլլար: Օձի սատկելը որ գալիս ա՝ ճամբի մէջտեղն է պառկում: Օձիքը ձեռք տալ: Օձն իր շապիկը կը փոխէ, բնութիւնը չի՛ փոխեր : Օշարակդ ե՛րբ պիտի խմենք: Օրը կ'անցնի, բայց չարիք չ'ըրած՝ չ'անցնիր: Օրինակ դառնալ: Օրինակ ծառայել: Օրին չեղողը՝ տարիին չ՛ըլլար: 　

Katia is one of the most level headed, knowledgeable and multilingual contributor to Armenian fora, including Groong.. After may years of teaching English at AUB, she now teaches at Haigazian University. BTW. The editor of Keghart, Dr. Abrahamian is a fellow AUB alumnus like Katia.

Ո Ոյժը քաջին, սուրը գործածողին կը վայելէ: Ո՛չ դաւ կը պակսի, ո՛չ ալ ինկող: Ոչ թէ կ'առնեն ձեռքիս բեռը, այլ կ'առնեն բերնիս կերը: Ո՛չ իմ հալը, ո՛չ քո հարսնիք գալը: Ո՛չ կը մտնեմ կը լողամ, ո՛չ ալ կ'ելլեմ կը դողամ: Ո՛չ հատիկ, ո՛չ զատիկ, խեւն է հագեր երկու շապիկ: Ո՛չ շամփուրը այրի, ո՛չ ալ խորովածը: Ո՛չ որոտում տեսած է, ո՛չ կայծակ: Ո՛չ սատանին կը տեսնիմ, ո՛չ երեսը կը թքնիմ: Ոսկէ սարին վրայ խոտ չի՛ բուսներ: Ոսկին ցեխին մէջ ալ նետես՝ կը փայլի: Ով ալարի, ո՛չ դալարի: Ո՛վ էշ՝ ե՛ս փալան: Ով կը սիրէ աշխատիլ՝ միջոցներ կ'որոնէ, ով չի՛ սիրեր աշխատիլ՝ պատճառներ կը յօրինէ: Ով մարդու մէջ չէ մտեր՝ խակ պտուղ է, մի՛ ուտեր: Ով որ կու տայ՝ ոսկի՛ քուռակ, ով որ չի՛ տայ՝ բորո՛տ քուռակ: Ով որ ցանկայ ամէն ինչ շահիլ, ամէն ինչ կը կորսնցնէ: Ոտ բարձրացնել: Ոտը տնից կտրել: Ոտին տեղ անել: Ոտք մեկնել: Ոտքը ծուռ է: Ոտքդ թող սահի, բայց լեզուդ՝ ո՛չ: Ոտքդ խերով լինի: Ոտքդ պագնեմ: Ոտքի վրայ: Ոտքի տակ ընկնել: Ոտքիդ տակ հաւկի՞թ կայ: Ոտքից գլուխ: Ոտքս կոտրէր, չ'երթայի: Ոտքերը գետնից կտրուել: Ոտքերը ընկնել: Ոտքերը ծալ երթալ: Ոտքերը ջուր ընկնել: Ոտքերի տակ գցել: Ոտքերս կ'երթան, գլուխս չ'երթար: Որբը գողութեան գնաց, լուսինը առջի իրիկուընէ ելաւ: Որդը ծառէն կ'ելլէ, ծառը կ'ուտէ : Որքան աղբը խառնես, այնքան կը հոտի: Որքան կուզէ կաթսան թող մեծ լինի՝ կափարիչը մէջը չի՛ մտնի: Ուզածը ըսողը՝ չուզածը կը լսէ: Ուզէ սակաւը, բայց սակաւին լաւը: Ուզողի մի երեսն ա սեւ, չտուողի` երկուսը: Ուզում ես ջուրը մտնել եւ չի՞ թրջուել: Ուխտի երթալիք է: Ուղիղ գծաքաշէն ծուռ գիծ չ՛ելլեր: Ուղիղ պատը չի՛ փլիր: Ուղտը իր կուզը չի տեսներ: Ուղտը եթէ վիզը տեսնէ, դռնէն դուրս չ'ելլեր: Ուղտը ձեր դուռին ալ ծոունկի կու գայ: Ուղտի ականջի մէջ քնացած: Ուղտի նման ոխ պահել: Ուղտին ըսեր են.- վիզդ ինչո՞ւ ծուռ է.« ո՞ր տեղս շիտակ է, որ վիզս ծուռ չըլլայ»: Ում բախտը ծռուեց, նրան ձին ախոռում էշ կը դառնայ: Ուշ եկաւ Սասուն՝ շուտ եղաւ հասուն: Ո՜ւշ եկուր , նո՛ւշ եկուր : Ուշ է, մշուշ է: Ուտեմ՝ նստեմ, մթնի՝ քնեմ: Ուտողը չի գիտեր՝ մանրողը գիտէ: Ուր ծուխ՝ այնտեղ կրակ: Ուրախ սիրտը՝ դեղի պէս օգտակար է: Ուրիշին աչքը՝ քեզի լոյս չի՛ տար: Ուրիշի ձեռքով՝ կրակից շագանակ մի՛ հանէ: Ուրիշի ձին նստողը, շո՛ւտ վար կ՛իջնէ: Ուրիշին կը քարոզէ, ինքզինք կը լոլոզէ: Ուրիշին հացին կարագ չե՛ն քսի: Ուրիշին համար լացողին, աչքերէն արցունքը պակաս չ'ըլլա՛ր: Ուրիշին ձախողածը դուն մի՛ փորձեր: Ուրիշին ճրագ, լոյս՝ մեզի կրակ: Ուրիշին չուանով հոր չե՛ն իջներ: Ուրիշներին , քո աչքով մի՛ չափիր: Ուր կամք կայ՝ հոն ճանապարհ կայ: Ուր հա՛ց , հոն կա՛ց: Չ Չարին՝ չարիք հատուցանել՝ փոքրահոգի մարդու գործ . չարին բարիք հատուցանել՝ մեծահոգի մարդու գործ : Չարերը երգ չունին: Չարը ածուխի պէս է, եթէ չ՛այրէ քեզ՝ կը սեւցնէ: Չարին վերջը վատ է: Չափէ ոսկորը, յետոյ կլլէ զայն: Չգիտնալը ամօթ չէ, չսորվիլը ամօթ է: Չէր տեսել պատից կախ, տեսաւ ճակտից կախ: Չ'ըսպաննուած արջին մորթը չեն կիսում: Չկայ ամենալաւը՝ կայ աւելի լաւը: Չկայ չարիք` առանց բարիք: Չհաւնած քարդ գլուխ կը պատռէ: Չորերուն հետ՝ թացերն ալ կը վառին: Չուանին վրայ ալիւր կը փռէ: Չունեւորը կ'ուտէ ապրելու համար, ունեւորը կ'ապրի ուտելու համար: Չունե՛ս փող, մտի՛ր հող: Չուտողաց «մալը» ուտողաց հալալ: Չցանած՝ հնձել ուզողին մէկը: Պ Պահուող կերպասին արժէքը կ՛աւելնայ: Պաղ ապուր: Պաղ երկաթ ծեծել: Պաղ խօսք ընել: Պաղ ջուր թափել մէկուն գլխուն: Պառաւ ձին, ակօսը չի՛ քանդի: Պատե՛րն էլ ականջ ունեն: Պատիւը պահել: Պատուոյ խօսք: Պար ես մտել, պիտի շորորա՛ս: Պարզութեան մէջ գեղեցիկ: Պարտ ու պատշաճ: Պարտքի գինի խմողը՝ երկու անգամ կը գինովնայ: Պարտքի ուտողը՝ իր գրպանէն կ՛ուտէ: Պզտիկ հարուածները, մեծ կաղնիներ կը տապալեն: Պիտի ծամեմ, բերա՞նդ դնեմ: Պլպուլը իր տարտը կու լայ, ագռաւն «ղաղա» կ'անէ: Պղտոր ջուրի մէջ ձուկ կ'որսայ: Պտղատու ծառին քար չե՛ն նետեր: Պտուղին հասունը անուշ է, մարդուն՝ խակը: Ջ Ջահել լինել` երգել, ծեր լինել` աղօթել: Ջաղացքը ջուրն է տարեր, ջախջա՞խը կը փնտռես: Ջանա՛ որ չկորսնցնես. գտնելը շա՛տ դժուար է: Ջորուն հարցնում են «հայրդ ո՞վ է», ասում է ՝ «մայրս ձի է»: Ջուրը զարիվեր չե՛ն ուղղեր: Ջուրը ինկողը անձրեւէն չի վախնար: Ջուրը իր ճամբան կը գտնէ: Ջուրը խմէ՛ ակէն, գործը զննէ՛ տակէն: Ջուրը կաթսայում որ ուժեղ եռայ, իր տակի կրակը կը մարէ: Ջուրը կը տանի, ծարաւ կը բերէ: Ջուրը կը քնանայ, թշնամին չի քնանար: Ջուրը չի տեսած մի' բոպիկնար: Ջուրը պատից վեր կը հանէ: Ջուրը պզտիկին, խօսքը մեծին: Ջուրը տեսնէ ձուկ կ'ըլլայ , կատուն տեսնէ մուկ կ'ըլլայ : Ջուրի կուժը՝ ջուրի ճամբան կը կոտրի: Ջուրի ձայն, աղջկայ ձայն, ոսկի՛ ձայն: Ջուրին բաժինը ջուրը կը տանի: Ջուրին դէմ թի մի՛ քաշեր , զուր տեղը սիրտ մի՛ մաշեր: Ջուրին՝ հանդարտ հոսողէն, մարդուն՝ հանդարտ խօսողէն վախցի'ր: Ջուրի նման երթաս, բայց ե՛տ դառնաս: Ջուրի պէս սորվիլ: Ջուրը կաթկթելով քար կը ծակէ: Ջուր ուզեց, գինի ստացաւ: 　

I will resume adding more Armenian Sayings, but here we will take a break and air this., se if our Farsi speaking friends can add to it. http://www.armradio.am/en/2013/10/18/iran-armenia-publish-book-on-shared-proverbs/

See page 4 here Arpi Geukguezian who became Mrs. Karamanaougian http://www.amaa.org/AMAA%20News/AMAANews%20Jan.2013%20special%20issue.pdf The Students of Haigazian College in 1957. Front Row L to R: Anahid Poladian, Anahid Teghrarian, Seta Teghrarian, Arpi Geukgeuzian (who later married Levon Karamanougian), Joanne Markarian (Dr. John Markarian's daughter), Seta Postoyan, Berjouhi Esmerian, Anahid Yacoubian, Anahid Tootikian. Back Row L to R: Yervant Kassouni, Noubar Katchadourian, Sumpad Lapajian and Ruth and John Markarian.

Hi Yervant. I am sure these two surgeons are Levon’s sons. I have seen Raffy, the plastic reconstructive surgeon on many TV shows. http://asbarez.com/115213/american-surgeons-take-part-in-hospital-opening-in-artsakh/ - Asbarez Armenian News - http://asbarez.com - American Surgeons Take Part in Hospital Opening in Artsakh STEPANAKERT—For decades, the Central Republican Hospital in Stepanakert remained the cornerstone of medical and surgical care in Nagorno-Karabakh. The advanced medical care provided by the staff at the hospital remained high, despite limitations in modern technology available for diagnostic and therapeutic treatment. Board certified surgeons Dr. Hratch Karamanoukian and Dr. Raffy Karamanoukian visited the Central Republican Hospital in September prior to the commencement ceremony of the new hospital on September 24, 2013. The surgeons provided new equipment and instruments to the Department of Plastic & Reconstructive surgery headed by Dr. Igor Zakharyan. The instruments will allow Drs. Karamanoukian and Dr. Zakharyan to spearhead a new microsurgical program for complex facial and body reconstruction. “The level of expertise at the hospital is amazing,” commented Dr. Hratch Karamanoukian, “but there are limitations in the availability of complex surgical instrumentation and diagnostic modalities.” One of the key discussions made by the surgeons was the feasibility of accessing the medical expertise in Nagorno Karabakh for medical tourism. “The surgeons and anesthesiologists are well trained and capable,” reported Dr. Raffy Karamanoukian, a plastic surgeon in Los Angeles. The two doctors were provided a tour of the new facilities and discussed the implementation of advanced surgical protocols for the new hospital. Instrumental in the exchange was Deputy Minister of Health, Dr. Karen Ghukasyan, an expert in the field of surgical urology. The surgeons are both Fellows of the American College of Surgeons and have made several trips to Nagorno Karabakh. “The advancement of medical technology and surgical expertise in Nagorno Karabakh remains a priority for us as Armenian physicians,” says Dr. Hratch Karamanoukian. Article printed from Asbarez Armenian News: http://asbarez.com URL to article: http://asbarez.com/115213/american-surgeons-take-part-in-hospital-opening-in-artsakh/

Մ Մազը երկար, խելքը կարճ: Մածուն ծախողը, իրա ապրանքին թթու չի՛ ասի: Մահը ահ կ'ուտայ, ահն ալ՝ մահ: Մահը մերն է, մենք մահինը, մարդու գործը միշդ անմահ: Մաղը ծակ է: Մաղովս անցուցի: Մայր մը տասը զաւակ կերակրեր է, տասը զաւակ մէկ մայր չե՛ն կրցեր կերակրել: Մանուկը կը ձգէ քարը, մեծը չի կրնար վերցնել: Մ'անցնիր ագահին կամուրջէն. թո'ղ հեղեղը տանի քեզ: Մարգարէն իր գաւառին մէջ արժէք չունի: Մարդ՝ մարդու խօսքին մտիկ կը տայ, Աստուած՝ սրտին: Մարդ իր աչքին գերանը չի տեսներ, ուրիշին աչքին փուշը կը տեսնէ: Մարդ իր տան թէ՛ աղան, թէ՛ ծառան: Մարդ կայ՝ աշխարհն է շալակած տանում, մարդ կայ՝ ելեր է շալակն աշխարհի: Մարդ կայ վարդ է, մարդ կայ յարդ է: Մարդկութիւնը մարդից կ'ուզեն: Մարդ հազար ուտող ունենայ՝ մէկ խօսող չունենայ: Մարդ՝ ուրիշին աչքին փուշը կը տեսնէ, իսկ ինքն իր աչքին գերանը չի տեսներ: Մարդը՝ գործով է անմահ: Մարդը՝ մարդով է մարդ: Մարդու կուռծքին զարկեր են, «ա՜յ կռնակս», պոռացեր է: Մարդու շուաք՝ վարդի շուաք: Մարդու ո՛ր տեղը ցաւ է՝ հոգին ա՛յն տեղն է: Մարդուս աչքը ափ մը հողը կը կշտացնէ: Մարդուս աչքը ելլէ՝ քան անունը: Մարդս իր տան ե՛ւ աղան է ե՛ւ ծառան: Մեծ էշը դեռ ախոռն է: Մեծի ասած, փոքրի լսած: Մեծ կեր՝ մեծ մի՛ խօսիր: Մեծ չ'եղած տեղը՝ մեծ քար մը դիր: Մեծ քար վերցնողը, չի՛ կրնար զարնել: Մեր խօսքը չորս պատի մէջ թող մնայ: Մեծի ասած, պզտիկի լսած: Մեծցաւ՝ մեծ ցաւ: Մեղրին հետ խաղցողը, մատը կը լզէ: Մեղրի պէս քաղցր լեզու ունի: Մեղրն ալ անուշ է, շատ ուտողին կը վնասէ: Մեղքը լալով, պարտքը տալով: Մենք՝ այդ կալին երնելիք չունինք: Մեռեալ ջուրին մէջ, վիշապ չ'ապրիր: Մէկ ականջով լսում է, միւսով ՝ դուրս է հանում: Մէկ աղբիւրէ ջուր կը խմէ: Մէկ աչք դառնալ: Մէկ աչքը միւսին օգուտ չի տար: Մէկ բարձի վրայ ծերանալ: Մէկ եզով արօր չ'ըլլար: Մէ՛կ ըլլայ, ընտի՛ր ըլլայ: Մէկ խօսքով: Մէկ ծաղիկով գարուն չի գար: Մէկ կայ հազար կ'արժէ, հազար կայ մէկ կ'արժէ: Մէկ ձեռքը միւսը կը լուայ, իսկ երկուսը՝ երես: Մէկ ձեռքով ծափ չի՛ զարնուիր: Մէկ մարդ երկու տիրոջ չի՛ կրնար ծառայել: Մէկը ամէնքին համար, ամէնքը՝ մէկին: Մէկը գիրկը բաց ընդունիլ: Մէկով ցանք անես, հազարով բառնաս: Մէկուն աչքը մտնել: Մէկուն խօսք նետել: Մէկուն ծո՛վ, միւսին սո՛վ: Մէկուն կերակուրը, երկուքն ալ անօթի թողուցեր է: Մէկուն ձին եթէ չի սատկի, միւսին շունը չի կշտանար: Մէկուն մօրուքը կը վառի, միւսը, «կեցիր տաքնամ»՝ կ՛ըսէ: Մէկուն շեմը մաշեցնել: Մէկ տանից չենք, մէկ հալից ենք: Մէջերնէն սեւ կատու անցեր է: Միայն օձը օտարի ձեռքով կը բռնեն: Մի՛ բարձրանար՝ կը կախուիս, մի՛ ցածնար՝ կը կոխուիս: Մի՛ ըլլար լոկ հացի ընկեր , եղի՛ր նաեւ լացի ընկեր : Մի' ըլլար ուրագի պէս մի՛շտ դէպի քեզ - մի՛շտ դէպի քեզ, այլ եղիր սղոցի պէս՝ մէ'յ մը դէպի քեզ, մէ'յ մը դէպի մեզ: Մի՛ ըսեր ամէն ինչ որ կ՛ընես, բայց ըրէ՛ ամէն ինչ որ կ'ըսես: Մի լումայ տուին որ խօսա, տաս լումայով չեն կարողանում ձայնը կտրել: Մի՛ հաւատար այն լացին , որ օր չունի ժամ չունի : Մի ձեռքով, երկու ձմերուկ չե՛ն բռնի: Մի մտներ այն բեռան տակ, որ չես կարող կրել: Մի նենգելով լարեր ծուղակ, վերջը կ՛ըլլաս ծաղր ու ծանակ: Մի՛ նստիր շուքն աղուէսին. թո'ղ առիւծը ուտէ քեզ: Մինչեւ ամպը չգոռայ, անձրեւ չի գայ: Մինչեւ ցամաք առուն ջուր գայ, գորտին աչքն էլ հօ՝ դուրս կը գայ: Մինչեւ խելօքը մտածէ, խենթը գործը տեսած է: Մինչև կաշուիդ վրայ չ՛ըզգաս` չես հասկանայ: Մինչեւ հաստը բարակնայ, բարակին հոգին կ'ելլէ: Մինչեւ Շուշանը զարդարուի՝ ժամը կ՛արձակուի: Մինչեւ ջուրը չպղտորուի, ձուկ չի՛ բռնուի: Միութիւնը զօրութիւն է: Միսը ոսկորէն չի՛ զատուիր: Միսը քեզի, ոսկորը ինծի: Միտքը ծուռ է: Միրգն անուշ է ուտողին, գիրքը՝ ընթերցողին: Մոլորած մարդը ամէն ձեւ կ'առնէ, բացի՝ շիտակէն: Մոյկին ջուր անցած չէ: Մութ տեղը քար մի՛ նետեր: Մուկը ծակը չէր մտներ, ցախաւելն ալ պոչին կապեցին: Մուկն իր դրանն առիւծ է: Մուկ չեղած՝ չուան կը կտրէ: Մտի՛կ ըրէ մեծի խրատ, որ չհասնի փորձանք վրադ: Մրջիւնի հետ մրցումի մի՛ ելլեր: Մօտիկ դրացիդ եղբօրմէդ մօտ է: Մօրուց խենթ ըլլողին՝ սուրբ Սարգիսն ի'նչ անի: Մօրուք չունիմ որ խօսքս լսուի: Յ Յաղթի՛ր թշնամուդ ո՛չ զէնքով, այլ՝ մտքով: Յանցանքը՝ եթէ սամոյրէ մուշտակ ըլլայ, մարդ վրան չ'առներ: Յարգէ՛ որ յարգուի՛ս: Յարգս հարկաւորաց, պատիւս արժանաւորաց: Յարդը եթէ ուրիշին է, յարդանո՞ցն ալ ուրիշին է: Յաւուր պատշաճի: Յիմարին լեզուն, իր վիզը կտրելու չափ երկար կ'ըլլայ: Յիմարի սխալը, խելօքին դա՛ս է: Յիմար շրթունք ունեցողը կը կործանի՛: Յոգնութեան անունը պտոյտ են դրեր: Յոռացած ծառը անպտուղ կը լինի: Յօնք շինած տեղը, աչք չե՛ն հաներ: Ն Նախ նորը ապահովեցէ՛ք, ապա՝ հինն ու անպէտը թափեցէք: Նախ քննէ անձը, յետոյ տուր գանձը: Նախ քո այգին ջրի, յետոյ ուրիշինը: Նապաստակը լեռնէն է քէնցեր, լեռը լուր չէ ունեցեր: Նապաստակին՝ փախի՛ր, բարակին՝ բռնէ՛, կ'ըսէ: Նետած քարըդ, կրնայ օր մը գլուխդ ծակել: Նիզակը պարկին մէջ չի ծածկուիր: Նոյնիսկ եթէ կոյտ մը ոսկիի վրայ դնեն զինք, գորտը միշտ դէպի ճահիճ կ'ուղղուի: Նոյն ծաղիկէն օձը թոյն կը շինէ, մեղուն՝ մեղր: Նոր աւելը լաւ կ՛աւլէ: Նոր ծնանած կովը, շիտակ տուն կու գայ: Նստած թախտին, կ'ըսպասէ բախտին: Շ Շատ աքլոր ունեցող գիւղին՝ առաւօտը շուտ կ'ըլլայ: Շատ մի՛ սիրեր ատել կայ. շատ մի՛ ատեր սիրել կայ: Շարունակ հաջող շունը, կը բերէ գայլն իր տունը: Շահու աղբիւր կը դարձնէ: Շան բախտը` ոտքերի տակ է: Շան կծածը՝ շան մազով կը բուժեն: Շան պէս կը խածնէ: Շան պէս կը հաչէ: Շան պոչը կտրելով՝ անմեղ գառնուկ չի՛ դառնայ: Շան պոչը քառասուն տարի մամուլի տակ դնես՝ նորէն չի՛ շտկուիր: Շատ աքլոր ունեցող գիւղին՝ առաւօտը շո՛ւտ կ՛ըլլայ: Շատ բան իմանաս՝ շուտ կը ծերանաս: Շատ բան տեսայ, բայց շէկ մօրուքով խափշիկ չտեսայ: Շատին ետեւէն ինկողը, քիչն ալ կը կորսնցնէ: Շատ խնդուքը արցունք է: Շատ մի' գովեր, քիչ պարսաւէ': Շատ մի՛ խօսիր` գլխիդ կը գայ: Շատը կ'ուտեն մինչեւ կշտանան, քիչը կ'ուտեն մինչեւ լրանայ: Շատը շատին, իշուն պոչը աղքատին: Շաքար դնել կաթին մէջ: Շաքար է, շան բերանն է: Շաքար կոտրել: Շաքարը ատամ ունենար՝ ինքն իրեն կ'ուտէր: Շաքարը կը հալուի կ'երթայ, իր անուշութիւնը կը մնայ: Շաքարը շան բերանը: Շաքարը ջուրը իյնալ: Շաքարի մէջ ապրիլ: Շաքարով ուտեմ խօսքդ: Շաքարով կտրեմ խօսքդ: Շիտակ խօսքը խենթէն ու պզտիկէն առ: Շիտակ խօսքը` հանաքով կասեն: Շիտակ պատը չի՛ փլիր: Շնորհք բանեցնել: Շնորհք ցոյց տալ: Շնորհքը վրայէն թափիլ: Շնորհքի բերել: Շնորհքի գալ: Շնորհքի տէր մարդ: Շուն, գել՝ մերն են: Շունը կաղալով չի՛ սատկի: Շունը՝ կեր տուողին տէր կը ճանաչէ: Շունը իր թաթը լզելով է բուժում: Շունը կը հաչէ, կարաւանը կը քալէ: Շունը յիշէ՛, փայտը քաշէ՛: Շունը շան միս չ'ուտեր: Շունը՝ շան ոտը չի՛ կոխի: Շունը ոչխար չի՛ ծնիր: Շունը որքան ալ մեծ ըլլայ, միսը չ'ուտուիր: Շունը տիրոջը չի ճանաչում: Շունն է հաջեր, հովն է տարեր: Շրջող աղուէսը, նիրհող առիւծէն լաւ է

Հ Հազար առուէն ջուր կը բերէ: Հազար լսէ՛, մէկ խօսէ՛: Հազար չափէ՛ մէկ կտրէ: Հազարը կ'անէ պազարը: Համբերանքով՝ թութին տերեւը մետաքս, ազոխը՝ հրուշակ կ՛ըլլայ: Համբերէ՝ որ համ բերէ: Համբերութիւնը կեանք է: Համ գառները ողջ, համ գայլերը կուշտ: Համը բերանը մնաց: Համը հանեցիր: Համը տեսանք, համը տեսանք` ամանի տակը տեսանք: Համ-հոտ չմնաց: Համով-հոտով: Համ նալին ա խփում՝ համ մեխին: Համով վերջացուցիր: Հա՛յ- հա՛յն ա գնացել, վա՛յ- վա՛յն ա մնացել: Հա՛ պատին խօսեր ես, հա՛ իրեն: Հանաքը դանակ դառաւ: Հաչող շունը չի՛ խածնէր: Հասակը երկար խելքը ցանցառ: Հասակը կարճ Աստուծոյ փորձանք: Հասկացողին մէկ ասա, չհասկացողին հազար ու մէկ: Հասկացողին շատ բան: Հասոյթը վազուն ջուր է, իսկ ծախսը՝ ջրաղաց : Հասուն ծիրանը, ծառին վրայ երկար չի՛ մնար: Հաստ ու բարակ մէկ գին, վա՜յ բարակը մանողին: Հարևանի հացը` համով ա: Հարեւանի հարսը միշտ ալ աւելի գեղեցիկ է: Հարեւանի տան գաղտնիքը՝ նրա տան փոքրից իմացիր: Հարիւր ճակատամարտ, հարիւր պարտութիւն: Հարկաւոր էր՝ առիւծ դարձրին, տեղը եկաւ՝ ձուկ դարձրին: Հարուստի կովն է յղիանում, աղքատի՝ կինը: Հարուստը կ'ուտէ երբ ուզէ, աղքատը՝ երբ գտնէ: Հարուստը նոր շոր հագնի, կասեն` «շնորհաւոր», աղքատը նոր շոր հագնի, կասեն` «որտեղի՞ ց»: Հարուստին դրամը, աղքատին կզակը: Հարսանիքի փշրանքով շուն չի՛ կշտանայ: Հարսը լեզու չունի, կէսուրը՝ խիղճ ու հաւատք: Հարսը պարել չի կարող, ասում է՝ գետինը ծուռ է: Հարս ըսածդ լեզու կ'ունենայ, խօսիլ չ՛ունենար: Հարսի բերածը դռնից կախած է: Հարստացար՝ աղքատութեան մասին մի՛ մոռացիր: Հարստութիւնը զարդարում է տունը, առաքինութիւնը՝ մարդուն: Հարցնելն ամօթ չէ, տգէտ մնալն է ամօթ: Հարցնողը լեռն է անցեր՝ չհարցնողը՝ ճամբան շուարեր: Հարուստին եզն ալ կը ծնանի: Հացագործին հացը նախշուած կ'ըլլայ: Հացը հացարարին տուր, մէկ ալ աւելի: Հացը քարէն կը հանէ: Հաց ու պանիր, կեր ու բանիր: Հաւը հաւ է, երբ ջուր խմէ, երկինք կը նայի: Հաւատ որ լինի, «աստուածներ» կը ճարուեն: Հաւատքը լեռներ կը շարժէ: Հաւատք ունի՛ս, շատ կ'ապրի՛ս: Հաւի բունի կարօտ: Հաւկիթ առնես իրմէ, դեղնուց չես գտներ մէջը: Հաւկիթը յարգի է Զատկին: Հաւկիթին մէջ մազ կը փնտռէ: Հեղեղը կ՛երթայ՝ աւազը կը մնայ: Հենց որ էշը բազմեց գահին...խիստ պակասեց ձիու գարին: Հեռուէն եկող թմբուկին ձայնը անուշ կ'ըլլայ: Հեռուէն նետուող քարը չի՛ դպնար մարդու: Հերոս չկայ առանց վերքերու: Հզօր նաւը խորունկ ջուրեր կը փնտռէ: Հին բարեկամը թշնամի չ'ըլլար: Հինգ մատներդ միեւնոյնը չեն: Հին չ'ունեցողը, նոր չ'ունենար: Հիւրը Աստուծոյ է: Հիւրը երկու անգամ է ուրախացնում տանտիրոջը. մէկ գալուց՝ մէկ գնալուց: Հիւրը սպասածը չ՛ուտեր, այլ՝ գտածը: Հիւրին գալը իր ձեռքն է, երթալը իր ձեռքը չէ: Հնարաւորին հասնում է նա՝ ով ձգտում է անհնարին: Հոգը հիւանդութիւններու աղբիւրն է: Հոգին կ'ուտայ, գաղտնիք չի տար: Հոգիս բերանս եկաւ: Հոգ չունեցող մէկը գտնուէր է, ան ալ շապիկ չէ ունեցեր: Հոգեւոր սերմն առանց արեգական արդարութեան՝ ո՛չ բուսանի: Հող բռնես ձեռքիդ, թող դառնայ ոսկի: Հողակոյտը փորողին գլուխին փուլ կու գայ: Հոսող ջրից մի վախեցի՛ր, խաղաղ ջրից զգո՛յշ եղիր: Հունէն դուրս գալ: Հունի մէջ իյնալ: Հպարտը՝ մի օր կը մտնի պարկը: Հօրը խոզանը կ'արածի: Հօրը քթից ընկած: Ձ Ձախորդին գործի դիր՝ գործդ կ'աւելցնէ: Ձայն բազմաց ձայն Աստուծոյ: Ձայն բառբառոյ յանապատի: ձեռք անցնել: Ձեռք առնել: Ձեռք բարձրացնել: Ձեռք բռնել: Ձեռք դնել: Ձեռք երկարել: Ձեռք թօթուել: Ձեռք ձգել: Ձեռք պարզել: Ձեռքերը լուանալ: Ձեռքերը ծալլել: Ձեռքերը հինայ թող դնէ: Ձեռքը տաք: Ձեռքի տակէն: Ձեռքերն արնոտ: Ձեռքէ ձեռք անցնիլ: Ձեռքը բերանը հասցնել: Ձեռքը գործին, խելքը հովին: Ձեռքը դէմ անել: Ձեռքը զոր չես կարող կտրել, պագնէ՛ եւ ճակտիդ դիր: Ձեռքը ձեռք կը լուայ, երկուքը՝ երես: Ձեռքը շիտակ է: Ձեռքին ոսկէ ապարանջայ ունի: Ձեռքի վրայ գործեր ընել: Ձեռքի վրայ խաղցնել: Ձեռքով թափուող ջուրով՝ ջաղացք չի դառնար: Ձեռքով ոտքով խօսիլ: Ձեռքով ոտքով մէջը իյնալ: Ձէթ կ'ըլլայ, ջուրին երեսը կ'ելլէ: Ձի լաւ նետուիլ գիտցողը, աջ ու ձախ չ՛ունենար: Ձի չունի, մսուր կը պատրաստէ: Ձիէն իջնել էշ նստիլ: Ձին ալ կը վայելէ իրեն, զէնքն ալ: Ձին ու ջորին կը կռուին, էշը մէջտեղ կը մնայ: Ձիւնին վրայ քալէ՝ հետքդ յայտնի մի՛ ըներ: Ձիու պէս կը վազէ: Ձուին գողը, ձի ալ կը գողնայ: Ձուկը գլխէն կը հոտի: Ձուկը եւ հիւրը երեք օրէն կը հոտին: Ձուկը ծովը կը մեծնայ, պզտիկ ջուրին մէջ չի՛ մեծնար: Ձուկը ծովում՝ առուտուր են անում: Ձուկ ուտողը, փուշը աչքը առնելու է: Ճ Ճակատագրից չես փախչի: Ճակատը բաց: Ճակատը ճերմակ: Ճակատը մաքուր: Ճակատը մուր քսել: Ճակատը պինդ: Ճակատը սեւ: Ճակտի քրտինքով շահուած: Ճակտին փակցնել: Ճահճի յատակում, ասեղ է փնտռում: Ճաղատ գլխին, ոսկի սանտր: Ճամբայ առնել: Ճամբայ բանալ: Ճամբայ բռնել: Ճամբայ իյնալ: Ճամբայ կտրել: Ճամբաները չափչփել: Ճամբայ սորվեցնել: Ճամբէ ելլել: Ճամբան քալելով կը վերջանայ, պարտքը՝ տալով: Ճամբորդը՝ ճամբուն, որսորդը՝ որսին: Ճամբորդութեան մէջ, լաւ բարեկամը երկար ճամբան կը կարճեցնէ: Ճանապարհին հացը բեռ չէ , կեղծաւորին լացը սէր չէ : Ճանճը բան չէ, բայց կերակուրը կը հարամէ: Ճաշակովդ կեր, ուրիշին ճաշակով հագիր: Ճաշ եփողը, ճաշին հետ էլ պիտի եփուի: Ճար կայ՝ ճար անող չկայ: Ճարտարապետը իր սխալը կանաչապատում է, իսկ բժիշկը՝ թաղում: Ճերմակ լումադ պահէ սեւ օրուան: Ճիտը ծուռ: Ճնճղուկը չի հարցնում թէ ո՞ւր նստի: 　

Խ Խալին խփելով կը մաքրուի, երեխան` խրատով: Խածան շունը ակռան չի ցուցներ: Խածան շունը հաջան չ'ըլլար: Խաղի վերջը կռիւ է դառնում, ծիծաղինը՝ լաց: Խաղողը խաղողին նայելով կը սեւնայ: Խելքդ-գլուխդ ժողվէ՛: Խելք ունես` քե՛զ պահի: Խելքս գլխէս թռաւ: Խելօք գառը` երկու մօր կաթ կ՛ուտի: խելօք մարդը` իրեն սխալների վրայ է սովորում, իմաստունը` ուրիշի: Խելօքի հետ կորցուածը կորած չէ՛, յիմարի հետ գտածն է կորած: Խենթը գնաց հարսնատուն, ասաց. «Այստեղ լաւ է քան մեր տուն»: Խենթը չի ամաչում՝ խենթի տէ՛րն է ամաչում: Խենթին՝ ամէն օր հարսնիք ու տօն է: Խենթին ջաղացքը հովը կը դարձնէ: Խենթն ասաց, խելօքն հաւտաց: Խնդա՛լ կայ՝ լա՛ց է, լա՛ց կայ՝ խնդա՛լ է: Խնձոր եթէ ըլլայ, հոտոտէ, ծոցդ մի՛ դներ: Խնձորը ծառից հեռու չի՛ ընկնում: Խոզը դրին մէջը մահիճին , ան ցատկեց ինկաւ մէջը ճահիճին: Խոզին կաշին, շան ակռան: Խորամանկ աղուէսը երկու ոտովն է թակարդն ընկնում: Խօսած ժամանակ բերնէն թոյն կը հոսի: Խօսք առնել: Խօսք ըսածդ կլոր է, խորհէ՝ ետքը գլորէ: Խօսք կայ՝ սարի գագաթը կը հանէ, խօսք կայ՝ սարի գագաթից կը գցէ: Խօսք տալ: Խօսքդ թագաւորեցնեմ: Խօսքեր կան վարդեր կը բանան, խօսքեր ալ կան՝ վէրքեր: Խօսքը ականջին ետեւ նետել: Խօսքը երկու չ'ընել: Խօսքը ընել: Խօսքը կտրել: Խօսքը երեսին՝ ճակատին զարնել: Խօսքը խօսք կը բերէ: Խօսքը չուանով բերանէն քաշել: Խօսքը յարգել: Խօսքը տիրոջմէն կը շատնայ: Խօսքը փոխել: Խօսքի տակ մնալ: Խօսքէն դուրս չ'ելլել: Խօսքն ասողը մեռնում ՝ խօսքն է մնում: Խօսքով փիլաւ չ'եփուիր: Ծ Ծակը մեծ, կարկտանը պզտիկ: Ծակող լեզու թէ ունիս, սուրբը տունէդ կը վանես: Ծաղիկը ծաղիկին նայելով կը բացուի: Ծաղիկը քիթին՝ ցեխը փորին: Ծաղկալից ճամբաները միշտ փառքի չեն տանիր: Ծանր քարը իր տեղը կը մնայ: Ծառը արմատով է ծառ, տունը հիմքով է տուն: Ծառը ինչքան բերք տայ ու փարի, գլուխն էնքան խոնարհ կը պահի: Ծառ ըլլայ, ծուռ ըլլայ: Ծառը ժամանակին պէտք է տնկուի: Ծառ մը եթէ Գարնան ծաղկած չէ, ի զուր թէ Աշնան պտուղ փնտռես վրան: Ծառի հաստութիւնը կտրելուց յետոյ կ'երեւայ: Ծառն ամուր է արմատներով, իսկ մարդը՝ բարեկամներով: Ծառն իր ճիւղերովը ծառ է: Ծերանաս՝ ծերին վիճակն իմանաս: Ծեր շունը անտեղի չի հաջում: Ծիլ տնկես արտիդ, ու դառնայ ոսկի: Ծնկաչոք կեանքը մահէն ալ գէշ է: Ծոծրակդ կը տեսնես՝ էդ բանը չես տեսնի: Ծոթրինէն մասուսայ չ'ելլեր: Ծոմ պահել: Ծոյլին, խելառին եւ հարբածին խրատ մի՛ տաք: Ծոյլին համար ամէն օր Կիրակի է: Ծովը ինկողը ճիւղ կը փնտռէ: Ծով համբերութիւն: Ծովը ծնկներից հետ: Ծորան ջուրը մաքուր կ'ըլլայ: Ծոցը լաւ տաքցուած է: Ծուխն առանց կրակի չի՛ լինում: Ծուռ աչքով նայիլ: Ծուռ գործ: Ծուռ նստինք, շիտակ խօսինք: Ծուռ փայտին մի՛ յենիր, դուն եւս կը ծռիս: Ծուռ քանակէն շիտակ գիծ չ'ելլեր : Կ Կա՞թ կ'ուզես՝ կով պահի՛: Կաթէն այրողը, թանը փչելով կը խմէ: Կաթիլներ քիչ-քիչ, կը դառնան մեծ լիճ: Կաթի հետ մտած, հոգիի հետ ելած: Կախաղանին դուռը հասցուց: Կամ աղը պակաս է, կամ մաղը: Կամաց-կամաց աչքս մտաւ: Կամաց-կամաց, բամպակը կ՛ըլլայ մանած: Կամենալը կարենալ է: Կան շահեր՝ որոնք վնաս են, կան ալ վնասներ՝ որոնք շահ են: Կ՛անցնի, բայց կը ծակէ կ՛անցնի: Կաշեգործը սիրած կաշին շատ կը ծեծէ: Կաշին նօսր տեղէն կը ծակի: Կատակի վերջը կռիւ է: Կատակին կէսը շիտակ է: Կատուին խաղը մուկին մահ է: Կարկանդակը եթէ բերես, ո՞վ կը նայի հացին երես: Կարճ օրը եօթն անգամ թագաւորութիւն կու գայ իրեն: Կարմիր կովը կաշին չի՛ փոխի: Կաւը՝ թրծելուց յետոյ քարանում է: Կ'ելլէ ոտքով ինկողը, չ'ելլեր լեզուով ինկողը: Կեսուրը մեռաւ, հարսին տեղը լայնացաւ: Կեցած տեղը յստակ ջուր չի՛ հոսիր: Կեցաւ, կեցաւ՝ կաքաւը աչքէն զարկաւ: Կ՛ընես բարիք, կը գտնես չարիք: Կին չ'ունիս, տուն չ'ունիս: Կթան կով: Կծիկը բանալ: Կծիկը դնել: Կծիկը քակուիլ: Կկուն հոտած է, կարծում է՝ բունն է հոտած: Կճուկը պինդ պահի՝ մածունը մենակդ չ'ուտե՛ս: Կշիռքով հաց կերած է: Կողովը ցանցառ է: Կոճղը կացնից չի վախենում: Կոյրերու թագաւորութեան մէջ, միականին թագաւոր է: Կոյր աչքէն արցունք չ'ելլեր, չոր ծառէն՝ ծիլ: Կոյրին ի՜նչ փոյթ թէ մոմը սուղ է: Կոյրին ուզածը մէկ աչք, Աստուած տուաւ երկու աչք: Կովու համեմատ հորթ կ'ըլլայ: Կուզես` գլուխդ քարին տուր, կուզես` քարը գլխիդ տուր, բայց գործը գլուխ բե՛ր: Կ՛ուզե՞ս երկար յիշուել՝ ծա՛ռ տնկի. կ՛ուզե ս անմահանա՞լ՝ որդի՛ մեծացրու: Կ'ուզե՞ս կնոջ բարիքը՝ մի հարցներ տարիքը: Կ'ուզե՞ս մարդ ճանաչել՝ հետը առեւտուր արա: Կ'ուզե՞ս մէկին լա՛ւ ճանաչել՝ հետը ճանապարհ գնա՛: Կուժը ջրի ճամբան կը կոտրի: Կուշտը ի՞նչ գիտէ անօթիին վիճակէն: Կուշտը՝ սովածին մանր կը բրդէ: Կուռծքիդ վրայ օձ տաքացնես՝ կը խայթի: Կուտ կ՛ուտէ երկինք կ'ելլէ: Կուտը մեր տունն է ուտում, հաւկիթները գոմերում է ածում: Կռնակը կը քերուի: Կտրած ձուն ու կտրած հացը՝ չեն սաղանայ: Կտրած պարանը երկար կ'ըլլայ: Կտրիճի որդին, նժոյքից կը վախնայ: Կրակը եւ բամպակը մէկ տեղ չեն ըլլար: Կրակը ինկած տեղը կ՛այրէ: Կրակ ըլլայ չ՛այրեր, սուր ըլլայ չի կտրեր: Կրակը կ'անցնի, մուրը կը մնայ: Կրակի վրայ նստիլ: Կրթէ մանուկը իր ճամբան սկսած ատենը: Կրօնքէն կը դառնայ, իր խօսքէն ետ չի՛ դառնար: Կօշկակարը՝ իր սիրած կաշին շա՛տ կը ծեծէ: