Arpa Posted April 1, 2007 Report Share Posted April 1, 2007 Today 4/1/07 is April Fools’ Day. It is also Palm Sunday, the Sunday before Easter. Most everyone understandably calls this day Palm Sunday. We may be the only people that call it ԾԱՂԿԱԶԱՐԴ. Let’s see why. Կամսար Ավետիսյան, ՀԱՅՐԵՆԱԳԻՏԱԿԱՆ ԷՏՅՈՒԴՆԵՐ [էջ 218] ՊԱՏՄԱԿԱՆ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՍՐԲԱԳՈՐԾՎԱԾ ԱՆՏԱՌՆԵՐԸ Անհիշելի ժամանակներից սերնդե սերունդ փոխանցվել է ծառի պաշտամունքը։ Հատուկ տոներ են եղել, որոնք ժողովուրդը Ծաղկազարդ կամ Ծառազարդ է անվանել։ Ծաղկազարդի տոնը, որը գալիս է հեթանոսական շրջանից և մեր ժողովրդի մոտ հայտնի է Ծառազարդ անունով, կապված է ծառի պաշտամունքի հետ։ Ծաղկազարդի օրերին եկեղեցում օրհնված ծառի ոստերը տուն էին բերում, խնամքով պահում որպես հմայություն։ Այդ ավանդույթը ժողովրդի մոտ պահվել է և մինչև մեր օրերը։ Իր ժամանակին սովորություն էր նաև Ծաղկազարդի օրը եկեղեցում ծառ զարդարելը, որից մնացել են մի քանի ավանդություններ: Այսպես օրինակ, նախապես առնելով աղջկա ծնողների համաձայնությունը, տղայի մայրը կամ մի մոտ ազգական կին, Ծաղկազարդի ծառի վրա վառվող մոմերից վառելով մի մոմ, որի վրա մատանի էր անցկացված լինում, տանում և լռելյայն տալիս էր իր ուզած աղջկան, և այդ աղջիկը համարվում էր նշանված։ Ծառի պաշտամունքը համարվել է բնության կենդանության և վերապրումի նվիրագործումն ու սրբագործումը։ Ծառի մասին խոսվում է նաև Հին Կտակարանում՝ «Կենաց ծառ», «Գիտության ծառ»։ Տարբեր ժողովուրդների մոտ, տարբեր ծառեր են սրբագործվել։ Ասենք, հնդիկները՝ թզենին, փյունիկեցիները՝ մայրին1, Հռոմում՝ կաղնին, Հունաստանում՝ դափնին ու ձիթենին և այլն։ Հույները դափնին և ձիթենին համարել են ---------------------- 1 Պատմական Փյունիկիայի տեղում այժմ գտնվում է Լիբանանը, որի պետական գերբը դարձել է մայրի ծառը։ [էջ 219] իմաստնության, խաղաղության և փառքի խորհրդանիշ։ Օլիմպիական խաղերի ժամանակ հաղթողներին դափնու և ձիթենու պսակներ էին շնորհում։ Հայերը սրբագործել են սոսին և բարդին։ Սոսիի մասին հիշատակում է Մովսես Խորենացին։ Նա գրում է, որ Արա Գեղեցիկի մահից հետո մնում է նրա որդին՝ Անուշավանը, որին անվանում էին Սոսանվեր, որովհետև նա նվիրված էր Արմավիրում գտնվող Սոսյաց անտառին, որը պաշտամունքի վայր էր։ Այդ անտառում աճել են սոսիներ։ Սոսի ծառը հայ ժողովրդի մոտ հայտնի է նաև չինար անունով։ Ի դեպ, թե մեկը, թե մյուսը ժամանակի ընթացքում դարձել են անձնանուններ։ Առաջինը՝ արական, Սոս ձևով, երկրորդը՝ իգական, Չինար ձևով։ Սոսին հայերի մոտ հեթանոսական շրջանում համարվել է նվիրական և պաշտելի ծառ, որի անտառում հմայություն էին անում, ունկնդրելով ծառերի սոսափյունին։ Սոսյաց անտառի նվիրյալ դյուցազունն էր համարվում մեր նահապետներից մեկը՝ Անուշավանը և կրում էր Սոսանվեր մակդիրը։ Նվաճողները կտրատել և ոչնչացրել են այդ հոյակապ պուրակը, այնպես, որ Սոսյաց անտառից լոկ անունն է մնացել։ Ինչ վերաբերում է բարդի ծառին, ապա Ներսես Շնորհալու «Թուղթ ընդհանրական»–ից տեղեկանում ենք, որ արևորդիք1 Սամոսատում մեծարում էին բարդին։ Անտառի կամ ծառի պաշտամունքին անդրադարձել են նաև մեր պատմաբանները, որոնք խոսում են այն մասին, որ մեր նախնիները Ատիս աստվածուհու տոնին նվիրված օրը, առավոտյան վաղ, արևից առաջ գնում էին սրբազան անտառ և ծիսակատարությամբ ծառից պոկում մի ճյուղ։ Ծառը զարդարում էին շորի պատառիկներով, ճյուղերից ----------------------- 1 Արևորդիք — Միջագետքում ապրող հայեր, որոնք երկար ժամանակ արևապաշտ էին մնացել և միայն ԺԲ դարում, Ներսես Շնորհալու ժամանակ, ընդունեցին քրիստոնեությունը։ [էջ 220] կախում էին հովվական ցուպ, սրինգ, թմբուկ, որոնք համարվում էրն Ատիսի խորհրդանիշներ։ Անտառի պաշտամունքի հետ են կապված խոր անտառ ներում, հեթանոսանան մեհյանների կառուցումը։ Այդ ավանդույթը շարունակվեց նաև քրիստոնեական շրջանում։ Հիշենք Տաճար մայրիի («Անտառի տաճար») եկեղեցին Խոսրովի անտառում։ Ի դեպ, Խոսրովի անտառը ներկայումս ներգրավված է համանուն արգելավայրի սահմաններում և գտնվում է Արարատի շրջանում։ Հիշատակության արժանի են նաև Հաղարծինն ու Մակարավանքը, որոնք գտնվում են Իջևանի շրջանում։ Առաջինը տեղադրված է Դիլիջանի զովասուն անտառում, երկրորդը՝ Իջևանի։ Ծառի պաշտամունքը եղել է նաև մոտ անցյալում: Պատանեկան տարիներից հիշողությանս մեջ մնացել են այն մենավոր ծառերը (Բագրևանդի գավառ), որոնց մոտ ճամփորդները կանգ էին առնում, կտրում երեխաների կամ իրենց հագուստից մի կտոր, թեկուզ մի թել և կապում այդ ծառերին։ Հույները իրենց դիցաբանության մեջ ունեին ծառաստանների աստված, որը կոչվում էր Վերտումոս։ Նա դիցաբանության մեջ պատկերվում էր երիտասարդի կերպարանքով, այգեգործի դանակով և ձեռքին մրգով լի մի զամբյուղ: Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Takoush Posted April 1, 2007 Report Share Posted April 1, 2007 (edited) Շորհակալութիւն Արբաին որ մեզ հրամցուց այս Ծաղկազարդի հաճելի օրով մեր Հայկական պատմական եւ աւանդական գեղեցիկ ներմուծումն ու հիշեցումը: Գալով մեր ամեհի եւ օգտաշատ Հայաստանի Բարդիներուն տեսնենք ինչպէս կը ներկայացնէ մեր անմահական Վարուժանը: Բ Ա Ր Տ Ի Ն Ե Ր Ը Տանս առչեւի չրհորին քով Պապս է տնկեր զույգ մը բարտի. Լույսն Աստղիկին, դողդոչելով, Անոնց վըրա նախ կը կաթի: Ա՛յնքան մոտիկ են իրարու՝ Որ նույն շուքով կը թըրթըռան. Մեկն իր երգը երբ որ թողու՝ Մյուսն իր շունչով կ՚ավարտե զայն: Մըրրիկներուն մեչ հերարձակ Գըրկըված, խոր, կը հեծեծեն: Եվ կը բըզզան լուսնակին տակ Բ՚եթակներու պես լուսեղեն: Հարսըս ու ես անոնց կըռթնած, Կը նստինք հոն, ամեն գիշեր: Տերեւներն հար կ՚երգեն հուզված Ա՛յն՝ որ կը զգանք ու չենք հիշեր: Մազերն անոր՝ երբ մազերուս Խառնել կու գա հանկարծ քամին՝ Զույգ բարտիները սիրասույզ Աստղերուն մեչ կը համբուրվի՜ն: Դանիել Վարուժան Edited April 1, 2007 by Anahid Takouhi Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Zartonk Posted April 1, 2007 Report Share Posted April 1, 2007 Ծաղկազարդի տոնը, որը գալիս է հեթանոսական շրջանից և մեր ժողովրդի մոտ հայտնի է Ծառազարդ անունով, կապված է ծառի պաշտամունքի հետ։ Yes. What is funny is that the Armenian people -subconsciously- remember the Divine Tree more than they can actually remember. Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Johannes Posted April 2, 2007 Report Share Posted April 2, 2007 (edited) Չինար թուրքերէն է: Այդ ծառի անուան արականն է՝ Սօս, իգականը՝ Սօսէ: Edited April 2, 2007 by Johannes Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted April 2, 2007 Author Report Share Posted April 2, 2007 (edited) Չինար թուրքերէն է: Այդ ծառի անուան արականն է՝ Սօս, իգականը՝ Սօսէ: Իրաւ ես, եւ իրավունք ունես: Թէ "ՉԻՆԱՐԸ" թուրքերէն է? Պիտի տեսնենք: Արի գնանք CULTURE. Վերեւ ես գրեցի "ունԵս", արդեօք սա չպիտի լիներ ունԷս? Քանի Արեւելահայերէնով եւ Դասականով Է- ն դառնայ Ի- ի ինչպէս "ՈՒՆԷՍ/ՈՒՆԻՍ"? Edited April 2, 2007 by Arpa Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
ED Posted April 3, 2007 Report Share Posted April 3, 2007 I was in Surp-Hripsimeh church in Echmiatsin on palm Sunday, It was a very moving experiance the town was packed, Arpa yes Juxer@ berumem ayd tsari Mosjan Musaler el kangnetsinq, asi Harisa utenq enel chgta, pity spaseying mijev yeper kin@ bayts apsos jamanak chkar in a few hours I'm headed to Jermuk, its going to be a scinic drive, I have to stop in Ararat, i still have a ant here belive it or not, I promis some picktures once I settle in Jermuk so long people, this is a land every Armenian must see Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
MosJan Posted April 3, 2007 Report Share Posted April 3, 2007 Edward jan Yerani qez !!! yev qo Achqerin Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Takoush Posted April 3, 2007 Report Share Posted April 3, 2007 (edited) Այո Եդվարդ ճան; Երանի քու աչքերուն, վայելէ թէ քեզ համար եւ նաեւ մեզ համար: Ողչ ու միշտ կանգուն ըլլայ մեր Հայրենիքը հաւիտեան որ մենք ալ երդանք օր մը եւ վայելենք զայն: Միայն ուշադրութեամբ քշեցէք հոն: Edited April 3, 2007 by Anahid Takouhi Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Johannes Posted April 3, 2007 Report Share Posted April 3, 2007 (edited) Վերեւ ես գրեցի "ունԵս", արդեօք սա չպիտի լիներ ունԷս? Քանի Արեւելահայերէնով եւ Դասականով Է- ն դառնայ Ի- ի ինչպէս "ՈՒՆԷՍ/ՈՒՆԻՍ"? Գրաբար հայերէնի մէջ այդպէս չէ. ունենալ, ունեմ, ունես, ունեմք ? Աշխարհաբարի մէջ այո. երեկոյ-իրիկու, երեկոյան-իրիկունը: Այստեղ Է/Ի օրէնքը պիտի չի փնտռել: Բարբառները ազատ են, ազատ հայի պէս: Չեմ գիտեր... Edited April 3, 2007 by Johannes Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted April 3, 2007 Author Report Share Posted April 3, 2007 (edited) I was in Surp-Hripsimeh church in Echmiatsin on palm Sunday, It was a very moving experiance the town was packed, Arpa yes Juxer@ berumem ayd tsari Երանի քեզ Հայ Ուխտավոր!! Just like every year America is celebrating the Festival of Cherry Blossom in Washington. http://dcpages.com/Tourism/Cherry_Blossoms...b-view.php?s=12 Mosjan, when is the height of Apricot Blossom in Armenia? Would it not be nice if Yerevan would assign a Festival of Apricot Blossom? ԾԻՐԱՆԻ ԾԱՂԻԿ!!! http://www.treknature.com/gallery/Asia/Vietnam/photo4937.htm Edited April 3, 2007 by Arpa Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
MosJan Posted April 3, 2007 Report Share Posted April 3, 2007 Երանի քեզ Հայ Ուխտավոր!! Just like every year America is celebrating the Festival of Cherry Blossom in Washington. Mosjan, when is the height of Apricot Blossom in Armenia? Would it not be nice if Yerevan would assign a Festival of Apricot Blossom? ԾԻՐԱՆԻ ԾԱՂԻԿ!!! http://www.treknature.com/gallery/Asia/Vietnam/photo4937.htm please don't abuse Tsiran next think we know young branches of Tsiraneni will be cut down all over Armenia you know how it gos - we talk about changing the colors in Armenia flag 2 years after - talks are on the higher level- we complain about the national Anthem - Weill guess what now we don't; have one - so in 2 years in streets of Yerevan Tsirani is sold during your suggested Festival of Apricot Blossom i don;t know what i will do to you anyhow to answer to your question Apricot Blossom starting now in Surenavan - by end of the month Araratyan Dashtavayr will be in it's pic of Apricot Blossom you know it will be good first Sunday after April 24 !!! - testament of LIFE or new LIFE - Festival of Apricot Blossom - we commerate the darkest day in our history - we should also celebrate the new life !!! Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted April 3, 2007 Author Report Share Posted April 3, 2007 (edited) please don't abuse Tsiran next think we know young branches of Tsiraneni will be cut down all over Armenia Apres du Movses, mer tsirani poghahar@, dudukist. http://www.worldmusicalinstruments.com/Mus...;CategoryID=104 No, no. Don’t worry. They will not cut down the tress, they will only perform the Kochari around it singing “Im tsirani tsare@, im tsirani tsar@ (Im chinari yare@…) :ap: We won’t worry as long as it does not coincide with the Herisa Festival at Musa Ler. Edited April 3, 2007 by Arpa Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
MosJan Posted April 3, 2007 Report Share Posted April 3, 2007 man you had to find the worst instrument offered on the net that think i s a joke not a duduk this is what a duduk looks like - and some of the best that have ever been made http://www.dudukonline.com/Arm-music-ins/Duduk/duduk-logo-2.JPG http://www.dudukonline.com/Arm-music-ins/D...rearduduks.html if you like to take a closer look at them Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
MosJan Posted April 3, 2007 Report Share Posted April 3, 2007 Apres du Movses, mer tsirani poghahar@, dudukist. http://www.worldmusicalinstruments.com/Mus...;CategoryID=104 No, no. Don’t worry. They will not cut down the tress, they will only perform the Kochari around it singing “Im tsirani tsare@, im tsirani tsar@ (Im chinari yare@…) :ap: We won’t worry as long as it does not coincide with the Herisa Festival at Musa Ler. our festival is in September - and it's an celebration of life also not a day that we CRAY and tell the world that we have been killed / massacred / slaughtered - it's the day we Celebrate !!! and it's not Herisa day man if even a one Tsraneni is cut down in Armenia / i'm going to hold you accountable for it Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted April 3, 2007 Author Report Share Posted April 3, 2007 man you had to find the worst instrument offered on the net that think i s a joke not a duduk this is what a duduk looks like - and some of the best that have ever been made http://www.dudukonline.com/Arm-music-ins/Duduk/duduk-logo-2.JPG http://www.dudukonline.com/Arm-music-ins/D...rearduduks.html if you like to take a closer look at them Yes I saw that picture and I know all about your site duduk.com But I chose that picture just to have your apricot/herisa juices running. Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted April 3, 2007 Author Report Share Posted April 3, 2007 (edited) our festival is in September - and it's an celebration of life also not a day that we CRAY and tell the world that we have been killed / massacred / slaughtered - it's the day we Celebrate !!! and it's not Herisa day man if even a one Tsraneni is cut down in Armenia / i'm going to hold you accountable for it What are you going to do? Drown me in tsirani hyut? Yes, sireli Movses. That day is not to weep and mourn, but to celebrate. On that day we don't talk about bastards like muskaka kakal kakaJewrk either. Yes, I know that day is a day of celebration, not commiseration. That may be why to me, always, as far as I can remember April 24 has not been one of my favorite dates. Edited April 3, 2007 by Arpa Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
ED Posted April 6, 2007 Report Share Posted April 6, 2007 Երանի քեզ Հայ Ուխտավոր!! Just like every year America is celebrating the Festival of Cherry Blossom in Washington. http://dcpages.com/Tourism/Cherry_Blossoms...b-view.php?s=12 Mosjan, when is the height of Apricot Blossom in Armenia? Would it not be nice if Yerevan would assign a Festival of Apricot Blossom? ԾԻՐԱՆԻ ԾԱՂԻԿ!!! http://www.treknature.com/gallery/Asia/Vietnam/photo4937.htm Arpa jan after St-Hripsimeh I went to Surp-Gayaneh church where "xent" and along with many others "maxluto" are barried, maxluto Smbat Boroyan, Smbat *****! took picktures, the reason I cant post any pics is the connection here in Jermuk so slow it took me 5 minutes to get Hyeforum page, next week I'll be in Yerevan! Jermuk is untoched by modern times, cristeen air and skyes, simply a magic=land, I'm staying at Armenia sanatorium which is owned by Jermuk Group, doc assigned me to drink 35c spring miniral Jermuk, and Thank God the spring is near the Hotel colon cleasing is very fast on Sunday Ara Abrahamian is comming from Mascow for easter and people here promis to take me there, Noravak, Tomarow my young frind Aram is comming from Yerevan, lets see if we can go to Artsax. thats all for now, the chances are I'll be comming back here in June with my son who is comming for "study abroud program" for collage courses, sponsered by our own Dr. Levon Marashlian. Yerevan is som poluted, so much construction is going on, no air to bread, emaging come augost it will be very hard. on our way to Gyumri we stoped in Ashtarak for lunch, took some pics with Aram, and near Talin the hills were all covered with fresh snow, winter is seteled so hard this year in Armenia, I axpect a good Harvest (tsiran) in late july anyways so long Guys and Gals, I'm invited for lunch, the menu is Karmraxayt Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
MosJan Posted April 6, 2007 Report Share Posted April 6, 2007 Qeri jan Urax tesnelu et lava or lava antsnum qez hamar !!! bari jamants / Aramin el barevi ( chnayats chem janachum ) bayst te ov im qeru @enkerna mer @enkernela Edward muys angam http://hyeforum.com/lofiversion/index.php es mi linkov mty forum aveli arag klini qez hamar qez lav nayi Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Takoush Posted April 6, 2007 Report Share Posted April 6, 2007 (edited) Ed jan: Toun ouzadsit chap ger anshoushd, anoush lini kez Payts hot Hayerin asa shad karmeraxayd togh chouden vor yerpvor menk el hon yertank mez hamar el mena mi kich sa karmeraxayden. Ambayman Artsax qena Ed jan; toun indsme lav qides shad keghetsiq ellaloun hamar. Pari vayeloum yev ouraxanali jamanagner. Edited April 6, 2007 by Anahid Takouhi Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted April 6, 2007 Author Report Share Posted April 6, 2007 (edited) nrxt week I'll be in Yerevan!anyways so long Guys and Gals, I'm invited for lunch, the menu is [bKarmraxayt[/b] Կարմրախայտ huh! Զգուշ էղիր որ կարմիրդ չի խայթի Zguysh eghir or karmird chi khayti :ap: Brown trout , Salmo fario, Salmo trutta fario http://images.google.com/imgres?imgurl=htt...=image&cd=1 http://www.dnr.state.md.us/fisheries/educa...browntrout.html Oh! By any chance that karmrakhayt would not be Musa Leratsi with its “karmer fstan ekouts e”!!?? Here comes Mosjan with his big gun. Edited April 6, 2007 by Arpa Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
MosJan Posted April 6, 2007 Report Share Posted April 6, 2007 thats no a a Karm@raxayt Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Arpa Posted April 6, 2007 Author Report Share Posted April 6, 2007 (edited) thats no a a Karm@raxayt Hapa inch e? Miteh sa? Կարմրախայթ, կարմրախայծ.... Red snapper/ Karmir ktsogh/Khatsnogh? http://myfwc.com/marine/FishID/snapred.html Didn't I say MosJan will come back with big fishing pole? Edited April 6, 2007 by Arpa Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
SAS Posted April 6, 2007 Report Share Posted April 6, 2007 Ով որ Փարվանա լճի «ռյապուշկա = vendace\ Coregonus sardinella\albula» ձուկը չի կերել, նրա համար կարմրախայտն էլ է ձուկ: Լուրջ եմ ասում, հավատացեք, ծննդավայրիս հող ու ջրի կարոտը չէ, որ խոսում է մեջս: Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Takoush Posted April 6, 2007 Report Share Posted April 6, 2007 (edited) thats no a a Karm@raxayt OK fine. Mosjan, menk el sorvetsank hima. Edited April 6, 2007 by Anahid Takouhi Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Zartonk Posted April 6, 2007 Report Share Posted April 6, 2007 I think we should start a thread about Armenian fish (aquatic nationalities ) ...or rather fish among Armenians. They are, as we know, well present in our folklore & mythology. And we should start off with the great Ishkhan... Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Recommended Posts
Join the conversation
You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.