Maron -ovhannes Tumanyan

[CheekY]

took me ages to type and hope i didn't make any mistakes...

 

سñáÝ

 

Ø»ñ •ÛáõÕÝ ¿Ý ¿, áñ ÑÁå³ñï,

È»éÝ»ñÇ Ù»ç ÙÇ•³å³ï,

Êáñ Óáñ»ñÇ ù³ñ³÷Çݪ

ØÇïù ¿ ³ÝáõÙ ïËñ³¹»Ù.

ƯÝã ¿ áõ½áõÙª ãÁ•Çï»Ù...

ä³ë ã»Ýù ¿Ýï»Õ Ù»Ýù áõïáõÙ,

àõ ç»ñÙ»é³Ý¹ ³ÕáÃáõÙ,

ij٠»Ýù •ÝáõÙ ³Ù»Ý ûñ,

´³Ûó ÙÇßï ó³í»ñ Ýáñ³Ýáñ,

ØÇßï ÙÇ ³Õ»ï, ÙÇ íÁݳë

³ÉÇë »Ý Ù»½ ³Ýå³Ï³ë:

²Ñ³ å³ïÙ»Ù Ó»½ ÙÇ ¹»åù,

ØÇ å³ïÙáõÃÛáõÝ, áñ »ñµ»ù

ÐÇß³ï³Ïáí ïÁËñ³ÉÇ

êÁñïÇë ѳݕÇëï ãÇ ï³ÉÇ:

 

Ø»ñ •ÛáõÕÇó í»ñ ÙÇÝã ¿ëûñ

γ áõé»ÝÇ ÙÇ ëÁ•íáñ:

Ø»Í ³Ýï³éÇó ݳ ½³ïí³Í,

سñ¹áõ ϳóÝÇó ³½³ïí³Íª

Î³Ý•Ý³Í ¿ ¹»é áõ ßá•ÇÝ

Ðáí ¿ ï³ÉÇë ÙÁß³ÏÇÝ:

ÇÅ, É»éݳÛÇÝ ÙÇ íÁï³Ï

ÊáËáçáõÙ ¿ ÝÁñ³ ï³Ï,

ʳÕáõ٠ϳݳã Ù³ñ•»ñÇÝ:

¾Ý ³éí³ÏáõÙ Ï»ë ûñÇÝ,

ºñµ áñ ß»•Çó ݻճÝáõÙ,

ÁÝáõÙ ¿ÇÝù ÉáÕ³ÝáõÙ:

îÁÏÉáñ, ³ßËáõÛÅ ËÁÙµ³Ïáí,

²Õ³Õ³Ïáí, ³ÕÙáõÏáí

ʳÕáÙ ¿ÇÝù, í³½íÁ½áõÙ

áõÛÝ - •áõÛÝ Ù³ÝñÇÏ ³í³½áõÙ:

γ٠ѻï¨á٠Ѩ Ç Ñ¨

ÂÇûéÝÇÏÇÝ áëϻè,

àõ ÙÇßï Ñá•Ý³Í ųٳݳÏ,

¾Ý ٻݳíáñ ͳéÇ ï³Ï

ÜÁëïáõÙ ïÁËáõñ ÙÇ ù³ñÇ,

»ñ»½Ù³ÝÇÝ Ø³ñáÛÇ…

 

سñá¯, ³Ýµ³¯Ëï, í³Õ³Ù»¯é,

¸áõ Ù³ÝÏáõÃÛ³Ý ÇÙ ÁÝÏ»ñ,

à¯ñù³Ý »Ýù Ù»Ýù ˳ճó»É,

Æñ³ñ ëÇñ»É áõ ͻͻ¯É…

 

ÄÇñ ¿ñ سñáÝ, ¹áõñ»Ï³Ý,

Üáñ »ñ ÇÝÝÁ ï³ñ»Ï³Ý,

ÜÁñ³Ýó ïáõÝÁ »ñµ ÙÇ ûñ

ºÏ³Ý »ñÏáõ »Ï³íáñ:

àõ سñáÛÇ Ù³ÛñÇÏÁ

ºñµ áñ µ»ñ³í, ¹ñ³í ÉÇùÁ

ÊáÝã»Ý ÝÁñ³Ýó ³é³çÇÝ,

- ÞÝáñÑ³Ï³É »Ýù Ù»Ýù, ³ëÇÝ,

î³ßïÁÝ»ñ¹ ÉÇ Ñ³ó ÉÇÝÇ,

¸áõéÝ»ñÁ¹ ÙÇßï µ³ó ÉÇÝÇ.

гó ã»Ýù áõ½áõÙ Ó»½³ÝÇó,

ÐáÕ ïÁí»ù Ù»½ Ó»ñ ï³ÝÇó…

¾Ý Å³Ù³Ý³Ï Ø³ñáÛÇ

гÛñÇÏÝ ³é³í ³ñ³ÕÇ

ÈÇùÁ µ³Å³ÏÝ áõ ³ë³ó.

- γÙùÁ¹ ÉÇÝÇ, ï»ñ ³õïí³Í…

ÜÁ߳ݻóÇÝ Ø³ñáÛÇÝ,

îÁíÇÝ ãáµ³Ý Î³ñáÛÇÝ:

 

âáµ³Ý Î³ñáÝ ë³ñ»ñÇ

ØÇ ÑáíÇí ¿ñ íÇÃ˳ñÇ.

´áÛ-µáõë³ÃÇÝ Ý³Û»ÉÇë

Øñ¹áõ ½³ñ½³Ý¹Ý ¿ñ •³ÉÇë.

´³Ûó ½áù³ÝãÁ ³Ýë³ÑÙ³Ý

êÇñáõÙ, ÷³ñáõÙ ¿ñ ÝÁñ³Ý:

Þ³ï »ñ ëÇñáõÙ ¨ سñáÝ.

- ȳíÝ ¿, ³ëáõÙ ¿ñ, γñáÝ,

´»ñáõÙ ¿ ÇÝÓ ³Ù»Ý ûñ

γÝ÷»ï, ã³ÙÇã áõ ËÝÓáñ…

 

ØÇÝ ¿É γñáÝ ³ÕÙáõÏáí

ºÏ³í ½áõéÝáí – ÃÁÙµáõÏáí,

àõ سñáÛÇÝ ½áõ•»óÇÝ,

ºñ»ëÇÝ ùáÕ ÓÁ•»óÇÝ,

ÐÇݳ ¹ÁñÇÝ Ó»éù»ñÁ…

ºÏ³í ˳ãáí ï»ñï»ñÁ,

î³ñ³í ųÙáõ٠ϳݕݻóñ»ó.

- î±ñ »ë, áñ¹Û³°Ï, ѳñóÁñ»ó:

- î»ñ »Ù, ³ë³í Ù»ñ γñáÝ,

Èáõé Ï³Ý•Ý³Í ¿ñ ÙÇßï سñáÝ…

гÛñÝ ¿É »Ï³í áõ Í»ëÇÝ

¾ëå»ë ûñÑÝ»ó ÇÝ ÷»ëÇÝ.

- æ³Õ³óǹ ÙÇßï Ñ»ñà ÉÇÝÇ,

Ø»çùÁ¹ ³Ùáõñ µ»ñ¹ ÉÇÝÇ…

ÆëÏ »ñµ ÑÁÝã»ó §ï³ñ³Ý ѳ¯¦-Ý,

ÜÁñ³Ý ÷»ëÇ ïáõÝ ï³ñ³Ý:

äÁë³Ï»óÇÝ Ø³ñáÛÇÝ,

îÁíÇÝ ãáµ³Ý Î³ñáÛÇÝ:

 

» •Áñµ³óÇ ã³ñ ç³Ýùáí,

Çñ áõ ϳåáí, µÁÅųÝùáí

سÝáõÏ ëÇñïÁ ÏÁïñ»óÇÝ,

γ٠û ÝÁñ³ ѳݹ»ñÓÇÝ

¾Ý ³ÝÑá•Ç ã³ñ ç³¹áõÝ

øÁë»ó •ÇÉÇ ×Áñ³•áõÝ…

¾¹ ãÇÙ³ó³í áã áù å³ñ½,

ØdzÛÝ ÷³ùñÇÏ Ýáñ³Ñ³ñë

سñáÝ ³ï»ó ÇÝ Ù³ñ¹áõÝ.

ö³Ë³í, »Ï³í »ï Ñáñ ïáõÝ:

ºÏ³í ɳó»ó ݳ íÁßïáï,

- ºë ã»Ù •Ý³É Ýñ³ Ùáï.

ºë ëÇñáõÙ »Ù Ù³ÛñÇÏÇÝ,

ºë ã»Ù áõ½áõÙ ÉÇݻ٠ÏÇÝ…

 

гÛñÇÏÝ ¾Ýų٠µ³ñϳó³í,

̻ͻó ÝÁñ³Ý áõ ³ë³í.

- ¸áõñë ÇÙ ï³ÝÇó, 먻ñ»°ë,

ºï ãÝ³Û»ë ¹»åÇ Ù»½,

àï ãÁ¹Ý»ë ¾É ïáõÝÁë,

ØÁñáï»óÇÝ ³ÝáõÝÁë…

ȳÉáí, ͳÍÏ³Í Çñ ¹»ÙùÁ,

ÂáÕ»ó سñáÝ Ñáñ ß»ÙùÁ:

 

àõ ѳɳÍí³Í Çñ ÑáñÇó,

ö³Ë³Í ãáµ³Ý Î³ñáÛÇó,

êáí³Í, å³ïé³Í ßáñ»ñáí,

ÎáñãáõÙ ¿ñ ݳ ûñ»ñáí:

Îáõã ¿ñ •³ÉÇë ËÁÕ׳ÉÇ

úç³ËÇ ßáõñç ûï³ñÇ

γ٠ó÷³éáõÙ Ù»Ý-ٻݳÏ

Ø»ñ ѳݹ»ñáõÙ ß³ñáõݳÏ:

 

Þ³ï ³ÙÇëÝ»ñ ³Ýó ϳó³Ý…

¸ÇÙ³ó ë³ñÇó ÙÇ ãáµ³Ý

Ò»Ý ¿ñ ï³ÉÇë ÙÇ ûñ Ù»½,

»ª ÇÙ³ó»°ù, áñ ¿ëå»ë

γñÙÇñ ßáñáí ÙÇ Ëǽ³Ý

ÀÝϳí ÓáñÁ, ÙÇ Ï³Í³Ý…

¸áõñë ó÷í»óÇÝù Ù»Ýù •ÛáõÕÇó,

лéáõ ϳݕݳÍ, »ñÏÛáõÕÇó,

î»ë³Ýùª ³Ñ»Õ ¿Ý ÓáñáõÙ

àÝó ¿ñ ɳÉÇë áõ •áéáõÙ

سñáÛÇ Ñ³ÛñÝ ³É¨áñ,

سÛñÁ ×ÁãáõÙ ëÁ•³íáñ:

Þ³ï ɳó »Õ³í ¨ γñáÝ…

ػ鳯í, •Áݳó Ù»ñ سñáÝ:

 

ê³Ï³ÛÝ ³Ýµ³Ëï Ýñ³ ¹ÇÝ

ä³åÇ ÏáÕùÇÝ ãÁ¹ÁñÇÝ:

ÛáõÕÇó Ñ»éáõ ÙÇÝã ¿ëûñ

γ áõé»ÝÇ ÙÇ ëÁ•íáñ:

¾Ý ٻݳíáñ ͳéÇ ï³Ï

öáë ÷áñ»óÇÝ ÙÇ ËáñÇÝ,

²é³Ýó ų٠áõ å³ï³ñ³•

Ø»çÁ ¹ÁñÇÝ Ø³ñáÛÇÝ,

¾Ý ë¨ ù³ñÝ ¿É ï³ß»óÇÝ,

´»ñÇÝ íÁñ³Ý ù³ß»óÇÝ:

 

Þ³ï »Ù ï»ë»É, »ñµ ëÁ•íáñ

سÛñÁ ٻݳÏ, 먳ßáñ,

Ò»Ý ¿ ï³ÉÇë سñáÛÇÝ…

- à±í ù»½ ͻͻó, سñá 糯Ý,

à±í ³ÝÇÍ»ó, سñá 糯Ý,

àõ±ñ ÷³Ë³ñ ¹áõ, سñá 糯Ý,

îáõÝ ³ñÇ°, ïáõ¯Ý, سñá 糯Ý,

Êá±ñ »ë ùÝ»É, سñá 糯Ý,

â»°ë ½³ñÃÝáõÙ ¿É, سñá 糯݅

Îáñ³Ý³Éáí ¿Ý ù³ñÇݪ

Ò»Ý ¿ñ ï³ÉÇë سñáÛÇÝ.

ÊáõÝÏ ¿ñ ÍÁËáõÙ, ÙáÙ í³éáõÙ,

àñ •Çß»ñí³Ý ˳í³ñáõÙ

Ö³ÛÉ÷ÁÉáõÙ ¿ñ Ù»Ý-ٻݳÏ

лéíÇó »ñϳñ ųٳݳÏ:

 

Fixed. Harut

[CheekY]

why can't i type in armenian???????????????? it worked in my word!

[MosJan]

Siphan ? Azat HArout ? can you help - Hayeren tsuyts chi talsi

 

skittles inch Font es ogtvel ???

[CheekY]

arial latarm?

[CheekY]

oh well here Maron

[Ashot]

ՄԱՐՈՆ

I

Մեր գյուղն էն է, որ հըպարտ,
Լեռների մեջ միգապատ,
Խոր ձորերի քարափին՝
Ձեռը տըված ճակատին՝
Միտք է անում տըխրադեմ.
Ի˜նչ է ուզում՝ չըգիտեմ …
Պաս չենք էնտեղ մենք ուզում,
Ու ջերմեռանդ աղոթում,
Ժամ ենք գնում ամեն օր.
Բայց միշտ ցավեր նորանոր,
Միշտ մի աղետ, մի վնաս
Գալիս են մեզ անպակաս:
Ահա պատմեմ ձեզ մի դեպք,
Մի պատմություն, որ երբեք
Հիշատակով տըխրալի
Սըրտիս հանգիստ չի տալիս:

II

Մեր գյուղից վեր մինչ էսօր
Կա ուռենի մի սըգվոր:
Մեծ անտառից նա զատված,
Մարդու կացնից ազատված՝
Կանգնած է դեռ ու շոգին
Հով է տալիս մըշակին:
Գիժ, լեռնային մի վըտակ
Խոխոջում է նըրա տակ,
Խաղում կանաչ մարգերին:
Էն առվակում կեսօրին,
Երբոր շոգից նեղանում,
Գընում էինք լողանում:
Տըկլոր, աշխույժ խըմբակով,
Աղաղակով աղմուկով
Խաղում էինք, վազվըզում
Գույն - գույն մանրիկ ավազում:
Կամ հետևում հևիհև
Թիթեռնիկին ոսկեթև,
Որ միշտ հոգնած ժամանակ,
Էն մենավոր ծառի տակ
Նըստում տըխուր մի քարի,
Գերեզմանին Մարոյի …
Մարո˜, անբա˜խ, վաղամե˜ռ,
Դու մանակության իմ ընկեր,
Ո˜րքան ենք մեք խաղացել,
Իրար սիրել ու ծեծե˜լ…

III

Ժիր էր Մարոն, դուրեկան,
Նոր էր իննը տարեկան,
Նըրանց տունը երբ մի օր
Եկան երկու եկավեր:
Ու Մարոյի մայրիկը
Երբոր բերավ, դրավ լիքը
Խոնչեն նըրանց առաջին,
Շնորհակալ ենք մենք, ասին.
Տաշտներըդ լի հաց լինի,
Դուռներըդ միշտ բաց լինի.
Հաց չենք ուզում ձեզանից,
Հող տըվեք մեզ ձեր տանից …
Էն ժամանակ Մարոյի
Հայրիկն առավ արաղի
Լիքը բաժակն ու ասաց.
Կամքըդ լինի, տեր աստված…
Նըշանեցին Մարոյին,
Տըվին չոբան Կաոյին:

IV

Չոբան Կարոն սարերի
Մի հովիվ էր վիթխարի.
Բոյ- բուսաթին նայելիս
Մարդու զարզանդ էր գալիս.
Բայց զոքանչը անսահման
Սիրում, փարում էր նըրան:
Շատ էր սիրում և Մարոն.
Լավն է, ասում էր, Կարոն,
Բերում է ինձ ամեն օր
Կանեփ, չամիչ ու խնձոր …

V

Մին էլ Կարոն աղմուկով
Եկավ զուռնով - թըմբուկով,
Ու Մարոյին զուգեցին,
Երեսին քող ձըգեցին,
Հինա դըրին ձեռքերը …
Եկավ խաչով տերտերը,
Տարավ ժամում կանագնեցրեց.
Տ՞եր ես , որդյա՛կ, հարցըրեց:
Տեր եմ ասավ մեր Կարոն,
Լուռ կանգնած էր միշտ Մարոն …
Հայրն էլ եկավ ու ծեսին
Էապես օրհնեց իր փեսին.
Ջաղացիդ միշտ հերթ լինի,
Մեջքըդ ամուր բերդ լինի…
Իսկ երբ հնչեց “տարան- հա˜” -ն,
Նըրան փեսի տուն տարան:
Պսակեսին Մարոյին ,
Տըվին չոբան Կարոյին:

VI

Թե գըրբացի չար ջանքով,
Գիր ու կապով, բըժժանքով
Մանուկ սիրտը կըտրեցին,
Կամ թե նըրա հանդերձին,
Էն անհոգի չար ջադուն
Քըսեց գիլի ճըրագուն …
Էդ չիմացավ ոչ ոք պարզ,
Միայն փոքրիկ նորահարս
Մարոն ատեց իր մարդուն .
Փախավ, եկավ ետ հոր տուն :
Եկավ լացեց նա վըշտոտ.
Ես չեմ գընալ նրա մոտ .
Ես սիրում եմ մայրիկին,
Ես չեմ ուզում լինեմ կին …

VII

Հայրիկն էն ժամ բարկացավ,
Ծեծեց նըրան ու ասավ.
Դու՛րս իմ տանից, սևերե՛ս,
Ետ չընայես դեպի մեզ,
Ոտ չըդնես էլ տունըս,
Մըրոտեցիր անունս …
Լալով, ծածկած իր դեմքը,
Թողեց Մարոն հոր շեմքը:

VIII

Ու հալածված իր հորից,
Փախած չոբան Կարոյից,
Սոված, պատռած շորերով,
Կորչում էր նա օրերով:
Կուչ էր գալիս խըղճալի
Օջախի շուրջ օտարի
Կամ թափառում մեն -մենակ
Մեր հանդերում շարունակ :

IX

Շատ ամիսներ անց կացած…
Դիմացի սարից մի չոբան
Ձեն էր տալիս մի օր մեզ ,
Թե՝ իմացե՛ք , որ էսպես
Կարմիր շորով մի խիզան
Ընկավ ձորը, մի կածան …
Դուրս թափվեցինք մենք գյուղից,
Հեռու կանգնած , երկյուղից,
Տեսանք՝ ահեղ էն ձորում
Ոնց էր լալիս ու գոռում
Մարոյի հայրն ալևոր,
Մայրը ճըչում սըգավոր:
Շատ լաց եղավ և Կարոն…
Մեռա˜վ, գնաց մեր Մարոն:

X

Սակայն անբախտ նըրա դին
Պապի կողքին չըդրին:
Գյուղից հեռու մինչ էսօր
Կա ուռենի մի սըգվոր:
Էն մենավոր ծառի տակ
Փոս փորեցին մի խորին,
Առանց ժամ ու պատարագ
Մեջը դրին Մարոյին,
Էն սև քարն էլ տաշեցին,
Բերին վըրեն քաշեցին:

XI

Շատ եմ տեսել, երբ սըգվոր
Մայրը մենակ, սևաշոր,
Կորանալով էն քարին՝
Ձեն էր տալիս Մարոյին …
Ո՞վ քեզ ծեծեց, Մարո ջա˜ն,
Ո՞վ անիծեց, Մարո ջա˜ն,
Ո՞ւր փախար դու , Մարո ջա˜ն,
Խո՛ր ես քընել, Մարո ջա˜ն,
Չե՛ս զարթնում էլ, Մարո ջա˜ն …
Կորանալով էն քարին,
Ձեն էր տալիս Մարոյին.
Խունկ էր ծըխում, մոմ վառում,
Որ գիշերվան խավարում
Փայփլում էր մեն մենակ
Հեռվից երկար ժամանակ: