dragon Posted August 25, 2001 Report Share Posted August 25, 2001 Good idea! Where is the forum Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
SAS Posted August 27, 2001 Report Share Posted August 27, 2001 ------------AKSEL BAKUNCIN---------- ...Yev bareri hamar qo marmarya,Hnameni, buryan, vorpes mer hinQaraqandak andur maturneriAnjnjeli grern hnadaryan,-Yev myuroni nman srbaznaguynQo yerkeri maqur skihnerum pahvats`Xorhurdneri hamar mshtah@ma,Vorpes xorhurd@ mer nairyan vogu,-Qo "Mirhavi" hamar - yev luseghen`Arpeniki hushov srbagortsvats havet,"Alpiakan tsaghki" ayn buravet,Vor burelu e har annyuteghen,-Yev verjapes qo veh, herosakan"Sermnacani" hamar, vor dzerqerov vsemSev celeri vra mer goyutyan sev,Shaghum e shoghq u serm anandznakan,-Ays ameni hamar,- yev "Tsirani"Hazaramya poghi hamar qo ayn,Vor darerov tenchats xaghaghutyanYergn e hnchum,- yev mer zhoghovurd@ qaniUni get ap mi hogh aregaki nerqo`Hnchelu e yerger yeghbayrakan,-Ays ameni hamar, o, xegh& im barekamYes qez orhnum em ard im anaghart yergov...Ays ameni hamar,- yev qo yegherakanTarapanqi hamar, vor ard krkinVehutyun e xarnum qo anaghart yergin-Yes qez parzum em dzerq yeghbayrakan...Yev nerboghum em qez aha krkin anyeghtsIm shurterov, inchpes orer araj,-Yerb der du ayr eir mi anarat,Yev yes @nkern ei qo banasteghts...__________________________________14.X.1936, gisher, Yerevan Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Anahid Takouhi Posted August 28, 2001 Report Share Posted August 28, 2001 images/smiles/converted/runtear.gif Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
SAS Posted August 30, 2001 Report Share Posted August 30, 2001 quote:Originally posted by Hmayk: _____________________________________________Hmayak,tashkinak chka mots, vor glul-glul arcunqnerd srbem,bayc karogh em yergel` guce sirtd mi qich tetevana... Ashtaraki popoq@, Hmayaki sapog@Hmayak jan, Hmayak jan...Husov em, el hongur-hongur ches laci:Meghq es, mer tgha, aydpes mi "kotrti" inqd qez` het ches beri...__________________________SAS Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
SAS Posted August 30, 2001 Report Share Posted August 30, 2001 Oh, Hmayk, kneres Yes qez shpoteci...Hmayaki het Uremn... "mer aghjik ": Guce noric em shpotum?... _____________ SAS Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Anahid Takouhi Posted August 31, 2001 Report Share Posted August 31, 2001 Hmayakin garnemTogh anoti mernem Hmayak jan Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
SAS Posted December 14, 2001 Report Share Posted December 14, 2001 *** PATGAM *** Nor luys tsagec ashxarhin.Ov ayd arev@ berec:-- Aha voskya mi arev`&aragumov ir hre`Aygabaci purpure Nzhuygneri vra hec`Nor ashxarhin u mardunHghum e luys zvartun,Nor ashxarhin u mardunOv berec luysn ays artun,O,um dzerqov varvec, um?Hrakarmir, hravars,Adamandya luys@ ays:- Kqats kyanqi beri tak,Xor gerutyan @nderqum, Imastutyan mi getakHimarutyan hamergum--Qani tari, qani darVkayecir anherqum... Aperin ays xavartchin,Ur hayreniqn er mer hin,--Chkar ardyoq get mi hord,Lurt` hoselov daric-dar`Mtutyan mej ayn hamarAys aygabacn er krum,Hur aygabacn ays heru`Hnuc pahats ir jrumO,@ghdzakan ays herun... Kqats kyanqi beri tak`Vogi ankor, hur getak... Aha varvum e mer norHaghtanaki luys@ borb.Lvanum e na himaVarvogh vogin mer anmah,Chqnagh arevn ayd ari,Varvats hrov ashxarhi...Chka urish arev el.Na e miayn, vor darerAnmar` piti areve... Luysov varvats sakayn ayd`Nzharneric hima menqHimarutyamb chtapenq Imastutyunn ayn arar.--Mer ancyali xoramitEjn ayn ardar u ramik` Meitsahan&ar u varar... 1933.V. 9_________ SAS [ December 17, 2001: Message edited by: SAS ] Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Boghos Posted December 14, 2001 Report Share Posted December 14, 2001 abris sasjan, shad garevor korz e asyga Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
SAS Posted January 16, 2002 Report Share Posted January 16, 2002 STALININ NVIRVATS BANASTEGHTSUTYUNNER *** TIFLISCI KINTON Bazmel e careri gahin Tiflisci negh&akat kinton, Xrome sapogner hagin Yev gah@ arel e fayton: Nstel e, qshum e bri, Vargum e, vostnum e, ancnum, Tiran e, Neron e, bri Sprum e aryun u arcunq: Lrel e dzayner@ "i zen", Darel en keghtsats hiacum, Noravor yerkir@ hyusken Zhaytqum e ir mej, makatsum, Vor heto ahavor parpi Xlacni vorotnern ampeghen, Yev invhpes hrabux payti Hurhra lavan hreghen, Sharachi, hordana, hordi, Arnanerk gahi vrayov, Zi bav e arevner morti, Ayd kinton sardi &akatov: O, yerb e Ms@r@ yeghel Mer himqum nman hor porogh, Mez voch voq ayspes chi neghel, Inchpes ays har&vordin karogh: Sev karqi karapan lkti, Bazmel e careri gahin, Lapum e vordzak@ mer mtqi, Zrkum e mez hundic azgayin: Inch ani nstvatsq@ ramik? Kavati davic anteghyak, Arev er, darel e mahik, Ashxarhum` mnacel menak: O, ur? eq, astgher, arevner, Ijnum e azgis yerekon, Yev cheghav chlsvats mi Ner Tiflisci negh&akat kinton: 1937, bant *** Bardzraviz koshikner@ hagin` Mi votq@ Kremli vra tsanr, Myus@ Urali vra, Glux@ amperin hasats,- Vorpes amehi mi ardzan, Kolosi nman qaraxorhurd Tsaracel e kerparanq@ nra.- Zarhureli yerevuyt cheghyal Ashxarhum oric arajin: .............................. Ashxarhi vecyerord masum,- Chinakan parspic minchev Sevtsovyan aper@ jerm- Sarucyal ovkianic minch Masis- Ays antsir yezerqi vra Prvel e stver@ nra Yev yerkir@ krum e haziv… Hska arajnord? Marqsin havasar, Mtatsogh?, prkich? ashxarhahma… Voch, ashxarhacuyc kataklizmneri Han&areghaguyn xoharar e sa… Voch, antsayratsir mi amboghj yerkir Mi arji nman parecnogh e sa… Voch, rus careri` Iohann Aheghi, Yev Petros Metsi, yev porpyurakir Nikolaneri – verjin inqnakal Zharangordn e sa… Inqnakalutyan ashxarhasasan zharangordn e sa… 1935 IV. 8. *** Hpart e yev birt` dahi& annerogh Banasteghtsakan arvesti Musan.- Arqanern en yerb mkrtvum gusan` Lavaguyn depqum darnum en… Neron:- Der chi patahel kyanqum mardkayin, Vor lpirsh mi ayr dzerqerov ir pights Yergi srbazan hnocum txi Pghtsutyan hacer` yev tunot, yev hin… Maqur dzerqerov kareli e lok Merdzenal yergi astvatsuhun merk.- Yev ayn e miayn anmah darnum yerg, Inch ighdz e anmegh, anarat cnorq… 1936 ___________ SAS Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Kazza Posted January 21, 2002 Report Share Posted January 21, 2002 Oh but Haroutty, u ARE smart as u are. Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Harut Posted January 22, 2002 Report Share Posted January 22, 2002 did you call me?? Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
neworleansrox Posted February 8, 2002 Report Share Posted February 8, 2002 I just need to know if anyone can tell me about a poem called "Yeraz Tesa" written by Yeghishe Charents. I'd like to find the entire poem as well as an English translation. Thank you. Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
SAS Posted February 11, 2002 Report Share Posted February 11, 2002 Allan, aha ayd banasteghtsutyun@:Pordzir targmmanel "english"... *** Yeraz tesa.Sayat-Noven mots ekav saz@ dzerin,Hri nman varman ginu oskejrats tas@ dzerin,Nstec, anush yerger asav` hin qamanchi mas@ dzerin,Enpes asav, ases uner yerknqi almas@ dzerin: U en yergin oror-shoror, inchpes huri, atlas u khas,Yerazis mej gozaln ekav` inqn el varman qaghcr yeraz.Nazanq arav, Sayat-Novi sirt@ lcrec mirg u muraz,Kangnec-mnac` demqic qashats oskekarats khas@ dzerin: Naye~c-nayec Sayat-Noven, ampi nman tkhur mnac.Asav` Charenc, es gozalic srtis me hin mrmur mnac.Sirts varvec, mokhir dardzav` inq@ krak u hur mnac.-Du el nra govq@ ara , vor ga` oske mas@ dzerin: Espess asav Sayat-Noven u ver kacav, vorpes gisger,Gnac noric tkhur u lur` sirt@ hazar muraz u ser.Yerazn ancav- du mnacir, patkerq@ qo mnac luse,Mek el im khegh& sirt@ mnac` Sayat-Novi saz@ dzerin: 1920___SAS [ February 11, 2002: Message edited by: SAS ] Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
neworleansrox Posted February 12, 2002 Report Share Posted February 12, 2002 Hi Sas. Thanks for the lyrics. Unfortunately I'm not Armenian. I'd like to find out what the interpretation is though. I'm sure it's not easy interpreting this piece, or any other poem into English, but a rough translation would be great. I hope you can help me out. Thanks. Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Aratta-Kingdom Posted March 14, 2007 Report Share Posted March 14, 2007 110th BIRTH ANNIVERSARY OF YEGHISHE CHARENTS TO BE MARKED ON MARCH 13 Noyan Tapan Mar 12 2007 YEREVAN, MARCH 12, NOYAN TAPAN. Yeghishe Charents' 110th birth anniversary will be marked on March 13. Like every year, on that day representatives of Armenian intelligentsia, students and schoolchildren will visit the memorial complex of the great poet, where Charents readings will be held. As Noyan Tapan correspondent was informed by Lilit Hakobian, Director of Charents House-Museum, a solemn event will be organized at the Museum on the occasion of poet's 110th birth anniversary. In her words, the Museum and the Union of Writers of Armenia have announced this year as Year of Charents, therefore various kinds of events will be held not only in Yerevan, but also in the Armenian regions and in Artsakh during the whole year. Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
vartahoor Posted May 30, 2007 Report Share Posted May 30, 2007 (edited) ԿՈՄԻՏԱՍԻ ՅԻՇԱՏԱԿԻՆ (Դասական Ուղղագրութեամբ) Requiem Æternam ԵՂԻՇԷ ՉԱՐԵՆՑ Ա. Հայրենի երգն ես դու մեր՝ Վերադարձած հայրենիք:- Դէմքիդ տանջանքն է դրել Անագորոյն մի կնիք:- Եւ հանճարի հեռակայ Հուրն է հանգչում ճակատիդ, Ինչպէս մարող ճառագայթ Արարատի գագաթին:- Բ. Հայրենի ե´րգն ես դու մեր Հալածական, ինչպէս ամպ, Որ քամիներն են ցրել Եւ տարիներն ապստամբ:- Ժողովրդի հանճարեղ Սրտով երկնած ձայն ու շունչ, Որ բարբառել ես դարեր Օտարութեան մշուշում: Գ. Առանձին ձայնն է ինչպէս Դառնում հնչիւն հայրենի- Դաշնութեան մէջ լոկ հնչեղ Հայրենական ձայների,- Այդպէս մեր հին դաշնութեան Ով մարգարէ տարագիր,- Դու գտանում ես ահա Ե´ւ ժողովուրդ, և´երկիր: Դ. Հայրենի երգ մեր վսեմ, Հազարամեա՜յ մեր հանճար,- Լոկ ժողովո'ւրդն է հիւսել Քո դաշնութիւնը պայծառ,- Քեզ ժողովո´ւրդն է խոնարհ Տառապանքով իր ծնել, Իր աւիւնով պահել վառ, Իր ոգու մէջ ընդունել... Ե. Քեզ ժողովո'ւրդն է չարքաշ Իր բորբ շնչով տւել շունչ,- Ո´չ մի իշխան կամ արքայ Քեզ չի´ պահել իր նաշում:- Թէ´ հայրենի, թէ´ օտար Տիրողների համար միշտ Եղել ես- ձա´յն որոտան, Եւ յա´ր օտար, և ուրի´շ:- Զ. Դու աշխատա՜նքն ես երգել Եւ քրտինքը մաճկալի,- Անջու´ր հանդեր ու հերկեր, Սիրոյ երգեր անձկալի... Դու պանդուխտի տարագիր Սիրտն ես երգել կարօտող՝ Անհայրենիք արագիլ՝ Կապւած յուշի նարօտով:- Է. Հնչիւններ ես հաւաքել Հէնքի համար քո երգի Դու՝ հանդերից մահաբեր Հայրենական եզերքի,- Եւ հայրենի հանդերի Մրմունջներից չմարող Հիւսել ես երգ անթերի Սերունդների համար նոր:- Ը. Դու երգել ես միայն ճորտ Ժսղովրդի համար մեր Երգեր՝ կեանքի նման խոր Եւ զրկանքի նման վեհ:- Եւ երգերում քո անհուն- Ժողովրդի սրբազան Սէ´րն է միայն վեհանում Եւ աշխատանքը դաժան:- Թ. Դու երգել ես միայն բորբ Ժողովրդի սրտում մեր Վառւող ցնորքն անյողդողդ՝ Իր գալիքի մասին վէս:- Հայրենիքի՜ մասին նոր, Կեանքի, որ հաշտ ու ազատ- Ծնւելու է արիւնով Եւ զոհերով սրբազան... Ժ. Քո ժողովո'ւրդն է խոնարհ Քո երգերում անրջել՝ Իր կեանքի տենչն անհնար Եւ սիրոյ շունչը հնչեղ:- Խաղաղութիւնն հաշտ ու սուրբ՝ Տանիքների վրայ մեր,- Եւ սիրոյ խօսք ու շշուկ, Հասկերի երգ ու համերգ... ԺԱ. Մեղմ՝ կարկաչում էր քո ջերմ Երգը՝ երկրում մեր անշող- Տանիքների վրայ մեր Եւ սրտերի ղօղանջող: Կարկաչում էր նա յուշիկ, Մինչև խորշակն այն դաժան Յու՜շ դարձրեց ու փոշի Երկիր ու երգ սրբազան... ԺԲ. Քեզ չմնաց անգամ քո Հայրենի հող կոչւող սև Այն հեռաստանն արնակոխ Որ քո ցնորքն էր լուսէ: Քեզ չմնաց անգամ ժանտ Այն արեգակն հայրենի, Որ աւելի´ էր դաժան, Քան թշնամին վայրենի... ԺԳ. Քեզ չմնաց անգամ քո Գորշ ժողովուրդն այն չարքաշ, Որ, ինչպէս եզ գլխիկոր, Տքնում էր լուռ ու չարքաշ,- Սև զրկանքում մտորող Քո ժողովո'ւրդն անգամ հեզ, Որ լոկ հացի ու սիրոյ Յոյզերո´վ էր սնում քեզ... ԺԴ. Քո ժողովուրդը չարքաշ, Հազարամեայ զրկանքով, Հազա՜ր սրով զարկած յար՝ Մարտիրոսեա՜լ իր կեանքով- Իր եզերքում հայրենի Հազիւ գտած հող մի բուռ- Քշւե´լ է յար իր բնից, Իր խրճիթից ընդհանուր... ԺԵ. Քեզ չմնաց անգամ քո Հայրենիքում դեռ աճած՝ Մի բուռ ցնորք, մի խուրձ խոտ Կամ թոնիրում թխած հաց... Գերի երկրում քո անթով Անգամ մի մա´յր, որը քեզ Սնէ՜ր անգին իր կաթով Եւ հավատով իր փրկէր... ԺԶ. Չար ուրագան մի շաչող, Դաժան մրրիկ մի ահեղ- Քշեց շիւղի նման չոր, Հողմի նման խելահեղ,- Եւ տերևներ ինչպէս հին՝ Ծառից ընկած ու անկեանք- Քշեց երախը մահի Թէ՝ մայրերին, թէ´ մանկանց... ԺԷ. Զարհուրելի եռանդով, Ինչպէս քաղցած մի գազան- Սրբեց կամքով մի քանդող Երկիր ու տուն սրբազան... Լափեց եզերքը քո հին՝ Ե´ւ ժողովուրդ, և´վաստակ, Եւ անապատ ամայի Դարձավ երկիրն Հայաստան... ԺԸ. Ինչպէս գրքից պոկւած թերթ, Կամ չորացած արտի շիւղ, Նետւած հողմով այն անեզր Մահւան քամուն ու փոշուն, Դու՝ հանճարի նման մեր՝ Հազարամեայ ուրւական՝ Դարձար տերև մահամերձ, Քշւած ոգի ու վկա... ԺԹ. Հողմով տարւած ինչպէս շիւղ,- Ուղիներում դու տեսար Հրաճարակ կեանք ու խուղ, Եւ ժողովուրդ հրկիզած:- Ինչպէս մահո´ւ մանգաղով,- Տեսար գիւղե՜ր դու հնձած,- Այս ժողովո´ւրդն էր քո ողջ, Որ քեզ տւեց երգի ձայն... Ի. Եւ արդէն խո՜լ դարձած հողմ, Խուղերի ծուխ ու փոշի՝ Քշւած ձեռքով անողորմ Զարհուրելի մի ուժի,- Խելակորոյս քո ոգին Դո´ւրս շպրտւեց երկրից յար,- Եւ թափառեց տարագիր, Իբրև մեռա՜ծ երգի բառ: ԻԱ. Վիթխարի եզ մի ինչպէս՝ Սովից տոչոր՝ յանկարծ գայ, Լիզէ մի ողջ ոսկի դէզ Եւ չթողնի հե´տք անգամ,- Այդպէս աղետն այն զարհուր Անցաւ բարձրիկ քո դաշտից,- Եւ դաշտն ամբողջ դարձավ մու´ր, Ինչպէս արտը երաշտից:- ԻԲ. Հալածակա՜ն, որպէս քո Ո´ղջ ժողովուրդն այն պահին- Խելակորոյս քո ոգով Չտրւեցի՜ր դու Մահի... Ո´չ,- չմեռա´ր այնժամ դու, Այլ սարսափից խելագար՝ Երազեցիր դառնալ տուն, Որ աշխարհում էլ չկար... ԻԳ. Եւ՝ սարսափից խելագար Ե´ւ գզգզւած, և´բոկոտն Մահւան սքեմ դու հագար Եւ սնւեցիր քո ոգով:- Բայց քո ոգին չքամեց Եւ չէ´ր կարող քամել ժանտ Այն զոհերի մեծամեծ Արիւնը սուրբ ու անչափ... ԻԴ. Անհնարին էր, վարպետ, Որ քո ոգին ստեղծող Յղիանա՜ր ու արբեր Աւիւնով ժանտ ու խոցող... Անհնարին էր, որ քո Երգի ոգին հանճարեղ Նայիրական իր երգով Այնժամ երգեր մի արև... ԻԵ. Անհանգրւան, ինչպէս նոր, Հալածական Արքայ-Լիր՝ Սրտում քո՝ սո՜ւրբ մի ցնորք՝ Անէացած մի երկի´ր,- Զգեցած մահ ու սարսափ, Տեսած և´ահ, և´դժոխք,- Ինչպէս կարող էր անսալ Ոգին քո կեանք ու ցնորք... ԻԶ. Քո հին սրինգը գրկած, Իբրև մանուկ մի ազատ, Որ դեռ պահում է երգած Երգերիդ շունչն հարազատ,- Քո այդ եղեգն երգեցիկ Հեռու ափեր դու տարար, Բայց դու երբեք չերգեցիր Նրանով- ե՜րգ փրկարար... ԻԷ. Անհանգրւան տարւեցիր Երկրից-երկիր, որպէս մերկ, Անհայրենիք մուրացիկ, Որ հացի տեղ-ունի ե´րգ:- Բայց չլսեց ոչ ոք քեզ, Քեզ ոչ մի սիրտ չգթած,- Միայն քամին մորմոքեց, Միայն անձրևն իջավ ցած... ԻԸ. Եւ ափերում այն օտար, Ուր քեզ նետեց հողմը սև- Դու ունկնդիր չգտար, Իսկ պատահմամբ թէ լսեց Քեզ մի անցորդ կամ մոլոր Մի ուղևոր ահաբեկ,- Տեսար, որ նոյն հողմերով Քշւածներ են նրանք հեք... ԻԹ. Նրանք՝ իրենք-տարագիր, Իրենք՝ և´որբ, և´անճար- Ունկնդրում են քո երգին, Որ երազեն ու տենչան,- Որ՝ բռնելով քո թելից Իրենց սրտով կարոտող Դառնան երկիրն այն էլի, Գոնէ յուշով փարատող... Լ. Ինչ պիտի տար սրտին քո, Քո հանճարին որբացած Նրանց անհող արցունքով Ցօղւած ոգիդ նրբաձայն... Հեռու երկրից քո այն վառ, Ժողովրդից՝ դարձած յուշ- Ո՞նց քո ոգին որոտար Կարօտանքից նրանց ուշ... ԼԱ. Որքան էլ պիրկ նա լիներ՝ Ստեղծագործ քո ոգին- Ո՞ր դաշտերում նա հինէր Երգն իր անմահ մորմոքի... Ա՜խ ծաղկի սերմն՝ հայրենի Հող չի´ յաճախ ճանաչում,- Բայց սե´րմն հոգու-միայն իր Հայրենիքում է աճում... ԼԲ. Ամայացա՜ւ քո ոգին, Ինչպէս անջուր հանդի հող, Եւ մազերին քո չոքեց Ձմեռ ու ձիւն անողոք:- Եւ գետնահար, որպէս ծառ` Պոկւած հողմով կատաղի- Բեկւեց ոգին քո պայծառ` Առանց բոյրի ու շաղի:- ԼԳ. Քո հեռաւոր երկրի ջեռ Արոտների նման ա'յն, Որ դարձրեց սև մի ձեռք Հերկ` խորշակեալ և ունայն,- Խորշակեալ դաշտ դարձավ չոր Այդպէս ոգի'ն քո հնչեղ, Որ ո'չ արև կենսաշող, Ոչ յոյսի շող չշնչեց:- ԼԴ. Հո՜ղ ցանեցիր ու մոխիր Քո մազերին զառամեալ,- Եւ` հալածւած ոսոխից` Երազեցիր միայն մահ... Զառանցանքի մէջ զարհուր Երազւեցին քեզ հեռվից- Հրդեհ ու ջարդ ընդհանուր Եւ գլխատում արևի... ԼԵ. Ապա խաւար իջավ խոր Եւ հանճարեղ քո ոգում Փռւեց գիշեր ու ժխոր, Եւ մտքի մուժ բորբոքուն.- Եւ տարինե՜ր անցան սին, Եւ քո ոգին խելագար Կիզւեց հուրո´վ այն զազիր, Մինչև գիշեր վերջին գար:- ԼԶ. Ո՜վ հարենի մեր երգի Հրէ հանճար տառապած, Դու չտեսա՜ր քո երկրի Արշալոյսը փառապանծ... Իբրև աճիւն դու եկար, Իբրև մեռա՜ծ տարագիր,- Հին դաշնութեան դու վկա Եւ առաջին քարակիր... ԼԷ. Անհանգրւան, ինչպէս մի Տերև, պոկւած իր ծառից՝ Քեզ վտարեց մի քամի Քո հայրենի աշխարհից,- Եւ քո ոգում՝ հայրենի Յուշն արիւնով նա նշեց- Զառանցանքով արիւնի՝ Յորդած կարմիր մի գիշեր... ԼԸ. Ճի´շտ է վարպետ:- Քո ոգուն Իջած մուժի´ նման մառ- Եւ հալածող մահաթոյն, Եւ խաւարի պէս խաւար,- Այն օրերում մեր երկրի, Մեր աշխարհի´ վրայ ողջ- Իջել էր սե՜ւ աւերքի Զարհուրելի մռայլ քո´ղ... ԼԹ. Այն օրերին արդէն մեր Ողջ աշխարհում համարեայ՝ Նստե´լ էր սև, ինչպէս նեռ, Մեր սև ոսոխն հնօրեայ,- Ինչպէս բերքի տեղ հանդի՝ Հնձեն թուփեր վարդենի,- Այդպէս մահու գերանդին Հունձն էր արել արդէն իր:- Խ. Ո´ղջ աշխարհում արդէն մեր, Ծայրէիծայր համարեայ Կենդանի հունտ էր ինչ դեռ Պարտեզներում հնօրեայ Եւ՝ ամենից առաջ՝ ինչ Բողբոջ ու ծի´լ էր ոգու՝ Որ շիւղ անգամ էլ չաճի- Հնձել էր ձեռքն ահարկու:- ԽԱ. Վերջին հողի վրայ լոկ, Վերջին քարին հայրենի, Ցցւած կղզու նման շող՝ Օվկիանում արիւնի,- Վերջին քարի վրայ այդ, Դեռ մնացած անողող՝ Զառանցում էր յուսահատ Մեր ժողովուրդը՝ դեռ ողջ խԲ. Զառանցում էր կիսամեռ Ժողովրդի մեր մի բուռ Մնացորդը, որ չունէր Էլ փրկութեան կարծես դուռ:- Հորդաներով ամեհի Շրջապատւած ու ողող՝ Տէրն էր նաև «հայրենի» Քշում անդունդն անողոք... ԽԳ. Ինչպէս մարդկանց նաւաբէկ՝ Կառչած լաստին մօտեցող- Ծովահէնն է հրում լերկ Մոլեգնութեամբ դէպի ծով.- Ժողովրդի ինչպէս մեր Բեկորները այդ չնչին.- «Հայրենական» տերն էր դեռ Հրում անդունդը վերջին... ԽԴ. Փորձանքներից յարատև Արդէն կորած, անուղի, Այդ շիւղն անգամ մահամերձ Ժողովրդի ու հողի,- «Իր» տէրերի ձեռքով սև, Որպէս դիակ՝ կրծքին քար- Պիտի սուզւէր վերջապէս,- Թէ փրկութիւնը չգար... ԽԵ. Բայց փրկութիւնը եկավ Խոր խաւարում, ինչպէս լոյս Արեգակի հեռակայ, Որ ճառագում է վերուստ... Որպէս հրա՜շք նա եկաւ, Որպէս որո´տ շառաչեց, Խնդութիւնից խելագար, Մի փրկչի´ պէս փառաճեմ... ԽԶ. Մեզ հայրենի տւեց հող, Հերկ՝ ձեռքերով մեր հերկած, Դաշտ՝ արգանդում իր պահող Հանճարի հունտն արևկայ, Հանճարի հուրը այն որբ, Որ դարերից մինչև մեր Այս օրերը հրաբորբ Երգն է երկնել մեր անմեռ... ԽԷ. Եւ եզերքում մեր նորոգ, Հայրենիքում ահա մեր Արդ ողջունոմ ենք սիրով Քո վերադարձը վարպե՜տ:- Իր տարագիր հանճարի Վերադարձն է տոնում արդ Ժողովուրդը քո արի Հայրենիքով իր անպարտ:- ԽԸ. Հազարամեայ ճորտ անհող Իմ աներկիր ժողովուրդ, Էլ չկայ քեզ կործանող Ոչ մի դժնի, խեղդող ցուրտ.- Եւ հնամեայ իր երգով Գիրկն է դառնում քո անմահ- Ահա քո շուրջը երգող Քո ձայնապետը անմահ:- ԽԹ. Վերադարձել է ահա Քո հայրենիքը ազատ, Մեռած սրտում քո պահած Նրա փոշին սրբազան. Գուրգուրեցի՜ր այն խաւար Զառանցանքում քո անդուռ, Բայց չբացւեց քեզ համար Դարձի շաւիղ դէպի տուն... Ծ. Հալածական երգ մեր հին, Հանճարեղ ձայն դու մեր որբ,- Դեմքիդ կնիքը մահի, Բայց միշտ անմահ ու միշտ բորբ.- Չորս ծայրերում աշխարհի Ինչքան եղար դու խաչւած, Մինչ հայրենիք դառնայիր՝ Նոր պայքարում նւաճւած... ԾԱ. Օ՜, հնամեայ դու մեր յոյս՝ Ոգու զրոյց դու մեր հին, Որքան զրկանք ու կորուստ Եւ լուսէ զոհ մենք բերինք- Մինչ այս դարձի համար քո, Ե´ւ հայրենի, և´ ազատ- Այլ պայքարով ու երգով Հիմնեցինք հող հարազատ:- ԾԲ. Եւ չգիտեմ ես՝ արդեօք Կա՞յ աշխարհում մի այլ երգ, Որ քո երգի նման խոր, Եւ արնաթոր, ինչպէս վէրք- Ժողովրդի սրտում իր Տարիներով որբացած Լինի այնքա՜ն մտերիմ, Որքան ուղին՝ նոր բացած: ԾԳ. Եւ չտեսար, ո´վ երգիչ, Այս հայրենիքը նորոգ, Որն իբրև մայր ամոքիչ Արևային իր սիրով Բուժէր քո սիրտը խոցւած Սև տէգերով անցեալի, Դափնեպսակ դնէր պարզ Քո ճակատին պանծալի: ԾԴ. Իբրև աճիւն դու եկար Քո հայրենիքը, որ քեզ Յուշ էր թւում սրբացած, Մեռած զրոյց, որ որպէս Արդէն անդարձ, կորած հեք, Ննջած մի այր՝ դրած հող,- Չի´ բարձրանայ էլ երբեք, Որ արևի ըմպէ շող... ԾԵ. Արդեօք կարո՞ղ էր քո սուրբ, Բեկւած հոգին երազել, Որ դառնալու ես մի օր Քո հայրենիքը վսեմ, Որ պիտի շուրջդ բուրի Սերն ու գգւանքը մեր այս Եւ Չարենցը համբուրի Քո շրթունքները մեռած... ԾԶ. Բայց հայրենի երկրում քո, Մայր քաղաքում նրա հին, Պատւանդանի վրայ նոր Եւ սրտերի վրայ հիր՝ Ահա մարմինը քո սուրբ, Իբրև մասունք զմռսած՝ Բարձրացել է վեհաշուք Եւ բարձաբերձ՝ իբրև սար... ԾԷ. Սեր է բերել և գորով Քո ժողովուրդն ահա քեզ- Քո հնօրեայ երգերով Օրորելով սիրտդ կէզ.- Սիրտդ տանջանք տեսած լոկ Եւ չարչարանք կրած հեզ,- Ահա քեզ փա՜ռք երգելով՝ Այնքան հպարտ ենք արդ, տե´ս... ԾԸ. Կարօտով խոր իբրև վէրք Եւ երկիւղով սրբազան- Խոնարհւել եմ ահա ես Աճիւնիդ դէմ երգաձայն,- Սիրտն ու հոգին իմ ահա Նոյն ափսոսանքն են յորդում՝ Օ՜, իմ անդարձ ննջած հայր, Որ չտեսար քո որդուն... ԾԹ. Կարծես տեսել եմ ես քեզ, Մանկութիւնից մինչև մահ Դեգերել եմ կարծես ես Ուղիներում այն ամայ,- Բռնած քո ձեռքը դողդոջ, Յանուն ջրի ու հացի՝ Դեգերել եմ որպէս գող՝ Կոյր իմ հօր հետ մուրացիկ... Կ. Այդպէս բռնած ձեռքը ծեր Հալածական իմ հօր՝ ես Հաց եմ լեղի մուրացել Հեռուներում աղեկէզ.- Ցուրտ բակերում ժամերի Հիւանդ հօր հետ իմ պառկած՝ Երազել եմ ես մեր հին Տունն հեռաւոր, ինչպէս հաց... ԿԱ. Եւ հեռավոր մի ժամի Պատերի տակ ցրտահար՝ ես առաջին անգամ ինձ Երջանիկ եմ տեսել, հա´յր:- Հա՜յր, առաջին անգամ ես Կեանքում ժպիտ տեսայ քո Շրթունքներին, երբ որ քեզ Մի բաժակ թէյ տւի գոլ... ԿԲ. Յետոյ փակել եմ յոգնած Քո աչքերը՝ ընկած խոր,- Եւ քարերին այն պառկած՝ Ննջել կողքին մեռած հօր:- Առավոտեան իմ մռայլ, Իմ մեռած հօր դէմքին ցուրտ- Երանութեան անայլայլ Ժպիտն էր նոյն հանգչում լուրթ... ԿԳ. Եւ հողմերին հեռավոր Տալու մարմինը քո հայր, Կարո՞ղ էի ես արդեօք Զառանցանքում անգամ վառ- Օ՜, երազել անգամ լոյս Վերադարձիդ մասին այս,- Որ հայրենիք ես գալու, Իբրև աճիւն զմռսած... ԿԴ. Մի՞թէ իրօք դու այն բիրտ Ծերունին չես ննջած յար, Որ անունով միայն իր Կոմիտաս չէր, այլ Աբգար:- Ինչպէս մեռած մարգարէ Քարաքանդակ իր նաշում, Մի՞թէ դու չես երկարել Այն իրիկւայ մշուշում... ԿԵ. Եւ մատները այն դողդոջ, Մոմէ մատներն այն բարակ, Որ փակեցին մի օր քո Յոգնած կոպերն անկրակ՝ Չէի՞ն արդեօք այն իմ խեղճ Մատները որբ՝ դեռ գերի Նւագների տրտմաշեշտ Եւ Տերեանական երգերի... ԿԶ. ...Իբրև մեռած մարգարէ՝ Պառկել էր նա այդպէս միշտ. Դեմքը մի քիչ երկարել Եւ խաղաղւել էր ընդմիշտ:- Իսկ անդագաղ նրան երբ Իջեցըրինք գերեզման- Խաղաղութեամբ նայեց վեր Եւ արքայի էր նման... ԿԷ. Եւ վայրկեանին ահա այդ, Երբ որպէս սուրբ մի նաշից, Արքայական վեհութեամբ Նայեց նա խեղճ իր փոսից,- Ես հասկացայ, որ այդ խիստ, Այդ մռայ մարդն աշխարհում Բարի մի հայր էր միայն Եւ տխրութիւնն էր սիրում... ԿԸ. Այն տխուր մարդն էր, որ իր Մռայլ տեսքի տակ ունէր Մի անսահման սիրող սիրտ Եւ երազի հեռուներ,- Որ ահաբեկ իր կեանքում Ոչ մի անգամ չժպտած, Բայց գիտէի, որ հոգում Ունի հուրեր մշտակայծ... ԿԹ. Տխուր մի մարդ էր նա լոկ Եւ երազող ունէր սիրտ, Ունէր ոգի համբերող,- Դեմքն էր նրա միայն բիրտ:- Դեմքն էր նման փականքի, Որ նա երբէք չբացեց.- Ահաբեկւել էր կեանքից Եւ զրկանքից քարացել: Հ. ...Ո´չ մի անգամ չժպտաց Նա յոգնատանջ իր կեանքում:- Տեսայ ամպի պէս մթնած Ես նրա դէմքը մանկուց:- Գոց մնաց դուռն երկաթէ Մինչև վայրկեանը մահւան,- Եւ միայն մայրս գիտէր, Որ այնտեղ սէրն է պահւած: ՀԱ. ...Չհամբուրեց աշխարհում Զավակներին նա երբէք,- Եւ ժամերով նստած լուռ՝ Չպատահեց, որ արբէր:- Մարդու հանդէպ չարացած՝ Ո´չ խոհերի, ո´չ հացի Նա չունեցաւ բարեկամ, Լռութիւնից իր բացի: ՀԲ. ...Եւ տարիներ միայն վերջ՝ Արդէն բեկւած, արդէն լուրջ՝ Նոր հասկացայ միայն ես, Երբ նրա պէս դարձա լուռ- Որ երգերում բոլոր իմ Եւ խոհերում այնքան վեհ՝ Ինչ կա անհուն ու խորին, Այդ միայն ն´ա է տւել... ՀԳ. ...Որ իր ամբողջ կեանքում լուռ Ի´նչ չէր վատնել նա երբեք, Ի´նչ չէր այրել իբրև հուր Եւ չէր երգել իբրև երգ,- Երազներում իր տխուր, Պահած անգամ իրենից.- Թաքցրել է այնքան խոր, Որ իբրև գանձ բաշխի ինձ... ՀԴ.. Կայ տառապանք անվեհեր Նայիրական քո դէմքին՝ Խոհն աշխարհի այն աւեր, Շողն հանճարի աներկիր... Նա էր այդպէս պառկել վեհ Մի օր հողէ իր փոսում- Որպէս վկայ հանճարեղ՝ Հազարամեայ մի նաշում... ՀԵ. Եւ յիրաւի´.- դու անմահ Հայրն ես երգի մեր համայն, Որ տարագիր գտած մահ՝ Տուն ես դարձել արդ միայն:- Դու թաղւելու ես եկել Երկրում քո նոր, որ արդէն Դարձել է հաշտ ու հզօր Եւ քեզ բերում է վարդեր... ՀԶ. Կարդում եմ ես քո յոգնած, Մագաղաթեայ կոպերին Եւ ճակատի վրայ բարձր- Մտերմութիւն մի վերին:- Նոյն մտորումն ու անհուն Նայիրեան խոհն հարազատ,- Նոյն երազանքն անանուն՝ Հազարամեայ´ երազած:- ՀԷ. Ճգնաւորի դէմքով ծեր՝ Մարտիրոսի դէմքով սուրբ,- Օ՜, ուրվական դու վսեմ, Թափառական մեր Յիսուս,- Ճգնաւորի ճակատով Եւ մորմոքով վկայի՝ Նո՜ր ես յառնում ահա դու Իբրև վկայ ներկայի... ՀԸ. Օ՜, վարդապետ անվեղար, Որ վայրերում վրդովիչ Ձայնի հովի´ւ լոկ եղար՝ Ձեռքիդ սրինգ մի թովիչ: Դու աղօթքի փոխարէն Ձայն խնկեցիր միայն վեհ- Դէպի երկինք, որ բիւրեղ Ժողովրդիդ սիրտն էր մեծ... ՀԹ. Ո՜վ Նայիրեան հանճարի Հազարամեայ դու տեսիլ,- Որքան զրկանք ու չարիք Դու աշխարհում կրեցիր,- Մարտիրոսեալ յաւիտեան, Որպէս անհող մարգարէ- Դու հանգրւան չգտար Կեանքում-դարեր ու դարեր:- Ձ. Եւ միայն արդ, Նահպե´տ, Գիսախռով, կորացած, Հազարամեայ յոգնաբեկ Թափառումից քո դարձած՝ Պիտի յառնի շողշողուն Հանճարիդ հուրն այգաբեր,- Եւ խոր հանգչեն մեր հողում Քո ոսկորներն յոգնաբեկ... ՁԱ. Իբրև աճիւն դու դարձար Քո հայրենիքը ազատ,- Իբրև մասունք մի պայծառ, Իբրև նշխար հարազատ,- Եւ հայրենի քո հողում, Հին հանճարի իբրև սերմ՝ Կբարձրանա´յ նա բեղուն, Երկրիդ ցողով ցողւած ջերմ:- ՁԲ. Իբրև աճիւն դու դարձար,- Բայց հայրենի երկրում քո Հանճարիդ հունտն հրացայտ Կբարձրանա՜յ նոր բերքո´վ:- Բեղմնաւորւած սրբազան Քո աճիւնով և անեզր Արեգակով մեր կիզած՝ Հողն հազար ծի՜լ կտայ մեզ: Ձ. Մե՜ծ ցնծութիւն է հիմա Մեր սրտերում, ո՜վ երգիչ:- Տօնն է երգի իր անմահ Տօնում յառնած մի երկիր:- Դարձի համար քո այս վեհ, Վերադարձի քո անմահ- Կեանք ենք կերտել արդէն մենք Ե´ւ արևոտ, և´անմար: ՁԴ. Վերադառնա՜ն պիտի դեռ Հազա՜ր սրտեր տարագիր, Զարհուրելի հեռուներ Տարւած հողմով յարաբիրտ:- Իբրև սրտե՜ր կենդանի, Իբրև աճիւն կամ մասունք- Սրտեր քանի՜, դեռ քանի՜- Հողն են իրենց երազում... ՁԵ. Վերադառնա՜ն պիտի դեռ Հայրենի հողը բուրեան՝ Իբրև նորո՜գ երկրի տէր՝ Ե´ւ Թումանեան, և´Տէրեան:- Շիրիմներից իրենց որբ Իրենց դարձին են նայում Ե´ւ Դուրեանի սիրտը բորբ, Ե´ւ Մեծարենցն հմայուն:- ՁԶ ...Միջագետքից-Օրենբուրգ, Հելեսպոնտից մինչև Վան,- Ո՞ր աշխարհում արդեօք սուրբ Չկայ մասունք Նայիրեան... Ո՞ր ափերով աշխարհի Քո մերկ ոտքերը չանցան,- Օ՜, նայիրեան հանճարի Հազարամեայ Սերմնացան... ՁԷ. Պիտի դառնան դեռ հերթով Տարագիրներն այդ անթիւ,- Որ աճիւնով կամ սրտով Դառնան աղբիւր եռանդի:- Կենդանի սիրտ, թէ աճիւն- Իբրև հունտեր հանճարեղ, Բեղմնաւորե՜ն պիտի սուրբ Հայրենի հողն այդ իրենց:- ՁԸ. Իսկ դու´, ոգի´ երգի մեր, Վերադարձած արդէն տուն,- Օ, սրբազա՜ն բերքի պէս Ընդունեց սիրտը խնդուն,- Ցնծութիւնից խելագար Ժողովրդի սիրտը քեզ.- Իբրև աճիւն դու եկար, Բայց իբրև կեանք ընդունեց:- ՁԹ. Ինչպէս երգերը քո ջերմ, Ժողովրդի սիրտը մեծ Իբրև բարիք, իբրև սերմ Մի ոգեղէն ընդունեց,- Քեզ կընդունէ այդպէս յար Հայրենի հողն արդարև- Ե´ւ քո աճիւնը արդար, Ե´ւ քո ոգին հանճարեղ:- Ղ. Թո´ղ ամոքւի վերջապէս Հազար սրով զարկած խոր- Սիրտդ հողում մեր հրկէզ, Որպէս գրկում սիրած մօր:- Որպէս վսե՜մ ողջակէզ՝ Յոգնած աճիւնը քո թո´ղ Գտնի հանգի՜ստ վերջապէս- Եւ հայրենի դառնայ հող... ՂԱ. Եւ հայրենի այդ հողից, Չանցած գարուն մի քանի- Կելնեն շքե՜ղ և ուղիղ Երգի շիւղե՜ր կենդանի:- Եւ շշունջում գեղեցիկ, Հնչեղ երգում նրանց խոր- Կապրի հանճարը քո ջինջ՝ Անմահ երթի՜ ելած նոր... ՂԲ. Կխաղաղւի՜ վերջապէս Խոնջած աճիւնը քո յար:- Դարձած մոխի՜ր կենսաբեր, Դարձած աւիւ՜ն, դարձած քար:- Անէացա՜ծ, սրբացած Կապրի ոգիդ հմայող՝ Դարձած ելնո՜ղ երգի ձայն- Եւ հայրենի դարձած հող... Edited May 30, 2007 by vartahoor Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Recommended Posts
Join the conversation
You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.