Ashot Posted April 6, 2008 Report Share Posted April 6, 2008 Րաֆֆի (ՀակոբՄելիք-Հակոբյան) (1832-1888) Րաֆֆի (Հակոբ Մելիք-Հակոբյան 1832-1888) հայ նշանավոր վիպասան: Ծնվել է Պարսկաստանում, հարուստ վաճառականի ընտանիքում, որոշ ժամանակ սովորել է վրացական գիմնազիայում, ճանապարհորդել է Պարսկաստանում, Ռուսաստանում և Թուրքիայում: 1860 թվականին տպագրել է իր առաջին բանաստեղծությունը և շարունակել է գրել՝ ապրելով աղքատության մեջ:Աշխատել է որպես ուսուցիչ և գործակատար խանութում, այնուհետև ստանալով մեծ ճանաչում որպես վիպասան, սկսել է ապրել ստեղծագործություններից ստացած գումարով: Մահացել է Թիֆլիսում: Բանաստեղծությունները քիչ տեղ են գրավում Րաֆֆու ստեղծագործություններում: Շատ ավելի կարևոր են նրա ազգագրական արձակ գործերը՝ “Հարեմ”, “Սալբի”, “Բիբի Շարաբանի”, “Խաչագողի Հիշատակարանը”, “Նամակ Պարսկաստանից”, որոնք հիմնականում նկարագրում են պարսկական կյանքը: Րաֆֆու որոշ ստեղծագործություններում արտացոված են կյանքի մութ կողմերը: “Ոսկի աքաղաղում” նկարագրվ ած են վաճառականության բացասական կողմերը, “Խենթ” վեպի մեջ քննադատվում են հնացած սովորությունները, մարդկանց սնահավատությունը և այլն: Սակայն Րաֆֆուն մեծ հռչակ բերեցին նրա ծրագրային վեպերն ու վիպակները( “Ջալալեդդին”, “Սամվել”, “Դավիթ Բեկ”, “Կայծեր” ), որտեղ նկարագրված են հայերի դժվար կյանքն ու պայքարը իրենց ազարության համար : Հայրենասիրական երանգները սկսեցին բացահայտ արտահայտվել 1877 թվից, երբ ռուս-թուրքական պատերազմը հայ առաջադեմ գործիչների մոտ թուրքահայության ազատագրության հույսեր ծնեց: Պատկանյանի նման, Րաֆֆին ևս նկարագրում է քրդերի և թուրքերի վայրենությունը, գյուղերի և քաղաքների ավերումը, աղջիկների առևանգումը հարեմների համար, կաշառակերությունը, քրիստոնեության հանդեպ ծաղրը: Նա նկարագրում է իր հայրենակիցներին, որոնք կորցրել են պայքարելու ցանկությունը և այն հայերին, որոնք աշխատում են թուրքերի համար: Նկարագրում է նաև երիտասրադ սերնդի քաջ, անկախ մարդկանց, որոնք, գործելով որոշակի ծրագրերով, պատրաստ են աշխատել և պայքարել հանուն ազատության: Նրանց շուրթերով հեղինակը արտահայտում է իր մտքերը, դիմում իր հայրենակիցներին միասնության քարոզով: “Սամվել” և “Դավիթ Բեկ” պատմական վեպեը հիմնված են իրական փաստերի վրա, բայց նկարագրելով հայրենիքի անցյալը, Րաֆֆին ի նկատի ունի նրա ներկա դրությունը, փնտրում է ազգային պատմության մեջ դասեր` Թուրքիայի 19-րդ դարի վերջի հայերի համար: Տրամադրեց՝ Մարիամ Պետրոսյանը: Quote Link to comment Share on other sites More sharing options...
Recommended Posts
Join the conversation
You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.