Jump to content

ՅԱՂԱԳՍ


Arpa

Recommended Posts

ՅԱՂԱԳՍ ուղղիղ ուղղագրութեան

Look above at Johannes’ post where the author, among many, speaks about the prefix/նախդիր of Յ as in յոդնկայս/on foot/standing.

http://www.aztagdaily.com/Archive/25-08-07/html/page5.htm

For the longest time I have been obsessed with what ՅԱՂԱԳՍ means, as in the words of that surgeon general of the Sultan Amirdovlat Amasiatsi- Յաղագսս կազմութեան մարդոյ meaning “concerning human anatomy”. I have searched high and low, left and right, աջ ու ցախ. Nothing doing. I even asked some of our grabar experts, i.e clergy to see what “haghag@s” means. Nothing doing. Until…. DUH ! Ta-Dah!The old proverbial “light bulb” http://www.rejuvenation.com/fixshowMRB3/te...html?ipb=GA1068

When I realized- You! Dunderhead! Ignore the prefix of Յ and go to the root of the word without the Յ prefix just as we did in many other posts about ՅԱՋՈՂ /successful from ԱՋ meaning “right” whether it means the “right side” or “correct”and in the case of (Յ)ԱՂԹԱՄԱՐ which is based on AGHT/ԱՂԹ as in “alte/high”, to mean “above/victorious”.

OK. I finally got the message, i.e saw the light. Ignore the Յ prefix, and see what Ajarian says about it.

Read it to mean “concerning/ինչ վերաբերի”

An aside- I still remember when in Junior HS when Oriord Victoria, to test our mastery of orthography ուղղաքրանք a passage and asked us to write it down and she said her thick Khaberd accent “ուղղագրութիւն երկու խաթ ղաթmeaning two GH /Ղ. Any of us did not get the message and kept writing “ուղագրում” rather than “ուղղագրում”.

ԱՂԱԳ

«ճանապարհ»

աղագ. մէկ անգամ ունի Ոսկ. փիլիպ. 411 «Արատիցի որմ, խրամատիցի եւ ամենեցուն աղագ լինի» (այգու պատի համար է ասում, որ քանդուելով՝ ամենքի ազատ անցուդարձի ճանապարհ է դառնում), երկրորդաբար նշանակում է «հնարք, կերպ, միջոց» Պիտ. Յհ. կթ. Մագ. Երզն. քեր. բոլորն էլ յետին. սակայն հին եւ ընտիր են սրա հոլովեալ ձեւերը. գրծ. աղագաւ «պատճառով» Ոսկ. յհ. եւ Գղ. «համար, վասն» Ոսկ. մ. Եւս. քր. յաղագս (նխ. հյց. կամ ներգ.) «համար, վասն» ՍԳր. (յետնաբար գրուած յաղակս Անկ. գիրք նոր կտ. էջ 360, 364, 367, 371, 375). երկուսն էլ գործածուած իբր նախադրութիւն: աղագ բառի մէկ ուրիշ ձեւն է եղագ «ճամբայ» Ոսկ. եփես. 808 եւ Ոսկ. ես. «միջոց, հնար» Ագաթ. կայ նաեւ եղանգ ձեւը՝ որ գիտէ միայն ԱԲ. բոլորի նախնական նշանակութիւնն է «ճամբայ». հմմտ. տճկ. *** yol «ճամբայ» եւ երկորդաբար «հնար, միջոց, կերպ, եղանակ». կամ նաեւ աշխարհաբարի մէջ ճամբայ «հնար, միջոց». ինչ. «Ստակ վաստկելու ճամբան չգիտէ. ըսէ՛ որ ճամբայ մը մտմտանք եւ բերել տանք»:

Edited by Arpa
Link to comment
Share on other sites

Սիրելի Յովաննէս չեմ կարող գտնել դու որտեղ գրեցիր; "Թող որ Բագրատունիները առանձին թողնենք , Let us leave the Bagratouni's alone".

Այո, սա մի բոլորովին ուրիշ նիւթ է: Պիտի գրեմ նրայ մասին

I had prepared this as a response, but, in the meantime we will go deeper in the subject.

Այո սիրէլի Ձենով Օհան

Հետեւաբար սիրելի հայք, եկէք բագրատունիները հանգիստ թողունք:

Թող որ մենք չի սրբապղծենք Բագրատունիների սուրբ յիշատակը

Ականջը (չի)խոսի մեր ամենգէտ հայ-տ-գէտ Hagarag/Հակառակինոր տակավին մինջ այսօր փորցէ մես մես համոզել թէ Մամիկոնեաննէերը Չինացի են եւ թէ Բագրատունիները Հրեայ.

Այո այդ անպիտան Հայկական Սովետական Հանրագիտարան ը ասէ թէ ըստ ԽորենացուԲագրատոընիներըսէրած պիտի լինեն այդ այսպէս կոչուած Հրեայ Սմպատ Բագրատ ի սերմով

It is assumed that the Bagratounis were descended from a certain Jew called Shumbat Bagrat. RIDICULOUS as can be.

I will write about all the Smbat Bagratouni-s under another topic.

To this day, after extensive search and research I have not yet come across, not in thei so called pseudo-history, nor in their modern one any Jew with a name of “bagrat”.

Where does Khorenatsi get the idea that “bagrat/Բագրատ” is a Hebraic name?

Is itx because he also tells us that the people beyond the world of the Parthians, The world of “monkeys(kapkakerp/mardaker cannibals” also known as “Ethovpiatsi/Ethiopinas”, today’s Indians. When did Khorenatsi travel and visit those lands? Where and how did he learn about those lands?

We have, on many occasions spoken about the origin of the Bagratouni-s.

Please observe the following. Concentrate about the one teone tat tels us that “bag” means “god” and how and where “bagrat/bagratour/ Բագրտուր“ , “god given/ astuatsatour/Աստուածատուր/Ասատուր is derived from.

Բագ-

«բաժին, ժառանգութիւն»

բագ. առանձին եւ անկախ մէկ անգամ միայն գործածուած է Եփր. թագ. 402 «Չիք իմ, ասէ, որդեակ՝ որ ունիցի զբագ եւ զբաժին իմ» (ժառանգորդ զաւակ չունիմ): Այս արմատից են բագ արկանել «բաժին հանել» Ոսկիփ. բագ անկանիլ «բաժին ընկնիլ» Ոսկիփ. բագորդ «բաժանորդ, մասնակից, հաղորդ» Կոչ. 67. Բուզ. Դ. 6, Սարկ. լուս. 14. բագել «մասնաւորել» Հին բռ. բագամիտ «երկմիտ, տարակուսած» ՆՀԲ: (origin:) պհլ.

ԲԱԳ

«բերանի կապ»

բագ 2. Հին բռ. եւ Հին քեր. բայց գրականութեան մէջ չէ գործածուած. յետին եւ գուցէ յարմարեալ բառ է:

ԲԱԳ 3Dialect section present: no

«կից, միասին, հաւաքուած»

բագ 3. առանձին գործածուած գտնում եմ միայն ի բագ անկանիլ «հաւաքուիլ, գումարուիլ» ոճի մէջ, որ մէկ անգամ ունի Մանդ. տպ. Վենետ. 1860, էջ 210 «Զʼի բագ անկեալ մեղք տարւոյն քառասուն աւուրբքս ընկեսցուք յանձանց» այլ ձեռ. բագանակեալ «հաւաքուած, ժողովուած, գումարուած», ինչպէս գիտեն նաեւ Մանդ. սիր. 13 եւ Գիրք թղթ. 240: Նոյն արմատից են բագձաձել «հաւաքել, ամփոփել» Յհ. կթ. Նիւս. կազմ. Տօնակ. բագձաձաբար «հաւաքաբար» Թէոդոր. խչ. որոնք բարդուած են ձաձել «հաւաքել» բառով:

ԲԱԳ

«Աստուած»

բագ 4. արմատ առանձին անգործածական, որից կազմուած են Բագարան «աստուածների բնակավայրը», Բագաւան «աստուածների աւան» (որ եւ Դիցաւան), Բագայառիճ «աստուածների գիւղ», Բագարատ «Աստուածատուր, Աստուծոյ տուածը», բայց սրանք յատուկ անուններ են միայն՝ առաջին երեքը տեղականն վերջինը անձնական: Իբրեւ հասարակ անուն ունինք միայն բագին ի՟ա հլ. (յետնաբար ի, ո հլ.) «մեհեան, աստուածների տաճարը» Ագաթ. Ոսկ. յհ. Ա. 31. «աստուածների զոհի սեղանը» ՍԳր. Ոսկ. ես. Ագաթ. «եկեղեցու խորան, սեղան» Ոսկ. մ. Բ. 22, Փիլ. Եփր. վաշխ. Մխ. դտ. «արձան» Գիրք մոլութ. (յետնաբար ենթադրուած է նաեւ ուղ. * բագնի ձեւը, որից կան բագնեաց, բագնեաւ, բագնեօք հոլովաձեւերը): բագին բառից ածանցուած են բագնասէր Ագաթ., բագնապետ Մագ. բագնագիտութիւն Փիլ. բագն. բագնաձեւ Արծր. բագնայարկ Անան. եկեղ. յարաբագին Փիլ.

ԲԱԳԱՒՈՐԴ

 

 

 

Edited by Arpa
Link to comment
Share on other sites

բագել «մասնաւորել»

Ի՜նչ լաւ է այս «բագել» բայը: Փոխանակ ասելու «մասնաւորեցնել» կամ «սեփականաշնորհել» privatising, պարզապէս ասել «բագել»: Այստեղ կը յիշենք նոյն բառի (բագ/bag) մէկ այլ արտասանութիւնը՝ փայ Pay: Այժմ Հայաստանի բաժնետոմսերու շուկային մէջ այս «փայ» բառը կը գործածուի:

բաժ-բագ-փայ նո՞յնն են ծագմամբ

Bag լատիներէն կարտասանուի՝ բագ, իսկ ֆրանսերէն՝ բաժ:

Սեփականաշնորհել, մասնաւորեցնել եւ հին գրաբարեան ձեւը՝ «բագել»:

Բագել, թերեւս կը նշանակէ նաեւ «Աստուծոյ բաժինը տալ»:

Կը նկատենք թէ որքա՜ն արհեստական է երբեմն, արդի աշխարհաբարի համար ստեղծուած նոր բառերը:

Bagaðat

Լեզուաբանական մատեաններու մէջ այս տառին «ð» նման տառ մը արձանագրուած է «Բագադատ» անունին համար:

Ամերիկացիներու mattersի կամ lettersի TT հնչիւնի նման հնչիւն էր երեւի այս ð տառը, որ R դարձած է:

Ուրեմն՝ Bagadat Բագադատէն (աստուածատուր) Բագարատ դարձած է:

Այլ տեղ մը գրածիս պէս գրած էիր
Edited by Johannes
Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Loading...
×
×
  • Create New...