Jump to content

Ախթամար (akhtamar)


Էլիա

Recommended Posts

Ախթամար

 

Ծիծաղախիտ Վանայ Ծովի

Փոքրիկ գիւղից առափնեայ,

Ծովն է մտնում գաղտագողի

Ամէն գիշեր մի տղայ:

 

Ծովն է մտնում առանց նաւակ,

Բազուկներով առնացի

Ջուրը ճողփում, լող է տալի

Դէպի կղզին դիմացի:

Խաւար կղզուց պարզ ու պայծառ

Մի լոյս կանչում էր նրան,

Մի վառ փարոս նրա համար,

Չմոլորի իր ճամբան:

 

Սիրուն Թամարն ամէն գիշեր

Այնտեղ կրակ է անում,

Եւ սպասում է անհամբեր

Այնտեղ՝ մօտիկ դարանում:

Բայց մի անգամ չարկամ մարդիկ

Նրանց գաղտնիքն իմացան,

Լոյսը հանգցրին սեւ ու սաստիկ

Մի մութ գիշեր դիւական:

 

Մոլորուեցաւ խաւար ծովում

Լողորդ տղան սիրահար,

Ու բերում է հողմը, բերո՜ւմ

Հառաչանքներն՝ «Ա՜խ, Թամա՜ր...»

Առաւօտեան ծովը ծփաց,

Ափը ձգեց մի դիակ,

Նրա շուրթին, պաղ, կարկամած,

Ասես մեռած ժամանակ

Սառել էին երկու բառ.

«Ա՜խ, Թամա՜ր...»

Այն օրուանից սրա համար

Կղզին կոչուեց Ախթամար:

-Գրողը՝ Յովհաննէս Թումանեան

Link to comment
Share on other sites

Ախթամար

 

Ծիծաղախիտ Վանայ Ծովի

Փոքրիկ գիւղից առափնեայ,

Ծովն է մտնում գաղտագողի

Ամէն գիշեր մի տղայ:

 

Ծովն է մտնում առանց նաւակ,

Բազուկներով առնացի

Ջուրը ճողփում, լող է տալի

Դէպի կղզին դիմացի:

Խաւար կղզուց պարզ ու պայծառ

Մի լոյս կանչում էր նրան,

Մի վառ փարոս նրա համար,

Չմոլորի իր ճամբան:

 

Սիրուն Թամարն ամէն գիշեր

Այնտեղ կրակ է անում,

Եւ սպասում է անհամբեր

Այնտեղ՝ մօտիկ դարանում:

Բայց մի անգամ չարկամ մարդիկ

Նրանց գաղտնիքն իմացան,

Լոյսը հանգցրին սեւ ու սաստիկ

Մի մութ գիշեր դիւական:

 

Մոլորուեցաւ խաւար ծովում

Լողորդ տղան սիրահար,

Ու բերում է հողմը, բերո՜ւմ

Հառաչանքներն՝ «Ա՜խ, Թամա՜ր...»

Առաւօտեան ծովը ծփաց,

Ափը ձգեց մի դիակ,

Նրա շուրթին, պաղ, կարկամած,

Ասես մեռած ժամանակ

Սառել էին երկու բառ.

«Ա՜խ, Թամա՜ր...»

Այն օրուանից սրա համար

Կղզին կոչուեց Ախթամար:

-Գրողը՝ Յովհաննէս Թումանեան

Այս բանաստեղծությունը ես արդեն տեղադրել էի «Հովհաննես Թումանյան» թեմայի տակ, բայց այս անգամ մոռացել էի դնել, «դասական ուղղագրութեամբ» տարբերակը, գուցե կանխագուշակել էի որ մեկը պիտի ավելացնի, և այդ եղար դու:

Առ ի հիշեցում պետք է ասեմ որ դասական քերականության կանոնները հստակորեն նշում են որ յատուկ անունները որոնք վերջանում են «ա» և «օ» ձայնավորներով, վերջում «Յ, յ»չեն ընդունում, ստորև տե´ս «Ա ւ Օ....»:

5. Յ ԲԱՂԱՁԱՅՆԻ ՈՒՂՂԱՐՈՒԹԻՒՆԸ. - Բառի սկզբում յ տառն արտասանում ենք որպէս հ բաղաձայն. օրինակ՝ յատուկ, յաճախ, յիմար, յանկարծ: Յ-ով սկսւող բառերը քիչ են:

Յ կիսաձայն. - Բառի մէջ ա և ո ձայնաւորներից յետոյ, երբ յետևից մի ուրիշ ձայնաւոր է գալիս, այդ երկուսի մէջ մտնում է յ տառը, որ կիսաձայն ի հնչիւն է ունենում. օրինակ՝ նայել, ծառայել, շոյել, գոյութիւն:

Գրաբառի յ-ով սկսւող բառերի մի մասն այժմ առանց յ-ի են գրւում. ինչպէս՝ ելուզակ, երասան, աւելագրութիւն: Կան բառեր ևս որ գրւում են թէ յ-ով և թէ առանց յ-ի օրինակ՝ յետ-ետ, յառաջ-առաջ, յաջող-աջող:

Յ-ով սկսւում են շատ յատուկ անուններ. օրինակ՝ Յիսուս, Յակոբ, Յուդա, Յովսէփ, Յովնան, Յուլիանէ, Յասմիկ:

Բառավերջում ա և ո ձայնաւորներից յետոյ գրւում է յ, բայց չի հնչւում, մնում է անձայն. օրինակ՝ ծառայ, երեխայ, քահանայ, տղայ, կը գայ, յետոյ, ներքոյ, ձուլածոյ: Մի քանի միավանկ բառերի վերջը յ տառը հնչւում է. ինչպէս՝ հայ, վայ, բայ, ճայ, խոյ:

Ա և Օ ձայնաւորներից յետոյ անձայն յ չունեն՝

1. Յատուկ անունները. օրինակ՝ Աննա, Սառա, Երեմիա, Եւրոպա, Սևանա, Վանա:2. Օտարլեզւեան բառերի վերջում. օրինակ՝ գիմնազիա, ‎‎ֆիզիքա, սոդա.

3. Հրամայական եղանակի բառերը. օրինակ՝ կարդա´, ասա´, գնա´, խղճա´:

4. Դերանունների վերջում նոյնպէս ա ձայնաւորից յետոյ յ-ի չի գրւում. օրինակ՝ սա, դա, նա, սրա, դրա, նրա´, սոքա´, դոքա, նոքա, սոցա, դոցա, նոցա, նաև քո:

5. Ա-ով վերջացող մի քանի միավանկ բառեր նոյնպէս անձայն յ չեն վերցնում. ինչպէս՝ այո, հիմա, ապա, ահա, բա:

Edited by vartahoor
Link to comment
Share on other sites

Join the conversation

You can post now and register later. If you have an account, sign in now to post with your account.

Guest
Reply to this topic...

×   Pasted as rich text.   Paste as plain text instead

  Only 75 emoji are allowed.

×   Your link has been automatically embedded.   Display as a link instead

×   Your previous content has been restored.   Clear editor

×   You cannot paste images directly. Upload or insert images from URL.

Loading...
×
×
  • Create New...