Jump to content

MosJan

Admin
  • Posts

    32,837
  • Joined

  • Last visited

  • Days Won

    333

Everything posted by MosJan

  1. FUGITIVE TYCOON SET TO LOSE MAJOR FIRMhttp://www.armtown.com/img/photo/rfe_en_200812091.jpgThe Armenian authorities moved on Tuesday to effectively liquidate one of the country’s largest mineral water companies that belongs to a fugitive opposition tycoon and has been controversially accused of large-scale tax evasion. The Bjni bottling plant located in Charentsavan, an unemployment-stricken town 40 kilometers north of Yerevan, has stood idle since being raided by law-enforcement officers almost two months ago. They enforced an October 10 court ruling that upheld tax authorities’ decision to fine the company employing more than 400 local residents 4.2 billion drams ($13.5 million). Bjni lawyers unsuccessfully challenged the ruling in a higher court. In a statement on Tuesday, the Justice Ministry’s Service for the Mandatory Execution of Judicial Acts (SMEJA) announced that it is putting Bjni’s property and other assets up for sale to collect one of the heftiest fines ever imposed on an Armenian company. It invited private individuals and business entities to take part in auction scheduled for December 19. Bjni is one of the largest and most lucrative of over a dozen companies making up the SIL Concern group owned by businessman Khachatur Sukiasian and his extended family. They were inspected by tax officials and charged with evading millions of dollars in taxes shortly after Sukiasian publicly welcomed former President Levon Ter-Petrosian’s September 2007 return to active politics. Two SIL entities, a pizza restaurant chain and a printing house, saw their chief executives arrested on corresponding charges. Another Sukiasian-owned firm, the exclusive distributor of Phillip Morris cigarettes in Armenia, went out of business earlier this year, saying that customs officials are refusing to process its imports. Sukiasian, who had made his fortune during Ter-Petrosian’s 1991-1998 rule, himself went into hiding along with several other opposition figures following the March 1 suppression of the post-election opposition protests in Yerevan. His whereabouts have been unknown ever since. In an October 31 statement, SIL claimed to be heading for financial ruin because of what it described as a “political vendetta” waged against its owners by the government. The authorities deny any political motives behind the crackdown on Sukiasian-owned businesses, saying that it is part of a broader fight against widespread tax evasion in Armenia. They have not imposed similar sanctions on other businesses owned by even wealthier tycoons close to the government, however. Government connections have long been essential for engaging in large-scale economic activity in Armenia. Consequently, very few local “oligarchs” have dared to openly back opposition candidates in local and national elections held since the country’s independence. The almost certain liquidation of Bjni will raise more questions about the current Armenian government’s pledges to improve the business environment. Prime Minister Tigran Sarkisian unveiled last June a wide-ranging plan of government actions relating to tax collection, enterprise registration, contract enforcement, investor protection and other aspects of doing business. Sarkisian’s ambitious reform agenda has been welcomed by Western governments and lending institutions. (Photolur photo: Khachatur Sukiasian.)By Emil Danielyan
  2. TURKISH INTELLECTUALS WHO APOLOGIZED FOR ARMENIAN GENOCIDE RECEIVE THREATS * article's photo Employees of Agos Armenian-Turkish bilingual newspaper are well acquainted with the Turkish intellectuals, who apologized for the Armenian Genocide, said the editor of the Armenian sector of Agos. “Media somehow obtained the statement that was supposed to be promulgated on January 1, 2009. Nevertheless, they will continue their action,” Bagrat Estukyan told a news conference in Yerevan today. “These people present their personal viewpoint of the problem and do not impose it on anyone,” he said. Mr. Estukyan informed that several days after the publication of their letter, the intellectuals started receiving threats and offending messages. A group of Turkish intellectuals have apologized for the “great disaster that Ottoman Armenians suffered in 1915.” Professors Baskan Oran and Ahmet Insel, journalists Ali Bayramoglu and Cengiz Aktar personally apologized for the 1915 events. The group is asking other people to sign the petition, which reads as follows: “I cannot conscientiously accept the indifference to the great disaster that Ottoman Armenians suffered in 1915, and its denial. I reject this injustice and acting of my own will, I share the feelings and pains of my Armenian brothers and sisters, and I apologize to them.” The campaign initiators have underlined that first they will collect signatures from intellectuals and they will then open a secure website to collect signatures.
  3. DINK MURDER CASE DELIBERATELY PROTRACTEDhttp://www.armtown.com/img/photo/pan_en_27979.jpgThe legal procedure on Hrant Dink’s assassination is being constantly protracted, said the editor of the Armenian sector of Agos newspaper. “All we have now is the accused and his several accomplices,” Bagrat Estukyan told a news conference in Yerevan today. “Every time the judge postpones the hearings for a long period, obviously to leave the things as they are,” he said. “Dink’s murder shocked Turkey. People understood that Dink was assassinated for being an Armenian. Dink was the first who was prosecuted under the article 301.” Mr. Estukyan informed that Agos editorial staff still receives offences and threats. “A group of lawyers work in the office to deal with these threatening messages,” he said.
  4. SAAKASHVILI PROMISES TO ADDRESS NORASHEN PROBLEM Georgian President Mikheil Saakashvili assured Armenian Prime Minister Tigran Sargsyan that he will address the problem of Norashen Armenian Church in Tbilisi. “This is a matter of principle for us. I requested the Georgian President to interfere and he promised to personally address the problem,” the Armenian PM told reporters on Tuesday. Encroachments on Norashen Armenian Church started in 1994. The latest incident took place on November 16, 2008, when Georgian monk Tariel Sikinchelashvili instructed workers to raze to the ground the graves of Mikhail and Lidia Tamamshevs. This barbarian act outraged Armenians, who demanded to let the graves in their place. Upon arrival of representatives of the Armenian Apostolic Church and parliament member Van Bayburt, the Georgian monk said he just wanted to replace the gravestones to “clean under them.”
  5. Noro - Xrovats Er b a asum en hin yerger@ chen yergum ? moranum en ?? mer jahelutyuN@ bani petq chi ?? ov asets hren de nayeq
  6. Ara Martirosyan - Chi Ogni
  7. motik te heru tsanot te barekam / karevor c he da indz hamar / Mard Ararats e Zohvel / yerxa te mets / kin te t@Ghamard / Arhaverqi achqerum bolors el nuyn enq / bayts te yes asel em qani or araj, im sirt@ el ban chi zgum batsy buth tsavits or g@nalov x@ronikakan yev aveli buth e darnum ..... Anushik jan amen shn@chogh eyak mi inchvor bani havatum e shut te ush havatum e / jamanaki @endhatskum k@havatas / hima ir kariq@ chunes / hima amen inch lav e vardaguyn
  8. Xeghj Politiexniki usanoghner enqan vreqnin hal ch@ ka or Haxverdyanna irents mot galsi poxanak irenq Haxverdyanin gnan
  9. ch@Gitem te es yerg @inch a nshanaum bayst lava h@nchum adriano celentano - confessa
  10. mot 25~30 tary et yerg@ lsel em / bats yete es youtubi vidoi mej ch@liner et barrer@ cheyi el imana te inchu masina da, zarmanali e / mi amboghj yeritasardutyun metsatsel e iys yergi tak aprelov yev imast@ ?? ohh boyyyyyyyyyyyy
  11. Aper Qenekalis' Haroutin zangi / inq@ mi qanisin gity or qez lav arjeq k@tan
  12. Ashi jan inchu e s j@ghaynanum ??? hangist barekam espes g@na qo voerch@ lav chi linelu, mi stress rilif vacation gna aper es amen inch @ shablon dartsats barrer en.. mardiq meghavor chen ashot jan.. asum en en inch tesnum en urishner@ aselis, k@rknum en iyn inch hesht e hishel@ yve k@lanel@ .. vorjin hashvov sut chk@ vori kes jisht chi, yev vochmek@ h@reshtak chi soooo voch levoni voch el serji hamar haves ch@ka hangist g@luxt g@lxatsavi tak dnes.... hangstatsuy ari dzuk b@rnelu etanq kiraki or@
  13. bolors el kartsum enq te / mez tvum e te menq haskanu m enq Zoheri yev n@rants @entaniqneri korust@, tsav@ yev vijak@, kartsum enq ... voch mi ban el chenq haskanum, vochinch el chenq zgum, de varkyani tk inchvor mi reflex e bnutyan t@vats mi zgatsmunq, mi qani varkyan heto atsum e da, hetpo .. heto .. mer starbox coffen enq xnmum yev antsnum.... mi nayeq te es mard ararats@ inchpes e aprum ?? ba sa aprel e ?? bayst mardiq aprum en 20 tary e arden.... mi lav @enker uneyi - ov yerkrasharj@ tesel er yev aprel entegh 3 tary yerkrasharjits heto.. yete tan dur@ mi qich ujegh eyin pakum yerexeq@ sarsapum eyin gorum gochum.. yerexaneri n@njarani d@rner@ yerbeq cher pakvum, t@ghan yete zugaran er gnum dur@ misht kisabats er pahum.. te inchvor patjarov shenqum mi tsnustum er linum.. .... ehhhhhhh menq inch gitenq.. vochmi ban el ch@gitenq.. tujvogh@ inq@ gity te inch e qashel yev der inch e qashum
  14. http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_11.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_12.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_13.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_14.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_15.jpg Գյումրի: 20 տարի անց: Ֆանտան թաղամաս: Լենա Աթոյանը և նրա դուստրը` Սուսաննան, արդեն 20 տարի ապրում են նույն տնակում`սպասելով իրենց նոր բնակարանին: Լենան մի քանի ամիս անկողնում է անցկացրել ոտքերի հետ կապված հիվանդության պատճառով: Լենան և Սուսաննան ապրում են ամսական 90 ամերիկյան դոլարի չափ թոշակով http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_16.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_17.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_18.jpg
  15. http://hetq.am/arm/photostory/1057/1/ http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_2.jpg Գյումրի: 20 տարի անց: Ֆանտան թաղամաս: Երկրաշարժից 20 տարի անց Գյումրիի Ֆանտան թաղամասում շատ բան չի փոխվել: 1988 թ. դեկտեմբերի 7-ին ուժեղ երկրաշարժը ավերեց Գյումրի քաղաքը և հարակից բնակավայրերը: Հազարավոր մարդիկ մնացին անօթևան: Շատերը ապաստանեցին կառավարության կողմից հատկացված փոքրիկ տնակներում կամ ինքնուրույն գտան ապաստաններ: Կառավարությունը խոստացել էր 2 տարվա ընթացքում տուժածներին ապահովել բնակելի տներով: 20 տարի է անցել, դեռևս կան հազարավոր մարդիկ, ովքեր սպասում են բնակարան ստանալու իրենց հերթին: Ֆանտան թաղամասը այն վայրն է, ուր մոտ 300 ընտանիքներ արդեն 20 տարի շարունակ սպասում են իրենց բնակարանին: © Անուշ Բաբաջանյան http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_1.jpg Գյումրի: 20 տարի անց: Ֆանտան թաղամաս: Գեղեցիկ Գևորգյանը իր հիվանդ որդու հետ ապրում է Ֆանտան թաղամասի ծայրամասում գտնվող տնակում: Նա մի փոքրիկ տնակից մյուսն է տեղափոխվում այն ժամանակվանից, երբ երկրաշարժը ավերեց իրենց տունը: 80 ամերիկյան դոլարի չափով թոշակն էլ այն ամբողջ գումարն է, որով նրանք ապրում են մեկ ամիս: © Անուշ Բաբաջանյան http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_3.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_4.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_5.jpg Հարություն և Մանիկ Գևորգյաններն ամուսնացած են արդեն 6 ամիս: Հարսանիքից հետո Հարությունը տեղափոխվել է կնոջ տուն: Հարությունը կորցրել է իր տունը երկրաշարժի ժամանակ: Նրա ընտանիքը կառավարության կողմից հատկացված բնակարանը ստացավ, բայց շատ շուտով վաճառեց: Հարությունը և իր կինը փողոցներն են մաքրում իրենց ապրուստը հոգալու համար: © Անուշ Բաբաջանյան http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_6.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_7.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_8.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_9.jpg http://hetq.am/uploaded/image/photoesse/ph_1057_10.jpg Ֆանտան թաղամաս: Չիչակ Պետրոսյանի տունը միշտ լիքն է հարազատներով, որոնք գալիս են նրան օգնելու: Հենց երկրաշարժից հետո նա գտել է այս տնակը, որը նախկինում ծառայում էր որպես պաղպաղակի կրպակ: Այդ ժամանակվանից ի վեր` Չիչակ Պետրոսյանն ապրում է այստեղ: Լուսանկարում պատկերված մարդիկ Չիչակի բարեկամներն ու հարևաններն են: © Անուշ Բաբաջանյան
  16. ARMENIA THANKS FRANCE FOR 1988 EARTHQUAKE RELIEF EFFORTS * Armenian President Serzh Sargsyan met Monday with members of the National Assembly of France, Chairman of the France-Armenia Friendship Group Francois Rochebloine and Vice-Chairman Rene Rouquet, who have arrived in Armenia to attend commemoration events dedicated to the 20th anniversary of the 1988 earthquake, the RA leader’s press office told PanARMENIAN.Net. Thanking France for the earthquake relief efforts, President Sargsyan hailed the activities of the French parliamentarians and informed that he has signed a decree to award Francois Rochebloine and Rene Rouquet with the Order of Honor for the aid they rendered to Armenia after the devastating earthquake of 1988 and for their continued efforts for strengthening friendly relations between the peoples of Armenia and France. Receiving the award Mr. Rochebloine said it encourages him for greater efforts while Mr. Rouquet described the award as acknowledgment of his twenty-year long activities. The parties also referred to the prospects of bilateral economic and political relations and cooperation within international organizations.
  17. OPEN LETTER TO GUL: TURKISH PEOPLE NEED RECOGNITION OF ARMENIAN GENOCIDEhttp://www.armtown.com/img/photo/pan_en_27954.jpgArmenian intellectuals sent an open letter to Turkish President Abdullah Gul. The letter says in part, “Dear Mr. President, Your recent meeting with Armenian President Serzh Sargsyan proved that normalization of neighbor relations demand bold and realistic action. It specifically refers to the Armenian Genocide issue, which has divided the two nations since 1915. Mr. President, it is an outrageous crime against the humanity which has no time limitation. Its recognition is not a demand of the Armenian people but a just expectation of the international community. The Armenian Genocide is a crime against the values of modern civilization, a crime that can’t be questioned. We all should accept that the Ottoman Empire is guilty of the massacre of the Armenian people. Present-day Turkish diplomacy and propaganda machine can’t cover this dark page of history. The historic memory of our nations is deep and restless. Recognition of the indisputable fact of the Armenian Genocide is first of all essential for the Turkish people. Relieving this burden of history, they can turn this dark page and launch a sincere dialogue for true reconciliation. Your visit to Armenia inspires hope for a new and realistic political course in Turkey. However, these efforts can fail of your state doesn’t take action to put an end to the current policy of the Armenian Genocide denial.”
  18. CONCRETE FACTORY HAS BEEN PUT INTO SERVICEhttp://www.armtown.com/img/photo/aza_en_2726.jpg“Four Direction” company of businessman and benefactor Seyran Karapetyan places an industrial concrete factory in Stepanakert.Yesterday the NKR President B.Sahakyan accompanied by the minister of Urban Planning A.Vardanyan and mayor of Stepanakert V.Michaelyan visited construction landing. According to S.Karapetyan, the factory will be ready and will give its first production on December 16th. 60 cubic metre concrete of high quality will be produced in an hour. By estimation of the minister A.Vardanyan, production of concrete of such size is unprecedented in Karabakh. At present, when sizes of construction realizing in 2009-2011 in Artsakh are being discussed, exploitation of such factory is too necessary. As she said, owing to the factory we should have construction material corresponding to modern requirements, which would be used for construction of dwelling and public building-construction materials. A. Vardanyan considered the starting of a new enterprise a huge and serious step in the sphere of construction. Seyran Karapetyan’s “Four Direction” company operates successfully in Moscow, China, Switzerland, Erevan and henceforth it will operate also in Karabakh.Svetlana Khachatryan
  19. CONSTITUTION - THE GUARANTOR OF THE RIGHTS AND FREEDOM OF CITIZENShttp://www.armtown.com/img/photo/aza_en_2725.jpgTwo years ago, on December 10th, 2006, the people of Nagorno-Karabakh Republic adopted by a referendum the Constitution, which first article says, that NKR is the sovereign, democratic, legal, social state. This day, as a matter of fact, a new stage has marked in the process of building of independent statehood of Nagorno-Karabakh. And it is deeply symbolical, that the constitutional referendum was carried out on December 10th – in the day when just 15 years ago our people, again by a referendum, passed other fatal resolution about state independence of NKR. And which is the significance of the Constitution, as the Basic law of the country? As before its adoption a legislative base has been already created, including the block of the constitutional laws which allowed to regulate relations practically in all the spheres of public- political life? However, adoption of the Constitution is an original deification of lawmaking process, as the Basic law is a legislation base, and it provides constitutionality all the laws, regulates mutual relations between citizens and citizen-state relations. And it is the extremely important for NKR people, who from the first day of the state independence has proclaimed adherence to the law and democratic values. There is a certain logic that our Constitution has been adopted only 15 years later after a referendum about the state independence. The matter is that the Constitution urged to issue legally all those changes that have occurred in development of the society and state, in socio-economical structures of the country and a public- political life in turning-points of its history. For last years in history of NKR the important events took place – after falling of the USSR the social order has changed, the republic has passed test by the war made by Azerbaijan, has overcome difficulties of postmilitary restoration and market economy formation, realised measures on democratisation of a public life, has carried out some presidential, parliamentary and local authorities’ elections. All these achievements should be fixed legislatively and consequently they have found the reflexion in the Constitution of our country. Besides the Constitution as the basic law of the state fixes political structures’ bases, defines forms and methods of activity of state governing bodies, it possesses also the higher validity, in particular, guaranteeing and protecting the rights and freedom of the person. In our Constitution it is directly declared, that Nagorno-Karabakh Republic recognises basic laws and freedom of the person as the integral and higher values as a basis of freedom, justice and the world, that the power in NKR belongs to the people. Taking into account these democratic principles, one of the most important norms of the Constitution - maintenance of direct participation of the people in government by means of elections of different levels: presidential, parliamentary, elections of local authorities. However it is necessary to underline, that democracy is not only the rights and freedom, but according to the Constitution’s requirements, also the duties for both all state structures, and citizens for living and operating. It is important to notice also, that our aspiration to creation of real democratic state, our desire and ability to live under laws of the civilised world have also great value from the point of view of prospects of the international recognition of independent statehood of NKR. Certainly, we have selected a democratic way of development and consistently we democratise a political life of republic not to like someone. Certainly, no. It is our realised choice based on our historical traditions, our mentality, on understanding of laws of development of a modern civil society. But nevertheless in a foreign policy context also it is not less important, that the provisions proclaimed by the Constitution do not remain simply on a paper, and in practice enter into our life as necessary and demanded norms that will really confirms adherence of NKR to democratic principles. The Constitution by right is considered the main, basic law of the state. In comparison with the acting legislation it is stabler, thanks to which it provides internal stability of the state. But it is necessary to notice, that public-political life of the country is consistently developing, and, hence, at certain stages there will be necessity to introduce in the Constitution corresponding corrective amendments. However in all cases the main thing remains unchanged - value of the Constitution as the Basic law of the state, the law guaranteeing maintenance and protection of the rights, freedom and interests of its citizens.editor’s column
  20. 'REPENTANT' OPPOSITIONISTS PARDONED BY SARKISIAnhttp://www.armtown.com/img/photo/rfe_en_200812082.jpgThree opposition supporters imprisoned for their participation in post-election anti-government demonstrations in Yerevan have been pardoned by President Serzh Sarkisian and set free after confessing to controversial accusations leveled against them. Eduard Ashughian, Arman Markarian and Artur Nazanian were among more than 100 supporters and associates of opposition Levon Ter-Petrosian arrested in the wake of last February's disputed presidential election. They were subsequently sentenced to between three and three-and-a-half years in prison for taking part in "mass disturbances" and resisting police officers. The charges stemmed from the March 1 deadly clashes in Yerevan between security forces and thousands of opposition protesters. Arsen Babayan, a spokesman for a Justice Ministry department managing Armenia's prison, told RFE/RL on Monday that the three men were let go on Friday after admitting their guilt and asking Sarkisian for an amnesty. Sarkisian's press secretary, Samvel Farmanian, said the president granted the requests because of their repentance, lack of prior criminal records and "family circumstances." "The president of the republic has always been ready to consider amnesty requests," he said in a statement. In an interview with RFE/RL, Ashughian said he was offered to appeal to Sarkisian last week by the chief of Yerevan's Nubarashen prison where he was serving a three-year prison sentence. He said although he accepted his guilt in a letter to the president he will continue to participate in rallies staged by the Ter-Petrosian-led opposition. Ashughian already pleaded guilty to the accusations brought against him during his trial earlier this year. He said on Monday that he did so in the hope of avoiding imprisonment. "I confessed on the first day [of the trial,]" he said. "But they fooled me, so to speak. The investigator had told me that I won't go to prison if I plead guilty." Meanwhile, Ter-Petrosian's Armenian National Congress (HAK) compared Sarkisian's actions to "the Soviet totalitarian regime's behavior" and accused the authorities of exploiting the plight of opposition detainees. In a weekend statement, the HAK claimed that government "emissaries" have been visiting many "political prisoners" and trying to convince them to renounce further political activities in exchange for freedom. The opposition alliance said the Sarkisian administration is thereby trying to prevent the Council of Europe from imposing sanctions against Armenia. The Council of Europe's Parliamentary Assembly (PACE) has given Yerevan until next January to free individuals jailed on "seemingly artificial or politically motivated charges" or face embarrassing sanctions. Visiting Yerevan last month, Thomas Hammarberg, the Strasbourg-based organization's human rights commissioner, said the Armenian government has still not complied with relevant provisions of the PACE's April and June resolutions on Armenia. The authorities have so far left no indications that they are ready to release most of some 70 oppositionists remaining in prison. They are currently pressing ahead with preparations for the collective trial of seven of the most prominent detainees, including three parliament deputies and Ter-Petrosian's election campaign manager. They stand accused of organizing the March 1 riots as part of Ter-Petrosian's alleged coup plot. The opposition strongly denies the government claims. (Photolur photo: Opposition supporters rally in Yerevan on March 1.)By Hovannes Shoghikian
  21. TURKEY TO BE BROUGHT TO JUSTICE?http://www.armtown.com/img/photo/a1p_en_67135.jpgSixty years ago today, the United Nations adopted the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide. “The Convention was a direct outcome of the attempted extermination of the Jewish people during the Holocaust, and ever since has embodied the aspiration of the United Nations to prevent such a horror from occurring again,” as stated in the message of the UN Secretary General Ban Ki-Moon. The UN Secretary General Ban Ki-Moon released a message on the 60th anniversary of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide. “The Convention compels signatory States “to prevent and to punish” the crime of genocide – to act against those who kill or commit other grave acts “with intent to destroy, in whole or in part, a national, ethnical, racial or religious group, as such”. Under the Convention, attempts to commit genocide and public incitement to genocide are punishable acts. The work of the United Nations to prevent genocide encompasses a wide range of activities. In the broadest sense, we promote human rights, the rule of law and the fundamental equality of all people. Through its global presence, the Organization provides practical assistance to States in building democratic institutions and resolving disputes through peaceful means. We have established an office dedicated to genocide prevention. And in 2005, Member States agreed unanimously on a new, groundbreaking global norm, the responsibility to protect, which aims to keep national leaders from hiding abuses behind the false cloak of sovereignty. The United Nations also seeks to ensure that perpetrators of genocide are brought to justice promptly. The crime of genocide is included in the Statutes of the International Tribunals for the former Yugoslavia and Rwanda, in the Law on the Establishment of the Extra-ordinary Chambers in the Courts of Cambodia, and in the Statute of the International Criminal Court. Justice is not only one of our main goals; it is itself an important means of prevention. Despite these efforts, the world has continued to witness appalling acts that violate human dignity. Too often, the international response has been inadequate. Far from being consigned to history, genocide and its ilk remain a serious threat. Not just vigilance but a willingness to act are as important today as ever. On this anniversary, I call on those States that have not already done so to accede to the Convention. I urge all States to implement the Convention, and to support our efforts to prevent genocide and other serious human rights violations that may degenerate into genocide. Preventing genocide is a collective and individual responsibility. We must do everything in our power to ensure that our children may live free from the fear of being killed because they belong to an ethnic, national, religious or racial group,” as stated in the message.
  22. yerg@ shat em l@sel, shat el sirel em lavn e / sakayn videon cheyi tesel / isk hima dipresya @enka menak videoi arajin mas@ nayelov dajana kyanq@
  23. Վախթանգ Կիկաբիձե. «Չեմ ուզում ծնկի գալ» http://hetq.am/static/images/frontend/pixel.gif Դեկտեմբեր 08, 2008 http://hetq.am/static/images/frontend/pixel.gif http://hetq.am/uploaded/image/articles/2008/12/1208-v_kikabidze.jpg Վրաստանում վերջին շրջանում կատարվող իրադարձությունների մասին իր գնահատականներն անցած շաբաթ «Կովկասի լրագրողների ցանցում» ներկայացրեց վրաց հայտնի դերասան Վախթանգ Կիկաբիձեն: Վրաց-ռուսական ռազմական բախումից անմիջապես հետո նա հրապարակավ հրաժարվել էր գարնանը Ռուսաստանի կողմից ստացած Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանից եւ որոշել այլեւս Մոսկվա չվերադառնալ: http://hetq.am/static/images/frontend/i_print.gifտպել http://hetq.am/static/images/frontend/emailtofriend.gifուղարկել ընկերոջը Հետք - Ձեզ սիրում եւ «իրենց» դերասանն են համարում նաեւ Հայաստանում։ Կարծում եմ` Ձեզ սիրում են նաեւ Ռուսաստանում։ Իսկ ինչպե՞ս են վերջին երկու-երեք տարում ապրում ռուսաստանաբնակ էթնիկ վրացիները։ - Ռուսական ԶԼՄ-ները պնդում են, որ լավ են ապրում։ Ինչ-որ ժամանակ դա իսկապես այդպես էր։ Բայց հետո մեզ սկսեցին արտաքսել։ Սկսվեցին հալածանքները։ Հիմա էլ, Արեւմուտքի ազդեցության շնորհիվ, նորից վրացիներին ձեռք չեն տալիս, ժողովրդավարություն են խաղում։ Ռուսաստանը չի ուզում դրա պատճառով փչացնել հարաբերությունները Արեւմուտքի հետ։ Այդուհանդերձ, վրացիների մեծամասնությունը ցանկանում է հեռանալ։ Այնտեղ նրանք իրենց այնքան էլ ազատ չեն զգում, վստահություն չունեն վաղվա օրվա հանդեպ։ - Ինչպես հայտնեցին տեղեկատվամիջոցները, օգոստոսյան իրադարձություններից հետո Դուք հրաժարվեցիք ռուսական պարգեւներից։ Ինչպե՞ս ընդունեցին Ձեր այդ քայլը Ռուսաստանում հիմա էլ ապրող եւ հանրահայտ վրացի երգիչներն ու երգչուհիները, նկարիչներն ու քանդակագործները։ Դուք չե՞ք ցանկանում վերադառնալ Մոսկվա։ - Սկսենք նրանից, որ ես չհրաժարվեցի պարգեւներից, այլ միայն վերադարձրի Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանը։ Ես ունեմ բազմաթիվ ռուսական պարգեւներ եւ դրանցից չեմ հրաժարվել։ Բայց ինձ պարգեւատրեցին Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանով, եւ դրանից հետո ռուսական տանկերը մտան Վրաստան։ Այդ իրադարձություններից հետո ես Ռուսաստանում չեմ եղել։ - Ի՞նչ եք կարծում, ռուս-վրացական հակամարտությունը կարելի՞ է անվանել էթնիկական, Վրաստանում գոյություն ունի՞ ռուսատյացություն, իսկ Ռուսաստանում` վրացատյացություն, թե՞ այն ամենը, որ այսօր տեսնում ենք, ժամանակավոր տարաձայնություններ են եւ չեն անդրադառնա երկու ժողովուրդների հարաբերությունների վրա։ - Վրաստանում երբեք չի եղել ռուսատյացություն, եւ մինչեւ հիմա այստեղ ապրում են մեծ թվով ռուսախոս մարդիկ։ Ռուսաստանում վրացատյացություն սերմանում են ռուս քաղաքական գործիչները, ժողովուրդը դրա հետ կապ չունի։ Ընդհանրապես, ես բնույթով լավատես եմ եւ կարծում եմ, որ ամեն ինչ կընկնի իր տեղը, եթե միայն ռուս քաղաքական գործիչները բավականաչափ խելացի գտնվեն։ - Ի՞նչն է Ձեզ ուրախացնում, եւ ի՞նչն է վշտացնում Վրաստանի այսօրվա կյանքում։ Ի՞նչն եք համարում հավերժական արժեքներ։ - Վերջին 15-16 տարիների ընթացքում ինձ չի ուրախացնում այն լարվածությունը, որ կա Վրաստանում, եւ որի համար որոշ չափով մեղավոր է նաեւ ռուսական քաղաքականությունը։ Չի ուրախացնում այն, որ մենք շարունակ ստիպված ենք անհանգստանալ մեր երեխաների ու թոռների համար։ Չի ուրախացնում քաղաքական իրավիճակը։ Ցանկացած փոքր երկրի պետք է հարգել ճիշտ այնպես, ինչպես մեծ եւ հզոր երկրի, հարգել նրա ինքնորոշման իրավունքը եւ, համապատասխանաբար, նրա քաղաքականությունը։ Նինոծմինդայի համայնքային ռադիո - Ձեզ համար դժվա՞ր էր հրաժարվել Ռուսաստանում նախատեսված շրջագայությունից։ - Կարծում եմ, որ ես ճիշտ վարվեցի, քանի որ ինձ համարում եմ մի երկրի քաղաքացի, որը կոչվում է Վրաստան, եւ ամեն ինչ պետք է անեմ այնպես, ինչպես վայել է Վրաստանի քաղաքացուն։ Ես համերգներով հաճախ եմ եղել Ռուսաստանի քաղաքներում, շատ եմ նկարահանվել։ Այսօր չեմ ուզում ծնկի գալ։ Եթե այդպես վարվեի, նրանք հաճույքով կընդունեին ինձ, կգուրգուրեին, եւ ոչ մի խնդիր չէր լինի։ Բայց չեմ ուզում այդ բանն անել։ Ես սկսել եմ գիրք գրել «Կովկասյան ազգության անձ» վերնագրով։ Արդեն կեսը գրել եմ։ Գրում եմ երգեր, սցենարներ։ Ամենագլխավորը` վերջերս ստեղծեցինք Վախթանգ Կիկաբիձեի հիմնադրամը, որը կօգնի նկարահանել ֆիլմեր` գեղարվեստական եւ վավերագրական, այդ թվում` Վրաստանի մասին, որպեսզի իմանան, թե ինչպիսի երկիր է Վրաստանը, ինչպիսի մարդիկ են ապրում այստեղ։ Ադրբեջանի պետական ռադիոհեռուստատեսություն - Ինչպե՞ս է իրեն զգում Վրաստանի մտավորականությունը հայտնի իրադարձություններից հետո, պատերազմն ազդե՞ց Ձեր ստեղծագործական պլանների վրա։ - Մտավորականությունն իրեն զգում է այնպես, ինչպես բոլոր սովորական մարդիկ։ Ոչ ոք նման բան չէր սպասում, չէր սպասում այդպիսի կոպիտ եւ չարանենգ իրադարձությունների։ Մտավորականությունը սթրեսի մեջ է։ Հայրս զոհվել է 1942 թվականին Կերչի մոտ` պաշտպանելով Խորհրդային Միությունը, պաշտպանելով ռուսներին, ուկրաինացիներին, հայերին, հրեաներին եւ ուրիշների։ Եթե նա հիմա հարություն առներ, հավանաբար կամաչեր այն ամենի համար, որ կատարվում է մեր միջեւ։ - Ինչպե՞ս ընդունեց ռուս հասարակայնությունն այն բանը, որ Դուք հրաժարվեցիք Ժողովուրդների բարեկամության շքանշանից, եւ ի՞նչ պլաններ ունեք Մոսկվայում բնակվելու վերաբերյալ։ - Այդ ամենի մասին տեղեկություններ կարող եք գտնել Ինտերնետում։ Այնտեղ այդ մասին ամեն տեսակի վատ բաներ շատ գրվեցին։ Որ իբր թե ես դավաճանեցի Ռուսաստանին, որ իբր թե այնտեղ ինձ կերակրեցին, իսկ ես ահա նրանց պատասխանեցի այսպիսի երախտամոռությամբ։ Ես չմեկնեցի Ռուսաստան համերգների։ Չէ՞ որ ես համերգներ տալիս եմ միայն այն ժամանակ, երբ ցանկանում եմ։ Այդ իրադարձություններից հետո ես Ռուսաստանում չեմ եղել։ Բայց հիմա պատային իրավիճակ է։ Բանն այն է, որ մի քանի օր առաջ ինձ զանգահարեց մի շատ հետաքրքիր ռուս կինոռեժիսոր` Ալեքսեյ Ուչիտելը, եւ հրավիրեց նկարահանվել ֆիլմում։ Դա շատ հետաքրքիր ֆիլմ է, իրադարձությունները տեղի են ունենում 1945 թվականի վերջին։ Հիմա չգիտեմ` գնա՞մ, թե՞ ոչ։ Վերջերս վերադարձա Ուկրաինայում, Լիտվայում եւ Ղազախստանում տեղի ունեցած հյուրախաղերից։ Դեկտեմբերի գ12-14-ը Թբիլիսիում, ֆիլհարմոնիայի դահլիճում կկայանան իմ 70-ամյակին նվիրված համերգներ։ Բայց գլխավորն այն է, որ շուտով Թբիլիսիի Հավլաբար թաղամասում կտեղադրվի «Միմինո» ֆիլմին նվիրված հուշարձան, որում պատկերված ենք ես, Ֆրունզիկ Մկրտչյանը, Եվգենի Լեոնովը, ինչպես նաեւ ֆիլմի ռեժիսոր Գեորգի Դանելիան։ «Նյուս Արմենինա» լրատվական գործակալություն - Ինչպե՞ս եք գնահատում հայ-վրացական հարաբերությունները մշակույթի ոլորտում։ - Հայաստանը ես գիտեմ նույնքան լավ, ինչքան Վրաստանը։ Ուստի դժվարանում եմ պատկերացնել, որ մեր միջեւ կարող էին լինել վատ հարաբերություններ։ Թեեւ ռուս քաղաքական գործիչներն անում են ամեն ինչ, որպեսզի այդ հարաբերությունները փչանան։ Վերջերս Վրաստան այցելեց ձեր երկրի նախագահը։ Մեր նախագահները ձեռք բերեցին պայմանավորվածություններ շատ հարցերի շուրջ, մասնավորապես` որպեսզի բարելավվեն Վրաստանի տարածքով կատարվող Հայաստանի փոխադրումները։ Այդ ուղղությամբ շատ բան է արվում։ Ես դա տեսնում եմ եւ գիտեմ, որ մեր եղբայրական ժողովուրդները կհասնեն այդ նպատակին։ - Վերջին 200 տարում վրացական մշակույթն անխզելի կապերով կապված է եղել ռուսական մշակույթի հետ։ Արդյոք փոխվե՞լ է վրացի մտավորականության վերաբերմունքը ռուսական մշակույթի նկատմամբ։ - Երբ ես խոսում եմ ռուսական մշակույթի մասին, միշտ նկատի ունեմ Տուրգենեւին, Տոլստոյին, Պուշկինին, Չեխովին, Չայկովսկուն եւ ուրիշների։ Ոչ մի վրացի չի կարող թույլ տալ ո՛չ իրեն, ո՛չ իր թոռներին ու ծոռներին` հրաժարվել այդ հսկաներից։ Առաջ Մոսկվայում միշտ տեղի էին ունենում վրացական մշակույթի օրեր, իսկ Վրաստանում` ռուսական մշակույթի օրեր։ Հիմա այդ բաների մասին մոռացել ենք, եւ մեղավորը միայն ռուս քաղաքական գործիչներն են։ Սահակաշվիլին միշտ ընդգծել է, որ Վրաստանը ցանկանում է բարեկամություն անել Ռուսաստանի հետ, բայց, չգիտես ինչու, քաղաքական նպատակներով վրացուն վերածել են Ռուսաստանի թշնամու։ - Մտադրություն ունե՞ք երբեւէ համերգներով հանդես գալ Հայաստանում։ - Եթե լինեն համապատասխան հրավերներ` հաճույքով։ - Կհամաձայնեի՞ք խաղալ հայ-վրացական համատեղ ֆիլմում։ Ինչպիսի՞ սցենար եք պատկերացնում այդ կինոնկարի համար։ - Կխաղայի մեծ հաճույքով։ Չէ՞ որ առաջ կար այդպիսի ավանդություն։ Հիշենք Սոֆիկո Ճիաուրելիին։ Ես նույնիսկ զարմանում եմ, որ մինչեւ հիմա ինձ չեն հրավիրել Հայաստան` նկարահանվելու կինոնկարում։ Իսկ ինչ վերաբերում է սցենարին, ապա, հավանաբար, այն պետք է լինի տղամարդկանց մասին, վրացի եւ հայ տղամարդկանց։ - Ինչպե՞ս եք գնահատում Վրաստանում հայկական մշակութային ժառանգության շուրջ ստեղծված իրավիճակը։ Այդ ոլորտում գոյություն ունեցող խնդիրները կարո՞ղ են ազդել երկու եղբայր ժողովուրդների հարաբերությունների վրա։ - Այդ թեմայով ինձ շատ բան է հայտնի, գիտեմ, որ քաղաքակիրթ աշխարհը միշտ պետք է համաձայնի պատմության հետ։ Ես չեմ ցանկանում վիրավորել ոչ մեկին, բայց վրացական մշակութային հուշարձանները եւս սփռված են աշխարհով մեկ։ Սա շատ նուրբ հարց է եւ պետք չէ այն անտեղի քաղաքականացնել։ Ես այդպես եմ կարծում։
  24. Գյումրիի վթարայինները հերթով փլուզվում են Արարատ Դավթյան Դեկտեմբեր 08, 2008 Սակայն բնակիչներին հրաժարվում են անօթեւան ճանաչել ու կարիքավորների հերթացուցակում ընդգրկել Շիրակի մարզպետարանի հարեւանությամբ գտնվող Իսահակյան 9 շենքը արդեն երրորդ տարին է` կարուսելի պես օրորվում է: Այդ պատճառով էլ մեկ առաջին հարկի բնակիչն է նստած տեղը նկուղում հայտնվում, մեկ էլ պատերն են բացվում ու երրորդ հարկիններն են ներքեւ գլորվում: Ինչպես կատակում են բնակիչները, եթե շտապօգնությունն ու փրկարար ծառայությունը գործ չունենան, իրենք կան ու կան: տպել ուղարկել ընկերոջը 80 տարվա շենքը վթարային է դարձել երկրաշարժի պատճառով եւ, ի տարբերություն մյուսների, թեկուզեւ ձեւականորեն չի ընդգրկվել որեւէ փաստաթղթում: Բնակիչների բողոքները սկսվել են ուղիղ երեք տարի առաջ, երբ շենքում տեղի է ունեցել առաջին խոշոր փլուզումը: Ժամանելով դեպքի վայր` մարզպետարանի ներկայացուցիչները խորհուրդ են տվել մի քիչ էլ յոլա գնալ: «Պիտի անպայման մեկը մեռնի, որ հավատա՞ն»,- սրտնեղել են բնակիչները` հավաքվելով ու խմբով կառավարություն ներկայանալով: Իսկ անցած տարի դեկտեմբերի 7-ին բնակիչները փակել են վարչապետ Սերժ Սարգսյանի մուտքը մարզպետարան` պահանջելով անհապաղ վերջ դնել իրենց խայտառակ ապրելակերպին: Սակայն սա էլ նրանց չի օգնել: Նրանք այնքան հիասթափված են, որ մեր` վերոհիշյալ շենք կատարած այցի ժամանակ զայրացած հարցնում էին, թե` «Ձեզ ո՞վ ուղարկեց, Դուք ի՞նչ օգուտ պետք է տաք»: Նրանցից մեկը` Լեյլի Միլիտոնյանը, իրենց դաժան առօրյան ներկայացրեց այսպես. «Չկա մի ամիս, որ չգան եւ չխաբեն ու չգնան, ու՞ր պիտի հասնի, մենք էլ չգիտենք: Պադվալը` սաղ ջուր, խողովակները` խցանված, պատերը` ծակ, խոնավ, տախտակները` քանդված, կռիսները բավականին շատ են, հատկապես ամառը լիքը ճիճուներ են հավաքվում, անձրեւաջրերի ժամանակ էլ սեփական տներիս մեջ զոնտիկներով ենք ման գալիս: Ի միջի այլոց, նկատել ենք, որ հենց արտասահմանից հյուրեր են գալիս, մեկ էլ տեսար` մեր շենք են ուղեկցում, իհարկե, ուզում են ցույց տալ, որ սա թանգարանային բացառիկ նմուշ է: Վերջերս Ամերիկայից մեկը եկավ, ապշահար հետ դարձավ` մի քանի ֆոտոնկարներ անելով: Հենց գալիս են, մենք էլ տիկին Ռեբեկայի մոտ ենք տանում. հատակը կորացել` աղեղնաձեւ էր դարձել, ինքն էլ ընկել էր նկուղը` կորցնելով գիտակցությունը: Կանալիզացիայի ջրերը լցվել էին վրան ու մի կերպ էր գիտակցության եկել: Գիտե՞ք` հարեւաններն ինչքան չարչարվեցին, մինչեւ կարողացան պադվալից դուրս բերել: Նա չաղլիկ է, ու երեւի թե նրան փրկել էր հենց չաղությունը: Ահագին նեղություն կրեց, առողջական խնդիրներ ունեցավ, պատգարակով հիավանդանոց տեղափոխեցին: Մի անգամ էդպիսի մի դեպք էլ տեղի ունեցավ առաջին հարկում ապրողը միայնակ կանանցից մեկի հետ, ութսուն տարեկան է խեղճը, էլի պադվալն էր ընկել, պատկերացրեք` ինչքան գումար ծախսեց բուժվելու համար, ի~նչ կապտուկներ էր ստացել: Չեմ հասկանում` մեր կառավարությունը ի՞նչ է մտածում: Ամոթից գետինն ենք մտնում հյուրեր ընդունելիս: Մեր շենքը տեսնելով` աղջիկները նույնիսկ հարս չեն գալիս, վախից, չես էլ մեղադրում: Սանհանգույց նույնիսկ չունենք, հյուրեր եմ ունեցել, բայց ամոթ էլ է ասելը, չեմ կարողացել նրանց բնական կարիքները բավարարել: Կսպասեն, որ մահ լինի, նոր տեղերից շարժվե՞ն: Աշխատանք չկա հերիք չէ, հիմի էլ տեսեք ինչ պայմաններում ենք ապրում: Վերջերս հարեւաններից մեկը եղավ մարզպետի մոտ ու որպես կին փորձեց բացատրել իր վիճակը, մարզպետին թվացել էր, թե հնդկական կինո է պատմում, բայց մի անգամ չի գալիս տեսնի, թե ինչ է կատարվում: Հիմա էլ մեզ մեկ խաբում են, թե վերանորոգելու են, մեկ էլ ասում են, թե քանդելու ենք: Մեր քաղաքը անտերության է մատնված, բացարձակապես ուշադրություն չեն դարձնում, շենքը չորրորդ կարգի վթարային է դարձել, ճռռում է: Մի անգամ լսելով, որ ուսիլիտ են անելու, շատ ուրախացանք, մտածեցինք` մարզպետարանի հարեւանությամբ է, հազար տեսակի հյուրեր են գնում ու գալիս, ու որպեսզի ամեն մի հյուրի հետեւից մարզպետարան չվազենք, չբողոքենք, երեւի թե որոշել են էս վիճակին վերջ տալ: Բայց հիմա էլ շշուկներ են հասնում, որ մեզ ուզում են հանել, որպեսզի վաճառեն ինչ-որ մեծահարուստի, դե կենտրոն տեղ է` աչքերը վրան: Եթե վթարային է, էդ ինչպե՞ս եք վաճառում, կամ մեզ ու՞ր եք տանում, վերջը շենքում յոթ մուտք կա, էդքան ընտանիքի ի՞նչ պետք է անեք: Եթե մտքներով անցնում է մեզ Մուշ կամ Անի (ծայրամասային թաղամասեր Գյումրիում-հեղ.) տանել, մենք չենք գնա, մարդիկ կան` ութսուն տարի ստեղ են ապրել, թող բարի լինեն վերանորոգեն, ապրելու տարրական պայմաններ ստեղծեն, թե չէ` խաբելով բան դուրս չի գա»: Այս շենքից շատ ավելի վատ վիճակում է քաղաքապետարանի հարեւանությամբ գտնվող Օզանյան Դոս 1 շենքը: Գյումրիում ինքնափլուզման ամենաթարմ դեպքը գրանցվել է հենց այստեղ. հուլիսին Սարգսյաններին պատկանող չորրորդ հարկի բնակարանի հյուրասենյակը ներքեւ էր իջել: Սակայն, ի տարբերություն մարզպետարանի, «հարեւանները»` քաղաքապետարանի պաշտոնյաները, դեպքի վայր չեն ժամանել, ընդհանրապես չեն հետաքրրքվել` հայտարարելով, որ սովորական բան է: Փրկարար ծառայության աշխատակիցներն էլ մեկ ժամ ուշացումով տեղ հասնելուց հետո հոխորտացել են, թե` ի՞նչ է եղել, որ կիրակի օրով անհանգստացնում եք: Մեզ հետ զրույցում ընտանիքի հայրը` Իշխան Սարգսյանը, բողոքեց. «Մի հատ չեկան տեսնեն` ո՞վ է մեռել, ինչի՞ է մեռել, ի՞նչն է պատճառը, միայն մի ամիս հետո սրբազանը` Աջապահյանը, եկավ մեր տուն: Եկել էր Դեկա, հետո հանդիպել էր մեզ: Մի բան էլ ես հսկա գումար ծախսեցի սրան-նրան տեղեկացնելու ու Երեւան նամակներ ճանապարհելու համար: Հեչ որ չէ` մարդու վիշտը կիսելու համար պետք է կողքը լինես, ոչ թե ասեն` հա, իմացել ենք: Մի հատ եկեք, հանդիպեք, ձեր աչքով տեսեք, սաղ կյանքներդ ստել եք, արեք մի հատ էլ ստեք, էլի, դժվա՞ր է: Մինչեւ դժբախտությունը չգա, ոչ մեկի պետքը չէ, վերջապես մարդ ենք: Ես տասնհինգ տարի է` թոշակառու եմ, ինձ հիմա հանգիստ է պետք, մեր ընտանիքը յոթ հոգուց է բաղկացած, բայց երբ զալը փլվեց, էդ դարդից աղջիկս դուրս եկավ վարձով, էլ շնչելու տեղ չկա, չենք տեղավորվում: Երկրաշարժից հետո մեր շենքը պաժառ ընկավ ու վթարային դարձավ, պատկերացրեք, որ չորս հարյուր յոթանասուն տոննա ջուր է լցվել էս շենքի վրա: Ասելն է հեշտ: Երբ պաժառն ընկավ, պաժառնու մի քանի մեքենա եկավ` բացարձակապես անպատրաստ, մեկը եկավ` բենզին չունի, մյուսը` ջուր չունի, երրորդի շլանգներն են թողել, դրին շենքը վառին-պրծան, մեզ էլ անօթեւանին հավասար մարդ դարձրին: Ես մանկության տարիներից մինչեւ թոշակի անցնելս զինվորական եմ եղել, ու՞մ եմ պաշտպանել, ի՞նչ եմ պաշտպանել, ինձի պես քանի՞ հիմար են եղել: Երեկ ամբողջ օրը հեռուստացույց էի նայում, տեսա, որ մեր երկրի ղեկավարները իրենցից դուրս խոսում են, հնարավո՞ր է էդքան անօթեւանի տնով ապահովել: Իզուր խոսքեր են, ինձ պետությունը թոշակ է նշանակել, որ ես հանգիստ մնամ, բայց էս վիճակում ապրել հնարավո՞ր է: Ներքեւի հարկի հարեւանները վախենում են դռներս բանալ, էս դրվածքով ապրելն անհնար է, մենք մարդ ենք մենակ ընտրությունների ժամանակ: Երբ ընտրություններ են, ոչ մեկը վախեցող չկա, գալիս են դուռդ թակում: Միշտ մտածում էի, թե մարդիկ տնակների մեջ` ես ինչպե՞ս ինձ թույլ տամ, գնամ անօթեւանների ցուցակում հերթագրվեմ, բայց տես որ տնակում ավելի ապահով են ապրում: Մեր ներքեւի հարեւանը եկել ինձ հարցնում էր, թե պոլերը ինչի՞ ես քանդել, որովհետեւ իր տունը եւս սկսել է կաթկթել: Բերեցի ցույց տվեցի, որ անձրեւաջրերից հատակն արդեն նեխել է, ու ջրերեը հասնում են մինչեւ առաջին հարկ: Ես յոթանասուն թվականներից այստեղ եմ ապրել, ծնվել ու սաղ կյանքս ապրել եմ քաղաքի կենտրոնում, եթե ուզենան ինձ լավություն անեն ու քաղաքի ծայրամասերում տուն տան, էդ կեղտոտ մայլեքը երբեք չեմ գնա ապրելու: Հիշում եմ, որ Մուշ թաղամասը ճակնդեղի դաշտ է, հիմա էդ ինչպե՞ս է, որ տներ են կառուցում, քաղաքը էնտեղ են տեղափոխում: Էն զըռ գյուղացիներից փողերն առան եւ տուն տվեցին, մենք մեր քաղաքի մեջ մնացինք անտուն, ամոթ է, մեկը հազար դղյակ է կառուցում, մյուսը գլխի վերեւում մի կտուր չունի, եթե անձրեւների ժամանակ գաք մեր տուն, անցնելու մի անկյուն չեք գտնի, սաղ պոլերին տաշտեր են շարված»: Տեղեկացնենք, որ այս շենքի փլուզումը համընկավ Քաղաքաշինության նախարար Վարդան Վարդանյանի` Գյումրի կատարած այցին, ու չնայած բնակիչների «հրավերքին», թե` «մի հատ եկեք-շենքը տեսեք», նախարարը խոստացավ ու չգնաց: Նույն օրը նախարարը, պատասխանելով լրագրողների հարցերին, ասաց. «Ուրեմն հիմա արդեն «Հայսեյսմիկշին» գիտահետազոտական ինստիտուտի կողմից արդեն ուսումնասիրություններ են կատարվում Գյումրիում, բազմաբնակարանային շենքերի տեխնիկական վիճակի ուսումնասիրություն, եւ դրա արդյունքում արդեն կունենաք կոնկրետ տվյալներ, այդ տվյալների հիման վրա կկազմվի նոր ծրագիր, որպեսզի դա իսկապես Գյումրիում չլինի լուրջ խնդիր: Սա առանձին ծրագիր է, պետք է ուսումնասիրվի եւ նոր կոնկրետ հայտարարություններ արվեն այդ ուղղությամբ: Բայց որ խնդիրը հանրապետության կառավարության եւ նախագահի ուշադրության կենտրոնում է, փաստ է»: Գրեթե նույն վերացական պատասխանը օրերս մեզ տվեց քաղաքաշինության փոխնախարարԿարլեն Գեւորգյանը, ով միայն հավելեց, որ Գյումրիի` երկրաշարժից տուժած վթարայիններին առանձնահատուկ մոտեցում չեն նախատեսում: «Վթարային չասենք, կան երրորդ աստիճանի վնասվածություն ունեցող շենքեր, այդ շենքերը դասակարգվում են նորից երեք խմբի` ավելի վատ վիճակի, միջինից լավ եւ այլն: Այն խնդիրները, որոնք գոյություն ունեն Հայաստանի Հանրապետության բոլոր բնագավառերում, մենք էդ խնդիրներին միատեսակ մոտեցում ենք ցուցաբերելու, սկսվել են արդեն վերլուծական աշխատանքները, դրա հետ մեկտեղ մինչեւ տարվա վերջ ներկայացնելու ենք քանդման ենթակա շենքերի այդ միջոցառումների ծրագիրը, եւ դրանով կպայմանավորվի ֆինանսավորումը այդ ուղղությամբ: Ինչու՞ եմ ասում, Գյումրիում այսօր կան անօթեւաններ, որոնք աղետի հետեւանքով չեն անօթեւան, էսօր մենք էդ ընտանիքների հարցը չենք քննարկում, քանի որ Երեւանում էլ կա, Սյունիքում էլ, բոլոր մարզերում էլ կան, մենք դեռ չենք մշակել, թե ո՞վ է աղետի հետեւանքով անօթեւանը, այդ սահմանումը, քաղաքականությունը պետք է մշակվի, որ իմանանք աջակցության ուղղությունները»,- ասաց փոխնախարարը: Նախարարի ու փոխնախարարի պատասխաններից ստացվում է, որ փլուզվող շենքերի բնակիչները պետք է պայման կապեն Աստծո հետ` խնդրելով իրենց զերծ պահել փլուզումներից ու մահից այնքան ժամանակ, մինչեւ հայրենի կառավարությունը որոշակի քաղաքականություն կմշակի ու իրենց կյանքը կապահովագրի: Նկատենք, որ քսան տարի շարունակ կառավարությունը զբաղված է Գյումրիի վթարայինների համար հանձնաժողովներ կազմելով ու լուծարելով: Ընդամենը 2,5 տարի առաջ նմանատիպ հանձնաժողով Ռոբերտ Քոչարյանն էր Գյումրի ուղարկել, ովքեր, գյումրեցիների բնութագրելով, «մեկ-երկու շենք մտնելուց ու հյուրասիրվելուց հետո արժանացան Խաչատուր Աբովյանի բախտին»: Իսկ Գյումրիում երկրաշարժից վթարային դարձած 88 շենքեր կան, որոնց բնակիչներին, ըստ Սեյսմիկ ծառայության Հյուսիսային բաժանմունքի ղեկավար Սերգեյ Նազարեթյանի, ամեն վայրկյան մեռնելու կամ մարմնական վնասվածքներ ստանալու վտանգ է սպառնում: Ըստ սեյսմիկ ծառայության հետազոտությունների` նոր երկրաշարժի դեպքում Գյումրիի վթարայինները մոտ վեց հայուր զոհ ու հազար վիրավոր կտան:
  25. Գյումրիում դեռ 4284 անօթեւան կա Արարատ Դավթյան Դեկտեմբեր 08, 2008 Իրենց վիճակը պատկերացնելու համար նրանք երկրի նախագահին ու վարչապետին առաջարկում են մեկ օրով իրենց տնակում ապրել Ավտոկայանը Գյումրիի ամենամեծ տնակային թաղամասն է` քաղաքի աղմուկ-աղաղակից կտրված խուլ մի անկյուն: Այստեղ գրեթե ամեն տարի դժբախտ պատահարներ են տեղի ունենում` մեկ թաղամասով հոսող «Կեղտոտ չայում» երեխա է խեղդվում, մեկ էլ տնակներն են գետում հայտնվում: տպել ուղարկել ընկերոջը Նման մի ընտանիքի հազիվ կարողացան փրկել անցած տարի. գետակը տարիների ընթացքում թուլացրել էր տնակի հիմքը, ու ընտանիքի երեք անդամները գիշերով` քնած վիճակում, գետն էին ընկել` ստանալով մարմնական ծանր վնասվածքներ: Թաղամասը սանիտարահիգենիկ պայմաններից այնքան զուրկ է, որ մարդիկ մկների ու առնետների հետ անընդհատ կռիվ են մղում: Նրանց ասելով` քաղաքի պաշտոնյաները իրենց անասունները բերում ու հենց գետի ափին են արածեցնում, անցնող-դարձողն էլ աղբը վտակն է թափում` փոխելով վերջինիս հունը: Անցյալ տարի Եվրոպայի խորհրդի մարդու իրավունքների հանձնակատար Թոմաս Համարբերգը ու ցնցված արձանագրեց. «Տխուր է ու մտահոգիչ, որ տասնինը տարի անց ՀՀ կառավարությունը չի լուծել մարդկանց նորմալ ապրելու տարրական պայմանները: Յուրաքանչյուր ոք իրավունք ունի կտուր ունենալ իր գլխի վերեւում ու պաշտպանված լինել անձրեւներից ու առնետներից»: Ու թեեւ մարդու իրավունքների եվրոպացի հանձնակատարը խոստացավ խիստ զեկույց գրել ու հարկադրել ՀՀ կառավարությանը անօթեւանների խնդրի լուծման ուղիներ փնտրել, թաղամասի բնակիչները այլեւս ոչ մեկին չեն հավատում: Արաքսյա Հարությունյանի վեց հոգուց բաղկացած ընտանիքը արդեն քսան տարի բնակվում է ավտոկայանում` մի խարխուլ, փտած տնակում, որտեղ նույնիսկ հնարավոր չէ ազատ տեղաշարժվել: Մեր` Ավտոկայան կատարած այցի ժամանակ տանտիուհին կատակով նկատեց. «Լրագրողները որ մեզ չհիշեն, ուրիշ ոչ մեկը չի հիշի»: Հարությունյանների ընտանիքը այն եզակիներից է, որը թեեւ երկրաշարժում չորս զոհ է ունեցել, սակայն այդպես էլ բնակարան չի ստացել ու ոչ մի արտոնությունից չի օգտվել: «Հետքի» հետ զրույցում տիկին Արաքսյան իր կյանքի պատմությունն այսպես ներկայացրեց. «Երկրաշարժից հետո ամուսինս կորցրել էր իր ընտանիքը` կնոջը եւ երկու երեխաներին ու եղբորը: Ես էլ կորցրել էի իմ մորը: Մեր նորաստեղծ ընտանիքը, փաստորեն, տնակում ձեւավորվեց, երեք տղաներս հենց այստեղ ծնվեցին ու մեծացան: Սկզբում անօթեւանների հերթացուցակում 29-րդ կետում էինք, այնուհետ` զոռով-շառով հասանք 15-ին: Պատկերացրեք քանի անգամ ենք դիմել քաղաքապետարան` ասելով, որ էս ընտանիքը չորս զոհ ունի, բայց պատասխանել են` սպասեք, էլի, օրերից մի օր դուք էլ տուն կստանաք: Դա մի երազանք է մեր համար, մեծ որդիս օրումեջ գծագրեր է գծում` ասելով մեր տան պրոյեկտն է: Սա ապրելու տեղ չէ, ամենամեծ ու ամենավատ տնակային թաղամասն է, կեղտոտ գետից եկող կոյուղաջրերի հոտից մարդ է մեռնում, ամառը ահավոր հոտ ունի, ձռանն էլ ահավոր խոնավություն ու սառնություն է տարածում: Վեց հոգանոց ընտանիքով էս նեղլիկ տնակում ապրել հնարավո՞ր է, բայց ինչքա՞ն, հոգնել ենք: Պատկերացրեք, կռիսները մեր ընկերներն են, հիմա գնանք բաղնիք` տեսեք, ինչ անցքեր են բացել (տես լուսանկարը ), տղաս կենսաբանության հետ շատ սեր ունի, ինչ տեսակի ճիճու ասես չի հավաքում մեր դոմիկից ու շշի մեջ փորձարկումներ անում, մեր համար արդեն սովորական է կենդանական աշխարհը: էլ չեմ խոսում անձրեւաջրերի մասին: Իբրեւ թե անցած տարի դոմիկը վերանորոգեցինք, ասինք` մի քիչ ույուտնի ապրենք, մի օրում ռեմոնտը փչացավ: Էս թաղամասից ահագին դոմիկներ հանել են, մնացել են մեզի պես մարդիկ` արտոնություն քիչ ունեցող, թեեւ որ վերցնեք` ամենամեծ արտոնությունը մենք ունենք, կամ աղքատ` թշվառության մեջ մեռնող: Էս թաղում երեխեքը ոչ խաղալու տեղ ունեն, ոչ էլ մաքուր օդ շնչելու հնարավորություն: Գարնանը ապրելը շատ վտանգավոր է, «Կեղտոտ չայը» հունից դուրս է գալիս ու լցվում է տներս, քաղաքի սաղ կոյուղագծերը ստեղ են թափվում: Դրա համար էլ մեր երեխեքը հիվանդ են, փոքր տղաս ահավոր ցավի տեր է` տառապում է ռեւմատիզմով, ու պատկերացրեք` տղաներիս մի քանի տարի հետո բանակ պիտի ճամփեմ էդ թույլ ոտքերով, բայց ո՞ր մի լավ ապրելակերպի համար: Թող բարի լինեին պայման ստեղծեին, մենք էլ բանակին առողջ զինվոր ապահովեինք: էս տնակում խոնավությունից մահացավ նաեւ սկեսուրս: Հիվանդացավ նաեւ սկեսրայրս, ով քաղաքի ամենահայտնի արհեստավորներից է` ոսկե ձեռքեր ունի, բայց այլեւս չի կարող տեղից շարժվել, թոքերը շատ վատ վիճակում են: Բայց ասեմ, որ եթե մտադրված են անօթեւանների համար Մուշ թաղամասում տուն կառուցել, ես երբեք չեմ գնա այնտեղ ապրելու: Ես միշտ քաղաքի կենտրոնում եմ ապրել, հիմա անունն ի՞նչ դնեմ, որ գնամ չոլերը բնակվեմ: Եթե ստեղ շներն են մարդկանց վրա տալիս, Մուշում գայլերը վրա կտան: Եթե լավ տեղ լիներ, Մուշում տուն ստացած մարդիկ իրենց բնակարանները կքաշվեին եւ ոչ թե տնակներում կփտեին: Էսքան ժամանակ միակ պաշտոնյան, որը մեկ-մեկ մեզ հիշում է, Գյումրու քաղաքապետն է, ընդ որում` գիտեք, որ էստեղ մեր հարեւաններից երեք հոգի ջուրն էին ընկել, քաղաքապետը ստիպված էր գալ: Ես երկրի նախագահին ու վարչապետին սրտանց իմ տնակ եմ հրավիրում: Թող առնեն իրենց կանանց ու երեխաներին էս ձմեռվա ցուրտ օրերին եւ մի շաբաթ, ոչ ավել, իմ դոմիկ հյուրընկալվեն: Թող իրանց շքեղ կյանքը թողնեն, էդ դղյակները, կնոպկեքով արիստոնները ու գան տեսնեն, թե ժողովրդին ինչ վիճակում են պահում: Թող մի օր սալյարկա վառեն, սառը ջրի մեջ շոր թրջեն, որ հասկանան անօթեւան բառի իմաստը: էդպես էլ նրանց փոխանցեք: Մենք ամբողջ կյանքում բնակարան երազելով ապրեցինք, բայց մենք չտեսանք, գոնե մեր երեխաները մի տանիք գլխներին ունենան: Ավել բան Աստծուց չեմ խնդրում»: Արաքսյա Հարությունյանի ընտանիքից ոչ պակաս վատ պայմաններում ապրում են նաեւ քաղաքի կենտրոնում` Կոշտոյան, Մանուշյան, Տեքստիլագործների փողոցում տեղակայված տնակների բնակիչները: Ի տարբերություն ավտոկայանի, քաղաքապետարանն այստեղի անօթեւաններին հարկադրում է անհապաղ գլխների ճարը տեսնել ու տարածքն ազատել: Իսկ պատճառը, ըստ բնակիչների, մեծահարուստներից շատերի` կենտրոնում ռեստորան ու հյուրանոց կառուցելու ցանկությունն է: Որպես լուծում քաղաքային ու մարզային իշխանությունները բնակիչներին բնակարանների գնման վկայագրեր են հրամցնում, սակայն ոչ միշտ է նրանց հաջողվում պետության առաջարկած սահմանափակ գումարով բնակարան ձեռք բերել: Սոնյա Թադեւոսյանի հինգ հոգուց բաղկացած ընտանիքը արդեն երեք անգամ վերադարձրել է բնակարանների գնման վկայագիրը, քանի որ պետության տրամադրած գումարը չի համապատասխանել բնակարանների շուկայական արժեքին, իսկ ընտանիքը այդքան ֆինանսական հնարավորություն չի ունեցել ավելացնելու պետական գումարը ու գոնե երկու սենյականոց ձեռք բերելու: Սոնյա Թադեւոսյանը խոնավ տնակում ապրելու պատճառով արդեն անկողնային հիվանդ է դարձել, նրա ասելով` աղիքները քայքայվել են: «Ես միշտ քաղաքի կենտրոնում եմ ապրել, լուսավոր, սիրուն մի բնակարանում, մեր տունը այստեղից մի քիչ վերեւ էր: Երբ երկրաշարժը եղավ, ես Էլեկտրատեխնիկական գործարանում էի, ամբողջ գործարանը փլվեց, շատերը աչքերիս առաջ մեռան, ու ես չէի պատկերացնում, թե ինչպես է էս դժբախտ քաղաքում կյանքը շարունակվելու: Էնքան էի սիրում քաղաքս, որ մի օրով, մի ժամով անգամ չեմ լքել: Սկզբում պալատկա խփեցինք ու խարույկ վառելով էինք տաքանում, հետո էլ տնակ տեղադրեցինք: Ու մինչեւ օրս չենք կարող ազատվել էս տնակից: Ամուսինս մահացավ` տուն երազելով, իսկ թոռներս ծնվեցին` չիմանալով, թե ինչ է տունը: Ցավն էն է, որ մեր բազմացող ընտանիքին որեւէ բարելավում չկա, կառավարության 431 որոշմամբ` մեզ բնակարան է հասնում կորցրած սենյակների քանակով, այսինքն` եթե քո ընտանիքը երկրաշարժից հետո անգամ տասը հոգի է դարձել, միեւնույն է, քեզ երկու սենյականոց է հասնում, որովհետեւ դու երկու սենյականոց ես կորցրել: Չգիտենք` ինչպես է մեր հարցը լուծվելու: Երեք անգամ սերտիֆիկատ վերցրեցինք, բայց հինգ-տասը հազար դոլար պակասում էր, որ լրացնեինք ու մի նորմալ տուն գնեինք, սերտիֆիկատի ժամկետն էլ վեց ամիս էր, էս ընթացքում քաղաքում էլ դուռ չմնաց, որ չծեծեինք, բայց բնակարան գտնելու հնար չեղավ, սերտիֆիկատի ժամկետն անցավ, ու մենք այսպես անտուն մնացինք»: Ի դեպ, Սոնյա Թադեւոսյանը եւս ասաց, որ իրենց ընտանիքին Գյումրիի հեռավոր Մուշ թաղամասից տուն հատկացնելու դեպքում կհրաժարվեն բնակարանից: Տեղեկացնենք, որ ՀՀ կառավարությունը Գյումրիի Մուշ եւ Անի թաղամասերում բնակարաններ կառուցելու համար արդեն իսկ պայմանագիր է կնքել «Գլենդել Հիլզ» կազմակերպության հետ, որը պարտավորվում է մինչեւ 2010 թվականը գյումրեցի 2300 անօթեւանների բնակարանային խնդիրները լուծել: Գյումրիի Անի թաղամասում կառուցվելու է առնվազն 400 բնակարան, Մուշ 2 թաղամասում` 1900: Իսկ ընդհանուր առմամբ, ըստ հունիսի 12-ին Գյումրիում տեղի ունեցած կառավարության արտագնա նիստի, մինչեւ 2013թ.-ը կառավարությունը պարտավորվում է լուծել 6985 ընտանիքների բնակարանային խնդիրները, որից 4420-ը` Շիրակի մարզում, 2403-ը` Լոռու մարզում, 149-ը` Արագածոտնում եւ 13-ը` Տավուշում: Սակայն, զարմանալիորեն, կառավարության այս ծրագիրը ոչ թե ուրախացրել, այլ տխրեցրել է գյումրեցի անօթեւաններին, քանի որ բնակարանաշինության համար թաղամասեր ընտրելիս բացարձակապես հաշվի չեն առել նրանց կարծիքը: Մենք Շիրակի մարզպետարանի քաղաքաշինության վարչության պետ Ալբերտ Մարգարյանից հետաքրքրվեցինք, թե ինչու՞ են մարզպետարանի մասնագետները բնակարանաշինության համար հենց քաղաքի ծայրամասերն առաջարկել: Ի միջի այլոց, սա Գյումրիի քաղաքապետի սրտով չէ, վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի` օգոստոս ամսին Գյումրի կատարած այցի ժամանակ Վարդան Ղուկասյանը նրան առաջարկում էր բնակարաններ կառուցել կենտրոնում, սակայն վարչապետը մերժեց` ասելով, թե կենտրոնը էլիտար շենքերի համար է: Վարչապետի այցը մի նոր վեճ առաջացրեց քաղաքում, բազմաթիվ անօթեւաններ, հ/կ-ների ներկայացուցիչներ, շինարար-մասնագետներ սկսեցին մեղադրել մարզպետարանի քաղաքաշինության բաժնի աշխատակիցներին առ այն, որ նրանք կառավարությանը սխալ տեղ են մատնացույց արել` սոսկ քաղաքապետին հակադրվելու համար: Սակայն մարզպետարանի քաղաքաշինության վարչության պետը արդարացավ` ասելով, որ քաղաքապետարանի քաղաքաշինության բաժնի մասնագետների հետ իրենք ոչ մի տարաձայնություն չեն ունեցել, պարզապես նրանք քաղաքի տարբեր հատվածներում բնակարաններ կառուցելու առաջարկ են ներկայացրել, կառավարությունն էլ առանձնացրել է Անին ու Մուշը, քանի որ դրանք կառուցապատման առումով ավելի ձեռնտու էին: «Քաղաքաշինության նախարարը անձամբ է եկել եւ ուսումնասիրել բոլոր տարածքները, բայց ավելի հեշտ շինարարություն անելու նկատառումով այդ երկու թաղամասերն էին ձեռնտու, ընտրությունն առայժմ կատարվել է այդ երկու թաղամասերի համար, իհարկե, 2300 բնակարանով չի ավարտվում բնակարանաշինական ծրագիրը, հաջորդ փուլը, իմ կարծիքով, կծավալվի քաղաքի ներսում: 2300 ընտանիք բնակարան կստանա, էդքան տնակ դուրս կգա քաղաքից, քաղաքը կմաքրվի, ու ավելի հեշտ կլինի քաղաքի ներսում շինարարություն անել»,- ասաց Ա. Մարգարյանը: Պաշտոնյան նաեւ տեղեկացրեց, որ Գյումրիում 6800 տնակ է մնացել, ընդ որում` միայն 2500-ն են անօթեւան, մյուսները «անօթեւան ընտանիքներ են ոչ երկրաշարժից», այսինքն` այս պահին պետությունը չի պարտավորվում նրանց ապահովել բնակարաններով: Ալբերտ Մարգարյանը տեղեկացրեց, որ մոտ օրերս Գյումրիի 4008 անօթեւանների թիվը կարող է ավելանալ, քանի որ կառավարության նոր որոշմամբ քաղաքապետարանում նորից վերահաշվառում է կատարվում: Այս անգամ անօթեւանների ցուցակում կարող են ընդգրկվել նաեւ անհարկի պատճառներով նախորդ տարիներին հերթացուցակից դուրս մնացածները: Նկատենք, որ Գյումրիի անօթեւանների իրական թիվը հասնում է 8000-ի. անհայտ պատճառներով կառավարությունն ամեն տարի անտեսում է 88 վթարային շենքերի բնակիչներին, որոնք թեեւ մահվան հետ կռիվ են մղում (շենքերը թեթեւ քամուց անգամ փլուզվում են), սակայն նրանց անօթեւանների ցանկում համառորեն չեն ընդգրկում:
×
×
  • Create New...