ՊՈՊՈԶ

[Arpa]

ՊՈՊՈԶ ՎԵՂԱՐ POPOZ

SAS եւ Օհաննէս, ինչ է ձեր կարծիքը?

Սա բառը չգիտէի , դիպուածավ հանդիպեցի: Դուք գիտէիք?

Թէ ՊՈՊՈԶ նշանակի ՎԵՂԱՐ? Եւ հետեվաբար պոպոզաւոր նշանակի վեղարաւոր իմա կղեր?**

Չգիտեմ որ բառբարով կամ ուր է գործածուել:

Նախ , վեղարերի, վանականի գլխու ծածկոց որ երեւի մեզ եկել է Լատինո- Յունարէն Vel um/Vela rum - ից որ պարզապէս նշանակի ՔՈՂ/ ՎԱՐԱԳՈՅՐ /ԾԱԾԿՈՑ1

Երկար ատեն ինձ առեղծուած է եղել թէ ինչու մի ժողովուրդ մեր կղերներին կոչեն PAPAZ: Անշուշտ կարճ եւ հեշտ մեկնաբանումը պիտի ըլլար PAPA/FATHER/ՀԱՅՐ: Բայց Զ Z վերջնագիրը զիս սբաղեցնել է:

Իսկ հիմա իմ ըղեղը փոթորկի, թէ արդեոք PAPAZ- ը ՊՈՊՈԶ -ի աղավաղում է?

Ուրեմն այդ բոլոր PAPAZIAN- ները պիտի դառնան POPOZIAN/ՊՈՊՈԶԵԱՆ?

**Չի մոռանալ որ ԿՂԵՐ մեզ հասել է cleric/ clergy բառից, կամ visa versa? We will see.

Մէջբերում, ըստ բառարանի պոզ նշանակի եղջիւր, կոտոշ: Ոմանք ասեն թէ մի անիծեալ լէզուի buynuz -ից է առաջ եկել:

 

[Johannes]

Պէտք է իմանալ` եթէ երբէք կայ յունարէնի մէջ քերականօրէն ճիշտ «պապաս-papas» բառ: Պէտք է նաեւ փնտռել, եթէ յունարէնի մէջ կան ուրիշ բառեր, որոնց «աս» վերջածանցը դարձեր է «ազ»: Ինձ թուի, միշտ «ա» ձայնաւորը դառնայ «ո», եւ ոչ հակառակը: Կա՞ն ուրիշ օրինակներ, որտեղ «ո» դառնայ «ա»:

 

 

Բառարանս ասէ, թէ բառը բարբառային է, այսինքն գրաբարը չունի, ուրեմն մեզ մնայ ենթադրել օտար լեզուէ բարբառային հայերէն անցած բառ: Եթէ հայերէն լինէր, կղերական մատենագիրներ հաւանօրէն արձանագրէին:

 

Այլապէս, յարգելի Արփա, ասածդ տրամաբանական կը թուի ինձ, եւ պոզ-ի (կոտոշ) կրկնումը կը լինի պոպոզը, այնպէս որ է. փոխ եւ փոփոխ:

 

Պէտք է իմանալ. հայերէնի ո՞ր բարբառներուն մէջ գոյ է: Ինձ թուի, արեւելեան բարբառներու յատուկ է այս բառը:

 

Ընկոյզի անունը Արցախի տարածքին պոպոկ է: Գուցէ կովկասեան մեռեալ լեզուէ մը անցած է հայերէնի: Թուրքերէնէ -բույնուզ- անցած լինելը. շատ հեռու հաւանական է:

 

Ալթայական լեզուներէ հայերէնի անցած մէկ բառ գիտեմ. պեխ-բեղ-biyikh:

 

Թուրքերէն «բույնուզ» հաւանաբար առաջացած է «բոյնունդան ուզան»-վիզէն երկարած, բառակապակցումէ եւ շատ հեռու է «պոզ» բառէն:

 

 

 

ՀԺԼԲբառարան

Պոպոզ, (բրբ.)

 

• Սուր ծայր ունեցող, սուր ծայրով վերջացող: Գնացի մարդի, ունեցայ որդի, գդակը պոպոզ, անունը Կիկոս (ՅԹ):
• Սրածայր գլխարկ (ասւում է նաեւ վեղարի մասին):

Պոպոզաւոր, (բրբ.)

 

• Սուր ծայր ունեցող, պոպոզ: Պոպոզաւոր գլխարկ:
• Սրածայր գլխարկ կրող (անձ): Իսկ էն պոպոզաւորն ո՞վ էր, որ քիչ առաջ դուրս եկաւ այստեղից (ՍԶ):
• (փոխաբերական) Վեղարակիր (վարդապետ, եպիսկոպոս):

Իսկապէս, բառի առաջին իմաստը սրածայր գլխարկն է, այնպէս որ դժուար թէ «հայր» իմաստէ առաջացած լինի:

 

 

Edited April 2, 2008 by Johannes

[SAS]

Բարի օր, Արփա

 

Նայիր այստեղ http://www.etymonline.com/index.php?search...searchmode=none

Pope

O.E. papa, from M.L. papa "bishop, pope" (in classical L., "tutor"), from Gk. papas "patriarch, bishop," originally "father." Applied to bishops of Asia Minor and taken as a title by the Bishop of Alexandria c.250. In Western Church, applied especially to the Bishop of Rome since the time of Leo the Great (440-461) and claimed exclusively by them from 1073. Popemobile, his car, is from 1979. Papal, papacy, later acquisitions in Eng., preserve the original vowel. Popery (1534) was a hostile coinage of the Reformation.

 

Ես գիտեի, որ հայը կղերականներին ասում է պոպոզավորներ: Բայց պոպոզ > փափազի մասին չէի մտածել:

 

Հնրավո՞ր է պոպոՍ > պոպոԶ հնչյունափոխություն: Եթե այո, ապա ռուսերեն պոպ( հավանաբար ծագած հունարեն պոպոս\պապաս ) նշանակում է տերտեր: Հույն պոպոս-ները, որ կրել են բրգաձև գլխանոցներ, հայերենում կորցնելով իրենց շնչավորությունը, հնչյունափոխվել են անշունչ պոպոզ-ների:

 

Նշեմ նաև, որ ռուսերեն պոպԱ նշանակում է ... տուտուզ-հետույք:

 

[Johannes]

Տուտուզն էլ կրկնաւոր կարող է լինել: Արաբերէն ժողովդային լեզւում տիզ նշանակէ յետոյք, նստատեղ: