Jump to content


Photo
- - - - -

ՌՈՒԲԵՆ ՍԵՒԱ


  • Please log in to reply
20 replies to this topic

#1 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 11 June 2009 - 07:44 AM

Rouben Sevak,
See some of his poetry here;

http://armenianpoetr...m/Rouben_Sevak/
Just as every site speaks only about his poetry.
I have not seen any reference to his prose stories…
Սեւակի «Բժիշկի գիրքէն փրցուած էջերը»,
Pages from a Physician’s Diary.
Rouben was a physician by training just as he was master literarian, I cannot find any of his entries into his diary. Every time I read Daniel Varuzhan’s Hivand E I remember Ruben’s descriptions of the tragic stories of the poor migrants. He writes about his attendance to a tuberculosis victim, where he describes the breath of the victim reminiscent of a “freshly slaughtered chicken”. In another he vividly describes the condition of an emigrant who had been sleeping over cattle dung, suffering from Tetanus infecton, with all its details of muscular and nervous contortions.
http://en.wikipedia.org/wiki/Tetanus
(Of course, Ruben had not yet heard of Penicillin and Streptomycin, Isoniazid and beyond)
ՌՈՒԲԵՆ ՍԵՎԱԿԻ ՀԱՏԸՆՏԻՐԸ
Չարենցի անվան գրականության եւ արվեստի թանգարանի հրատարակչությունը լույս է ընծայել արեւմտահայ բանաստեղծ Ռուբեն Սեւակի հատընտիրը:
Թանգարանի տնօրեն, գրքի խմբագիր Հենրիկ Բախչինյանը տեղեկացրեց, որ Ռուբեն Սեւակի պահպանված արխիվային նյութերի զգալի մասը գտնվում է թանգարանում եւ ամփոփված է բանաստեղծի անհատական ֆոնդում:
Սեւակին վերաբերող արխիվային առաջին նյութերը թանգարան են բերվել 1957 թ.: Այստեղ ամենաարժեքավորը Սեւակի բանաստեղծությունների ինքնագիր տետրն է` գրված Սիլիվրիում եւ Էրֆուրտում: Այնուհետեւ 1965-1990 թվականներին թանգարանը Սեւակի կնոջից` Յաննիից, եղբորորդուց` Հովհաննես Չիլինկիրյանից, դուստր Շամիրամից եւ այլ անձանցից ստացել է Սեւակի գրած եւ ստացած նամակների, բանաստեղծությունների ու թարգմանությունների ինքնագրեր, լուսանկարներ, փաստաթղթեր, անձնական գործածության իրեր:
Նորընծա հատընտիրը բովանդակում է գրողի շուրջ մեկ տասնյակ բանաստեղծությունների եւ մեկ արձակ գործի բնագրերն ու այդ գործերի ֆրանսերեն թարգմանությունները: Հատորյակում զետեղված են նաեւ ֆրանսիական պոեզիայից Ռուբեն Սեւակի կատարած թարգմանություններն ու դրանց բնագրերը:
Ռուբեն Սեւակ ինքնատիպ ոճի եւ խոսքի տեր տաղանդավոր մտավորականը ունեցավ գործունեության կարճ շրջան, բայց թողեց մեծարժեք գրական ժառանգություն:
Իր կարճատեւ կյանքի երեսուն տարիների ընթացքում, ավելի ճիշտ` իր «գրական կյանքի» ութ տարիներին Սեւակը հայ գրականության մեջ նվաճեց ծանրակշիռ տեղ:
Ռուբեն Սեւակը (Ռուբեն Չիլինկիրյան) ծնվել է 1885 թ. Պոլսի արվարձաններից մեկում` Սիլիվրիում: Նախնական կրթությունը ստացել է Ասքանազյան վարժարանում, այնուհետեւ երկու տարի հաճախել Պարտիզակի ամերիկյան վարժարան, 1901-ին ընդունվել Կ. Պոլսի Պերպերյան վարժարանը:
Պոետի հոգով օժտված պատանի Ռուբենը մեծ հետաքրքրություն է հանդես բերել նաեւ գիտության հանդեպ: 1905-ին Սեւակը մեկնել է Լոզան, որտեղ հետեւել է բժշկական դասընթացներին եւ փայլուն ավարտել 1911-ին: Այդ ընթացքում նա մոտիկից ծանոթացել է եվրոպական գրականության բազմաթիվ երկերի: Մասնակցել է նաեւ Լոզանի «Արմենիա» ուսանողական միության ձեռնարկումներին, մուտք է գործել գրական-ստեղծագործական աշխարհ` գրելով բանաստեղծություններ, որոնք տպագրվել են Կ. Պոլսի հայկական թերթերում: Առաջին բանաստեղծություններն ընդունվել են մեծ հետաքրքրությամբ եւ նրա համար հեղինակություն ապահովել:
1909-ին Ադանայի ջարդերը խորապես հուզել են Սեւակին: Այդ շրջանում գրած բանաստեղծությունները բացահայտում են նրա վիշտն ու հուսահատությունը:
1910-ին լույս է տեսել այդ կոտորածներից ազդված նրա առաջին եւ միակ տպագիր երկը` «Կարմիր գիրքը» խորագրով: Ժողովածուն ամփոփում է այդ նախճիրի ազդեցությամբ գրված երեք պոեմ` «Ջարդի խենթը», «Թրքուհին» եւ «Մարդերգություն»: «Ազատամարտ» օրաթերթում տպվել է Սեւակի «Բժիշկի գիրքէն փրցուած էջերը», որ բժշկական արձակ պատմությունների շարք է: Ռուբեն Սեւակը ամուսնացել է գերմանուհի Յանի Ապելի հետ: Նրանք ունեցել են երկու զավակ` Լեւոնը եւ Շամիրամը: Սեւակն աշխատել է Լոզանի հիվանդանոցներից մեկում, այնուհետեւ ընտանիքի հետ վերադարձել է Կ. Պոլիս` բժշկական գործունեությանը զուգահեռ մասնակցել է գրական կյանքին: Կարդացել է առողջապահական հարցերին նվիրված դասախոսություններ:
Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ Սեւակը որպես ռազմական բժիշկ զորակոչվել է օսմանյան բանակ, բայց ապրիլի 24-ի չարագուշակ գիշերվանից երկու ամիս չանցած ձերբակալվել է:
Նա տարագրվել է Չանղըր: Այստեղ, քիչ ժամանակ անց, թուրք բժիշկների պակասի պատճառով խնամել է թուրք հիվանդների: Նրան հաջողվել է մահից փրկել Չանղըրի կարեւորագույն անձնավորություններից մեկի դստերը: Աղջիկը սիրահարվել է Սեւակին, թախանձել է հորը` համոզել նրան ամուսնանալ իր հետ: Սեւակը մնացել է անհողդողդ. «Ի՞նչ օրինակ ենք ծառայելու մեր ժողովրդին», -ասել է բանաստեղծը:
Ռուբեն Սեւակը նահատակվեց 1915 թ. օգոստոսի 26-ին, նույն ժամանակ, ինչ Դանիել Վարուժանը` կիսելով շատ այլ մտավորականների, ինչպես եւ իր ժողովրդի ողբերգական ճակատագիրը:
Մեզ է հասել Ռուբեն Սեւակի ու Վարուժանի եղերական մահվանը վերաբերող մի թուրք սայլապանի հավաստի վկայությունը, որ թուրք ավազակները իրագործել են սոսկալի ոճիր` նրանց մերկացնելով կապել են ծառին եւ մորթել:
Ռուբեն Սեւակը մեծ եղեռնի նահատակ գրողներից ամենաերիտասարդն էր: Ցավոք անկատար մնաց նրա այնքա՜ն փայփայած երազը` հրատարակել իր բանաստեղծություններն ու արձակ գործերը` «Սիրոյ գիրքը», «Վերջին հայերը», «Քաոսը», «Բժիշկին գիրքէն փրցուած էջերը»:
Գրքի լուսավոր ծնունդը առիթ է մեկ անգամ եւս խնկարկելու պոետի հիշատակը, հաղորդակից լինել նրա անմահ խոսքերին:
ԱՐՓԻՆԵ ԱՍԼԱՆՅԱՆ





#2 Louise

Louise

    Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 217 posts
  • Gender:Female
  • Location:east of France

Posted 16 June 2009 - 03:16 AM

[quote name='Arpa' date='Jun 11 2009, 08:44 AM' post='259391']
Rouben Sevak,
See some of his poetry here;

http://armenianpoetr...m/Rouben_Sevak/
Just as every site speaks only about his poetry.
I have not seen any reference to his prose stories…
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

Th

#3 Louise

Louise

    Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 217 posts
  • Gender:Female
  • Location:east of France

Posted 16 June 2009 - 03:21 AM

[quote name='Arpa' date='Jun 11 2009, 08:44 AM' post='259391']
Rouben Sevak,
See some of his poetry here;

http://armenianpoetr...m/Rouben_Sevak/
Just as every site speaks only about his poetry.
I have not seen any reference to his prose stories…
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thank you for the biography of Rouben Sevak.
But if you can find some prose from him, I should be very happy to read it, as I have only his poems.
If you have that in english, it will be easier for me to translate it in French, but if you have not, i can
read armenian too.

#4 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 16 June 2009 - 06:57 AM

QUOTE (Louise @ Jun 16 2009, 09:21 AM)
Thank you for the biography of Rouben Sevak.
But if you can find some prose from him, I should be very happy to read it, as I have only his poems.
If you have that in english, it will be easier for me to translate it in French, but if you have not, i can
read armenian too.

Sad to say, I don't have it. What I remember is form long ago at school. I wonder if Johannes has access to it.

#5 Louise

Louise

    Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 217 posts
  • Gender:Female
  • Location:east of France

Posted 16 June 2009 - 09:03 AM

QUOTE (Arpa @ Jun 16 2009, 07:57 AM)
Sad to say, I don't have it. What I remember is form long ago at school. I wonder if Johannes has access to it.

---------------------------------------------

J'attendrai...le jour et la nuit, j'attendrai toujours...-smile.gif

#6 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 16 June 2009 - 10:05 AM

http://hy.wikipedia....
An expanded biography of Charents;
Below we will see a detailed biography and learn the origin of his penname/գրչանուն/nom de plume . He was born with name of Yeghisheh Soghomonian. Some say he copied it from Pushkin’s poem “Änchar” with juxtaposition of lrtters. Others say that it was since he was a naughty/char) boy. See his intimation to Mahari, where he says he copied the name from the shingle of a local doctor by the name of Charents.
At the end you will see that his autopsy revealed multiple (unnamed) health issues. Others argue that he was a victim of the stalinian purge. The reason why we need an unedited version of the “archives”. We will follow up.

QUOTE
Գրքի վրա արդեն գրված էր Չարենց գրական անունը: Ինքը Մահարուն հետագայում պատմել է, թե Կարս էր եկել Չարենց ազգանունով մի բժիշկ, որի ցուցատախտակի «Չարենց» մակագրությունն էլ վերցրել է: Պատանեկան տարիների մտերիմները այլ բացատրություններ էլ են տալիս: Ըստ Կարինե Քոթանջյանի՝ բանաստեղծը Չարենց է վերամկրտվել, որովհետև մանկուց եղել է չար երեխա: Նրան այնքան են չար ասել, որ Չարենց էլ մնացել է: Իսկ Անուշավան Զիդեջյանը (Վիվան) բանաստեղծի կողմից
Կարինե Քոթանջյանի՝ բանաստեղծը Չարենց է վերամկրտվել, որովհետև մանկուց եղել է չար երեխա: Նրան այնքան են չար ասել, որ Չարենց էլ մնացել է: Իսկ Անուշավան Զիդեջյանը (Վիվան) բանաստեղծի կողմից վկայել է, որ Չարենց անունն առաջացել է Պուշկինի
Կարինե Քոթանջյանի՝ բանաստեղծը Չարենց է վերամկրտվել, որովհետև մանկուց եղել է չար երեխա: Նրան այնքան են չար ասել, որ Չարենց էլ մնացել է: Իսկ Անուշավան Զիդեջյանը (Վիվան) բանաստեղծի կողմից վկայել է,Պուշկինի «Անչար» ոտանավորի հնչունական տեղաշարժերի հետևանքով:


,

Edited by Arpa, 16 June 2009 - 10:23 AM.


#7 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 16 June 2009 - 10:40 AM

QUOTE (Louise @ Jun 16 2009, 04:03 PM)
---------------------------------------------

J'attendrai...le jour et la nuit, j'attendrai toujours...-smile.gif

Moi aussi. Je veu savoir plus. Johannes has been silent for quite sometime. I may understand why. He, like me is not interested in sirousho/vorousho/ euro/voro/vision either.

#8 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,900 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 16 June 2009 - 11:35 AM

Բարի օր, smile.gif
Ես ալ չգտայ, Ռուբէն Սեւակի գրչին պատկանող արձակ գրութիւն:

#9 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 25 March 2010 - 09:38 AM

Dear Nairi, now that you are at that “BIG LIBRARY” known as Yerevan, here is a job for you. Do you have access to Ruben Sevak’s «Բժիշկի գիրքէն փրցուած էջեր»,
Pages torn of a Physician’s Diary ?
As indicated above, with all due respects to his lyrical talent, even if at times he may even touch on the misery of the day to day life of the immigrants, my most indelible memory of him is when we, at the Armenian classes read excerpts from his book above, “A Physician’s Diary”. I do dimly remember two of them, the ones about Tetanus and TB.
What else is there in that book?
How about you translate it?
It will not only speak about the miseries of the time, it will also be a commentary about the state of “modern” medicine as it was. It may also be a “textbook” for the practitioners and students of medical sciences.
PS. Now that there is so much talk about DR-TB, drug resistant tuberculosis.
Tetanus, at times also known as “lockjaw“**;
Sorry! Too graphic! At the time we did not know what he was talking about.
http://upload.wikime...3/CBell1809.jpg
** Armenian sources call this condition Ատամնաւոր Տետանուս/ Կծկում, i.e “ spasm of the teeth/jaw”.
Is that what the Bible is talking about?

Matt.13
[42] And shall cast them into a furnace of fire: there shall be wailing and gnashing of teeth.
--
42Եւ կը գցեն նրանց բոցավառ հնոցի մէջ. այնտեղ կը լինի լաց և ատամերի կրճտում:
---
եւ արկցեն զնոսա ի հնոց հրոյ. անդ եղիցի լալ՝ եւ կրճել ատամանց:


Edited by Arpa, 25 March 2010 - 09:45 AM.


#10 nairi

nairi

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 3,704 posts

Posted 26 March 2010 - 01:27 PM

Dear Nairi, now that you are at that “BIG LIBRARY” known as Yerevan, here is a job for you. Do you have access to Ruben Sevak’s «Բժիշկի գիրքէն փրցուած էջեր»,
Pages torn of a Physician’s Diary ?


I'm not in Yerevan right now, but I'll be back in a few days. What do you need? With a bit of luck, I might be able to find the book at Vernissage.

How about you translate it?


Probably not if it's poetry. :) And even then, if it's about medicine, then I'm probably not the most designated person for it, considering that I know nothing about medicine...

#11 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 26 March 2010 - 06:12 PM

====
Probably not if it's poetry. :) And even then, if it's about medicine, then I'm probably not the most designated person for it, considering that I know nothing about medicine...

Good luck at the vernissage. I say that because during my last visit the book section at the flea market was not anything near it was during my first visit, nothing of interest for me, like used childrens’ picture books or comics.
No Nairi. It it is not poetry. We know all bout them. It is PROSE, perhaps with some poetic license.
No, it is neither poetry* nor it is a medical textbook. It is a collection of essays and short stories much reminiscent of Krikor Zohrab, mainly commentary of the misery of the migrant workers from the interiors. I am assuming that it may give us a view of the socio-economic life of the era, specially of the economically and medically challenged**. I have not seen the book except those two that I remember, the “tetanus” and the Tuberculosis stricken. The latter scenario though not a poem may best be seen in Varuzhan’s
Hivand E- Հիւանդ Է;
*Though not poetry in the tradiditional sense, it may be best described as "lyrical prose" that only a poet can. The scenes are described with such poetic precision, it is as if one is watching a movie.
**Observe-« Բժիշկ չունի, եղած դրամ ալ հատաւ»
http://hyeforum.com/...showtopic=21625

Edited by Arpa, 28 March 2010 - 08:47 AM.


#12 Eddie

Eddie

    Junior Member

  • Members
  • Pip
  • 32 posts
  • Location:London, England
  • Interests:many including Armenian literature, history and culture

Posted 20 April 2010 - 01:49 PM

Good luck at the vernissage. I say that because during my last visit the book section at the flea market was not anything near it was during my first visit, nothing of interest for me, like used childrens’ picture books or comics.
No Nairi. It it is not poetry. We know all bout them. It is PROSE, perhaps with some poetic license.
No, it is neither poetry* nor it is a medical textbook. It is a collection of essays and short stories much reminiscent of Krikor Zohrab, mainly commentary of the misery of the migrant workers from the interiors. I am assuming that it may give us a view of the socio-economic life of the era, specially of the economically and medically challenged**. I have not seen the book except those two that I remember, the “tetanus” and the Tuberculosis stricken. The latter scenario though not a poem may best be seen in Varuzhan’s
Hivand E- Հիւանդ Է;
*Though not poetry in the tradiditional sense, it may be best described as "lyrical prose" that only a poet can. The scenes are described with such poetic precision, it is as if one is watching a movie.
**Observe-« Բժիշկ չունի, եղած դրամ ալ հատաւ»
http://hyeforum.com/...showtopic=21625



I do have Sevak's prose writings. If anyone wants some of them scanned into the site please let me know. Best regards eddie

#13 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 21 April 2010 - 07:55 AM

I do have Sevak's prose writings. If anyone wants some of them scanned into the site please let me know. Best regards eddie

Good to see you Dear Eddie
As I mentioned before many here are familiar with your excellent commentaries, many are avid readers and followers, your works have been quoted here under a variety of topics. Please write more often and regale and educate us with your excellent articles.
As to R. Sevak’s prose novellas, I wish I could help but I am not a cyber-geek, we have many here who can help, the most expert of them being our fearless commander in chief, our Administrator Garo, I am sure he can scan and even convert them to HTML format. If he agrees you can mail him copies of the said literature.. I am keenly interested, as I can only vaguely remember the details that I have read many years ago at middle school. Those “diaries” are not only literary gems they are also a good “picture” of the society of the time, even with historical value.
I am reluctant to name names lest I leave some out, as to cyber-savvies among us come to mind the likes of Harut, Azat, Mosjan,,Sip, Vava, Yervant1 et al….and, of course, as above Garo…
With warm regards,
In anticipation…

Edited by Arpa, 22 April 2010 - 03:49 AM.


#14 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 07 November 2010 - 09:33 AM

Dear Nairi, now that you are at that “BIG LIBRARY” known as Yerevan, here is a job for you. Do you have access to Ruben Sevak’s «Բժիշկի գիրքէն փրցուած էջեր»,
Pages torn of a Physician’s Diary ?

Ահ՜ վերջապէս!!
Can you guys see the scripts below?
Please click on the right or left arrows to see the particular articles.
http://gallica.bnf.f...image.f5.langEN
In this novellas there areseveral references to Syphilis. In the Armenian that disease is known as "frankakht/Ֆրանկախտ"-French Disease**
http://gallica.bnf.f...mage.f14.langEN
**Did Napoleon suffer of that disease? Many who pretend to be him do. :P
---
OK! All you HOUSE TECH-GEEKS! :P How about converting the above site to a readable and quotable version?
--
PS. In Ruben Sevak’s biography we read that he was born in a relatively prosperous family of Hovannes Chilingirian, an ironsmith at first, then a merchant of ironware, who saw that his children get the best of available education, so much so that he even supported Ruben during his medical training in Lausanne., and that Ruben chose his penname Sevak (black/dark-eyed) because of his rather dark skin complexion and black eyes.
It is curious that my mother’s uncle (kerayr) by marriage who was murdered in 1915 was also known as Hovannes Chilingirian.
Although in the biography it is intimated that the family were ironsmiths, to see what “chilingir” really means we will go to Language.

Edited by Arpa, 08 November 2010 - 09:58 AM.


#15 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 03 December 2011 - 10:04 AM

BELLS, BELLS, BELLS and more BELLS
http://www.advantour...sardarapat2.jpg
Posted Image


Bells of birth/Silver Bells/Jingle Bells, wedding bells and funerary bells/knells
Below we will see Edgar Allan Poe’s THE BELLS where he begins with bells of birth and ends with bells of death. Just as Ruben Sevak begins with “good bells of joy/Բարի Զանգակներ” and ends with “death bells” of the Adana Massacres. We also know about the Warning and Victory Bells of Sardarapat. How can we forget Paruyr’s
“Immutable Belltower/ Անլռելի Զանգակատուն”.
--

ALMA to host "The Bells: From Poe to Sardarabad" program

December 3, 2011 - 10:20 AMT
PanARMENIAN.Net - Dr. James Russell, Mashtots Professor of Armenian Studies at Harvard University, will present a program on "The Bells: From Poe to Sardarabad" on Thursday evening, December 15, 2011 at the Armenian Library and Museum of America.
Church bells are deeply symbolic, and of all musical instruments may come closest to language. Edgar Allan Poe's great final poem "The Bells" is language that comes closest to music. Later the Armenian poet Ruben Sevak, in Lausanne, wrote a poem, "Bells, Bells!" in reaction to the Adana massacre; and it echoes in the hidden, unpublished poems of Yeghishe Charents, who was fascinated by Poe, ALMA said in a press release.
Finally Paruyr Sevak rings the bells again in his epic poem Anlreli zangakatun ("The Unsilenced Bell Tower"), changing the tone of their chiming from the clangor of disaster to the ringing of survival, defiance, and victory.


Ռուբեն Սևակ

Զանգակնե՜ր, զանգակնե՜ր…

Զանգակնե՜ր, բարի՜, բարի՜ զանգակներ,
Ի՞նչ բան կասեցուց ձեր գուժկան լեզուն,
Խոսք ելլել կ'ուզե արյունը վազուն…
Կը լռե՜ք, բարի՜, բարի՜ զանգակներ։

Արդյո՞ք, ձեր միսթիք հագագն արույրե,
Ուր կեղև՜ պատեց աղոթքի փոշին,
Եվ ուր կ'երազե՜ր խունկի գոլորշին,
Հեղակարծ ցավեն՝ անզո՜ր կը լռե՞։

Ո՛չ։ Ձեր դարավոր հոգին պղնձի-
- Որ շա՜տ, շա՜տ հաճախ տեսեր է Բարին,
Հաղթված Չարեն- այժմ իր բարբառին
Ու իր Աստծույն վրա կը կասկածի…

Ա՜խ, որովհետև տեսաք ձեր բարձրեն,
Հավատավորներ հազարով, բյուրով,
Ինկած հեթանոս տապարով, բիրով-
Ձեր ոտքերուն տակ, երկյուղածորեն…

Ու ձեր գմբեթեն դիտեցիք անձայն,
Թե ինչպես խնկոտ տաճարներու մեջ՝
Որբ, կին, ծերունի, բոցերով անշեջ,
Իրենց Աստծույն գահին զոհվեցան։

Բայց… գիտեք նաև, թե մեր դարավոր
Դիակներու բուրգը ամպերեն անցավ,
Ու մեր արյունի ժահրեն նեխեցավ
Սրբություններու ծույլ գունտն երկնավոր…

Արդ՝ ո՞ւր եք, չքնաղ խոստումներ Խաչին,
Եղբայրության զուր բարբառներ, ո՞ւր եք,
Կրակ կը փսխե հողն ամենուրեք,
Գետերն արյունով, դիակո՜վ կ'ուռչին…

Ու կիյնա այն, որ կը ծնկե ահով,
Զի թուրն ավելի արդար է Խաչեն,
Զի կյանքն անոնց է միայն, որ քաջ են,
Անոնց, որ կ'ապրին ուրիշի մահով…

Որովհետև դեռ հեռու է օրն այն,
Երբ գայլն ու գառնուկ սիրով արածին…
Թե ապրիլ կ'ուզե գառը նորածին ՝
Պետք է իր ակռան սրե լռելյայն…

Լուռ եք, զանգակնե՜ր, Աստված է մեռեր։
Գույժ տվեք վաղվան, զի հասկը մեռավ.
Գույժ տվեք հայուն, զի ազգը մեռավ։
Զանգակնե՜ր, ծերո՜ւկ, բարի՜ զանգակներ…

Ինչպե՜ս կ'ուզեի ես ձեր պարանին
Կախվիլ ու ցնցել երկաթ բազուկով.
Անոնք, որ ինկան բյուրով, քովե քով,
Ձեր ղողանջին հետ՝ լալու պետք ունին…

Հոգիիս հազար խուլ զանգակներով
Գոռացեք զանգեր ու կատաղորեն
Գահավիժեցեք ձեր երկաթ թառեն,
Ուրկե միայն լալ գիտցաք դարերով…

===
The Bells

Hear the sledges with the bells-
Silver bells!
What a world of merriment their melody foretells!
How they tinkle, tinkle, tinkle,
In the icy air of night!
While the stars that oversprinkle
All the heavens, seem to twinkle
With a crystalline delight;
Keeping time, time, time,
In a sort of Runic rhyme,
To the tintinnabulation that so musically wells
From the bells, bells, bells, bells,
Bells, bells, bells-
From the jingling and the tinkling of the bells.

II

Hear the mellow wedding bells,
Golden bells!
What a world of happiness their harmony foretells!
Through the balmy air of night
How they ring out their delight!
From the molten-golden notes,
And an in tune,
What a liquid ditty floats
To the turtle-dove that listens, while she gloats
On the moon!
Oh, from out the sounding cells,
What a gush of euphony voluminously wells!
How it swells!
How it dwells
On the Future! how it tells
Of the rapture that impels
To the swinging and the ringing
Of the bells, bells, bells,
Of the bells, bells, bells,bells,
Bells, bells, bells-
To the rhyming and the chiming of the bells!

III

Hear the loud alarum bells-
Brazen bells!
What a tale of terror, now, their turbulency tells!
In the startled ear of night
How they scream out their affright!
Too much horrified to speak,
They can only shriek, shriek,
Out of tune,
In a clamorous appealing to the mercy of the fire,
In a mad expostulation with the deaf and frantic fire,
Leaping higher, higher, higher,
With a desperate desire,
And a resolute endeavor,
Now- now to sit or never,
By the side of the pale-faced moon.
Oh, the bells, bells, bells!
What a tale their terror tells
Of Despair!
How they clang, and clash, and roar!
What a horror they outpour
On the bosom of the palpitating air!
Yet the ear it fully knows,
By the twanging,
And the clanging,
How the danger ebbs and flows:
Yet the ear distinctly tells,
In the jangling,
And the wrangling,
How the danger sinks and swells,
By the sinking or the swelling in the anger of the bells-
Of the bells-
Of the bells, bells, bells,bells,
Bells, bells, bells-
In the clamor and the clangor of the bells!

IV

Hear the tolling of the bells-
Iron Bells!
What a world of solemn thought their monody compels!
In the silence of the night,
How we shiver with affright
At the melancholy menace of their tone!
For every sound that floats
From the rust within their throats
Is a groan.
And the people- ah, the people-
They that dwell up in the steeple,
All Alone
And who, tolling, tolling, tolling,
In that muffled monotone,
Feel a glory in so rolling
On the human heart a stone-
They are neither man nor woman-
They are neither brute nor human-
They are Ghouls:
And their king it is who tolls;
And he rolls, rolls, rolls,
Rolls
A paean from the bells!
And his merry bosom swells
With the paean of the bells!
And he dances, and he yells;
Keeping time, time, time,
In a sort of Runic rhyme,
To the paean of the bells-
Of the bells:
Keeping time, time, time,
In a sort of Runic rhyme,
To the throbbing of the bells-
Of the bells, bells, bells-
To the sobbing of the bells;
Keeping time, time, time,
As he knells, knells, knells,
In a happy Runic rhyme,
To the rolling of the bells-
Of the bells, bells, bells:
To the tolling of the bells,
Of the bells, bells, bells, bells-
Bells, bells, bells-
To the moaning and the groaning of the bells.


Edgar Allan Poe

Edited by Arpa, 03 December 2011 - 10:08 AM.


#16 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 17 February 2013 - 08:57 AM

I had been looking for a detailed biography of Ruben. In particular for his collection of novellas known as PAGES FROM A PHYSICIAN“S BOOOK**. Some of which I remember vaguely. See GROONG below. Next I will attempt to post it in full in Armenian.
http://www.yerakouyn.com/?p=19703
Observe above how how he and his soul mate Daniel Varuzhan were savagely murdered. They were both thirty years young.
** In that book many of the stories are about migrant workers from the interiors, much reminiscent of Grigor Zohrab. In the novella GROONG he talks about a student who, having completed his studies in Europe, ends up dying in a Geneva hotel of tuberculosis, while his old parents wait for his return with joyful anticipation, whose only last wish is to hear the song GROONG. Don’t be ashamed If reading that story you cry. Join me.

Edited by Arpa, 17 February 2013 - 09:06 AM.


#17 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 17 February 2013 - 09:14 AM

Բժիշկի գրքէն փրցուած էջեր
====
ԿՌՈՒՆԿԸ
Ձուրտ-ձմեռ օր մըն էր: Դուրսը, սառած հովը մտրակներու պէս կը շաչէր անցորդներու երեսին: Ձիւնն ըսես՝ աչքերը կուրցնելու աստիճան:
Հայրենակիցի մը սենեակին մէջ կծկուեր էինք, քանի մը ընկերներ, ամէնքս ալ պանդուխտ: Դուռը ճռաց, պաղ հով մը խուժեց սենեակէն ներս: Կարօն էր. գերեզմանէն կու գար:
- Պը՜ռռ, ըսաւ, շա՛ն օդ, ասանկ օրով մարդ կը մեռնի՞…:
Քիչ վերջ, դուռը անգամ մը եւս բացուեցաւ, ու քանի մը յետամնայ ընկերներ ալ ներս մտան: Այս ձիւնին տակ սպասած էին, որ դիակը ամբողջովին ծածկուէր. նոյնիսկ մէկը՝ մեր բոլորին կողմէ հրաժեշտի քանի մը խօսքեր ըսած էր այդ մենաւոր գերեզմանատան մէջ, այդ անծանօթ մեռելին վրայ:
Ո՞վ կը ճանչնար, ո՞վ պիտի ճանչնար երբեք հազար ու մէկ բզկտուած էջերը Կեանքի ու Մահուան այն տռամին, զոր ձիւներու տակ թաղեցինք այսօր, օտարներու փոսին մէջ: Առանց անունի, թռչունի դիակի մը պէս…:
- Ես ալ չէի ճանչնար, ըսաւ մեր մէջէն մէկը, բայց պանդոկին մարդիկը հասկցեր էին՝ որ այդ օտարական հիւանդը հայ մըն է ու հայ բժիշկ մը կ’ուզէ իր մօտ: Շաբաթ մը վերջ միայն կրցաւ զիս գտնել: Երբ իր սենեակէն ներս մտայ, պատուհանին փեղկերը գոցուած էին: Սակայն, քիչ-քիչ, այդ մթութեան մէջ դէմք մը գծագրուեցաւ, երկար, անկիւնաւոր, կանանչի զարնող դեղնութիւնով մը, խաւարով ու լոյսով շինուած Ռամբրանդեան գլուխ մը:
«…Երբ աւելի վարժուեցայ այդ կէս մթութեան, տեսայ որ մօրուքին վրայ, տեղ-տեղ, կարմիր արիւնը փակեր, թանձրացեր, լերդացեր էր: Մորթուած անասունի տաք շունչ մը կ’ելլէր իր բերնէն, դանդաղ ու խորունկ: Կարծես անտեսանելի դանակ մը, ներսէն, վերէն վար ճեղքեր էր թոքերը:
«Ալ նիւթական ի՞նչ դարման կարելի էր տալ այս մարմնին, որ գրեթէ մեռեր էր արդէն: Բայց խօսելու ճիգ մը ըրաւ, հազը խեղդեց իր խօսքը. խռկացող, խռպոտ հառաչներէն բառ մը միայն հասկցայ:
«Կռունկը…
«Ու ես երգեցի իրեն. ո՞վ չի գիտեր Կռունկը, բոլոր աչքն ետին մնացած ուղեւորներուն կռունկը…: Ու ինծի այնպէս թուեցաւ, որ իր հոգին հովացաւ, զովացաւ, լացաւ: Իր սրտին բոլոր լարերը յանձներ էր հաւատարիմ կռունկին…»:
Այս պատմութեան վրայ, ամէնքս ալ լռեցինք: Սարսափելի բան մը կար ճակատագրին մէջ այս անծանօթ ուսանողին, որ հայրենիք դառնալու համար ճամբայ ինկեր ու ճամբուն վրայ մեռեր, թաղուեր էր իր չտեսած մէկ հողին մէջ:
Թոքախտը, որ հոն էր, իր մէջ դարանակալ, տարիներէ ի վեր սպասեր էր, որ բոլոր յոյսերը իրականանան, բոլոր ուսումները կատարելագործուին ու բոլոր աշխատութիւնները աւարտին՝ ի՛նք սկսելու համար իր ահաւոր աշխատութիւնը, ու գերագոյն ժամուն համար գերագոյն հարուածը: Ա՜խ, զզուելի՜, զզուելի՜ հիւանդութիւնը…:
- Բժի՛շկ, ըսաւ մէկը, երբ գերեզմանին մէջ երեսը բացինք՝ մելանի պէս սեւ էր, ինչէ՞ն է:
Բայց բժիշկը չխօսեցաւ, մարդ չխօսեցաւ:
…Ու իրաւ, այդ պահուն՝ մահը մեր վրան էր, ա՛յն մահը, որ ուսանողին ու բանուորին, հաւատացողին եւ ուրացողին, բժիշկին ու բժշկուողին հաւասարապէս անծանօթ ու սարսափելի է…:
Մենք ալ մարդ պիտի ըլլայինք, կրթութիւն պիտի ստանայինք, լո՜յս պիտի տանէինք մեր խաւար աշխարհին. սո՜ւտ, սո՜ւտ…: Մենէ որո՞ւն շունչին մէջէն չէր շնչեր արդէն դարանակալ մահը: Իւրաքանչիւրը ինքն իր վրայ կը խորհէր, ինքն իր վրայ կը կասկածէր:
Խակայն, յանկարծ, մութ անկիւնէ մը, դողդոջ ու ցած երգ մը սկսաւ, նախ մէկ բերնով, յետոյ՝ բոլոր շրթունքներէն, բարի ու ահաւո՜ր երգ մը, որ սառը կոտրեց, արցունքները հալեցուց, սրտերը տաքցուց, բոլոր հոգիները, բոլո՛ր հոգերը, բոլո՛ր տրտունջքները, բոլո՛ր մրմունջները իրարու միացուց.
Ղարիպին սիրտն է խոց, ճիկեարն է վարամ,
Կերած հացն է լեղի, ու ջուրն է հարամ…
Կռո՜ւնկ, կռո՜ւնկ, ամէն աշխարհի անկիւններէ, ամէն սրտի խորշերէ, քանի՞ ծանր լուրեր կապեցին ոտքերուդ, ու դուն կրնա՞ս թռչիլ: Քանի՜, քանի՜ մահեր կապեցին քու թեւերուդ, կռո՜ւնկ, թեւաւո՛ր հառաչ, որ կրնաս թռչիլ…:
Ու երբ բժիշկին նշանին վրայ բոլորս մէկ ոտքի կեցանք իբրեւ սուգի նշան, մարմինս փուշ-փուշ եղած՝ ես կը խորհէի, որ այդ վայրկեանին, հեռունե՜րը, հեռունե՜րը, ծովերով ու լեռներով հեռուները տեղ մը, ծերուկ մայր մը ու ալեւոր հայր մը, ժպտելով ու յուսալով, ճամբուն, ճամբո՜ւն կը նայէին, մինչդեռ մենք գիտէինք, որ ալ տղան պիտի չգա՜ր, պիտի չգա՜ր…:


  • Johannes likes this

#18 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 17 February 2013 - 09:35 AM

The above tragic and somber scene at the cemetery reminds me of this- "Burial of the Brave";

http://hyeforum.com/...?showtopic=5208

Edited by Arpa, 17 February 2013 - 09:40 AM.


#19 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 24 February 2013 - 11:18 AM

I found another gem of Ruben’s “Pages from a Physician’s Diary”. Aylaseroum. Even if it is a diversion from his medico-scientific style. My first instinct was that he was talking about ethno-racial assimilation and alienation. Turns out it is not that farfetched. He is talking about the so called half baked intellectuals of the time, and their style of educating of our youth, where he invokes the cliché -“ The Fish begins to smell at the Head“.
What had he seen?
I will abstain from airing that article here as I have learned that mixing Latin and Armenian texts together corrupts one or the other. I will air the Armenian text separately with my apologies for the so called corrupted modern orthography, where we once again virtually assassinate the likes of Sevak and Varuzhan. **
**Please see above how both Ruben and his soul mate and friend Daniel, both thirty years old .were tied to a tree axed and hacked to death.
Still my wish is that someone would convert the above PDF to a legible text.

Edited by Arpa, 24 February 2013 - 11:28 AM.


#20 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 24 February 2013 - 11:49 AM

ԱՅԼԱՍԵՐՈՒՄ (Ռուբեն Սևակ) ԱՅԼԱՍԵՐՈՒՄ “ԲԺՇԿԻ ԳՐՔԻՑ ՎԵՐՑՎԱԾ ԷՋԵՐ”-Ի ՇԱՐՔԻՑ ... Աշխարհիս բոլոր մարդասպաններն ու բոլոր չարագործները ձեռք ձեռքի տված` պիտի չկարողանային այնքան երիտասարդ, այնքան խոստումնալի, այնքան ընտրված հոգիներ սպանել, քան մի Շոպենհաուեր, մի Նիցշե, մի Բայրոն... Այլասերված մանուկների օրորոցների մեջ պետք է փնտրել անձնասպանության քարոզիչներ, հոռետեսության առաքյալներ, ապականության մարգարեներ: Նրանք ջլատում են գործունեության ամեն տենչ, երջանկության ամեն հույս, սրբության ամեն հավատք: Նրանք չեն առաջադիմում, այլ ոստնում են, չեն երազում` զառանցում են, չեն օրհնում` այլ նզովում են, չեն սիրում` այլ տարփում են: Իրենց երգը հայհոյանքի պես ամբարտավան է, իրենց ժպիտը հեգնության պես վիրավորիչ: Օրինակ եք ուզո՞ւմ: Բայց բոլոր ազգերից ավելի շատ հայ մտավորականությունն է վխտում այս բացասական հանճարներով... Կես հանճարներ շա~տ: Բայց երբ ցեղի մտավորական բանակը տաղանդավոր փոքրիկ վիժուկներով միայն կլինի` անհանդուրժելի, գայթակղիչ, դատապարտված ցեղ կլինի այն: ... Ու մենք փոխանակ արմատախիլ անենք, տգիտորեն ընտրում ենք այն ախտավարակ ծիլերը ու դրանք միայն մշակում ենք: Այն բոլոր առույգ, պայքարող, զվարթ ու աչքաբաց երիտասարդությունը, որ լցնում են մեր վարժարանները, առնում ենք օր առաջ գործի տալու համար: Իսկ այն մի քանի ճղճիմ, դժգույն ու տխուր տղաները, այն պատանի ծերունիները, որ արեւից ու պայքարից խուսափելով` դպրոցի մութ անկյուններում թուղթ են մրոտում, նրանց դպրոցե դպրոց, երկիրե երկիր, համալսարանե համալսարան ենք ուղարկում: Խեղճերը...: Նրանք լցնում են պանդուխտ ուսանողի գերեզմանները, նրանք լցնում են հարուստի նախասենյակները ու վաճառականի գրասենյակները© հիվանդանոցի խշտյակները նրանք են լցնում... Ու պատահում է մեզ հետ այն, ինչ ոչ մի քաղաքակիրթ ազգի չի պատահում: Մեր գյուղացի ու շուկայի դասակարգը ավելի մտածող է, քան այն, որ մտավորական է կոչվում© ընթերցողը ավելի ողջամիտ է, քան գրողը, առաջնորդվողը ավելի հեռատես է, քան առաջնորդողը© այլ կերպ ասած` մարմինը ավելի խելացի է, քան ուղեղը... Բնախոսական մի օրենք կա, որ մարմինը իր մեջ քիչ-քիչ չեզոքանում է, անջատում է, վտարում է այլասերված մասերը: Նույն օրենքով միայն կարելի է բացատրել, թե ինչո՞ւ մեր մտավորականության ու մեր հասարակության միջեւ գտնվող կապը քիչ-քիչ բարակում է: Ցեղը մնում է առավել, քան երբեք առողջ ու իր մեջ չեզոքացնում է, անջատում է, վտարում է օտարացած ու այլասերած տարրերը: Գլուխը մարմնին կապող նիհար պարանոցը գնալով բարակում է: Ու հեռու չէ գուցե այն օրը, երբ որ վիզը փրթելով` մեր մտավորականությունը անմարմին գլուխ պիտի լինի միայն, եւ մեր ցեղը անգլուխ մի մարմին... Չե՞ք տեսնում արդեն, թե ինչպես շատ գրագետներ լիրբ քաջություն ունեն հայտարարելու, թե իրենք ժողովրդի համար չէ, որ գրում են: Ոչ, հոտի ու հովիվների միջեւ անհասկացողությունը երբեք այսքան մեծ չէր եղել: Գառնուկի պես անզեն մի ցեղ ամեն օր, ամեն օր հոշոտվում է: Իսկ մեր գամփռները խելոքացել, փիլիսոփայացել, քաղաքակրթվել են, տիեզերական եղբայրակցության խոսքեր են ասում մեզ, ու երազում են այն հեռավոր օրը, երբ գայլ ու գառնուկ մեկտեղ պիտի արածեն... Մանուկի պես տգետ ցեղը ուսման կաթին է կարոտ, այն բարի ու անարատ ու սպիտակ կաթին, որ հիվանդներն իսկ կարող են մարսել: Իսկ մեր համալսարանականները, որ մեր մտավոր ստնտու մայրերը պիտի լինեին, դեռ կերածը չմարսած գալիս են մեր առջեւ փսխելու... Որբուկի պես անտեր մի ցեղ հուժկու ու լուսեղ, ու սրտաբուխ բարբառի ծարավ է, իսկ մեր գրագետները հանելուկային, առեղծվածային, խավարակուռ բաներ են ասում իրեն, ու մեր քերթողները` գրիչները հայ արյան մեջ թաթախելուց հետո` չինարեն տաղեր են գրում, որպեսզի մարդ չհասկանա: Հեռու մեզանից, ախտագին մտավորականներ: Դուք ցեղի ուղեղն եք, բայց երբ ուղեղը ուրիշ կերպ չի կարողանում խորհել, քան հուսահատեցնելով մեր կենսունակությունը, մենք պիտի պոկենք ու նետենք այդ ուղեղը: Մենք նոր մտքեր, նոր սրտեր, նոր հոգիներ պիտի դարբնենք: Մեզ կարմիր ու մսոտ շուրթերով, ուժեղ ու ժպտուն գրականություն է պետք: Մեզ առողջ ու երիտասարդ մտավորականներ են պետք: Ձուկն իր գլխից է հոտում, ազգն` իր մտավորականներից: Նրանք են ցեղի գլուխը: Կարող է մարմինը շատ ուժեղ ու շատ գործունյա լինի, բայց երբ ուղեղը խաթարված է` այդ մարմնի շարժումը պիտի լինի միայն հիմարական գործունեություն եւ անպտուղ հոգնություն: Ահա թե ինչո՞ւ իրական վտանգները թողնելով` հովերի դեմ ու մենք մեզ դեմ ենք պայքարում: Ահա թե ինչու փոխանակ առաջադիմելու` խենթերի պես կեցած տեղներիս վրա ենք ցատկում, երկու հազար տարի ի վեր... Այո, մեր ցեղը տարօրինակորեն կենսունակ ու աշխատող ցեղ է: Այո, մեր հնամենի նավը ջրերի վրա դեռ ծփում է, դեռ չի ընկղմվել: Բայց ինչ է պատճառը, որ երեկվա նավակները մեզ արդեն անցան, ու մենք Ուրվական նավի պես ծածանվում ենք դեռ, անխորասուզելի, բայց եւ հաստատ մի ցամաքի հասնելու անկարող... Սրա պատճառները շատ բարդ են անշուշտ: Բայց գլխավոր պատճառներից մեկն այն է, որ ղեկի գլխին նստեցնում ենք մեր այն ախտագին, այն այլասերած, այն անպետք ծնունդները: Սակայն ստո~ւյգ, ստույգ եմ ասում ձեզ, վտանգը մեծ է, շա~տ մեծ, ավելի մեծ քան կարող ենք ենթադրել: Ժամանակն է հակազդելու, հակազդե’նք: Մեզ մի նոր Ոսկեդար է պետք, մի նոր Ոսկեդա~ր: Այլասերո՞ւմ, ո’չ, վերածնո~ւնդ... ՌՈՒԲԵՆ ՍԵՎԱԿ 1911 - Լոզան

Edited by Arpa, 24 February 2013 - 11:55 AM.





0 user(s) are reading this topic

0 members, 0 guests, 0 anonymous users