Jump to content


Photo
- - - - -

ՈՒՐԱՐՏԵՐԷՆ


  • Please log in to reply
131 replies to this topic

#101 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 22 April 2008 - 04:31 PM

QUOTE (Johannes @ Apr 19 2008, 05:37 PM)


Իսկոյն միտքս եկաւ, մանաւանդ արեւմտահայ բանաստեղծներու գործածած բառ մը, իր
տարբերակներով, որ անունն է ջուրի հոսքին: Ձեռնտակի (ԺՀԼԲԲ) բառարանս բացի, եւ.

Վէտ, ի, գ. 1. Մեղմ քամուց առաջացած մանր ալիք ջրի երեսին, կոհակ:Նեվա՜ն, Նեվա՜ն, միշտ դաւադիր չի ննջում, վէտերը մութ աձանման ոլորած (ՎՏ): 2
Վէտ-վէտ, ծփուն, ծփալով: (Վճիտ Սեւանը) խաղ է անում, խայտում վէտ-վէտ (ՅԹ): Արտերի ծովն է օրօրւում վէտ-վէտ (Սար.): Բազմերանգ դրօշների վէտվէտ գոյներով ողողուած թագաւորական շքախումբը շեշտակի մօտենում էր (ՍԽ):
Վէտվէտալ, աց, չբ. 1. Թեթեւ հողմից մեղմօրէն շարժուել, ծփալ, ալիքաձեւ օրօրուել: Ալիքներն անհոգ ու ժպտուն այնպէս, վէտվէտում էին ու թռչում առաջ (ԵՉ): 2. Օրօրուելով շարժուել: Սկսեց լուռ վէտվէտալ անհանգիստ նժոյգի վրայ (ԴԴ):
Վիթել, նբ. (բրբ.) Թափել, վայթել, ոթել, հեղել: Եթէ տանը մնայի, անպատճառ կամ մի բան կկոտրէի, կա ի բան կվիթէի (Ր):
Վիթւել, վեց, (հզվդ.) կրաւ. վիթել-ի: Մահակը զարկուելով կրակի մօտ դրուած սրճամանին, ջուրը վիթուեցաւ (Ր):
Ծանօթ. Յովհ.-ի,
Վարուժանի «
Գուռը» քերթուածը:
Եւ «
Անահիտ» քերթուածը
Նկատենք դասական ուղղագրումով վէտ բառի համար է տառի գործածումը, որ ե տառէն աւելի մօտ է witen բառին:

Իսահակեանի ԼԻԼԻԹ- էն
“Լիլիթ սակավ ինչ հանգչելուց հետո՝ ուրիշ շավիղներով ուղի ընկավ դեպի իր տաղավարը։ Հանկարծ գլուխը ցից բռնած մի օձ հանդիպեց նրան։
Լիլիթ նայեց օձի աչքերին, օձը՝ Լիլիթի։ Եվ երկուսն էլ կանգնած մնացին, երկուսն էլ թովված էին մեկ մեկով։
Լիլիթին այնպես հրապուրիչ էր օձի վետվետուն, գալարուն մարմինը ողորկ, սուր և նետվող։ Նրան այնպես թվաց, թե այդ թափանցեց իր մարմնի միջով։
Երկար և երկար նայում էր Լիլիթ, սակայն օձը, վախեցած նրա հայացքի կայծակից, սուլեց և ակնթարթի մեջ անհայտացավ կարկառների մեջ“





#102 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 22 April 2008 - 11:37 PM

Յարգելի Արփա,
Մէջբերածդ Աբեղեանի ուղղագրումով է:

#103 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 23 April 2008 - 09:28 AM

QUOTE (Johannes @ Apr 23 2008, 06:37 AM)
Յարգելի Արփա,
Մէջբերածդ Աբեղեանի ուղղագրումով է:

Այո, սիրելի Օհաննէս , յանցաւոր եմ:
MEA CULPA!!!
ՄԵՂԱՅ, ՄԵՂԱՅ!!
Վստահ եմ արդեն գուշակեցիր որ այդ գործը համացանցից է եւ այդ գրողները ընդորինակողները երբեք չեն տեսել դասական ուղղագրում: Ես նկատեցի այդ խայտառականքը բայց որոշեցի չի բարեփոխել իբր գանգատ եւ բողոք:
Գանգատ եւ բողոք:
Մենք յարատեւ գանգատինք եւ բողոքենք թէ ինչպէս մի այլ զզուելի ժողովուրդ ուրանան եւ չարափոխեն իրանց եւ մեր անցեալն ու պատումը: Արդեոք մեր ըրածը , մեր անցեալի ուրացումը եւ չարափոխումը պակաս մեղք է? Չի մոռանալ որ Նայիրի Զարեան ի Գեղօն ի Պատիւ Հայ Լեզու ին քերթուածում “Բայց Լենինեան ծովին հասավ Մեսրոպատառ Հայոց Լեզուն” փոխուել է կարդալ “Մեր արդի ծովին հասավ”: Լենինեան Ծով? Լենինը երբ հայագէտ դարձաւ?
Այսքան սերունդներէ վերջ Արեւմտեան Հայաստանում ոչ ոք է մնացել որ յիշէ ճշմարիտ պատում ը եւ եղելոյթը, նմանապէս Արդի Հայաստանում ոմանց համար դասական ուղղագրումը նման է դաւաճանանքի: Պիտի յիշել որ Աւետիքը այդ գրած էր 1921 -ին եւ վստահաբար դասական ուղղագրումով: Միթէ սա մարդասպանում չէ? Ես այդ լման գործը պահել եմ իմ մեքենայի մէջ բայց երկմտիմ յղել : Աշոտը հոյակապ գործ է անում , եւ ես վարանիմ այդ շարանը վարակել սոյն գգլուք ործոցով քանի մի ժամանակ մենք խոսեցինք այդ անուան մասին:
Դա մի այլ նիւթ է որ ինչպէս այդ գարշելի արարածը վարակելէ մեզ երբ Հայաստանի աղջիկներուն յիսուն տոկոսը այդ անունը կրեն:
http://hyeforum.com/...15676&hl=lilith
Մինչ այդ, Աճառեանը ասէ Այո, ՎԷՏ նշանակի “ալիքներու ծուփ”: Մենագիրը շատ հակիրճ է, թէ բառը հադիպինք զանազան այլ ՀԵ լեզուներում , նոյնիսկ եթէ երբեմն անճանաչելի ձեւով: Ոմանք նոյնիսկ փորձել են զայն կապել ՎՏԱԿ բառի հետ, որ նա հերքում է (մի այլ եւ անջատ մենագիր ունի նրայ մասին) : Մի հետաքրքիր բան իմ ուշքը գրաւեց, թէ այդ բառին արմատը գտնել նաեւ Եւրոպական լեզուներու մէջ իբ URDA եւլն , բայցես ճանաչեցի Լատիներէն UNDA -ն** Այո անգլ. Բառարանը ասէ UNDULATE գալարուիլ, ալեկոծիլ) բառին արմատը UNDA/WAVE է: Բացենք Ֆրաներերէն բառարանը եւ տեսնենք թէ WAVE=Vague… ONDE:
Enjoy- undulation ; http://www.youtube.com/watch?
**Նկատ, Հայերէնով բառը ստացել է Վ նախամասնիկը ինչպէս նաեւ ՎՏԱԿ բառը որ գտնենք կարգ մը արեւելեան լեզուներում ուր TAK նշանակի ՎԱԶԵԼ/ ՀՈՍԻԼ:

ԶԱՐՄԱՆՔ ԵՒ ՀՐԱՇՔ ՈՐ ԻՄ ԱՃԱՌԵԱՆ ը ՏՊՈՒԱԾ, ԵՐԵՒԱՆ 1971 , ՏԱԿԱՒԻՆ ՊԱՀԷ ԻՐ ԴԱՍԱԿԱՆ ՈՒՂՂԱԳՐՈՒՄԸ:
Ինձ յիշեցնէ այդ օրը երբ մեր սիրելի ՍԱՍ ը “ԼՕՇ”ըԼԱՒՇ/ ԼԱՒԱՇ” փնտրում էր “ԼՈՇ” ի տակ:


#104 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 23 April 2008 - 10:35 AM

Ինչպէս խեթերէնում, այնպէս է խոռերէնում witen||widar «ջուր» բառից բառային տարբերակներ կան, ջուր իմաստի համար: Մի տեղ, ճիշտ չեմ յիշում որտեղ, արձանագրել եմ Ղափանցեանի կարծիքը թէ. Հայոց Վարդավառ անուան առաջին բաղադրիչը՝ վարդ, իրականում ջուր է նշանակել, եւ նա տալիս է օրինակներ հայոց լեզուից. Լաստիվերդ, Օլավերդ, Եղվարդ, Թաղավարդ եւ այլն: Նկատենք եւս այս բառերը. վայթել, ոթել:
QUOTE
«Խեթական watar-ը հայերէնով պիտի տար vard ձեւը, իսկ wetar-ից կ'սպասէինք verd-ը ձեւը: Յետագայում այդ verd-ը կ'դառնար urd (հայերէն ուրդ կը նշանակէ, պարտէզները ջրելու համար փոքրիկ առու): Խեթերէն watar, հայոց վարդ (ջուր) ես տեսնում եմ «վարդ-աւ-առ» բառի մէջ, որ տառացի նշանակում է «ջրալուայ», այսինքն ջրով լուանալը, ցնցղելը: Այդ վարդ (ջուր) իմաստն են կրում մեր մի քանի տեղանունները.-Եղիվարդ (վերին ջուր), Եղիպատրուշ (վերին քաղաքիկ), Եղիվանք (վերին վանք), Թաղավարդ (ներքին ջուր): Բայց կայ եւ վերդ (ջուր<wetar-ից) բառը.-Շաշվերդ (մեծ ջուր, Օշականի եւ Ոսկեվազի միջեւ գետակ), Օլավերդ (=՞), Լաստիվերդ (=՞):»


Վէտ եւ վիթ բառերի իմաստը կարծում եմ առաջացել է ջուր (water) անունից, բայց ժամանակի ընթացքին ստացել է գործողութեան (հոսք, կաթում) իմաստ, եւ կորցրել իր նախնական իմաստը:
QUOTE
Ոմանք նոյնիսկ փորձել են զայն կապել ՎՏԱԿ բառի հետ

Գուցէ
QUOTE
URDA

Այս բառը աւելի շատ նմանի մեր յորդ, յորձ(անք) բառերին, ինչպէս նաեւ հայերէն ուրդ կը նշանակէ, պարտէզները ջրելու համար փոքրիկ առու:

ԺՀԼԲ բառարան.
Ուրդ, ի, գ. (բրբ.) 1. Արտի կամ պարտէզի մօտով հոսող առուակ: 2. Առուակի բերանը՝ պարտէզ մտնելիս: Ջրկալը կը բանայ ջրատար ուրդ մը՝ցուցանելով ուղիղ ճամբան խոլոր-մոլոր ջուրին (գրքերից):
Սիրտ ունենամ եւ ամբողջ շարան մը ստեղծեմ ջուրի, եւ ջուրին աղերսուած նիւթերուն:
QUOTE
ԶԱՐՄԱՆՔ ԵՒ ՀՐԱՇՔ ՈՐ ԻՄ ԱՃԱՌԵԱՆ ը ՏՊՈՒԱԾ, ԵՐԵՒԱՆ 1971 , ՏԱԿԱՒԻՆ ՊԱՀԷ ԻՐ ԴԱՍԱԿԱՆ ՈՒՂՂԱԳՐՈՒՄԸ:

Աբեղեանի գրելաձեւով հայոց լեզուի ստուգաբանում կատարելն անհնար է: Ան աւելի կը խճճէ բան մը հասկնալ ուզողի միտքը: Հիմա՝ Աճառեաններ, Ջահուկեաններ չեն ծնւում, պատճառը պէտք է փնտռել այնտեղ, ուր տեղի ունեցաւ հայոց լեզուի պարզեցումը. գրութեան պարզեցմամբ: Դարուս լեզուաբան-քերականագէտներն անխուսափելիօրէն կը դիմեն եւ կը ստուգաբանեն հին ուղղագրումով:

Edited by Johannes, 23 April 2008 - 11:07 AM.


#105 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 29 April 2008 - 09:22 AM

15. puh- «փոխել» թէ հասարակ բառ, ինչպէս pu-ú-hu, puhi-zzaru, puhukara- (նման Տուշրատտայի նամակի tadukara-, riddukar-, agukar- բայաձեւերին –kara մասնիկով), եւ թէ յատուկ անունների մէջ, ինչպէս Puhi, Puhišenni (փոխեղբայր=եղբօր փոխարէն) Puhimenni («հարսի փոխարէն») եւ այլն, որոնք յայտնի դարձան մեզ Նուզիի պեղումներից: Այժմ էլ արեւելքում սովորութիւն կայ մեռածից յետոյ նորածին երեխային տալ բադալ (=փոխարէն) անունը, որը, ինչպէս տեսնում ենք, գոյութիւն ունէր մեր դարից առնուազն հազար հինգ հարիւր տարի առաջ: Հայոց փոխ արմատը իր բազմաթիւ ածանցումներով (փոխանակ, փոխարէն, փոփոխել եւ այլն) անշուշտ գալիս է մեզ այդ խուռիտական լեզուաշխարհից, բայց այդ արմատը կայ նաեւ ակկադերէնում. յետեւապէս թէ՛ հայերէնը եւ թէ՛ խուռիտերէնը պիտի համարուեն փոխառութիւն այդ սեմիտներից: Բայց արդեօք ակկ. pűha «փոխել» բուն սեմական է, այդ մեզ յայտնի չէ եւ կարող է ինքը ասիանիկ լեզուներից փոխառեալ լինել, ինչպէս այդ ապացուցուած է շատ դէպքերում: Հ. Աճառեանը իր Արմ. բառ.-ում (VII, 189) հայոց բառը դնում է ասսուրերէնից փոխառութիւն, բայց ինպէս տեսնում ենք, այդ փոխառութիւնը, եթէ իրօք եղել է, կատարուել է խուռիտ-արիմների միջոցով:

Ծանօթ. Յովհաննէսի.- Արաբերէնը, որպէս սեմական լեզու եւ հնամենի սեմական լեզուներից բառեր փոխառած հարուստ լեզու, չի ներառնում ոեւէ բառ, որ մեզ յիշեցնի հայոց փոխ բառը: Եթէ սեմական ծագմամբ բառ լինէր, ապա տառադարձական օրէնքով արդի գրական արաբերէնի մէջ պիտի ունենար ֆուհ (fooh) հնչումը: Ինչպէս երեւում է, ակկադերէնն ու ասսուրերէնը, միջագէտքի հնամենի ազգերից, իմա՝ սումերներից ու խոռերից շատ է ազդուել:

16. kir-ai ('ker-ai) «երկար» ըստ Ուգարիտի բառարանի (IV, 28): Այստեղ վերջին ai-, այլուր –ae համարւում է ածական մակբայ ստեղծող ածանց, ինչպէս nir-ae «թերեւս», pahir-ie «լաւ». tubu-e «ուժեղ» այլեւայլ ձեւափոխումներով (E. Speiser, intr. To Hurr., 118-119): Բայց այդ kir- (ker-) արմատը ընդունում է եւ այլ ածանցներ, ինչպէս kiraše (keraše) «երկարութիւն», kirar- (որից kirara, kirariaš, kirarinna, kirarinnilam, տե'ս, NPN, 225). նման haš- «լսել» արմատից՝ hašarinni, tat- «սիրել» արմատից՝ tatar-ae, paš- «ուղարկել» արմատից՝ paššariwaen «թող չուղարկէ», urbarinni «մորթող» (մսագործ), որի հետ համեմատել urbumma epēšu «մորթել» (ինչպէս «քերթել», «մորթի հանել», ուր epēšu ակկադ.- «անել»): Կայ եւ յատուկ այրանուններ (Նուզիից) այդ kirar կամ kerar ածանցաւորից, ինչպէս Kerar-Tešup, Kerar-Tilla: Իմ կարծիքով հայոց երկ-ար եւ երկ-այն ածականները կազմուած երկ- (erk-) արմատից, անդրադարձնում են այդ խոռեան kir- «երկար» արմատը, որը դարձել է e-kr>erk, թերեւս այն պատճառով, որ խուռիտերէնում հնչուել է kr-ar, kraše եւ այլն, գոնէ հետագայում, իսկ հայերը խուսափելով երկու բաղաձայններով բառ սկսկելուց kr>rk (kr-ar>rkar) սկզբում աւելացրել են ե (e) ձայնաւորը, ինչպէս երկու (||կր-կին), երեք բառերի սկզբում: Կայ եւ մեգրելերէն rikali «երկար», որի նմանութիւնը հայոց erkar-ի հետ թերեւս սոսկ արտաքին է, քանի որ հայերէնը ունի եւ erk-ajn, այսինքն՝ արմատն է erk-: Ակկադական 'rk «երկարացնել», 'ark-u «երկար» նմանապէս չի կարող համեմատուել հայոց այդ erk- արմատի հետ, քանի որ ակկադական այդ արմատի մէջ ասպիրատ kh (=միրուք), որ հայերը իրենց ակկ. փոխառութիւններում միշտ պահում են:
Սա մէջբերումը կատարեմ, այս շարանի մէկ այլ յղումէն, որ կառնչուի urb բառին:

QUOTE
18.-urb- «զոհել»: Ունենք urbulini «ձեւը», օրինակ Աշրուտդարգայի (Վանից արեւելք) արձանագրութեան մէջ (տողեր 4-5)- «մի գառ Խալդ դիցին զոհուեց (nipsi-dulini), մի եզ Խալդ դիցին զոհուեց (urbulini)», կայ եւ urbuași «զոհարան»,-urbika «զոհող», «մորթող» (ուղղ. հոլ. ur-bi-ka-a-șe, urbikani-kai-«զոհողի առաջ»), մարդ որոշիչով, տե'ս Արմաւիրի 13 տողանոց արձանագրութեան ձախ քարի ութերորդ տողը եւ աջ մասի իններորդ տողը (միջին քարը կորել է) խոռերէնում ունենք urbum-ma epēšu «քերթել» (epēš-u «անել» ակկադերէն է), urbarinni «քերթող, մորթող», -ar սովորական մասնիկով (E. Speiser, Intr. to hurrian, 115, 135): Ուրեմն պիտի սահմանել ուրարտա-խոռեան urb- «զոհել, մորթել» բայը, որը թերեւս orb- է հնչուել: Նկատ ի ունենալով, որ «զոհել, մորթել» բայը ունենում է եւ «հեղել, возлиять» իմաստը. ինչպէս spant- խեթերէն բայի առումներն են (հմմտ. Եւ հայոց spand), ես ենթադրում եմ, որ մեր գաւառական որոփել կամ որփել (Արարատեան, Արցախ) «հեղուկը՝ գինի, ջուր եւ այլն բաժակով կամ գդալով վերցնել եւ նորից թափել ամանը»* ազգակից պիտի լինի այդ ուրարտա-խոռ. orb- «զոհել-զեղել, թափել» արմատին:




Edited by Johannes, 29 April 2008 - 11:52 AM.


#106 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 29 April 2008 - 11:54 AM

17. gil- (gel-) կամ kil- (kel-) թարգմանում են «բարեկեցիկ», «բարեկեցութիւն», բայց ըստ իս պիտի նշանակէ «գեղեցիկ, գեղեցկութիւն»: Այդ բառը յաճախ է պատահում Բողազքոյի խոռեան արձանագրութիւնում (KUB, XII, 12; XXV 47) ke-e-lu, ke-lu-bi-en-ni, ke-lu-uš, ge-lum, ge-lu-uš, իսկ մի անգամ էլ Տուշրատտայի նամակում (I, 89) gi-lu-u-šu-a, որը հաւանօրէն արտասանուել է gilošwa: Բայց աւելի շատ է պատահում յատուկ անունների մէջ, որոնք մեզ յայտնի են Բողազքոյից, Նուզիից, Նիպպուրից եւ այլն եւ պարունակում են այդ արմատը, ինչպէս ունենք Բողազքոյից –Kili, Kilari, Šen-gila, Kilia, Kil-Tešup, Keluš-Hepa (կնոջ անուն) եւ այլն: Իսկ Նուզիի փաստաթղթերում մեծ մասամբ գրւում է սկզբնական ’’g‘‘-ով, ինչպէս- Gel-Tešup (որից փաղաքշական՝ Gelteia, Gelte (Gelia, Kilia, Gel-Tilia, Gelip-erwi, Gilim-matka կնոջ անուն), Gelip-šarri կամ Kilip-šarri, Gelip-Ugur եւ այլն (NPN, 224): Այդ gel-||gil- բառը հասկանալու համար ապաւինում են յայտնի gelti կամ kelti բառին, որը յայտնի է շատ տեղից եւ ի միջի այլոց նաեւ Տուշրատտայի նամակից, որպէս խոռեան հաւասարարժէքը ակկադական šulmu, šulmānu, šullumu եւ թարգմանում են այդ gelti-ն «բարեկեցութիւն» արմատը տեսնելով gel- (kel-): Ըստ իս այդ բառերը (gelti եւ gel-) կարող են կապ չունենալ, եւ նկատի ունենալով հայոց գեղ, գեղանի, գեղեցիկ բառերի geł արմատը, որը կարող էր առաջանալ եւ gil- նախնականից, ես առաջարկում եմ խոռ. Բառե եւս այդպէս թարգմանել, օրինակ, Gilu-Hepa կնոջ անուն հասկանալ «գեղը Խեպայի» (=Գեղեցիկ Հեպա, այսինքն՝ Հեպիտ), ինչպէս ունենք Tadu (Tatu)- Hepa «սէրը Հեպայի», Gel-Tešup «գեղը Տեշուպի», Gelip-šarri «գեղեցիկ իմ (?) ծառան», Šen-gilla «եղբօր գեղեցկութիւնը», Keluš-Hepa (կնոջ անուն), ուր keluše||qeluše գոյական է («գեղեցկութիւն»), -še գոյականացնող մասնիկով: Մենք գիտենք, որ ամենասիրելի դիցուհին Հեպիտն էր, որը ասսուրա-բաբելական Իշտարի նման յորջորջւում էր «Հեպիտ սքանչելի» (Hepit mušni) եւ տարօրինակ չէր, որ փառաբանուէր նաեւ նրա գեղեցկութիւնը, ինչպէս կան ակկադերէնով կազմուած անուններ Inbi-Šamaš «Շամաշի միրգը». Gimill-Tešup «նուէրը Տեշուպի (=խոռ. Ar-Tešup), Zikn-Adad «մորուքը Ադադի», Šer-Ištar «ոտը Իշտարի», Izza-tabu «Իզզան լաւ», Tab-Ištar (կնոջ անուն) «լաւ է Իշտարը) եւ այլն:



Ծանօթ. Յովհաննէսի.-

  • Inbi-Šamaš «Շամաշի միրգը». արաբերէն շամս կը նշանակէ արեւ, ինբ կամ ընաբ կընշանակէ խաղող:
  • Վերը Ղափանցեան կըսէ թէ խոռերէնի այն բառերը որ uše (ուշէ) ածանցով կը վերջանան գոյական են, մենք գիտենք որ հայերէնի կարգ մը բարբառներուն մէջ (օրինակ Համշէնի) այդպէս է: Օրինակ՝ Խմուշ-ուտուշ (=կեր ու խում), գիրուշ (գրութիւն, գիրք):


#107 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 30 April 2008 - 10:13 AM

QUOTE (Johannes @ Apr 29 2008, 03:22 PM)
15. puh- «փոխել» թէ հասարակ բառ, ինչպէս
----
[size=3][color="#000080"]16. kir-ai ('ker-ai) «երկար» ըստ Ուգարիտի բառարանի (IV, 28): Այստեղ վերջին ai-, այլուր –ae համարւում է ածական մակբայ ստեղծող ածանց, ինչպէս nir-ae «թերեւս», pahir-ie «լաւ». tubu-e «ուժեղ»
[size=3]

Տես թէ ինչ արիր:
Իբր թէ երկար բառըչգոյ է եւ “երկայն” ի աղաւաղեալ ձեւն է:
Բայց փնտռելով հանդիպեցի ԵՐԿԱՆ բառի որ ես մոռացել էի, բայց հիմա որ խօսենք յիշեմ ԵՐԿԱՆԱՔԱՐ բառը որ նշանակի ձեռնաղաց: Տես ներքեւի պատկերը:
Ուրեմն այդ բոլոր Հայերէն ազգանունները նման Երկանեան նշանակեն ջաղացպան? Ես գիտեմ գոնէ մի ընտանիք որ իրանց տէյիրմենճեան ազգանունը փոխել էին Ջաղացպանեան Չաղացպանեան ի: Փնտռիր եւ տես քանի Հայ ընտանիքներ կրեն Երկանեան Էրկանեան Yerkanian/Yerganian ազգանունը:
goof.gif Երկայն-ա- խմոր-ա -կլոր-ա -ծակ? goof.gif
Հայերէնում ՋԱՂԱՑ բառ չգոյէ, դա ՋՐԱՂԱՑի տարբերակ է:
Տես թէ Վարուժանը ԱՂՕՐԻՔ է գրել եւ մեր ափեղցփեղ հանճարները փոխել են ... ՇԱՏ ԱՂՎՈՌԻԿ tongue.gif biggrin.gif
Ով յիշէ սա երգը?
Ջաղացս պատի, պատիկ
Անուշ քունըս կը տանի,
Ամեն քեզի տեսնելուս,
Համ համբարձում, համ զատիկ

Ջաղացըս պատիկ-պատիկ,
Աչքերը նռան հատիկ,
Ամեն քեզի տեսնելիս
Հա'մ համբարձում, հա'մ զատիկ:

Ջաղացըս մանի-մանի,
Անուշ քունըս կըտանի,
Իմ յարը հանդում, չոլում,
Իմ քունը ո՞նց կտանի:

Ջաղացըս ման եմ տվել,
Սիրել եմ, ջան եմ տվել,
Յոթը տարի սիրություն,
Մեկ օր պայման եմ տվել:

QUOTE
ԱՂՈՐԻՔ

Դանիէլ Վարուժան
Հացին Երգը

Աղօրիք
Է՜յ աղօրիք, դարձի՛ր, դարձի՛ր,
Նստած կանանչ խորը ձորին.
Աղաղակէ՛ երգըդ խորին
Դէպի լուսնակն արծաթածիր։

Դուն դողդոջուն տընակ մըն ես
Ալիւրոտած պատերով ՝ ուր
Կարծես կու լան հիազարհուր,
Ջըրանոյշներ հագած բեհեզ։

Միշտ կը հսկէ մէջըդ արթուն
Աղօրեպանը ճեփճերմակ.
Եւ ըստ պէտքի ՝ մեղմ կամ արագ,
կը լարէ սի՛րտըդ բաբախուն։

Է՜յ աղօրիք, բանտուած մրրիկ
Ծառերուն մէջ . աղա՛, աղա՛,
Փըրփուր խըմէ՛ , ալիւր տեղա՛.
Քարէ կուրծքէդ տեղա՛ բարիք։

Կեցո՛ւր գետակն ընթացքին մէջ
Իր ծըփանուտ բաշէն բռնած։
Ջրվէժն ահեղ երգի փոխած
Պոռթկայ վիհէն վար գահավէժ։

Սայլե՜ր, սայլե՜ր անծայրածիր
Ջաղացքներուն ճերմակ ճամբէն
Աղօնն իրենց քեզ կը բերեն…
Է՜յ աղօրիք, դարձի՛ր, դարձի՛ր։

Ցորեններ թող ալիւր ըլլան
Պորտին մէջ ժիր երկաններուն ՝
Որոնք բռնուած տենդով մ ՚անհուն
Կը մըռըլտան ու հիռ կու գան։

Ցորեններ թող ըլլան փոշի
Զիրար գրկող քարերուն տակ.
Զիրար կրծող ժայռերուն տակ
Ցորեններ թող ըլլան նաշիհ։

Մինչեւ լեցուին շարան շարան
Պարկերն, ու վե՛ր կանգնին նորէն.
Եւ սայլերն ալ ճռուողելէն
Ոսկին թողած ՝ լոյսով դառնան։

http://www.fotosearc...SIX010/mis-112/

Edited by Arpa, 30 April 2008 - 12:05 PM.


#108 SAS

SAS

    -= Nobility =-

  • Members
  • PipPipPip
  • 656 posts
  • Gender:Male
  • Location:Moscow

Posted 30 April 2008 - 10:28 AM

Մի՞թը երկանք(ձեռնաղաց) և երկար\երկայն նույն արմատից են: Ըստ իմաստի, երկանքը պետք է ծագած լինի «երկու» բառից:

Լայն-լայնակի - լայնք(width), երկայն - երկայնակի- երկայնք(length):

Քառսուն կարճ կընիկ, որ երկանք աղան,
Քառսուն էլ երկար, որ ուղտեր բառնան...

Գրեցի հետո փնտրեցի: smile.gif Ահա թե ինչ են գրում.

*gwéri- millstone Arm. երկան (erkan/yerkan/yergan), Skr. ग्रावन् (grāvan), Welsh breuan, Eng. cweorn/quern, Gm. quirn/Querne, ON kvern, Goth. qairnus, Ir. braó/, Lith. girna, Ltv. dzirnus, Old Prussian girnoywis, Russ. жёрнов (žjornov), Polish żarno
http://66.102.9.104/...j...;cd=4&gl=ru

Edited by SAS, 30 April 2008 - 10:33 AM.


#109 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 30 April 2008 - 10:35 AM

QUOTE (SAS @ Apr 30 2008, 04:28 PM)
Մի՞թը երկանք(ձեռնաղաց) և երկար\երկայն նույն արմատից են: Ըստ իմաստի, երկանքը պետք է ծագած լինի «երկու» բառից:

Լայն-լայնակի - լայնք(width), երկայն - երկայնակի- երկայնք(length):

Քառսուն կարճ կընիկ, որ երկանք աղան,
Քառսուն էլ երկար, որ ուղտեր բառնան...

Այօ ՍԱՍ, ես վրիպեցի յիշել թէ այդ բառը աւելի ընդհանրացած է իբր յոգնակի ԵՐԿԱՆՔ քան թէ եզակին : Հասկանալի է քանի այդ գործիքը բաղկանայ երկու քարերէ:
Ցաւոք չեմ կարող գտնել Լաւաշ թխող , աղացող Հայ կնոչ պատկերը : Գուցէ մի ովմ կարողանայ:

Edited by Arpa, 30 April 2008 - 10:39 AM.


#110 SAS

SAS

    -= Nobility =-

  • Members
  • PipPipPip
  • 656 posts
  • Gender:Male
  • Location:Moscow

Posted 30 April 2008 - 10:58 AM

Է՜, Արփա ջան, մի՞թե որևէ լուսանկար կարող է փոխարինել Վարուժանի նկարեն պատկերներին: Ասում են աքսորի ճանապարհին շարունակում էր «Հացին երգը» շարքը, իսկ սպանելուց հետո մի թուրք նպարավաճառ ձեռագրի թերթերն օգտագործել է որպես անուշեղենի ծրարներ: Եթե թուրքն իմանար, թե ի՞նչ հարստություն է քամուն տալիս, ա՜խ, եթե իմանար, եթե իմանար...

#111 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 30 April 2008 - 11:08 AM

QUOTE (SAS @ Apr 30 2008, 05:58 PM)
Է՜, Արփա ջան, մի՞թե որևէ լուսանկար կարող է փոխարինել Վարուժանի նկարեն պատկերներին: Ասում են աքսորի ճանապարհին շարունակում էր «Հացին երգը» շարքը, իսկ սպանելուց հետո մի թուրք նպարավաճառ ձեռագրի թերթերն օգտագործել է որպես անուշեղենի ծրարներ: Եթե թուրքն իմանար, թե ի՞նչ հարստություն է քամուն տալիս, ա՜խ, եթե իմանար, եթե իմանար...

Այո ես տեսել եմ այդ դրուագը:
Չի մոռանալ որ Վարուժանը, նման իր հոգընկերի մի լոկ 39 տարեկան մատղաշ երիտասարդ տղայ էր: Արդեոք կարող ենք երեվակայել թէ նա ինչ պիտի լինեէր ապրելով 90-100 տարիքի?
Սա իմ ամենամեծ ցաւն է: Կոմիտասը իր երեսունական տարիքում էր, նոյնիսկ ծերուկ Զօհրապը 50 անական էր:
Ինչպէս թողեցինք որ մեր մատղաշ երիտասարդ աստուածները այդպէս ոչնչանային?

Թող որ մէջբերեմ սա հատուածը Սիամնթօ ի ԴԱՒԱՃԱՆՆԵՐ երկից: Իբր նախաբան "Մեռելներ կան, որ պէտքէ անգամ մը եւս մերցնել"
Ես չգիտեմ ով են սրանք եւ ինչ են արել
“թիւթիւնճիեֆ, Սենեքերիմ, Ոստիկան Տիգրան եւ Արդաշէս, Սեւ Սուքիաս եւ Կոմիտաս** քահանաներ, Վարդապետ Մամբրէ, Ասորի Կարապէտ…”
** Չեմ կարծում որ նա խոսի մեր Կոմիտասի մասին: Հակառակ որ Կոմիտաս Վարդապետը յաճախեր այսպէս կոչեալ ՕՃԱԽ ակումբը որտեղ նա մտերիմ էր թուրք այզգայնամոլ Հալիտէ Էտիբ ի

Edited by Arpa, 30 April 2008 - 07:46 PM.


#112 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 06 June 2008 - 08:12 AM

«Խուռիտերէնի (Խոռերէնի) շերտը հայերէնում» (շարունակում)

18. Šauška կամ Šawuška խոռերի յայտնի դիցուհին է, հաւասար Իշտարին, որի գաղափարագրով երբեմն գրուող. d4. DAR-ru-uš-ga:
Տուշրատտայի նամակում (I, 76) գրուած է dša-uš-gaš կամ URU Ni-nu-a-a-we dŠa-uš-ka-a-we (III, 98), որ նշանակում է Նինեվիայի Շաուշկայ դիցուհին:
Ուգարիտի փաստաթղթերում եւս յիշւում է նման դիցուհի Հեպիտը ուղեւորման հոլովաձեւով՝ Hrt-d:
Եթէ Հեպիտը իշխողն էր Փոքր Ասիայում (գլխաւորապէս խեթերի մօտ), ապա Շաուշկը՝ խոռերի մօտ, թէպետ Հեպիտ երբեմն յիշւում է ոչ միայն Միջագետքի հիւսիսային մասում, այլեւ շատ հարաւ: Հեպիտը մնացել է հայերի Հեպիտ>հտպիտ ձեւով, ինչպէս եւ հպտիմ-խպտիմ բայերի մէջ, մտնելով մեզ մօտ հաւանօրէն արեւմուտքից, Եփրատից:
Թերեւս Հայասայի գլխաւոր դիցի կինը եղել է հենց այդ Հեպիտը, որ դժբախտաբար գաղափարագրով է գրուած (Իշտարի գաղափարագիրը):
Բայց ինձ թւում է, որ հարաւային ուղղութեամբ եւս մեզ մօտ պէտք է մնացած լինի նոյնագիր եւ նոյնաբովանդակ Šauška դիցուհին, որ արմենների ազդեցութիւնը պիտի համարել:
Այդ ես ուզում եմ տեսնել մեր շոշոկել բայի մէջ, որ նշանակում է «գեղեցիկ երեւալու համար ձեւեր անել, ալեւշկիլ, նազկոտիլ» (Յովհաննու Ոսկեբերանի Մեկնութիւն թղթոցն Պօղոսի, Վենետիկ, 1862, հատ. I, առ Տիմոթէոս առաջին, էջ 68):
Բայց կայ նաեւ շոշականս առնել, որ ձեռագիրն է տալիս (տե'ս Փիլոն Եբրայեցու ճառերից, հատ. III, Վենետիկ, 1892, «Կեանք իմաստնոց», էջ 81) եւ ի զուր է Հ. Աճառեանը փոխում շոշականս ձեւի (Արմ. բառ., V, 401), մանաւանդ ունենք Երեմիա Մեղրեցու մօտ վրիպակով գրուած շողակեալ «հռչակեալ» եւ շուշակեալ «հռչակեալ» փոխանակ՝ շոշակեալ կամ շուշակեալ:
Այս ցոյց է տալիս, որ Ոսկեբերանի մօտ եւս եղել է գրուած շոշակել կամ շուշակել: Ես չեմ կասկածում, որ այստեղ մենք ունենք Šauška դիցուհու անունը, պահուած որպէս նրա յատկութիւնը՝ նազկռտանքը:
Փիլոնի շոշականս առնել ոճի դիմաց յոյն իսկականը տալիս է ένκαλλωπίζομαί, որը Վայսմանի բառարանը թարգմանում է ''рисоваться, чваниться'', այսինքն՝ հայերէն վերոյիշեալ ճիշտ թարգմանութիւնը: Մենք յիշենք, որ հենց այդպէս էլ հպտիմ (խպտիմ) բայը նշանակել է Հեպիտ դիցուհու յատկութիւնը դարձած հասարակ անուն:
Նոյն դիցուհիները տարբեր տեղերում պաշտած եւ տարբեր ցեղերի միջոցով մտած Հայաստան, տուել են այդ ժողովուրդների նման ըմբռնումները, որ այդ Šauška եւ Hepit դիցուհիները որպէս գեղեցկութեան եւ սիրոյ աստուածուհիներ, ունեցել են «նազկռտանք, կոտրտուելը, միմոսութիւնը, գայթակղութիւնը, այլեւայլ դէմքով ու շորերով երեւան գալը»:
Հնչիւնաբանօրէն հայերէնում Šaušk- պիտի վերածուեր շօշկ->շոշկ-, շուշկ-, որ դարձել է շոշակ-, շուշակ-, ենթարկուելով –ակ մասնիկով վերջացող բառերի ազդեցութեան:
Իսկ որ դիցերի անունները կարող են անցնել իրենց աչքի ընկնող յատկանիշի վրայ, դրա համար ունենք, օրինակ, Attis-Attin փռիւգիական աստծոյ ամորձատման հետեւանքով հայոց աթինեալ «առնականութիւնը կորցրած», իրանական Mithra աստծոյ անունից՝ hammitria «կատաղի», որը դարձել է մեզ մօտ ամեհի որպէս փոխառեալ բառ, Tarku փոքրասիական հին անունը լիկիացիների մօտ դարձել է ընդհանրապէս «աստուած» (նման մեր «աստուած» բառին փռիւգիական Sabazios յատուլ աստուածանունից), բայց խեթերի մօտ տուել է նաեւ tarkua- «բարկանալ, կատաղել, պարել» ('rage, be furious, be mad; dance', տե'ս E. Sturtevant, Suppl. To Hitt. Glos., Philadelphia, 1939, էջ 42):
Ինձ թւում է, որ Արմինայի մէջ մտնող Անգեղ տան Տորք աստուածը, որ հարաւ արեւմուտքից (Կիլիկիայից եւ այլն) է մտել հայերի մօտ, սկզբում Մ. Խորենացու հին ձեռագրերում պիտի լիներ Տարք, ուր աղաւաղուել է Տուրք ձեւի, պահուած մի քանի ձեռագրերում, իսկ յետոյ փոխած Տորք նոր ձեւի, թէպետ Troko ձեւն եւս կար փոքրասիական որոշ լեզուներում: (Համեմատել Τроχυαριε տեղը Կիլիկիայիում):


Ցեղանունների նման զուգորդութիւնների մասին (ըստ առընթերութեան) տե'ս վերը խոռ «ժլատ» բառի մասին ասածը: Ես թողնում եմ նման իմաստաբանական փոխանցում մարդկանց յատուկ անուններից ծագած հասարակ անունները, ինչպէս կայսր, король, մոմպասիէ, խուլիգան (Hooligan) եւ նմանները:

Edited by Johannes, 06 June 2008 - 08:15 AM.


#113 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 06 June 2008 - 09:25 AM

QUOTE (Johannes @ Jun 6 2008, 03:12 PM)
«Խուռիտերէնի (Խոռերէնի) շերտը հայերէնում» (շարունակում)

[color="#000080"][size=3]18. Šauška կամ Šawuška խոռերի յայտնի դիցուհին է, հաւասար Իշտարին, որի գաղափարագրով երբեմն գրուող. d4. DAR-ru-uš-ga:

Տես թէ ինչպէս այդ ՍՐԻԿԱ ** գրագողները ԻՇՏԱՐԸ արել են եւ տեղափոխել ESTHER/Եսթեր ով:
Խնդրեմ կարդալ այդ երգիծական Սբ.? գրային ԵՍԹԵՐ գիրքը եւ մեզ ասայ թէ ինչպէս նէ չի մամեմատւում պոռնիկ բառի հետ: Եւ, հիմա մեզ ասեն որ esther/hadasa հաւասարի myrtle ծաղկի հետ:
** Տես ՍՐԻԿԱ եւ Արաբերէն Սարրաք-ա /գող բառերի առնչումը :

Edited by Arpa, 06 June 2008 - 09:27 AM.


#114 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 06 June 2008 - 10:00 AM

Ճիշտ ես Արփա,

Ասորերէնից փոխառեալ սրիկայ «աւազակ, գող, ստահակ», եւ արաբերէն սարիկա(թ) «կողոպուտ» եւ սառակ «գող» նոյն բառերն են:

Քանի որ յիշատակեցիր Իշտար դիցուհին, նախապէս գրած էի՝ կարծեմ Miythology բաժինում, թէ այս բառը սեմական չի կարող լինել, քանզի շատ հնդեւրոպական է: Շատ հնդեւրոպական ասելով. Նկատի ունեմ բոլոր հնդեւրոպական լեզուների մէջ աստեղ-ը, աստղը կոչւում է Իշտար անուան համահուն անունով: Ինչպէս գիտենք, Իշտար դիցուհու խորհրդանիշը. ճառագայթող աստղ է, իսկ արաբերէնում աստղը կոչւում է najm:

Stern, star, stella, astel (աստղ) եւ նման անուններ կան համարեայ բոլոր արիական լեզուներում, եւ այնպէս որ Կապանցեան Գրիգորն է ասում, թէ՝ հայասական Հեպիտը Իշտար աստուածուհու հաւասարն է եղել ու նոյն յատկանիշներն են ունեցել, ուստի ենթադրեմ հայոց Աստղիկ դիցուհին էլ պիտի լինի Իշտարի եւ Հեպիտի համահաւասար դիցուհի: Աստղիկի վարքն ու բարքը շատ է յիշեցնում Հեպիտը:



#115 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 06 June 2008 - 11:11 AM

QUOTE (Arpa @ Jun 6 2008, 03:25 PM)
Տես թէ ինչպէս այդ ՍՐԻԿԱ ** գրագողները ԻՇՏԱՐԸ արել են եւ տեղափոխել ESTHER/Եսթեր ով:
Խնդրեմ կարդալ այդ երգիծական Սբ.? գրային ԵՍԹԵՐ գիրքը եւ մեզ ասայ թէ ինչպէս նէ չի մամեմատւում պոռնիկ բառի հետ: Եւ, հիմա մեզ ասեն որ esther/hadasa հաւասարի myrtle ծաղկի հետ:
** Տես ՍՐԻԿԱ եւ Արաբերէն Սարրաք-ա /գող բառերի առնչումը :

Երանի ինձ թողնէին որ նրան խեղթէի:
Գարեգին Ա , երբ տակաւին Կիլիկիոյ Կաթողիկոս էր , ելոյթ ունեցավ մեր “գիւղում”, որին ինք մտերիմ ծանօթ էր, քանի ինք ժամանակ էր անգկագրել այնտեղ իբր կաթոլիկ աստուածաբանական ուսանող:
Երբ նա մի քանի անեկգդոտ ներ պատմեց պատուոյ բեմից, որտեղ նա ըսաւ որ Երեւանը այսպէս կոչուել Նոյի բացականչ “ԵՐԵՒԱՑ” ից: Եւ կարծես սա բաւական չէր, նա շարունակեց մի անհամ կատակ պատմել (որ չեմ յիշում) եւտրամադրեց նա Նասրէտտին Խոջայ ին: Արդեօք նա լսել էր Քաջ Նազարի, Դժիկոն ի եւլն ի մասին?
“Ով մարդկային արդարութիւն, Թող որ թքնեմ քո երեսին”: Նա ինձ ճանաչեց Էջմիածնում, քանիես իր աջը սեղմեցի,չի պագնեցի:
Ես ոչ ոք մարդու, մահկանացու ձեռը չեմ պագնի, ի բաց իմ կնոչ, մորըս , եւ զաւակների:
Մենք երբ պիտի ունենանք իսկական Հայագէտներ? Ոչ նման հակառակներին որք տակաւին պնդեն թէ Ճենաց ը Չինաց է, եւ կամ թէ Նախճ- աւանը այդ ապուշ խման Նոյի Նախ- Իջէ-ւան ն է:
Մենք Հայագիւտների կարօտ ենք: Բաւ են Տէր Բարթողոմեոս ները, որք մեր հինգ հազար տարուայ պատումը զոհեցին այդ սուտաբանութեամբ որ ոմանք կոչեն երգիծական սուտաբան/սրբա- գրանա -գիրք:
Սուրբ ?
Որտեղ են մեր Սուրբ Անահիտները, մեր Սուրբ Արամազտները, Մեր Սուրբ Աստղիկները եւ մեր Սուրբ Վահակն երը?
Եւ տակաւին մեզմէ ոմանք հարզ տան թէ ինչու մեզմտ ոմանք Եհովայի Վկայ են դառնում:
Եհովա- Jehovah/Jewhova/ Եւ Ոռա?

Edited by Arpa, 06 June 2008 - 11:22 AM.


#116 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 23 February 2009 - 07:53 AM

QUOTE (Arpa @ Jul 17 2006, 01:40 AM)
ՈՒՐԱՐՏԵՐԷՆ?
URARTIAN?

Is it URARTU, ARARTU or ARARTA, URARAT, URURUT or ARARAT?
ՈՒՐԱՐՏՈՒ, ԱՐԱՐՏՈՒ or ԱՐԱՐՏԱ, ՈՒՐԱՐԱՏ, ՈՒՐՈՒՐՏՈՒ, or ԱՐԱՐԱՏ ??
How do we know?
Who says how we read and spell The Urartian language?
===

Myth of Noah;
http://hnn.us/roundu...ries/62622.html
He must have read my above post.. Look what he says about R-R-T and the lack of vowels in the Semitic scripts like Aramaic..

QUOTE
Here it must be said that few knowledgeable travelers take seriously the claims of "Mt. Ararat" in Turkey to be the resting place of Noah's Ark. In the Middle East, only the Armenians regard the "mountains of Ararat" (Genesis 8:4) to be this particular peak. The name "Ararat" in the Old Testament clearly denotes a country or geographical area, not a specific mountain, and the three A's in the name are an important indicator. During the early Christian era, when scholars were trying to translate Biblical texts in Aramaic, which does not have vowels, into Byzantine Greek, which does, they ran into problems with unknown words. When dealing with the story of Noah's Ark, they came upon a name they did not recognize:]b] a place denoted by the symbols for -R-R-T. In the absence of a clear answer, they gave up and inserted -A- in the three slots indicated. Thus "Ararat" was produced. We now know this ancient country by its more accurate name: Urartu, a kingdom centered upon Lake Van which was a rival to Assyria[/b]. Thus, an accurate translation of Genesis would say that Noah's Ark landed on the "mountains of Urartu," which is no more specific than saying "the mountains of Switzerland." (Additional note: the Peshitta, the ancient version of the Bible used by the East Syrian Church, states that Noah's Ark landed on the "Turé Kardu"; i.e., the mountains of the Kurds.)

We would be guilty of omission if we did not quote the following passage;
QUOTE
But, you may object, the mountain in question is still called "Ararat." Why is it called that if it isn't the right one? Because that isn't the mountain's correct name. In fact, it was a European, William of Rubruck, who first stuck that label on it in the 13th century A.D., and it was Europeans thereafter who perpetuated the mistake. The Armenians, then and now, called it Massis, even though, after they became the first officially Christian nation, in 301 A.D., they adopted this imposing peak as the landing-place of Noah. Still, to them it is Massis. This is why, when you drive the streets of south Glendale, California, through the largest concentration of Armenians in the U.S., you see signs on the storefronts saying things like "Massis Laundry," "Massis Bakery," or "Massis Armenian Grocery." A mountain as imposing as this one (photo above) needs no Ark legend to justify its status as a national symbol.



Edited by Arpa, 23 February 2009 - 08:10 AM.


#117 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 17 March 2011 - 09:58 AM

A very interesting article written more than 3 years ago. We understand that there is a preamble and a follow up. Maybe some time we may find those too.
The below highlighted passages.. The author asks….
“Why was this book written in the Russian language, not Armenian? Shall we assume that no one in Armenia is interested in the subject, or that we will scandalized by the revelations? The prevailing notion is that ‘we have come from here, from there and everywhere in between’ .
The author asks ‘Why is there such little interest and research in Armenia, that the majority of Urartianists are foreigners whose main interest may be to separate Urartian from the Armenian, to find links to the Caucasian languages, and Aramazt forbid. to the furkic. And now we are brgging those foreigners to tell us about ourselves. This whole thing began during soviet times, where all school books would tell us that the Urartian is some kind of a Cuacasian language.

http://www.armtown.c...1122/206967869/

բնօրինակը © Հայոց ԱշխարհՀրատարակված է Նոյեմբեր 22, 2007
ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ԼԵԶՎԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԼԵԶՎԱԿԱՆ ՔԱՂԱՔԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Սկիզբը՝ նախորդիվ

Որքան էլ արտառոց հնչի, պետական հոգածության եւ պաշտպանության կարիք ունի նաեւ հայոց լեզվի... անցյալը: Հայ ժողովրդի եւ հայոց լեզվի ծագման եւ ցեղակցական կապերի հարցերը շարունակվում են դիտարկվել կաղապարված եւ իրենց դարն ապրած եղանակներով ու մեկնաբանություններով: Դասական հայագիտության եզրահանգումները լի են հակասություններով եւ արդի սերնդին չեն կարող բացատրել, թե մենք ինչ ժողովուրդ ենք եւ ինչպես ենք հայտնվել այս տարածքներում:
Մեր հայագետների թեթեւ ձեռքով մեր լեզվից արհեստականորեն անջատվել է այսպես կոչված ուրարտական հատվածը: Ովքե՞ր էին այդ ուրարտացիները, որտեղի՞ց եկան եւ ու՞ր անհետացան: Այդ ի՞նչ լեզու է ուրարտերեն կոչվածը, որ այդքան նման է հայերենին, բայց հայերեն չէ: Չլինի՞ ճիշտ են ասում մեր հարեւանները, որ մենք եկվոր ժողովուրդ ենք, եկել ենք ուրիշ տեղերից եւ տիրացել ուրիշների ստեղծած քաղաքակրթությանը:
Երբ փորձում ենք մի բան բացատրել մեր արտասահմանցի գործընկերներին, նրանք զարմանում են մեր «անտեղյակության» վրա, թե` Ուրարտուն ո՜ւր, Հայաստանն ո՜ւր: Եւ հղում են հայագիտության դասականների գործերը, այն դասականների, որոնք ժամանակի թելադրանքով (սա անչափ կարեւոր հանգամանք է, որ շատերը չեն հասկանում), պաշտպանում էին գերիշխող եւ ինչ-որ չափով պարտադրված տեսակետը: Հարկ է նկատի ունենալ, որ մինչ օրս չի հրատարակվել վանյան բեւեռագրերի ամբողջական որեւէ ժողովածու հայոց լեզվով, դեռ ավելին, ակադ. Գ.Ջահուկյանի հիմնական ուրարտագիտական մենագրությունները լույս են տեսել ռուսերեն, իսկ ճանաչված ուրարտագետներ Ն.Հարությունյանը եւ Մ.Խաչիկյանը ընդհանրապես ռուսագիր են:
Մի քանի տարի առաջ (2001թ.) ԳԱԱ արեւելագիտության ինստիտուտը լույս ընծայեց Ն.Հարությունյանի «Դիվան ուրարտական սեպագիր արձանագրությունների» խորագրով ստվարածավալ աշխատությունը: Շատ լավ գործ է, խոսք չունեմ, եւ վերնագիրն էլ շատ լավ հնչում է հայերեն, միայն թե չեմ հասկանում` ինչո՞ւ է հրատարակվել ռուսերեն: Այն տպավորությունն է ստեղծվում, թե Հայաստանում ոչ ոք չի ցանկանում, որ ուրարտական արձանագրությունները հրատարակվեն հայերեն զուգահեռ տեքստերով: Հավանաբար վախենում են, որ մարդկանց «աչքը կսովորի», եւ կբացահայտվեն ուրարտերեն-հայերեն հաջորդայնության օգտին խոսող նոր փաստեր եւ ապացույցներ:
Կիսվել եւ մեզանից արհեստականորեն անջատվել է ոչ միայն հայոց լեզվի, այլեւ ողջ հայ մշակույթի հին շրջանը: Տարբեր երկրներից Հայաստան են գալիս զանազան մասնագետներ, որոնք փնտրում են ուրարտական հնավայրեր, պեղում են ուրարտական ամրոցներ, ուսումնասիրում են ուրարտական խեցեղեն եւ այլն: Հետագայում այդ «ուրարտագիտական» ուսումնասիրությունների արդյունքները հրատարակվում են արտասահմանում` էլ ավելի խորացնելով «Ուրարտուի» եւ Հայաստանի միջեւ ձեւավորված անջրպետը:
Եւ մենք` մեր իսկ ստեղծած հազարամյա մշակույթի ժառանգորդներս, այսօր, ձեռքներս մեկնած, ստիպված ենք օտարներից պատմություն եւ մշակույթ մուրալ` մեր սեփական պատմությունն ու մշակույթը:
Այս ողբերգական վիճակի արմատները գալիս են դեռ խորհրդային տարիներից: Այն ժամանակ մեր դասագրքերում կարդում էինք, որ «Ուրարտուի ժառանգորդները անդրկովկասյան ժողովուրդներն են», կարդում էինք ու մարսում` հասկանալով ամեն բան: Իսկ հիմա՞, ի՞նչ ենք կարդում, ի՞նչ ենք մարսում եւ ի՞նչ ենք հասկանում:

Կարծում եմ` կառավարությունը պետք է իրականացնի ավելի նպատակասլաց եւ հարձակողական լեզվամշակութային քաղաքականություն` շեշտը դնելով միասնական հայկական քաղաքակրթության վրա: Մենք ինքներս պետք է որոշենք մեր երկրում պահպանված մշակութային հուշարձանների ցեղային պատկանելությունը:
Մենք քրիստոնյա ժողովուրդ ենք, բայց մեր մշակույթը միայն քրիստոնեական չէ, եւ մեր նախաքրիստոնեական հնավայրերը` Գառնիի հեթանոսական տաճարը, Մեծամորի մետաղաձուլական համալիրը, Էրեբունի ամրոցը, Սյունիքի կամ Գեղամա լեռների ժայռապատկերները մեզ համար պիտի լինեն նույնքան քաղցր ու հոգեհարազատ, նույնքան հայկական, որքան մեր եկեղեցիները: Սակայն, երբ հարկ է հայ մշակույթը ներկայացնել արտասահմանում, գրեթե ոչինչ չի փոխվում` նորից ներկայացվում են հիմնականում հայ քրիստոնեական մշակույթի նմուշները` խաչքարերը, ձեռագրերը, մանրանկարները եւ այլն, իսկ վանյան շրջանի փառահեղ եւ մի շարք դրսեւորումներով եզակի մշակույթը մնում է մոռացված ու անտեսված: Այնպիսի տպավորություն է ստեղծվում, թե մենք ինքներս չենք ուզում տեր կանգնել մեր մշակույթին: Մեր լեզուն չի պտտվում, որ ասենք` «Երեւանը հիմնադրել է հայոց Արգիշտի թագավորը»:
Մենք հայ ենք, անհիշելի ժամանակներից ապրում ենք մեր հայրենիքում եւ այստեղ էլ ստեղծել ենք մեր մշակույթը, մեր միասնական հայկական մշակույթը, որի միասնականությունից է կախված հայ ժողովրդի միասնությունը: Մենք պետք է նոր սերնդին դաստիարակենք այն գաղափարախոսությամբ, որ հայ քրիստոնեական մշակույթը, որով այդքան պարծենում ենք, ինքնահնար, ինքնաստեղծ ու օդից ընկած մի բան չէ, այլ ընդամենը հայ հեթանոսական մշակույթի տրամաբանական շարունակությունը (հա՛յ մշակույթի շարունակությունը) եւ ոչ ավելին: Եւ չի կարելի 21-րդ դարում` հայոց անկախ պետականության պայմաններում, խտրականություն դնել հայ մշակույթի տարբեր հատվածների միջեւ:
Անշուշտ, այս գաղափարախոսությունը չի կարելի սերմանել միայն առանձին հրամաններով ու որոշումներով, հարկ է իրականացնել համալիր պետական ծրագիր: Պետք է սկսել (այո, սկսել, քանզի այս ասպարեզում դեռ գրեթե ոչինչ չի արվել) մանկապարտեզից եւ դպրոցից, մշակել հստակ եւ հետեւողական դասագրքային քաղաքականություն: Պատմության, լեզվի, գրականության եւ աշխարհագրության դասագրքերում պետք է անպայմանորեն արտացոլված լինեն աշխարհայացքային գիտելիքներ, եւ վերացվեն մեր ներքին հակասությունները: Արդեն առաջին դասարանում, եթե ոչ ավելի շուտ, հայ երեխան պետք է իմանա եւ գիտակցի, որ Ուրարտուն Արարատյան թագավորությունն է` Հայաստանը, որ ուրարտերենը հայերենի հին վիճակն է` գրաբարի մայրը:
Կարծում եմ` պետք է ձեռնամուխ լինենք «Հայ մշակույթի պատմություն» վերնագրով պատկերազարդ մի բազմահատորյակի հրատարակությանը` ներառելով նաեւ վերջին տարիների հնագիտական հայտնագործությունները:
Համոզված եմ, որ մեր մշակույթի անցյալին սպասում է փայլուն ապագա:
Շարունակելի
ՎԱՀԱՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆ


Edited by Arpa, 17 March 2011 - 10:12 AM.


#118 Zartonk

Zartonk

    Magnificent!

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 2,764 posts
  • Gender:Male
  • Location:Մարդկության ու ճշմարտության միջև

Posted 17 March 2011 - 11:03 AM

ՎԱՆԻ ԹԱԳԱՎՈՐՈՒԹՅԱՆ ՍԵՊԱԳԻՐ ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Հնդևրոպական արմատային բաղադրիչների բազմանշանակ առկայությունը «Ուրարտերեն» կոչված լեզվում

THE CUNEIFORM INSCRIPTIONS OF THE VAN KINGDOM

Significant Presence of Indo-European root components in the so-called "Urartian" language



Մաս Ա (Part I)

http://tinyurl.com/63w4hk2


Մաս Բ (Part II)

http://tinyurl.com/4bouf6z



(Հայերենով)

(In Armenian)

Edited by Zartonk, 17 March 2011 - 12:03 PM.


#119 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 17 March 2011 - 11:58 AM

Ապրէս դու Զարթօնք**
Ծափիկ :clap: Ծափիկ :clap:
Բարի զարթնում քեզ.

Why is that very few of us are interested in such matters!!
**I write in traditional orthography where ԱպրԷս turns to ԱպրԻս but ապրԵս does not.

Edited by Arpa, 18 March 2011 - 01:40 AM.


#120 Zartonk

Zartonk

    Magnificent!

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 2,764 posts
  • Gender:Male
  • Location:Մարդկության ու ճշմարտության միջև

Posted 17 March 2011 - 12:11 PM

Mainly beacause we are convinced that we were conceived in 500 BC Thracia, born on 301 AD, started speaking 405 and learned how to walk crawling from Ararat to Zion- that is, if we don't already define ourselves by our fez. :)




0 user(s) are reading this topic

0 members, 0 guests, 0 anonymous users