Jump to content


Photo

Agop (Dilacar) Martayan


  • Please log in to reply
25 replies to this topic

#21 hagopn

hagopn

    Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 663 posts
  • Location:USA

Posted 28 January 2014 - 01:10 AM

I am sure when you "accuse" me of being an admirer of Abeghian is in sarcasm. Some admire him so much as to name the philological institute of YSU in his name. I don't. I disdain him for being such a coward as opposed to the fearless diminutive Giant Ajarian, who defied the KGB and dared to publish his masterpiece Armatakan in the Mrsropian Orthography . Abeghian, the ball-less coward that he was could only compromise and eliminatethe letters E Hiun and O , and instead added that stupid YEV.
Why is it that when we talk about such matters our Dolmaji and Basturmaji friends remain quiet?
Parev Paron SeTraG MamoulJan!/Dolmajian

Of course--- :)

 

I'd expect that you feel the same way as I do on this

 

The only dissenting point is that Abeghian was truly not aware when he began that his ideas would be used to open a can of worms, but his idea was stupid to begin with regardless.  He then let the issue by taken over by the Bolsheviks, which makes him the coward you say he was.  Agreed.  Ajarian was a strong man and was dealing with a truly desperate situation of life and death for the Armenian language, really.  It is sad that we have not had his equal, despite his, understandable considering the context, academic flaws.


Edited by hagopn, 28 January 2014 - 01:21 AM.


#22 hagopn

hagopn

    Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 663 posts
  • Location:USA

Posted 28 January 2014 - 01:40 AM

I retract my comment. You responded with not 2-3 but a 6 word sentence. And now, please write a 600 word article and teach us.
There was a time when Ara would spread his garbage all over the Subject Topic of CULTURE preventing us from approaching the category.
As to why he has a private "dunce corner" :dunce: դանձ թանցր գլուխ ? Seek and find who caused his banishment from the general topic of CULTURE, and assigned his own private masturpeesroom.
Oddly enough, over twenty year ago a friend approached me and asked what this "itiot" was talking about? Even more odd is that the name of that friend is Armenak. I was lost in words, except that, he says what we have avoided for so long.What with "bosses" "bishops" "charlatans" "punchunis", "ottomans", on and on, ad infinitum and ad nauseam.
As that great philosopher Popeye says- "Enough/inuff is enough, and enough is too much"!!
In case we don't know the Armenian for "enough", it is "heriq/bavakan".
Dear Armenak, please remove your nose from the farty arrears of Ara.

HAHAHA, you are still the wild man!



#23 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 19 March 2014 - 09:56 AM

Part 1 of 2 where we see his relation with kakafurk.
http://www.aztagdail...archives/178074

Այնքան որ, 1932-ին Թուրքիոյ Հանրապետութեան նախագահը` Մուսթաֆա Քեմալ, ապագայ Աթաթիւրքը (որ լեզուական յեղաշրջում մը իրականացնել ու թուրք լեզուն նորոգել կը ցանկար), անձնապէս կապ հաստատեց իրեն հետ ու զինք Անգարա հրաւիրեց պաշտօնով:
=====
- Երբ 1932-ի աշնան Տոլմապահչէի պալատին մէջ դարձեալ միացայ իրեն (Աթաթիւրքին), «հոս տունիդ պէս նստէ» ըսաւ ինծի` յիշեցնելով պալատին ճարտարապետներ Պալեանները եւ Այվազովսքիի բազմաթիւ նկարները, որոնք կը զարդարէին պալատը: Նոյն օրն իսկ, երբ սեղանին վերի ծայրը իր մօտ էի նստած, ինծի հարց տուաւ, թէ հայերը ճիգ մը ըրա՞ծ են բառակերտութեան հարցին մէջ: Այդ պահուն սուրճի գաւաթ մը կար սեղանին վրայ, իմ առջեւ: «Այո՛,- ըսի` գաւաթը ձեռքս բռնած,- երբ գրեթէ ամբողջ աշխարհ այս խմիչքին քահվէ, քաֆէ, քոֆի կ՛ըսէ, հայոց Մխիթարեան հայրերէն մին սուրճ բառն է հնարած նոյն խմիչքին համար» («Յօդուածներ», Յակոբ Մարթայեան, Իսթանպուլ,
====
Մեծարեալ ու գնահատեալ լեզուաբանին մականունը սակայն շատ շուտով փոխակերպուեցաւ «Տիլաչար»-ի:
Մականունի այս ակնբախ փոփոխութիւնը արդիւնքն էր 1934-ին մշակուած ու ի գործ դրուած «Մականունի օրէնք»-ին, որ կը յեղաշրջէր թրքահպատակ քաղաքացիներու ազգանունները ու կ՛արգիլէր տոհմային, ցեղային կամ ազգային բնոյթ կրող օտարահունչ մականուններուն գործածութիւնը: Այս ծիրէն ներս այլեւս մեծաւ մասամբ անընդունելի կը նկատուէին նաեւ հայկական մականուններու «եան»-երը ու հարկ էր շուտափոյթ փոփոխութեան ենթարկել զանոնք:
Ահաւասիկ այդ օրերուն է, որ Աթաթիւրքի իսկ առաջարկով Մարթայեանին կը տրուէր իմաստալից մականուն մը` ՏԻԼԱՉԱՐ, որ թարգմանի` լեզու բացող, լեզուախօս

:
=== ####
Part 2 of 2 where we see his little known involvement and contributions to Armenian culture, history, language and literature.
http://www.aztagdail...archives/178318

Ս. Յակոբ Մծբնացիէն Մինչեւ Յակոբ Տիլաչար (Թրքահայ Լեզուաբան Ու Համայնագէտ Յակոբ Մարթայեանի Մահուան 35-Ամեակին Առիթով)

ԼԵՒՈՆ ՇԱՌՈՅԵԱՆ-Հայ Մշակոյթի Երկրպագուն

Թող չկարծուի սակայն, թէ Յակոբ Մարթայեան-Տիլաչար միմիայն թուրք լեզուագիտութեան ծառայեց: Երբե՛ք: Ան շատ զօրաւոր եւ անքակտելի կապեր ունէր իր հարազատ ժողովուրդին` հայութեան հետ, առաւե՛լ եւս` անոր դարաւոր մշակոյթին ու պատմութեան հետ ալ:
Բայց որովհետեւ Մարթայեան իր կեանքին կարեւոր ու բեղմնաւոր մէկ շերտը Անգարա անցուց ու այնտեղ իր լեզուաբանի եւ բանասէրի եռանդը նուիրեց թուրք լեզուագիտութեան, արտասահմանի մէջ ոմանք սկսան խորհիլ, թէ ան կռնակ դարձուցած է հայ մշակոյթին:
Ասիկա հիմնովին սխալ դիտարկում մըն էր:
Յակոբ Մարթայեան-Տիլաչար հայ մշակոյթի անխարդախ երկրպագու մըն էր:
Ճիշդ է, որ հայկական դպրոց յաճախած չէր ու հայկական հիմնական կրթութիւն մը չէր ստացած, բայց իր լեզուագիտական ու պրպտողական անդադրում աշխատանքներուն մէջ հայ լեզուն, հայոց պատմութիւնն ու հայ մշակոյթը կը գրաւէին մնայուն տեղ մը: Ան հայ անցեալով ու հայ արժէքներով բաբախուն սիրտ մըն էր:
Իր մայրը` եօզկաթցի հայուհի մը, նախնական հայերէն մը կրցեր էր սորվեցնել իրեն, տան մէջ: Աւելի ուշ, Ռոպերթ քոլեճին մէջ (ուր հայ ուսանողները կը կազմէին մեծամասնութիւն) հայերէնի իր ուսուցիչները եղած էին ատափազարցի ծանօթ մտաւորական, աստղաբաշխ եւ կրթական երկարամեայ մշակ փրոֆ. Յակոբոս Ճէճիզեանը (1844-1924) ու բնիկ պարտիզակցի փրոֆ. Աբրահամ Տէր Յակոբեանը: Մեծապէս օգտուեր էր քոլեճի հայկական հարուստ գրադարանէն ալ: Յետոյ արդէն Մարթայեան արագօրէն ինքզինք պիտի զարգացնէր ու կատարելագործէր գրեթէ ինքնուս:
Գրաբարի սիրահար մըն էր կանուխէն: Եզնիկ Կողբացիի «Եղծ աղանդոց»-ին բովանդակութիւնը գրեթէ անգիր գիտէր, այդ փոքրածաւալ գրքին մէկ օրինակը տարիներ շարունակ չէր հեռացներ իր բաճկոնակին պզտիկ գրպանէն:
1922-ին, երբ կը թողուր Պոլիսը ու կ՛անցնէր Պուլկարիա, Յ. Մարթայեան իր անութին տակ ունէր արդէն օսմանեան մայրաքաղաքին մէջ տպուած սեփական իր առջինեկ գործը` թատերակ մը: 40 էջանի գրքոյկ մըն էր ասիկա, «Առաջին փորձութիւնը (անցք եդեմական կեանքէ)» խորագրով (տպ. Միք. Տէր Սահակեան, 1922):
Պուլկարիա իր կեցութեան տասնամեայ շրջանին Մարթայեանի անունը կապուած կը տեսնենք երկու պարբերականներու: Ասոնցմէ առաջինը Սոֆիայի հայ ուսանողաց «Ռահվիրայ» ամսաթերթն է (1926), իսկ երկրորդը` «Մշակոյթ» անկախ շաբաթաթերթը (1928): Ասոնց խմբագիրը ի՛նք եղած է, թէեւ երկու պարբերականներն ալ ունեցեր են կարճատեւ կեանք: Միաժամանակ ան կ՛աշխատակցէր Պոլսոյ հայ լրագիրներուն` «Ժամանակ»-ին, Խորէն Ճամճեանի «Արեւելք»-ին, Մանուկ Արսլանեանի «Ազդարար»-ին:
Ըստ «Հայկական սովետական հանրագիտարան»-ին, Մարթայեան Սոֆիայի մէջ լոյսին բերած է իր գրական սեփական աշխատանքներէն քանի մը փոքրածաւալ հրատարակութիւններ ալ: Այսպէս, կը յիշատակուին «Գրի ծագումը եւ տարածումը» (1928), «Յաբէթաբանութիւն» (1929) եւ «Ալպիօնի պարտէզէն» (1929), որ թարգմանական ժողովածու մըն է անգլիացի ժամանակակից բանաստեղծներու գործերէն: Տակաւին նկատել կը տրուի, թէ 1922-ին Մարթայեան անգլերէնի թարգմանած է Լեւոն Շանթի «Հին աստուածներ» թատերգութիւնը: Այս վերջինը առանձին կողքի տակ լոյս ընծայուած գի՞րք մըն է, թէ՞ պարբերականներու մէջ երեւցած գործ` կը մնայ ստուգելի:
Պուլկարիոյ մէջ Մարթայեանի մշակութանուէր գործունէութեան ուշագրաւ մէկ արձագանգն է այն դասախօսութիւնը, զոր ան կարդացեր է հոկտեմբեր 1931-ին, Սոֆիայի մէջ սարքուած Թարգմանչաց տօնախմբութեան մը ընթացքին: Այս բանախօսութեան պատճէնը տեղ գտած է Արամեան սանուց միութեան հրատարակած «Համայնապատկեր հանրապետական շրջանի իսթանպուլահայ գրականութեան» հատորին մէջ (Պոլիս, 1957):
Իմ ընթերցողները ներողամիտ թող ըլլան, եթէ երկար հատուած մը մէջբերեմ հոնկէ, որովհետեւ ի՛սկապէս կ՛արժէ տեսնել, թէ այդ օրերուն 36-ամեայ Յակոբ Մարթայեանը ի՜նչպիսի գովերգութիւն մը կ՛ընէ ի պատիւ հայ լեզուին ու զայն կը դասէ աշխարհի ամէնէն գեղեցիկ ու հարուստ լեզուներուն շարքին.
- Երբ կը բանամ քու բառամթերքիդ գանձատունը, ո՜վ պաշտելի մայրենի լեզու, Սողոմոնեան շքեղանքի ու Կրեսոսեան պերճանքի տեսարանին առջեւ կը հիասարսռիմ ու շլացած աչքերով կը դանդաչեմ հարստութիւն մը` ուր գոյականներն են շողակ ու լսնոսկի, ածականները` յակինթ ու մարգարիտ, բայերը` զմրուխտ ու շափիւղայ, յօդե՜րն անգամ` սուտակ ու ամեթոս: Կը տողանցեմ արմատներու եւ ածանցներու բազմութեան մը առջեւէն, բանակներու չափ հոծ, սակայն ամէն ինչ կանոնաւոր` ինչպէս փեթակի մը բջիջները, ու նրբակերտ` ինչպէս Տէրը իր արարչական մատներով կը ծրարէ իւրաքանչիւր ծաղկի թերթերը իր կոկոնին մէջ. գաղտնիք մը, որուն Աստուած հաղորդակից ըրաւ Մեսրոպն ու Եզնիկը, որպէս հայ լեզուի մարգարէներ: Հոն, այդ աշխատանոցին մէջ, օժտուած ամենանուրբ գործիքներով, իմաստներու անհունապէս այլազան երանգաւորումներն անգամ դիմագրաւելու համար կը գտնեմ ճոխ մթերք ու կազմած, նոյնիսկ բաւականէն աւելի: Որովհետեւ մէն մի գաղափարի իբր արտայայտիչ` բառերու ու նորաբանութիւններու բազմութիւն մը կը տրամադրուի մեզի ինքնամատոյց, այս ճոխութեան առջեւ ընտրանքի վարանումներու մատնելով մեզ: Այո՛, ո՜վ մայրենի բարբառ, երբ կը մտաբերեմ քու հարստութեանդ անսպառ աղբիւրները, որով լայնօրէն ասպարէզ կը կարդաս արեւելեան թէ արեւմտեան որեւէ օտար լեզուի, երբ կը կարդամ հայակերտ գիտական բառերով տարրաբանութեան ու եռանկիւնաչափութեան գրաբար երկեր, երբ ձեռք կ՛առնեմ «Հայկ դիւցազն»-ը եւ կամ այն թարգմանութիւնները, որոնցմով քու հին ու նոր թարգմանիչ վարդապետներուդ շնորհիւ կը մրցիս համայն աշխարհի գրական գլուխ-գործոցներուն հետ կոչուին անոնք Աստուածաշունչ, Հոմերոս, Վիրգիլիոս, Տանթէ, Շէյքսփիր, Ռասին կամ Կէօթէ աշխարհ ու իր լիութիւնը կը նսեմանայ իմ առջեւ, ինչպէս նսեմացած է ան ա՛յն ասպետին աչքին, որ դառն սուսերամարտէ մը վերջ զգետնելով իր մրցակիցը` դէպի արքայական օթեակը յառաջացաւ, իր արժանեաց բրաբիոն իշխանուհիին տիրանալու համար: Հայ քերթողին մէն մի հզօր երկը փառապսակ մ՛է ճակտիդ հիւսուած. փառաւո՜ր մայրիկ: Մէն մի խժաբանութիւն կամ կորճաբանութիւն ալ` դաշոյնի հարուած մ՛է սրտիդ տրուած. վիրաւո՜ր մայրիկ:
* * *
50-ական թուականներէն սկսեալ Մարթայեան, որ միշտ Անգարա կ՛ապրէր, յաճախակի ներկայութիւն մը կը սկսի դառնալ պոլսահայ մամուլին մէջ: Իր գլխաւոր բեմը «Մարմարա» օրաթերթն էր, ուր ան կը սիրէր փառաւորել մեր պատմութեան նշանաւոր դէպքերը ու ժողովուրդին ուշադրութիւնը հրաւիրել որոշ թուականներու կարեւորութեան վրայ:
Օրինակ, ան Սուրբ տարի պիտի հռչակէր 1951-ը` Վարդանանց ճակատամարտին 1500-ամեակին առթիւ:
Այդ տարի բազմաթիւ յօդուածներ պիտի գրէր ան Վարդանանցի վերաբերեալ, յետոյ ալ զանոնք պիտի հրատարակէր 50 էջանի առանձին գրքոյկով մը, «1500-ամեակի խոհեր» վերնագրով:
Եթէ վերընթերցենք յուշագրական բնոյթի իր կարգ մը յօդուածները, դիւրաւ պիտի հասկնանք, թէ Վարդանանց յիշատակին նկատմամբ Մարթայեանի այս արտակարգ խանդավառութիւնը կու գար շատ հինէն, Ռոպերթ քոլեճի ուսանողական տարիներէն: Ի՛նք է, որ կը պատմէ.
- Վարդանանցի խորհուրդը պատանեկութենէս ի վեր անջնջելի մտասեւեռում մը եղած է ինծի համար: Ռոպերթ քոլեճի մէջ հայ ուսանողութիւնը որպէս Հայոց Ազգային Տօն` ընտրեր էր Վարդանանց Զօրավարացը: Ամէն տարի այդ օր հայեր չէին մտներ դասարան, այլ կ՛երթային քոլեճի մատուռը, ուր հայ ուսուցչապետը` փրոֆ. Յակոբոս Ճէճիզեան, աւելի վերջի շրջանին ալ` փրոֆ. Աբրահամ Տէր Յակոբեան, բեմ ելլելով, կը կարդար Եղիշէի այն հոգեցունց էջը, ուր Արտաշատի ժողովին պատասխանը կը գտնուէր` ուղղուած առ Միհր Ներսեհ հազարապետ. «Այս կրօնքէն մեզ ոչինչ կրնայ զատել. ո՛չ հրեշտակներ, ո՛չ մարդիկ, ո՛չ սուր, ո՛չ հուր եւ ո՛չ ջուր»: Քոլեճին մէջ, իմ շրջանիս, երկրաչափութեան ուսուցիչն էր դանիացի Մաքս Լարսըն, որ օր մը ինձմէ խնդրեց Վարդանանցի տօնը իրեն բացատրել: Համառօտակի բացատրեցի: Արցունքի կայլակ մը սահեցաւ այտէն վար: Զիս տուն տարաւ, որպէսզի տիկնոջ ալ պատմեմ աւելի ընդարձակօրէն: Պատմեցի նոյն յուզեալ վիճակով» («Յօդուածներ», էջ 37):
1956-ին Պոլսոյ մէջ կը տպագրուէր Մարթայեանի «Աստուածաշունչը եւ աշխարհաբարը» 64 էջանի գրքոյկը:
Հայ մշակոյթի մասին Մարթայեանի խոր ճանաչողութիւնն ու անպարագիծ սէրը շշմեցուցիչ կերպով պիտի բացայայտուէր սակայն քիչ մը աւելի ուշ, մասնաւորաբար 1961 յուլիսէն սկսեալ:
Այդ տարի Խորհրդային Հայաստանէն մինչեւ արտասահմանի հեռաւոր ափերը հայութիւնը կը տօնախմբէր իր մեծագոյն դէմքին` Մեսրոպ Մաշտոցի ծննդեան 1600-ամեակը:
Ոսկի առիթ մըն էր ասիկա Մարթայեանին համար` լուսարձակ բանալու հայ մշակոյթի հազարամեակներու պատմութեան վրայ: Աւելի բարեպատեհ առիթ մը պիտի չներկայանար թերեւս, որպէսզի Մարթայեան միանգամընդմիշտ իրականացնէր երկա՜ր ժամանակէ ի վեր փայփայուած իր մէկ երազը, որ էր` պատմել ու խօսիլ հայ մշակոյթին կտրած երկար ճանապարհին մասին:
Ու ահա «Մարմարա»-ի սիւնակներուն վրայ ան կը սկսէր հրատարակել «Համայնապատկեր հայ մշակոյթի» խորագրով ծաւալուն եւ արտակարգօրէն լայնաշունչ ուսումնասիրութիւն մը, որ հետզհետէ դուրս պիտի յորդէր իր նախնական սեղմ շրջագծէն ու թերթօնի վերածուելով` օր աւուր լոյս պիտի տեսնէր 7 տարի շարունակ, մօտ 1500 օր տեւաբար
Աստուա՜ծ իմ: Ի՜նչ խոր պեղումներ կը կատարէր Մարթայեան իր այս համապարփակ գրառումներուն մէջ: Ն. Ք. 500-ական թուականներէն սկսելով` ան նախ կը շրջէր հեթանոսական շրջաններուն մէջ ու հերթաբար կանգ կ՛առնէր այն բոլոր հանգրուաններուն առջեւ, զորս նուաճեր էր հայ մշակոյթն ու հայ քաղաքակրթութիւնը` տասնամեակէ տասնամեակ ու դարէ դար: Կը վերլուծէր մեր մշակոյթին վրայ քրիստոնէութեան բերած դրական դերը, կը նկարագրէր տաճարներ ու խաչքարեր, լոյս կը բանար հին ու միջնադարեան հայոց պատմութեան բոլոր երեսակներուն վրայ` ժողովրդային բանահիւսութենէն ու մատենագրութենէն մինչեւ արուեստ, կրօն, լեզու, գիտութիւն, թատրոն, երաժշտութիւն, ճարտարապետութիւն, զարդարուեստ, նոյնիսկ` տնտեսութիւն: Կը խօսէր հայ թագաւորական տուներու մասին, կը յիշատակէր հայ հողին վրայ մղուած անհամար պատերազմները: Անջատ գլուխներ կը տրամադրէր Ոսկեդարուն, Արծաթի դարուն, Վերածնունդին, առանց մոռնալու Անկման ու Խաւարի դարերը
Ու պէտք չէ զարմանալ, որ Մարթայեան այս բոլորը գրի կ՛առնէր օրը օրին, հեւ ի հեւ, նոյնիսկ առանց ժամանակ ունենալու իր գրածները գէթ անգամ մը կարդալու
Իր այս լայնահուն եւ լայնաշունչ թերթօնին մասին առիթով մը ան կը գրէր. «Ազնիւ ընթերցողներս ու ես կը նմանինք հայ մշակոյթի ուխտաւոր ճանապարհորդներու, որոնք նախապատմական ժամանակներէ մեկնելով` դարերն ի վար իջեր են բարձրաւանդակէն դէպի տափաստաններ, մագլցեր ու իջեր են դարվեր ու դարվար, ընթացեր են ցանցառէն դէպի խիտը ու վերջապէս մտեր են քաղաք` հոծ բազմութեան մը ոստանը»:
Օր մըն ալ յանկարծ, 1967 մարտին, յօդուածաշարքը կանգ պիտի առնէր շատ տխուր պարագաներու բերումով, առանց որ հասնէր իր երջանիկ աւարտին:
Մարթայեան խո՛րապէս դառնացած էր, վար դրած էր իր բեղուն գրիչը ու ա՛լ չէր ուզեր գրել



#24 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 03 November 2014 - 09:53 AM

Hacob Martayan aka nicknamed Dilachar- Tongue Opener.
Below a testimony and a video by an editor of the Armenian Daily Marmara, Rober Hadejian speaks about the time when he met the widow of Hacob in Ankara during his stint at the military academy, where he was told that the Martayan family is still alive. He knocked on the door of his widow Melineh, and .. See and hear the rest. Of how Hacob was not a linguist, he was also the chief editor of the first time ever furkish encyclopedia.
====
http://www.yerakouyn.com/?p=65562

Արդի Թրքերէնի Հայ Հիմնադիրը
11/03/2014Posted in: Այլեւայլ
Հայազգի Յակոբ Մարթայեանին Աթաթուրքը շնորհած է Տիլաչար անունը, որ կը նշանակէ լեզու բացող: Տիլաչարը ժամանակակից թրքերէնի հիմնադիրներէն է: Ան տիրապետած է 24 լեզուի, եղած է Թրքական լեզուի ընկերակցութեան առաջին գլխաւոր քարտուղարը: Յակոբ Մարթայեանի մասին Սիւիլնեթը զրուցած է Մարմարա օրաթերթի գլխաւոր խմբագիր Ռոպէր Հատտէճեանի հետ:
Mustafa Kemal Ataturk gave Hagop Martayan the nickname Dilacar which literally translated means tongue or language opener. Martayan was of Armenian descent and is considered one of the founders of the modern Turkish language. He was proficient in 24 languages. Dilacar was also the first Secretary General and head specialist of the Turkish Language Association. CivilNet talks to Rober Haddeciyan, editor-in-chief of Marmara


http://www.youtube.c...ddJA6PVz8#t=230

#25 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 10 December 2014 - 09:52 AM

http://en.hayernayso...
Another Dilachar? How about Sevan aghbar compile a dictionary of stanbull vs Yerevan Armenian?
Diaspora»

Istanbul-Armenian intellectual Sevan Nishanian compiling a dictionary of Ottoman Turkish words in prison
-----
Istanbul-Armenian intellectual Sevan Nishanian continues his academic work even in jail. As ArmenPressreports, citing the Turkish Hurriyet, Nishanian is compiling a dictionary of Ottoman Turkish words at the prison in Aliaga.
I spend 6-7 hours a day working on my dictionary. Im including the oldest example of any Ottoman Turkish word in Turkish texts in my dictionary, the Istanbul-Armenian intellectual mentioned.

======
Simultaneously related?
Erdogan Vows to Make Ottoman Turkish Compulsory in Schools
http://tundratabloid...sh-schools.html

Edited by Arpa, 10 December 2014 - 09:58 AM.


#26 Yervant1

Yervant1

    The True North!

  • Super Moderator
  • PipPipPipPipPip
  • 13,552 posts
  • Gender:Male

Posted 12 July 2017 - 01:17 PM

Take away all the Armenian, Arabic, Persian, Greek, Kurdish and Western words! What's left is the Turkish language, I dare the Turks to use it if they can! Conclusion...... No words left to use, not only they stole lands but also the words of other languages in order to make their non-language, ungrateful waste of skins!!!!!!!!! 

Armenian Weekly

July 11 2017
 
 
The Armenian Who Helped Create Today’s Turkish Language

By Uzay Bulut on July 11, 2017

 
 
 
 

Special for the Armenian Weekly

 

“Turkey’s president wants to purge Western words from its language,” reported The Economist on June 15.

[Recep Tayyip Erdoğan’s] latest purge has a more abstract target. Mr. Erdoğan wants to rid Turkish of unsightly Western loan-words. Turkey faces a mortal threat from foreign “affectations”, Mr. Erdoğan declared on May 23rd. “Where do attacks against cultures and civilisations begin? With language.” Mr. Erdoğan started by ordering the word “arena”, which reminded him of ancient Roman depravity, removed from sports venues across the country.

BeFunky-Collage-1-1024x557.jpg

Hagop Martayan, or Agop Dilaçar, was the first Secretary General and head specialist of the state-funded Turkish Language Institution (Türk Dil Kurumu, TDK) founded in 1932 in Ankara. (Photos: Ara Güler)

In 2014, Erdoğan had proposed introducing mandatory high school classes in Ottoman Turkish.

During the six centuries of the Ottoman Empire, the language in which laws, religious texts, and literature were written was called the Ottoman language. It was written in Arabic script and extensively used Arabic and Persian words.

The Turkish Republic, founded in 1923, took on a challenging task: creating a new language to be written in Latin script. Doing so would require a lot of work and imagination. Researchers developed new grammar rules, invented new Turkish words, and borrowed words from Western as well as other languages. And that language became the Turkish language the people in Turkey speak today.

“Who helped redesign the way an entire nation would write and express itself?” asks The 100 Years, 100 Facts Project. “None other than one Hagop Martayan.”

Hagop Martayan, or Agop Dilaçar, was the first Secretary General and head specialist of the state-funded Turkish Language Institution (Türk Dil Kurumu, TDK) founded in 1932 in Ankara. He worked as a professor of Turkish at Ankara University between 1936 and 1951. He also was the head adviser of the Turkish Encyclopedia between 1942 and 1960. He wrote books and articles on the Turkish language. Beside his mother tongue, Armenian, he knew English, Ottoman, Azeri, Uighur, Latin, Greek, German, Russian, and Bulgarian.

He devoted most of his life and his entire career to developing Turkish and uplifting Kemalist ideals—including the irrational and unscientific “Sun Language Theory,” which claimed that Turkish was the language from which all civilized languages derived. According to this theory, all human languages could essentially be traced back to Turkic roots.

In an article about Martayan’s life (“The Good Child of the Republic: Hagop Martayan or A. Dilaçar”), Levent Özata, a journalist with the newspaper Agos, writes that Martayan was sent to the Caucasian front to fight as an Ottoman soldier during WWI. After the war, Martayan held various positions, including principal of an Armenian school in Beirut, Lebanon, and then a lecturer of Turkish and Uighur in Sofia, Bulgaria. But when the newly formed Turkish state decided to invent a new language in the 1930s, Martayan’s life changed course.

With his articles on the Turkish language, Martayan had attracted the attention of the authorities. But he had been denationalized, stripped of citizenship; he was wandering around with a certificate documenting his statelessness. He was allowed to enter Turkey as “a special guest of Mustafa Kemal, the first president of Turkey, to develop the Turkish language.

With the founding of the new republic, the political leaders of Turkey accelerated the process of forced Turkification through several policies that targeted the non-Muslim and non-Turkish citizens of the country.” The historian Rıfat Bali writes:

Another indication of being Turkified was to Turkify names and surnames. The Law of Family Names accepted in 1934 made mandatory for everybody to take a family name. However, the law prevented the adoption of names of tribes, foreign races and nations as family names. The Greeks of Turkey would Turkify their names by dropping the “-dis” and “-poulos” suffixes. Most of the Jews would Turkify their names and surnames by finding a Turkish equivalent for each Jewish name.

And it was Mustafa Kemal who suggested Martayan’s surname, Dilaçar [literally, “one who opens up the tongue (or language)”; perhaps better translated as “language-giver”] because of his contributions to Turkish after the promulgation of the Law of Family Names.

Yalçın Yusufoğlu, a journalist, politician, and author, wrote that his mother, who worked as a primary school teacher between 1926 and 1970, said “Professor Agop was one of those who taught us Turkish. He was the professor of professors.”

Martayan held his position and continued his research in linguistics at the TDK until his death on September 12, 1979, in Istanbul. Yet, despite his contributions, Martayan’s death once again showed the insane levels of Armenophobia in Turkey. His hard work, his loyalty to the Turkish government, and even his turning a blind eye to the persecution of his own people did not pay off, for he was still an Armenian—the identity that Turkey tried to annihilate in 1915.

Upon his death, he was treated like a second-class citizen without a name. The TDK, for which he had toiled for decades, published a note of condolence on newspapers in which his full name was censored, written as “A. Dilaçar.”

Even when government authorities attempted to “award” him, they hid his Armenian name. “There is a street named after him in the Şişli town of Istanbul: ‘A. Dilaçar Street’ (‘A. Dilaçar Sokağı’),” Özata reported.

Turkish journalists also joined the chorus and concealed his name. Yusufoğlu wrote an article describing how all Turkish newspapers—other than Gerçek (The Truth), the daily that Yusufoğlu worked for at the time—censored the name Agop:

It was September of 1979. That evening, those watching the main news bulletin of the TRT [state-funded Turkish Radio and Television Corporation] learnt that ‘Adil Açar’ was dead. No one listening to the news report had heard that name. They learnt from the TRT that the said person had contributed to the Turkish language, was one of the former officials of the Turkish Language Institution and would be laid to rest on the scheduled day.

The next day we learnt from newspapers that the name of the scholar was not ‘Adil Açar’. The announcement that the TDK got published on newspapers referred to the deceased as ‘A. Dilaçar’. it did not mention at what mosque the funeral would be held and at what cemetery he would be buried. Moreover, all newspaper reports covered it saying ‘A. Dilaçar has died’. The [state-funded] Anadolu Ajansı (Anatolian Agency/AA) also covered it in the same fashion. And none of the newspapers later made a correction, either out of ignorance or to follow the official jargon. In brief, the deceased had no name or last name.

Agop’s full name is not written even on the cover of his biography, published by the Turkish Language Institution, to which he dedicated his entire career. Instead, it is written as “A. Dilaçar.”

Martayan was not the only Armenian linguist who researched and developed Ottoman and/or modern Turkish. The researcher Yaşar Şimşek listed some of them, as follows: Edvard Vladimiroviç Sevortyan, Pars Tuğlacı (Parseh Tuğlaciyan), Kevork Pamukciyan, Lazar Zaharoviç Budagov, Artin Hindoghlou (Hintliyan), Bedros Keresteciyan, Karekin Deveciyan, Anton Tıngır, Krikor Sinapyan, Armenak Bedevyan, Bedros Zeki Garabedyan, Cosimo Comidas de Carbognano (Kömürciyan).

Another Armenian linguist from Turkey, Sevan Nişanyan, who is one of the leading intellectuals and authors in the country, has been jailed since 2014 on trumped-up charges against him.

Turkish curricula at schools does not mention even the name of Martayan or any other Armenian intellectual. For teaching Turkish children about Armenians who made massive cultural and intellectual contributions to their homeland could lead to some “unwanted” consequences for the Turkish government.

Children have curious minds. A Turkish child who has not been brainwashed by official Turkish propaganda could well ask “dangerous” questions even if taught a little bit about the Armenians: Since when have Armenians been living in Asia Minor? Was there a time when they were the majority? Or have they always been a tiny minority as they are today? How many Armenians lived in the Ottoman Empire? Besides Martayan, who were the other famous Armenians? And what has happened to all those hundreds of thousands of Armenians? Where have they disappeared?

Teaching Turkish children about real Armenians with real stories—not lies about Armenians as “treacherous enemies” who tried to destroy Ottoman Turkey and who thus deserved to get “neutralized”—could help Turkish children develop humane bonds with and fraternal feelings for the Armenian people.

Of course, such questions would greatly challenge the status quo for the Turkish government. And intellectual dissent—no matter where it comes from—is what the Turkish government detests and punishes most severely.

Moreover, recognizing and respecting Armenian people are not what the founding fathers of the Turkish Republic have taught their Turkish citizens. Ataturk, who gave Martayan his Turkish last name, is quoted as having said on March 16, 1923, in a speech to the Adana Turkish Merchant Society: “The Armenians have no right whatsoever in this beautiful country. Your country is yours, it belongs to Turks. This country was Turkish in history; therefore it is Turkish and it shall live on as Turkish to eternity…. Armenians and so forth have no rights whatsoever here. These bountiful lands are deeply and genuinely the homeland of the Turk.”

The etymology of Turkish words is not what matters in a country that still has much bigger, more serious moral and ethical issues to tackle. The words that Turks use might well be rooted in Arabic, Persian, French, English, or—God forbid—Armenian, Greek, or Kurdish. What matters is the need to face the pathological racism and bigotry in Turkey that have concealed the Armenian name of the linguist who helped create the modern Turkish language.

http://armenianweekl...rkish-language/

 

 






0 user(s) are reading this topic

0 members, 0 guests, 0 anonymous users