Jump to content


Photo

ARCHEOLOGY


  • Please log in to reply
99 replies to this topic

#41 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,900 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 17 September 2008 - 08:35 AM

Յարգելիս Արփա,

Այնպէս որ Յովհաննէս Թումանեանի բանաստեղծութիւնում, նոյնպէս էլ այստեղ, նկատում ենք բերդի անունը Թմուկ է: Բ տառը, հաւանաբար, աճել է ոմանց լեզւում, արտասանութեան ընթացքին, սակայն միայն Թմբկաբերդ բարդ բառի մէջ: Թմկաբերդ<թմուկ+բերդ: Անունը պարզ ձեւով արձանագրուել է. հենց քո մէջբերման մէջ.

Միջին դարերում նշանավոր է դարձել Թմոգվի (Թմկաբերդ) բերդաքաղաքը, որը 12-14-րդ դդ. Զաքարյանների հայ իշխանական տան Երկայնաբազուկ (Մխարգձելի)-Թմոգվելի ճյուղի իշխանանիստն էր:

Ինչ վերաբերի վրաց ձեւում, ապա վի եւ վելի այդ լեզւում ածանցներ են: Շոթա Ռուսթավելի (վրացի մատենագիր), Քարթվելի «քարթ ժողովուրդի երկիր»:

Edited by Johannes, 17 September 2008 - 11:49 AM.


#42 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,900 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 17 September 2008 - 09:05 AM

QUOTE
Ինչ վերաբերի վիր ձեւում, ապա վի եւ վելի այդ լեզւում ածանցներ են: Շոթա Ռուսթավելի (վրացի մատենագիր), Քարթվելի «քարթ ժողովուրդի երկիր»:




Քարթվելի, պէտք է նշանակի քարթական կամ քարթերէն, քանզի ինչպէս տեսանք, երկրի (նահանգի) անունը Քարթլի է: Այս լի կամ ելի տեղանուան ածանցը կայ նաեւ Մեծ Հայքի Տայք նահանգի կենտրոն Տայոց Քար բերդի անուան վրաց ձեւում. Տաոս Քարելի: Յիշենք եւս, երբեմն վրացի, երբեմն էլ հայ նշանաւոր Օրբելի-Օրբելեան տոհմի անունը: Վերջինիս արմատը Որբ լինելու է:

Ինչ վերաբերի քո մէջբերած տեղեկանքին.

QUOTE
Վրաստանը Ռուսաստանին միանալուց (1801) եւ հատկապես Ադրիանուպոլսի 1829-ի հաշտության պայմանագրից հետո Էրզրումի եւ նրա շրջակայքի հայերը զանգվածաբար գաղթել են Ջավախք, իսկ տեղի հայ բնակչությունը տեղափոխվել է Քարթլիի կենտրոնական գավառները:


Գուցէ պատումից անտեղեակ ընթերցողը սխալ հասկանայ: Քանիցս ընթերցել ու լսել եմ վկայումներ. տեղացի՝ բնիկ ջաւախեցի եւ եկուոր՝ կարնեցի, բասենցի, բաբերդցի հայերի յարաբերութեան մասին: Սկզբնական շրջանում. իրար աղջիկ տալ-առնել չի եղել: Սա նշանակում է թէ, երբ հայեր եկան, տեղում կային հայեր արդէն, եւ եթէ Քարթլի (Վրաստանի կենտրոնական շրջան) տեղափոխուողներ եղել են, ապա օսմանեան թուրքերի խժդժութիւններից եւ մինչ ռուսական գրաւում՝ ռուս-թուրք պատերազմից են փախել: Մինչեւ այսօր, Ջաւախքում կան բնիկ հայ գիւղեր, որոնց բարբառը Լոռուայ բարբառին մօտ է, որ տարբերւում է մնացեալ գիւղերի բարբառից:

Edited by Johannes, 17 September 2008 - 11:49 AM.


#43 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 17 September 2008 - 09:26 AM

Չի մոռանալ թրք. ԼԻ վերջածանցը, Սիվազ -ԼԻ, Վան- Լի, Մարաշ -ԼԻ, Այնթապ- ԼԻ եւլն:
Տես թէ քանի տոհմեր** կան Մարաշ- ցի- եան, Այնթապ-ցի- եան, Սեբաստա-ցի- եան կամ Վան-եցի- եւն:
Այո, նրանց միակն է Zietuntsian/Զեյթուն-ցի-եան տոհմը:
** Սիրելիս, վստահ եմ դու արդեն գիտես Հայերէն ՏՈՀՄ, սերմ, sperm բառի եւ ֆուրքերէն "tokhoum" բառերի կապը:

Edited by Arpa, 17 September 2008 - 09:53 AM.


#44 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,900 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 17 September 2008 - 10:29 AM

Թմկաբերդի առնչութեամբ, որպէսզի միակողմանի ու քմահաճ չլինեմ. այսօր տանը կստուգեմ քարտէսներից ու Հանրագիտարանից:

Տոհմ.-
http://hyeforum.com/...5...st&p=197224



#45 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 17 September 2008 - 10:48 AM

QUOTE (Johannes @ Sep 17 2008, 04:29 PM)
Թմկաբերդի առնչութեամբ, որպէսզի միակողմանի ու քմահաճ չլինեմ. այսօր տանը կստուգեմ քարտէսներից ու Հանրագիտարանից:

Տոհմ.-
http://hyeforum.com/...5...st&p=197224

Այդ, այսպէս կոչեալ Հանրագիտարանի 99.9% պիտի այրել եւ ջերմի աղբիւր հայթայթել մեր մրսած եւ սառած ազգակիցներին: Չի մոռանալ նաեւ այրել այդ Հին Կտակարանը որ ոմանք կոչեն Ա- շունչ:
Չի մոռանալ թէ այսպէս կոչեալ Հանրագիտարանի 90% ը զբաղուի Մեհմետ Թուրքողլու, Կոմկուսի անդամ 1922 ից, կամ թուրքմէն բանաստեղծ քան թէ, Արամազդ Մի Արասցէ, զբաղուի Թմկաբերդով եւ կամ այլ բուրժուայ նիւթերով:** tongue.gif biggrin.gif smile.gif
Who the hell cares when devote pages and pages to the likes od Sophia Loren**, no, no I love her, but what business does she have in an Armenian Encyclpedia? and Vittorio Sica, is it because the latter was an anti-establishmentarian, հակա- կարոյց, հակա-ներկայ վիճակ/կեցք, status quo i.e communist?when the likes of Vahram Papazian get two lines, if at all.
** Հանրագիտարանի բաժանորդ խմբագիրներէն մին ինձ անձամբ խօստացաւ թէ նա պիտի նորից խմբագրուի եւ սրբագրուի: ՍՊԱՍՈՒՄ ԵՆՔ! Երբ ՀՁԴ ի մակդիրից վերցուի բուրժուայ եւ ահաբեկիչ "դաշնակ շներ" բառերը:
You think I am kidding? Open the Hanragitaran to ԱԲՈՎ and see how that sonofabitch dog who wrote "Դուք, Դաշնակ շներ,մենք չենք մոռացել", and who ended up being the director of the Matenadaran.
How long will it take for these "dashnak shuns" as myself** to forget those words that the Hanragitaran stiil thinks "funny"
** Iam not a dashnak, neither do I subscribe to any so called PP, but when the likes of Abov use the euphemism "dashnak" to mean "diasporan".
OUCH!!!
http://hyeforum.com/...mp;#entry249004
** Սիրելի Օհաննէս, չրջիր եւ տես թէ ինչու ներայ նմանները, Viittorio Sica, Marcello Mstroianni եւ Federico Fellini ներս են գործել Հայ Հանրագիտարանի մէջ:Քանի նրանք հակա բուրժուայ սոցիալիստ ներ էին?

Edited by Arpa, 17 September 2008 - 12:20 PM.


#46 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,900 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 17 September 2008 - 12:24 PM

QUOTE
Չի մոռանալ թէ այսպէս կոչեալ Հանրագիտարանի 90% ը զբաղուի Մեհմետ Թուրքողլու, Կոմկուսի անդամ 1922 ից, կամ թուրքմէն բանաստեղծ քան թէ, Արամազդ Մի Արասցէ, զբաղուի Թմկաբերդով եւ կամ այլ բուրժուայ նիւթերով:

Միտքդ լաւ հասկացայ:
Հանրագիտարանը ունեցել է շատ աշխատակիցներ: Ընդհանրապէս ընթերցում եմ Արամազդի, Մասիսի ու Երկրի մասին գրող աշխատակիցների յօդուածները: Ինչ վերաբերի այդ սոնոֆաբոների մասին գրուածքին, ապա խրտչելով՝ ինքնաբերաբար թերթատում եմ:
Օրինակ՝ Կ տառով էջերը. կոմունիզմ, կենտկոմ, եւ՝ Ս տառով էջերը. Սովետական, Սովետական Միութիւն, Սոցիալիզմ եւ նմանք, մաքուր, հարթ եւ պայծառ են մնացել հատորներումս, մինչ Հ տառով էջերը. Հայք, Հայաստան, Հայեր, եւ՝ Ա տառով էջերը. Արարատ, Արտաշէսեան, Արշակունեան, շատ են մաշուել ու խունացել...



#47 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 17 September 2008 - 01:18 PM

QUOTE (Johannes @ Sep 17 2008, 07:24 PM)
Միտքդ լաւ հասկացայ:
Հանրագիտարանը ունեցել է շատ աշխատակիցներ: Ընդհանրապէս ընթերցում եմ Արամազդի, Մասիսի ու Երկրի մասին գրող աշխատակիցների յօդուածները: Ինչ վերաբերի այդ սոնոֆաբոների մասին գրուածքին, ապա խրտչելով՝ ինքնաբերաբար թերթատում եմ:
Օրինակ՝ Կ տառով էջերը. կոմունիզմ, կենտկոմ, եւ՝ Ս տառով էջերը. Սովետական, Սովետական Միութիւն, Սոցիալիզմ եւ նմանք, մաքուր, հարթ եւ պայծառ են մնացել հատորներումս, մինչ Հ տառով էջերը. Հայք, Հայաստան, Հայեր, եւ՝ Ա տառով էջերը. Արարատ, Արտաշէսեան, Արշակունեան, շատ են մաշուել ու խունացել...

Նմանապէս իմ հատորները:
Բայց ինչպէս ծածկել, երբ “Լորի Լոռի” փնտրելիս Սոֆիա Լորենը ժայթկի իմ իմ երեսին, ինչպէս նաեւ “Մեհեան” փնտռելիս Մեհմետը փսխի իմ երեսին:
Միթէ Սոֆիայ ի պատկերը մեր խմբագիրներուն գաղտնի գործիք էր նրանց պատանի հասակին? ԱՄՕԹ

Edited by Arpa, 18 September 2008 - 05:43 AM.


#48 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,900 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 18 September 2008 - 04:49 AM

Ողջո՜յն,

Հանրագիտարանը չօգնեց հասկանալու, թէ ո՞րն է բերդանունի բնիկ ձեւը: Առաջին ձեւը, եւ տեղադրուած նիւթի վերնագիրը Թմբկաբերդ-ն է, որից հասկանում ենք, թէ հայագիտութեան մէջ ընդունուած առաջին ձեւը դա է:

Մէջբերում, Հանրագիտարանի 4-րդ հատորից.

QUOTE
Թմբկաբերդ, Թմբուկ, Թմոք, Թմոգվի, Թմուկ, միջնադարեան դղեակ Մեծ Հայքի Գուգարք նահանգի Վերին Ջաւախք գաւառում, Կուր գետի ձախ ափին: Բերդը գտնւում էր երեք բարձրադիր բլուրների վրայ եւ ունէր մօտ 150 մ երկարութիւն եւ 30 մ լայնք՝ շրջապատ պարիսպ եւ երեք բլրի վրայ առանձին կառուցուած աշտարակ: Այստեղ էր Թմբուկ գիւղը, որի գերեզմանատանը կան հայերէն արձանագրութիւններով բազմաթիւ տապանաքարեր եւ խաչարձաններ, խաչքարերից մեկի վրայ նշուած է ՊԿԶ (1417 թ.): Բերդը հետագայում աւերուել է: Գիւղը այսօր էլ գտնւում է իր տեղում:

Edited by Johannes, 18 September 2008 - 04:50 AM.


#49 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 18 September 2008 - 08:26 AM

QUOTE (Arpa @ Sep 17 2008, 02:53 PM)
http://hyeforum.com/...p;hl=archeology
ԹՄԲԿԱԲԵՐԴ TMBKABERD
Թմբուկ Բերդ**
** Թումբ means “mound”/ հողակոյտ, as in "dam" against water: Does it sound like the English “tomb, pr. toomb” to mean “ceremonial burial place/monument” like the Armenian “շիրիմ”?.....
....

Երբ վերինը գրեցի , այդ պարզապէս իմ նախազգացումն էր:
QUOTE
Tomb
Websters dictionary
2 entries found.
Main Entry: 1tomb Pronunciation: tüm Function: noun
Etymology: Middle English tombe, from Anglo-French tumbe, from Late Latin tumba sepulchral mound, from Greek tymbos; perhaps akin to Latin tumēre to be swollen — more at thumb Date: 13th century
1 a: an excavation in which a corpse is buried : grave b: a place of interment
2: a house, chamber, or vault for the dead
3: a building or structure resembling a tomb (as in appearance)
— tomb·less, adjective

Հիմա որ Հրաչեային հարցրի:
ԹՈՒՄԲ “գետի առաջ շինուած պատնէշ” , “տան շուրջը քաշած պատ”, “ նաւի եզերքը” ,…“հողաթումբ" ( նոր գրական):
Բնիկ Հայերէն բառ “tum” արմատից….
Զանազան վկաներ, Լտն tumulus (ուռեցք), հողաթումբ, գերեզման եւլն. Սանսկ. “Tumga” “Բարձրութիւն լեռ”, Զնդ. “Tuma , գէր, հաստ”…
Բերէ մեզ մինչ այստեղ, վկայէ Անգլ. “Thumb- բթամատ, հաստ մատ” բայց երեվի չըգիտեր “tomb-գերեզման, շիրիմ” բառը: մենք նմանապէս գիտենք Ֆր. tombeau բառն ալ: Յիշիր Ազնաւուրի Ils Sont Tombe երգը, “Նրանք Ինկած Են“:

Ուրեմն Ֆր. “Tomber- to fall- իյնալ”նշանակի “թաղուիլ-(Անգլ.)entomb“?
Ուրեմն “թմբուկ/թմուկ” նշանակի “փոքր թումբ“?
Խնդրեմ Օհաննէս ընդլայնիր Արմատականի յօդուածը:
Հետաքրքիր. Ասոր. “Tunpa բլրակ” պիտի մեզմէ փոխանցուել քանի բառը ՀԵ է, ոչ Սեմական:

Edited by Arpa, 18 September 2008 - 08:27 AM.


#50 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,900 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 19 September 2008 - 06:42 AM

Armenian words in Arabic



QUOTE
Ուրեմն “թմբուկ/թմուկ” նշանակի “փոքր թումբ“?



Վրաց լեզուն չգիտենք: Եթէ թումբ «հողային պատնէշ» իմաստով չի եկել, ապա պէտք է թմբուկ «հարուածային նուագարան» իմաստով եկած լինէր, կամ՝ եկեղեցւոյ թմբուկ «գմբեթի ներքին մասը» իմաստով: Առաջինը աւելի հաւանական:

Հայերէնում ունենք երկու թմբուկ, առաջինը՝ բնաձայնական է, երկրորդը՝ հնխ.-ից ժառանգած: Առաջինից ունինք երկու բառ:

  • Թմբիւն «Թնդիւն, բախիւն, շառաչում». կազմուած է –իւն մասնիկով թմբ-(<*թիմբ կամ *թումբ) արմատից, որ գտնում ենք նաեւ թմբիչ կամ դմբիչ «բան ծեծելու գաւազան» ձեւի մէջ՝ կազմուած –իչ մասնիկով:= Բնաձայն բառ:


  • Թմբուկ «թմբուկ», «ականջի թրթռուն մաշկը», «կնիք կուսութեան»: = Պահլաւերէն *tumbuk ձեւից. հայերէն բառը ծագում է հնագոյն *թումբուկ ձեւից:


  • +Թումբ «գետի առաջ շինուած պատնէշ». «տան շուրջը քաշած պատ». Որից հողաթումբ: = Բնիկ հայ բառ՝ հնխ. tum- արմատից, որից զանազան մասնիկներով կազմուած են՝ յունարէն τύμβος (կորկիւր. τύμος) «գերեզմանի վրայ բարձրացած հողաթումբ. 2. գերեզման. 3 գերեզմանաքար», լատիներէն tumulus «հողաթումբ, բարձրութիւն. 2. գերեզման». Միջին իռլանդերէն tomm «բլրակ»: Նոյն արմատի ժառանգներից են նաեւ զենդերէն tūma «գէր», լիթուաներէն túma «հարստանալ», túmtas «դէզ, կոյտ, բազմութիւն», անգլերէն thumb եւ հոլլանդերէն duim «բթամատ (հաստ ձեւից առնելով կոչուած այսպէս»: Հնխ. tum- արմատի պարզականն է tu- «ուռչիլ, մեծնալ», որի ժառանգները աւելի մանրամասն տե'ս թաւ բառի տակ:
Փոխառութիւն.- ասորերէն tūnpā «բլրակ» բառը գործածուած լինելով միայն մեկ անգամ եւ չունենալով ածանցներ իսկ հայ բառը լինելով հնդեւրոպական, անշուշտ փոխառուն ասորին է եւ ոչ հակառակը:



Ծանօթ Յովհ.- Թմբկաբերդի կամ Թմուկ բերդի անուան հիմքում, պէտք է տեսնել «Արմատականից» մէջբերածս երրորդ բառը՝ Թումբ «բարձրութիւն»: Ինչպէս տեսանք, բառի արմատը՝ նախնական ձեւը, tum- է: Այսինքն՝ Թմբուկ (Թումբուկ) եւ Թմուկ (Թումուկ) ձեւերը ճիշտ են: Իսկ –ուկ, ոչ միայն փոքրացնող մասնիկ է, այլեւ՝ սիրելի դարձնող կամ արժեւորող: Օրինակ՝ Պապ>պապուկ, տաք>տաքուկ:



#51 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 06 October 2008 - 07:24 AM

http://www.armeniano...i...03&lng=eng#

(October 3, 2008)
Discovery: Archaeologists find Iron Age mausoleum in Lori province
By Naira Bulghadaryan
ArmeniaNow Vanadzor reporter
Published: 03 October, 2008
Archeologists at work in the Gogaran village of the Lori province have recently, surprisingly, discovered a mausoleum unlike others that appeared in Armenia.

The discovery announced in September is a novelty for the group of specialists of the National Academy of Sciences of Armenia as it differs from other earlier known mausoleums in style and material it revealed. Unlike those in other finds, the mausoleum is made of hewn stone (instead of clay bricks).

The structure is 14 meters in diameter, and is believed to have been prepared for a local prince from during the Iron Age (9th-7th century BC). The mausoleum is surrounded with half-processed and semi-concaved large stones, rimmed with smaller ones.

Excavators’ attention has also been drawn by the flagstone shield of the mausoleum and the small grave pit rimmed with a small circle comprising articles typical of funeral rites.

Hrachik Marukyan, researcher at the Lori provincial service for historic environment conservation of Armenia, says the age of the mausoleum is determined by the materials found there.

The family of the ruler buried him in a special funeral rite, burying also his dagger, small and large ceramic vessels, a ceramic plate, and a necklace believed to be onyx, and also cattle and still unexamined species of animals. “Proof of its age is found in the blade of the dagger,” Marukyan says.

Marukyan points to the unique architectural structure of the mausoleum, the variety of geometric drawings on one of the large stones of the circle with a row of triangles, and the equal-winged cross inside the circle.

“The cross indicates the four sides of the world and is the symbol of the Sun taken into the circle. It becomes a swastika, when turned, symbolizing the eternity of power over the world,” Marukyan says.

Doctor of History and corresponding member of the National Academy of Sciences Aram Kalantaryan, a participant to the Gogaran expedition, believes the ruler belonged to the ancestors of Armenians.

“Despite the decay of the remnants with only part of the little finger and several teeth remaining, there are no doubts the ruler belonged to Armenians,” Marukyan insists, saying despite the remains have not been exposed to genetic identification yet, the ancient monuments so far discovered on the territory of Lori belong to the Armenian culture.

The findings are now moved to Yerevan for examination.

Specialists say the territory of the discovered monument can be referred to pre-Christian settlements and has been a residence of the princes of those times.

Besides the mausoleum, specialists also point to the St Astvatsatsin Church in Gogaran. Despite it was ascribed to the 17th century in the Soviet times, the specialists say now it belongs to the 4th.

“In the Soviet times Armenian monuments were purposefully ascribed to late periods to conceal the ancient age of our culture,” says Marukyan, an expert on monuments.

He believes the Soviet time ‘mistakes’ need to be reviewed to reveal the true age of historic monuments.

He recalls the mistakes of the formerly indicated age of the church was revealed when architect Stepan Nalbandyan excavated the basement of the church.

The church was built on plans typical of the 4th century.

The group of structures in the yard of the church, the ancient capital-formed headstone and numerous mausoleums permit considering the territory of Gogaran as an ancient settlement of pre-Christian period.

The hypothesis is grounded also on the existence of numerous pre-Christian caves [with traces of human presence] discovered in the locale, as well as the recently discovered stone tubes on the territory between the villages of Gogaran and Shirakamut. The specialists are now studying the findings.

Archeologists also point to the Lori citadel on the territory of Stepanavan with the mausoleums found there in the recent years revealing rich archeological material.

The findings range from ceramic vessels, to silver bowls and silver and bronze jewelry including snake-formed bracelets. Marukyan also recalls with astonishment the prince’s seal with its whitish semi-transparent tube with a shield-like ornamented gold lid on each of its ends. The seal is an image of two vertically statant stags facing each other with a tree in the center.

Hakob Simonyan, director of the Center for Research on Historic and Cultural Heritage State Non-Commercial Organization mentions dozens of thousands of mausoleums, whose exact age is not specified yet, have been unveiled in the recent years.

“So, the opinion Lori is a hearth of ancient culture is not without a purpose,” Marukyan believes.

© Copyright ArmeniaNow.com 2002-2008. All rights reserved.
Articles may be reproduced, provided ArmeniaNow.com is cited as the source

Edited by Arpa, 06 October 2008 - 07:24 AM.


#52 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 06 October 2008 - 07:47 AM

Dear mods and ads.
I double posted the above, here and under the general topic of History. I had second thoughts, so I decided to create a general subject topic of ARCHEOLOGY and in time gather all relevant posts here.
Below some that I remembered , but I am sure there many more that I will point out ,and I urge everyone to point out all posts dealing with the subject that may have been posted under a variety of topics, like history, culture et al.
Thank you
PS. You may choose to remove the above article from the other (History) topic
Garni?
http://hyeforum.com/...showtopic=16785
Tmbkaberd
http://hyeforum.com/...showtopic=18674
Temple
http://hyeforum.com/...showtopic=18444
Karahunj
http://hyeforum.com/...?showtopic=7392



#53 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 06 October 2008 - 08:12 AM

EREBUNI
ԵՐԵԲՈՒՆԻ
http://loosavor.org/.../erebuni_1.html
Even though this may better belong in the History section, my intention is to gather all archeological posts and pictures of Erebuni here.
Below the main topic is that the celebrations of the Erebuni’s 2790-th yearanniversary have been movede to the Hraparak for the past 5 years (I didn’t know that. I saw it at its original site on Erebuni Street), this year it has been decided to move it back. The article further talks about renewed interest and new digs at the site of Erebuni. The article opens with ; “The natives of Urartu called themselves Biaynilians, i.e Vanetsis, and that the name “Urartu” was based on what the Assyrians called the kingdom.
------
Please bear with me. It is a long read but well worth.
From AZG
ՄԱՐԻԵՏԱ ԽԱՉԱՏՐՅԱՆ
ՈՒրարտուի բնակիչներն իրենց կոչում էին բիայնացիներ, Ուրարտու անունը նրանց երկրին տվել են ասորացիները, ասորական տեքստերում է հանդիպում: Բիայնա տերմինը Վանի թագավորության տերմին է եւ կա մ.թ.ա. 9-րդ դարից սկսած:
Այսօրվա երեւանցին ուրարտական Էրեբունի քաղաք-ամրոցի ժառանգորդն է, ուրարտացիների հետնորդը: Զգո՞ւմ ենք արդյոք մեզ բաժին հասած պատմական հազարամյակների ժառանգորդը լինելու ծանր բեռն ու պարտավորվածությունը, գիտակցո՞ւմ ենք, թե ինչ ներկայանալի տեսք պետք է ունենա մեր քաղաքը՝ ամեն երեւանցի կենդանի վկայագիրը պետք է լինի այդպիսի անցյալի. չէ, հաստատ չենք գիտակցում, քանի որ այդպիսին լինելու համար ե՛ւ մեր պատմությունը պետք է իմանանք, ե՛ւ արժանի լինենք նրան:
Այս տարի լրանում են ուրարտական Էրեբունի ամրոց-քաղաքի հիմնադրման 2790 եւ «Էրեբունի» թանգարանի հիմնադրման 40-ամյակները: 1968-ի հոկտեմբերի 14-ին, երբ ժողովրդական տոնի երեւույթվ նշվեց ամրոցի հիմնադրման 2750-ամյակը, ժողովուրդը շատ սիրեց այդ տոնը, երեւանցիք ամեն տարի սկսեցին հոկտեմբերի 10-ից հետո որոշակի մի օր բարձրանալ Էրեբունի բլուրը, տոնախմբություններով նշել քաղաքի տոնը:
Մեր քաղաքին արժանի տոնին ընդառաջ` այցելեցինք Էրեբունի թանգարան եւ զրուցեցինք նրա տնօրեն Աշոտ Փիլիպոսյանի հետ. «Ես շատ կուզեի, որ վերականգնվեր Էրեբունի-Երեւան տոնը, որը սկսվում էր Էրեբունի ամրոցից. շքեղ տոնահանդեսները հիմա տեղափոխվել են Հանրապետության հրապարակ»: Ա. Փիլիպոսյանը նախնական պայմանավորվածություն է ձեռք բերել Էրեբունի համայնքի թաղապետարանի հետ, ու մյուս տարի թաղապետարանն ու թանգարանը փորձելու են իրենց ուժերով այդ տոնը վերականգնել. «Սկզբի տարիներին լավ էր արվում, վերջին 5 տարին չի արվել: Իսկապես ուխտագնացություն էր այստեղ, ամբողջ Էրեբունի փողոցով մեկ շարված էին գինու տկեր, ճոխ տոնախմբություն էր, մարդիկ իրենց տների առջեւ խորոված էին պատրաստում, ուտելիք ու գինի հյուրասիրում, կարծես իրենց տան տոնն էր էս փողոցում. սկսվում էր Էրեբունի փողոցի ծայրից եւ ալիք-ալիք գալիս էր դեպի ամրոց, պետական այրեր էին գալիս, եւ խորհրդային, եւ հետխորհրդային մի քանի տարիներին, պարային խմբեր էին մասնակից լինում, թատերականացված ներկայացում էր ծավալվում բացօթյա` Արգիշտին էր գալիս մարտակառքով, այս ամբողջը անցյալի կենդանի շունչն էր ստեղծում: Հիշում եմ` մենք ստիպված փակում էինք թանգարանի մուտքը, խումբ-խումբ էինք մարդկանց թողնում, որ կարողանայինք սպասարկել` թանգարանը նայեին եւ բարձրանային ամրոց. արդեն ժողովրդական տոն էր դարձել, բոլորը գիտեին, որ երկրի ղեկավարը պետք է լինի այստեղ, պիտի բացի տոնը, իսկ հիմա դա հրապարակում է արվում: 2790-ամյակ ենք տոնում` նշանակում է այստեղից պիտի տոնենք»:
Առիթը լավագույնն է` պարզելու թե ի՞նչ է կատարվում «Էրեբունի» թանգարանում, ի՞նչ գտածոներով արժանանավորվեցին այս տարի կատարված պեղումները Էրեբունի ամրոց-քաղաքի տարածքում:
Աշոտ Փիլիպոսյանի պատմելով` այս տարի համատեղ պեղումներ են կատարվել Էրեբունի ամրոցի տարածքում. հայ հնագետների հետ աշխատել են ԱՄՆ-ի Բերկլի համալսարանի պրոֆեսոր Դեվիդ Ստրոնախը, ՌԴ Էրմիտաժի հնագիտական ջոկատը, հոկտեմբերին ֆրանսիացի հնագետները Լիոնից նույնպես աշխատելու են հայկական հնագիտական արշավախմբի կազմում. ֆրանսիացիները զբաղվում են աքեմենյան եւ անտիկ դարաշրջաններով, իսկ Էրեբունի ամրոցը զգալի դեր է ունեցել նաեւ հետուրարտական` աքեմենյան եւ անտիկ շրջանում:
Ա. Փիլիպոսյան.- Այս տարի Էրեբունի թանգարանը եւ թանգարանի արշավախումբը աշխատել են ամրոցի այն հատվածներում, որոնք մինչեւ այժմ պեղված չէին: Ի տարբերություն նախորդ տարիների` այս տարի թանգարանն իր ձեռքն է վերցրել բոլոր պեղումները եւ Բերկլիի համալսարանը, Էրմիտաժը եւ ֆրանսիական խումբն աշխատում են մեր արշավախմբի կազմում`որպես ջոկատ: Նրանք մեր հսկողության ներքո են աշխատում, մեր աշխատանքներին համահունչ, մեր առաջադրած ծրագրի սահմաններում` համատեղելով իրենց ծրագրերի հետ: Այս տարվա պեղումների արդյունքում Դ.Ստրոնախի հետ միասին եկանք այն եզրակացության, որ հավանաբար Վանի թագավորության անկումից հետո, Էրեբունի ամրոցի տարածքում, մինչեւ Աքեմենյան տիրապետության հաստատումը, վերակառուցումներ են կատարվել, եւ դրանք կարող են վերագրվել մ.թ.ա. 6-րդ դարի առաջին կեսին, այսինքն` Երվանդ Սակավակյացի ժամանակներին: Դա նշանակում է, որ Երվանդունիների իշխանության օրոք, մինչեւ Աքեմենյան գերիշխանության հաստատումը, այստեղ, ըստ ամենայնի, ինչ-որ վերակառուցումներ կատարվել են, եւ հավանաբար կապված Խալդ աստծո տաճարի հետ: Այս նույն ժամանակահատվածին պիտի վերաբերեն այն կառույցները, որոնք բացվում են միջնաբերդից դուրս, բլրի արեւմտյան լանջին, դեպի Վարդաշեն տանող ճանապարհի հատվածում, դրանք ուշուրարտական եւ հետուրարտական ժամանակաշրջանների նյութեր են:

Թանգարանի նորությունները
Այս տարի թանգարանում բացվել է հնամարդաբանական լաբորատորիա, որտեղ մինչուրարտական, ուրարտական եւ հետուրարտական ժամանակահատվածներին վերաբերող 700-ից ավելի հնամարդաբանական նյութեր կան, Հայաստանի լավագույն մասնագետներից մեկը` պատմական գիտությունների թեկնածու Ռուզան Մկրտչյանը ուսումնասիրում է դրանք:
Թանգարանն ունի նաեւ վերականգնման լաբորատորիա, որտեղ մետաղի, խեցեղենի վերականգնման աշխատանքներ են կատարվում: Նախնական պայմանավորվածություն կա Էրմիտաժի հետ, 2009-ի մայիսին «Էրեբունի» թանգարանի երկու ռեստավրատորներ, որոնք պետք է զբաղվեն որմնանկարների վերականգնմամբ, մեկնելու են Սանկտ Պետերբուրգ` մեկ ամսով վերապատրաստվելու, որից հետո սկսելու են Էրեբունու որմնանկարների վերականգնման, ամրակայման եւ կրկնօրինակների ստեղծման աշխատանքները. «Այս տարի մենք սկսելու ենք ամրոցի վերականգնման աշխատանքները եւ շատ ուրախ եմ, որ այդ աշխատանքներն իր հսկողության տակ է պահում մշակույթի նախարարությունը եւ անձամբ նախարար Հասմիկ Պողոսյանը: Աշխատանքները որոշակի ծրագրով են սկսվել, առաջին հերթին պարիսպների հատվածներն են բարձրացվում, մուտքը դեպի ամրոց այնուհետ միայն կենտրոնական մուտքից կլինի եւ կվերահսկվի: Այս տարի թաղապետարանի հետ որոշել ենք մի քանի միջոցառոումներ անցկացնել. նախ թաղապետարանը Էրեբունի ամրոցի արեւմտյան լանջին 4 մ երկարությամբ «2790» գրությամբ լուսատախտակ կտեղադրի, որը գիշերը Երեւանի բոլոր ծայրերից երեւալու է, երկրորդ, մենք տոնի օրը` հոկտեմբերի 12-ին, թանգարանի աստիճանների վրա եւ թանգարանին մերձ հրապարակում միջոցառումների ամբողջ շարք ենք կազմակերպելու: Բացի այդ` հոկտեմբերի 12-ին եւ 13-ին թանգարանում միջազգային գիտաժողով ենք կազմակերպելու, որին մասնակցելու են ԱՄՆ-ից, Ռուսաստանից, Վրաստանից ժամանած եւ մեր երկրի տարբեր գիտական կենտրոնների մասնագետներ: Գիտաժողովը նվիրված է լինելու թանգարանի 40-ամյակին եւ Բորիս Պիոտրովսկու 100-ամյա հոբելյանին»:
Վերադառնալով պեղումներին
Այս տարվա ընթացքում պեղումներ են կատարվել եւ միջնաբերդում, եւ քաղաքային թաղամասերում, եւ միջնաբերդի դիմացի բլրին` արեւելյան հատվածում: Մինչ պեղումներն սկսելը` երկրաֆիզիկական եւ էլեկտրամագնիսական հետազոտություններ էին կատարվել այդ հատվածում եւ հետաքրքրական տվյալներ կային: Պեղումների ընթացքում որոշակի նոր տվյալներ ստացվեցին. արձանագրություններում փաստված է, որ Արգիշտի Առաջինը եւ Ռուսա Երկրորդն այստեղ վերակառուցումներ են կատարել: Արշավախումբը փորձեց ճշտել, թե ինչպիսի՞ հնագիտական հորիզոնների հետ են դրանք առնչվում: Հատկապես պեղումներ կատարվեցին Խալդ աստծո տաճարի դիմաց ընկած կարասային սենյակում, որտեղ վերջին պեղումները եղել էին 1968 թվականին. ինչո՞ւ հատկապես այստեղ, որովհետեւ այս մեծ սրահի կենտրոնում 4 բազալտե հիմնասյուներ կան, որոնց վրա արձանգրված է. «Այս պալատը (կամ դահլիճը) Արգիշտին կառուցեց»: Դահլիճը հետաքրքրիր է, բայց դահլիճում կարասային սենյակ չի լինում, նշանակում է Արգիշտիից հետո ինչ-որ մեկը վերակառուցումներ է արել այստեղ: Ովքե՞ր են դա արել` պարզելու համար մի քանի տեղ հնագետները երեքը չորսի վրա փոսորակներ տեղադրեցին, իջան մինչեւ հատակը 1,5 մետր եւս, բացեցին պարսպաշարը, պատերի շարվածքը: Հայտնաբերվեցին որմնանկարների փոքրիկ բեկորներ, որոնք 1968 թվականից այդպես էլ մնացել էին այդ հատվածում եւ պեղված չէին: Հասնելով մինչեւ կարասների ստորին մասը` որոշ կարասների հատակում բացվեցին մանր եղջերավոր կենդանիների եւ ուրարտական թասերի բեկորներ. այդ մասը փաստորեն չէր պեղվել, եւ պարզվեց մի կարեւոր հանգամանք: Ներկայիս կարասային սենյակ կոչվածը մոտ մեկուկես մետր ավելի խորն է եղել, նրա պատերին (պատերի որոշ հատվածներում անցքեր կան գամերի համար) կախված են եղել կամ վահաններ, կամ գորգեր. տարածքն, իրոք, Արգիշտի Առաջինի օրոք եղել է դահլիճ, եւ դա այն հատվածն է, որտեղ կենտրոնացած են եղել որմնանկարների զգալի մասը, հատկապես տեսարաններ. այսինքն Արգիշտի Առաջինի կառույցը նրա իշխանությունից հետո որդու` Սարդուր Երկրորդի, թոռան` Ռուսա Առաջինի, ապա եւ Արգիշտի Երկրորդի եւ Ռուսա Երկրորդի օրոք մեծ փոփոխություններ է կրել, ամրոցում բազմաթիվ վերակառուցումներ են կատարվել:
Գտնված նյութերը մաքրման փուլում են, նյութերի մի մասը հանձնված է քիմիական փորձաքննության եւ վերականգնման աշխատանքներ են կատարվում, որոնց արդյունքում այդ բոլորը առավել առարկայական վերլուծության կենթարկվի. «Ընդամենն այս տարի աշխատել ենք մեկուկես ամիս, բայց այդ մեկուկես ամսվա արդյունքները կարեւոր ու լուրջ են եւ թույլ են տալիս խոսելու իսկապես մեծ քաղաքի մասին, որը կառուցվել է մ.թ.ա. 8-րդ դարի առաջին կեսին եւ պարբերաբար շարունակել է իր գոյությունը մինչեւ մեր օրերը», ասում է Ա. Փիլիպոսյանը:
Միասնական արշավախմբերի իմաստը
Դեվիդ Ստրոնախին հետաքրքրում է, թե հետուրարտական շրջանում ինչպիսի ճակատագիր են ունեցել ուրարտացիների կառուցած քաղաքները Վանի թագավորության շրջանում, որվհետեւ Կարմիր բլուրն ըստ էության քանդվել է եւ այլեւս չի վերակառուցվել, Չոուկ Թեփեն, Վանա լճի արեւելյան ափի Այանիսը քանդվել ու չեն վերակառուցվել, բայց Էրեբունին շարունակել է իր գոյությունը նաեւ Վանի թագավորության անկումից հետո, կարծիք կա, որ նաեւ եղել է Աքեմենյան 13-րդ սատրապության կենտրոն: Էրեբունիում հայտնաբերվել են հրաշալի արծաթե-եղջրյա գավաթներ. հիմա որքանո՞վ է ճիշտ սատրապության կենտրոն լինելը, եւ Վանի թագավորության անկումից հետո այդ 50-60-ամյա ժամանակահատվածը ի՞նչ փոփոխություններ է կատարել այս քաղաքում՝ Բերկլիի համալսարանի պրոֆեսորին սա հետաքրքրում է:
Ուրարտական թագավորության կենտրոնը Վանի ավազանում էր, բոլոր թվերը կարելի է այնտեղ ճշտել, իսկ մեզ մոտ կարելի է խոսել այն շինարարությունների եւ տարածքային միացումների հետ, որոնք կապված են Մենուայի եւ Արգիշտիի հետ եւ նրանցից հետո:
Կարմիր բլուրը եղել է մինչուրարտական բնակատեղի, որը հավանաբար մ.թ.ա 15-րդ դարից գոյություն ուներ, եւ որտեղ կյանքը շարունակվել է մինչեւ մեր թվականությունից առաջ 7-րդ դարը: Բնակավայրը դադարել է գոյություն ունենալուց, երբ Ռուսա Երկրորդը հենց այդ հատվածում, Հրազդանի ափին կառուցեց Թեյշեբաինի քաղաք-ամրոցը (Կարմիր բլուր): Որոշ հնագիտական իրեր, որոնք պատկանել են մինչուրարտական շրջանին, հայտնաբերվել են Կարմիր բլուրում, դա նշանակում է, որ քաղաքի կառուցումից հետո ինչ-որ արժեքներ մինչուրարտական քաղաքից կամ բնակավայրից տեղափոխվել են Կարմիր Բլուր:
Էրեբունին ամենակարեւոր քաղաքներից մեկն էր Վանի թագավորության հյուսիսային շրջանների մեջ` հավանաբար կառավարչի նստավայրն էր, եւ իր զբաղեցրած ծավալներով ու դիրքով, անկասկած, մարդաշատ քաղաքներից մեկն է եղել:
Քաղաքը շարունակվել է դեպի հարավ, թանգարանի բլրից դեպի Արեշի թաղերը, դեպի դիմացի բլուրը, որտեղից էլ գտնվել են վերը նշված արժաթե եւ եղջրե գավաթները, որոնք աքեմենյան շրջանին են վերաբերում: Բայց թե ի՞նչ ուղղությամբ է ծավալվել քաղաքը` Ա. Փիլիպոսյանի կարծիքով դժվար է ասել, դամբարանադաշտի մի մասը գտնվել է այնտեղ, որտեղ հիմա Էրեբունի հրապարակն է. դեպի Վարդաշեն գնացող ճանապարհին անցած դարի 50-ականներին դարձյալ դամբարաններ են բացել` ուրարտական նյութով: Փիլիպոսյանը երկու դամբարան 1980-ական թվականներին պեղել է «Հաստոցանորմալ» գործարանի տարածքում. «Հիմա շատ հետաքրքրական սենյակ ենք բացում, որը պետք է որ վերաբերի Վանի թագավորության շրջանին, եւ այդ սենյակը գտնվում է միջնաբերդի պարիսպներից դուրս, Վարդաշեն գնացող ճանապարհի արեւմտյան լանջին, սա ցույց է տալիս, որ քաղաքը պարբերաբար մեծացել է, ավելացել են բնակելի թաղամասերի տարածքները: Հնարավոր է, որ մենք եւս մեկ պարսպի հանդիպենք, որը դարձյալ օղակում է այս բլուրը` բնակչության աճի հետ միասին փոխվել են միջնաբերդի, քաղաքային բնակչության չափերը, եւ այս բոլորը պեղումների ընթացքում կպարզվի. մեր ունեցած գումարները շատ չեն, այս տարի 1,5 մլն դրամի չափով ենք պեղումներ կատարել, եւ այդ դրամի չափով էլ եզրակացություններ են արվում:
Մենք շատ կարեւոր նպատակ ունենք` այն աշխատանքները, որ կատարվում են թանգարանում` հնագիտական, հնամարդաբանական նյութեր, վերականգնման աշխատանքների արդյունք` մի նպատակ ունեն, որ եկող կամ հաջորդ տարի թանգարանին կից ունենանք ուրարտագիտական կնտրոն: Սա այն նպատակն է, որի համար ես եկել եմ թանգարան», ասում է Ա. Փիլիպոսյանը:
Այդպիսի կենտրոնի շենք կառուցելու համար, որի հիմքերն, ի դեպ, փորված են, 0,5-1 մլն դոլար գումար է պահանջվում, եթե դա լինի, 10 տարի հետո մեր ժողովրդի պատմության այս լավագույն շրջանը` Վանի թագավորության հատվածը կներկայացնենք նաեւ հայերս, ոչ թե միայն թուրքերը. վերջիններս շատ լուրջ աշխատում են այս ուղղությամբ, իրենց պետության արեւելյան հատվածն է, հրաշալի հնագիտական հուշարձանները պեղվում են, դրանցով հետաքրքրվում է Եվրոպան, եւ թուրքերն էլ 10-ից ավելի մասնագետներ ունեն, որոնք շատ լավ սեպագիր են կարդում, զբաղվում են Ուրարտուի հնագիտությամբ. եթե մենք այս կենտրոնը չստեղծենք եւ մասնագետներին այստեղ չկենտրոնացնենք, մի 20-25 տարի հետո ուրարտագիտությունն իրենք կներկայացնեն:
Ա. Փիլիպոսյանը 2006 եւ 2007 թվականներին եղել է Արեւմտյան Հայաստանում, շրջել բոլոր հուշարձաններով, տեսել` ինչպե՞ս են պեղում, ինչպես են հրատարակում նյութը: Գրքերը ներկայացնում են բավական բարձր` եվրոպական մակարդակով, համագործակցում են եվրոպական մասնագետների հետ, արդյունքում` ստեղծում են ուրարտագիտության բազա:
Վերջին ուրարտացիները ե՞րբ են լքել Էրեբունին
Ա. Փիլիպոսյան.- «Չեմ կարող ասել, որովհետեւ ի տարբերություն մյուս ուրարտական հուշարձանների` Էրեբունին չի կործանվել, մ.թ.ա. 6-րդ դարի սկզբներին կորցրել է իր դերը` ամբողջ հարստությունը Ռուսա երկրորդը տեղափոխել է Կարմիր բլուր, որ դարձրեց իր հենակետը, բայց Էրեբունի քաղաքը մնաց: Կորցրեց իր դերը, նշանակությունը` մինչեւ Երվանդունիների ժամանակաշրջանը, երբ այստեղ նորից վերակառուցումներ արվեցին, դարձյալ հենակետեր դարձան Էրեբունին, Արմավիրը եւ այլն: Բնակավայր այստեղ միշտ եղել է` աքեմենյան շրջանում, անտիկ դարաշրջանում, նաեւ` միջնադարյան բնակավայրի հետքեր կան, որոնք խոսում են այն մասին, որ այստեղ ապրել են: Իսկ թե ե՞րբ է լքվել` դժվար է ասել. մ.թ.ա. 8-րդ դարից մինչեւ առաջին դար ապրել են, հռոմեական շրջանի դրամներ ունենք այստեղից գտնված: Թե ինչպե՞ս է բնակավայրը գոյատեւել մեր թվականության առաջին դարից մինչեւ վեցերորդ դարը, երբ Երեւանը առաջին անգամ հիշատակվում է տեքստերում, դժվար է ասել, բայց որ գոյատեւել է` դրանում կասկած չկա: 607 թվականի եկեղեցական ժողովներից մեկում հիշատակվում է Երեւանի վարդապետներից մեկը` որպես քաղաքի հոգեւոր ներկայացուցիչ»:

Edited by Arpa, 06 October 2008 - 10:36 AM.


#54 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 09 October 2008 - 07:38 AM

Tigranakert, Artsakh
http://hyeforum.com/...;hl=tigranakert
MosJan had posted the following in the above thread, lamenting that it was in (French) not English;
http://www.francekar...dikranakert.php
Beside it being very informative and pictorial I noticed a very interesting tid bit. Observe the picture showing several mounds in the background and read tha cation. Remember when we were talking about “tmouk/tmbouk” in “Tmkaberd”? See what they call those mounds- “TUMULUS”!!!

Edited by Arpa, 09 October 2008 - 07:58 AM.


#55 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 09 October 2008 - 08:13 AM

http://hyeforum.com/...p;hl=archeology
Zvartnots
http://hyeforum.com/...p;hl=archeology
Project Discovery;
http://www.projectdiscovery.net/
Watch the slide show. See how many you recognize. I wish they had labeled the pictures.
http://www.projectdi....net/index.html


Edited by Arpa, 09 October 2008 - 11:18 AM.


#56 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 13 October 2008 - 06:44 PM

ANI
And now they are placing their money where their mouth is. Or rather placing their mouth where the money is.
First it was Aghtamar and now, after denying there ever was a thing called “Armenian“, trying to impress on the world that all those churches were built by “Christian furks”, an oxymorin…
Look how many times the “A” word is used below, even if they still try to disguise the name of the ancient Armenian city to sound like a furkish word that means “mother”. Note what they call the Akhourian river… Arpa Chay to mean “barley river”?. Yea right, “barley river” and “hay valley”? Also note that they call Musa Ler “saman dag” which 99 out of 100 will tell you means “hay mountain, or mountain of hay”, while in fact it is the Arabic name for “Simon- Samaan”. We will not speak about what they call Aghori Ler- Masis-Ararat.
Akhourian River

=====
Haber 27, Turkey
The ghost town between two rivers Anı

Were there to be a prize for the most romantic ruin in Turkey, Ani,
the old Armenian ghost town squeezed in between two rivers on the
border between Turkey and modern Armenia, would have to be up there in
the running. At the very least one might expect to

12 Ekim 2008 Pazar 17:00

Such, though, is the bleak power of history to overshadow even the
most innocent relics of the distant past that in reality Ani
languishes in relative obscurity, admired by foreign groups on their
whirlwind tours of eastern Turkey and by the occasional adventurous
individual traveler, but never overrun with visitors in the way that,
say, Ephesus, with its safer Greco-Roman heritage, is.

To be fair, Ani is pretty much out on a limb in terms of geography,
lying as it does 45 kilometers east of Kars, itself already a long way
from anywhere. The good news is that visiting it has become a whole
lot easier. Not so long ago anyone who wanted to see somewhere
overlooking such a contentious border had first to visit the security
police to get permission, then go to the tourist office to have the
permit endorsed, then go to Kars Museum to buy a ticket and only then
set off for the site itself, leaving their camera behind in their
hotel room since all photography was forbidden. Fortunately all that
rigmarole is now past history, its only relic the absence of public
transport to enable solo travelers to visit Ani without having to take
out a mortgage to pay a private taxi fare.

No matter. It's all worth it anyway as soon as you see the lovely
golden-brown walls of the old city soaring up on the plain just past
the village of Ocaklı. Those walls are vaguely reminiscent of
the ones ringing the medieval castles of Wales, except that once you
step through them you find yourself confronting a vast expanse of
nothingness with just the occasional earthquake-damaged ruin jutting
up on the horizon. Hard, then, to imagine that Ani was once a city
which was home to some 100,000 people in its heyday.

The early history of Ani is closely entwined with that of nearby
Kars. Back in the 10th century when this corner of Turkey was part of
the Bagratid Kingdom of Armenia, King Ashot III (r.952-77) decided
that Ani would make a better capital than Kars and moved his court
here in 961. For almost 100 years Ani flourished under the Bagratids,
but then in 1045 it was seized by the Byzantines, only to fall to the
Seljuks in 1064. Under their control it enjoyed a second spring with
plenty of fresh new buildings going up inside the walls. But then the
Seljuks were driven out by the Georgians, the Georgians by the Kurds
and the Kurds by the Mongols. Finally, in 1319 a huge earthquake
felled many of the remaining buildings, and the city fell into
terminal decline.

Newly cleared paths through the undergrowth make it easy to explore
the site in a clockwise direction, which brings you quickly to the
half-tumbled ruins of the 11th-century Church of the Redeemer, built
to house a portion of the True Cross. Interestingly, it was not the
earthquake that did for this building so much as a far more recent
bolt of lightning that struck it in 1957.

The second church you'll come to is perhaps the most exquisite
building at Ani, which makes it all the more worrying to see the
restorers moving in. Dating from the 13th century, the Church of
St. Gregory the Illuminator is externally very similar to the churches
of the Georgian valleys that stretch between Tortum and
Yusufeli. Inside, however, it's festooned with wonderful frescoes that
cover almost every surface, hence its Turkish name -- the Resimli
Kilise, or Church with Pictures.

A short walk further round brings you to the scant remains of a Seljuk
bathhouse, after which you need to look carefully for a path down
towards the Arpa �ayı (Barley River) that separates
Turkey from Armenia. Perched precariously on a bluff above the river
is the diminutive but utterly perfect, clover-shaped Convent of the
Virgins, a prize-winning church inside a prize-winning site. From here
you will be able to see the brooding hulk of the early 11th-century
cathedral of Ani, its dome long since collapsed although reuse as a
mosque in Seljuk times ensured the survival of its soaring arched
interior.

Between the cathedral and the 11th-century Seljuk
Menüçer Camii with its striking, if damaged, octagonal
minaret, lie the relatively inconspicuous but nonetheless evocative
remains of a street of shops. For many people it's strolling along
this street that will make it easiest to envisage how this was once a
bustling city, most of whose remains still lie unexcavated beneath the
uneven ground. Immediately opposite stand the remains of a sizeable
and well-appointed house looking towards the castle, the one part of
Ani that remains off-limits to visitors.

Walking back towards the exit you'll pass the remains of a truly
enormous 10th century building, another Church of St. Gregory, this
time completely circular. Much also survives of the 11th century
Church of the Holy Apostles, reused as a caravanserai in Seljuk
times. Scant remains of two more churches also linger on, one of them
propped up by unsightly metal girders. Then finally there's the Seljuk
Palace, so horribly "restored" that it was described in a newly
published book about Turkey as resembling a large public toilet block.

But you come to Ani as much for the exquisite beauty of its location,
with the rivers running along ravines on either side. The silence here
is glorious, and the site breathtaking regardless of whether you visit
in the spring, when the interior is a rash of emerald-green grass, or
in the winter, when the snow lies deep on the ground.

For most people, that's it as far as a trip to Ani goes, although
several other ruined Armenian churches lurk unvisited in nearby
villages. Midway between Kars and Ani lies the village of Subatan,
where a turn to the left leads eventually to OÄ?uzlu and the
ruins of a 10th century church, standing forlorn in a farmyard. Even
more impressive is the church of Karmır Vank, also in a
farmyard, in the nearby village of YaÄ?kesen; not only does this
church still retain its dome, but it was built out of wonderful red
and black checkerwork, hence its Turkish name, the Kızıl
Kilise (Red Church).

A turning on the right-hand side of the road from Kars to Ani leads
eventually to the village of Kozluca, which has the remains of a
further two churches on either side of a valley. One is a by now
fairly familiar small domed structure, the other a huge 11th century
building in a shocking state of collapse, but interesting nevertheless
for its Seljuk-style maqarna (stalactite) carvings and copious
Armenian inscriptions. You'd need a lot of energy to take in all these
sites on the same day as a visit to Ani, and forget a trip to nearby
MaÄ?azbert Castle altogether since the gendarme will not let you
past their checkpoint.

Edited by Arpa, 13 October 2008 - 07:55 PM.


#57 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 15 October 2008 - 07:56 AM

METSAMOUR ՄԵԾԱՄՈՒՐ
I deliberately spelled the Armenian with the letter OU rather than just O.


http://www.maplandia...7-n-44-17-21-e/
See also here; http://hyeforum.com/...230&hl=metsamor
http://www.tacentral...y/metsamor2.htm
http://www.welcomear...g...65&lang=eng
http://www.tacentral...ry/metsamor.htm

#Located just outside the village of Taronik, Metsamor (which means “black swamp” or “black quicksand”) is a working excavation and museum on the site of an urban complex with a large metallurgical and astronomical center (occupied ca. 5000 BC-17th c. CE). The site occupies a volcanic hill and surrounding area.
The citadel on top of the volcanic hill is about 10.5 hectares in size, but the entire city is believed to have covered 200 hectares at its greatest extent, housing up to 50,000 people (making it a huge metropolis in those days). Nearby spring-fed marshes and lakes suggest the extent of the wildlife that covered the area up to the bases of Mount Aragats and Ararat. The area was rich in water, mineral and hunting resources at the time of the development of Metsamor. The nearby Metsamor river provided both transportation and the first irrigation source recorded in Armenia.

Excavations began at Metsamor in 1965 and are still in progress, led by Professor Emma Khanzatian. The most recent excavation work occurred in the summer of 1996, along the inner cyclopic wall. Excavations have shown strata of occupancy going back to the Neolithic period (7,000-5,000 BC), but the most outstanding features of the site were constructed during the early, middle and late Bronze Ages (5000-2,000 BC). Inscriptions found within the excavation go back as far as the Neolithic period , and a sophisticated pictograph form of writing was developed as early as 2000-1800 BC. The “Metsamor Inscriptions” have a likeness to later scripts, which influenced Mashtots' alphabet (see Evolution of the Armenian Alphabet).

#The excavation has uncovered a large metal industry, including a foundry with 2 kinds of blast furnaces (brick and in-ground). Metal processing at Metsamor was among the most sophisticated of its kind at that time: the foundry extracted and processed high-grade gold, copper, several types of bronze, manganese, zinc, strychnine, mercury and iron. Metsamor’s processed metal was coveted by all nearby cultures, and found its way to Egypt, Central Asia and China. The iron smelting process was not advanced in Metsamor, probably due to the vast quantities of pure bronze alloys at hand, and Metsamor primarily mined and sold iron ore to neighboring cultures which took better advantage of its properties. One of the early examples of R&D not getting past the lab door. It is not until the Early Iron Age that Metsamor took full advantage of the high-grade iron ore it had been selling to others.

Illustration: Metsamor Inscriptions
The astronomical observatory predates all other known observatories in the ancient world-- that is, observatories that geometrically divided the heavens into constellations and assigned them fixed positions and symbolic design. Until the discovery of Metsamor it had been widely accepted that the Babylonians were the first astronomers. The observatory at Metsamor predates the Babylonian kingdom by 2000 years, and contains the first recorded example of dividing the year into 12 sections. Using an early form of geometry, the inhabitants of Metsamor were able to create both a calendar and envision the curve of the earth.
Hours, Ticket Price: The museum and site are open from 10:00-17:00 Tues-Sun. In winter the museum opens at 11:00. Admission is 100 AMD, guided tour another 100 AMD (we suggest an additional tip of another 500 AMD per person in the tour: they’re getting 2000 AMD a month as salary, and receive no support for keeping the site and museum going).
Guided Tour: The museum offers guided tours in Armenian and Russian. The self-guided tour we describe is provided as a short translation, but the details (and wonderful enthusiasm for their site) cannot be translated and need to be taken in person. This tour is worth finding a translator or using your rough Armenian and hand gestures--the two guides we had are the most thorough and engaging we have found in Armenia. Even without the language, you’ll get the gist of it, and feel you were there 6000 years ago.
TOP
#Basics
Getting In
Metsamor is located 6 kilometers from the AdaBlur site via the Aratashen/Lenughi-Taronik road. This is the same road you arrived in Aratashen on. It is 1 kilometer West of the village of Taronik.
By Car, Taxi: Beginning from AdaBlur, back track to the Aratashen-Taronik road, and turn R. One kilometer beyond you will see a road that intersects yours and leads to Hoktemberian. Continue forward. After 1.4 kilometers you will reach Taronik village. Continue another 1.3 kilometers to the end to the village (always going forward if you see optional turns), and just past an electrical tower and a large rusting tower, there will be a road on your left.
That is the Metsamor road. Turn L, and follow it as it skirts along a large earthen ditch (part of the Metsamor river). You can already spy the museum and hill in the upper right of your view. 800 meters from the turnoff you will reach a low bridge. Cross it and proceed 200 meters to the gates of the site. There is a small parking lot within the fencing. If the site has other visitors, park here and walk to the museum ahead of you. Otherwise, continue forward past the marshland and pond, and follow the road as it winds to the left to the top of the hill, about meters to the front entrance.

There are no taxis from Aratashen to Metsamor, but you can probably get a villager to drive you (barter for petrol and an extra 1000 AMD). They don’t work on schedules, so plan on waiting a bit. It isn’t a bad hike if you’ve got your walking shoes on.

By Bus, YT, On Foot: There is a private Echmiadzin-Taronik bus (150 AMD one-way Echmiadzin-Taronik) that goes directly to the villages nearest all three sites. It originates at the Echmiadzin Avtokayan, and travels between 07:30 and 17:00-- when it has enough passengers (i.e. it has no set schedule: when it fills up, it leaves). Another departs from Taronik about 9:30 a.m. and travels via Aratashen, Lenughi and Atarbekian.
From Aratashen, the bus stop is about 200 meters west of the river bridge (ask for the “avtobusi kangarr depi Taronik” ³íïáµáõëÇ Ï³Ý·³é ¹»åÇ î³ñûÝÇÏ). Tell the bus driver you want to get off at Metsamor Museum, (“yes uzum em ichnel Metsamor Tangaran” »ë áõ½áõÙ »Ù ÇçÝ»É Ø»Í³Ùá ä³Ý·³ñ³Ý).
Where to Eat/Where to Stay:
Homestay: Taronik is a good village for resting or eating. It is one of the larger villages in the area, and the excavation workers live there. They can point you in the right direction for bed and hearth in the village ($10-12 per night, includes three meals).

Lodging: 1.5 kilometers from the excavation turnoff, going west (away from Taronik and towards Hoktemberian), is the newly renovated “Litch Motel” (Lake Motel, Tel: (374-37) 5-00-44, ask for Bingio), with 7 bright and comfortable units, a lake to call your own and one of the best views of Ararat we’ve seen, unspoiled by urban growth. They have cable TV, an International telephone connection, central heat and air conditioning, hot showers, and the freshest food at their pier restaurant. At $15-25 dollars a room (double occupancy), they beat anything in Yerevan. Come summer they plan to install a sauna and deluxe rooms (still a very reasonable $50 per room, double occupancy).

Setraki Restaurant/motel (Tel: Yerevan: (3741) 27-73-69, ask for Spartak) is located on Aknalich (Akna Lake), 700 meters from Lake Motel entrance (turn left on side street at a rock wall, go 200 meters, green wire gate is on left). 10 cottages in wooded area, no phone, but swimming pool, hot water, air conditioning and central heat, beautiful walks through wooded area up to edge of lake. $50-70 for two people, meals included.

In Echmiadzin, the Van Restaurant/Motel (Tel: (374-37) 4-80-24, ask for Valodia, David or Arsen) offers 6 suites with private entrances off the main dining area for $25 (double occupancy), and 2 deluxe suites on the second floor for $50 (double occupancy). Full dinner and breakfast is an additional $10-15 per person. Valodia worked for Intourist and built the complex on Swedish motels he saw as a guide. The results are quite good. To get to the Van, take the exit off Echmiadzin Highway by the Ferris wheel, and follow the road to the right, the complex is about 1 kilometer from the turn off, on your right.
TOP
#Metsamor Overview
The complex you are in was a large urban settlement which occupied an area of 10.5 hectares and consisted of a citadel within the inner cyclopic stone walls and an observatory at the farthest point from the museum, on the edge of the rocky hill (ca. 5th-4th millennium BC). The fortress further encompassed a series of oval shaped dwellings with adjacent out buildings. By the Late Bronze Age a more pronounced class system had occurred, shown by burial artifacts uncovered at royal tombs.
During the Middle Bronze Period (late 3rd to mid 2nd millennium BC) there was a surge of urban growth and a development of complex architectural forms which extended the boundaries of the settlement to the area below the hill. Basically, that area within the inner cyclopic walls are the older city, and that beyond represent newer areas. By the 11th c. BC the central city occupied the lowlands stretching to Lake Akna, and covered 100 hectares (247 acres).

About 500 meters southeast of the citadel is the location of the traditional necropolis (town dwellings), which covered an additional 100 hectares of land. With a population of 50,000, Metsamor rivaled in size the largest cities in the world at that time.

Another 70-80 hectares (170-200 acres) next to the Necropolis comprises the main burial site, where thousands of people were buried in simple graves and large burial mounds. Once uncovered, these graves revealed an underlying layer of crushed-stone which further revealed large mausoleums built from red tufa, encircled by a series of cromlechs (monoliths of arched stone). What the excavators uncovered in the process was both a history of Metsamor’s burial rituals and a concern for hiding wealthy tombs. Like the Pharaohs buried in the Valley of the Kings, Metsamor’s rulers tried to thwart grave robbers by hiding the locations of royal tombs. Fortunately the grave robbers at Metsamor were not as lucky as those in Egypt, and the Mausoleums revealed intact and richly adorned burial vaults, giving us an excellent glimpse into the traditions for preparing the body for the afterlife.

#Among the artifacts uncovered in the royal tombs were evidences of great wealth: gold, silver and bronze jewelry and adornments were found over and next to the body, which was placed in a sitting fetal position in a large stone sarcophagus (early Metsamor) or lying in a casket (late Metsamor). The bodies were laid out with their feet oriented towards the East, so they could greet the sun and follow it to the afterlife in the West. Included in the vaults were the skeletal remains of horses, cattle, domesticated dogs and humans--presumed to be servants or slaves to the deceased. The sacrifice of slaves and animals was a common feature of burial rituals during the Bronze and Early Iron Age, as they were considered necessary to assist their master in the next life. In addition to jewelry, pottery and tools, excavators discovered pots filled with grape and pear piths, grains, wine and oil. The fruit piths are a prominent part of the food offerings, and considered a necessary part of the funeral rites.

Other funeral objects discovered were rare amethyst bowls, ornamented wooden caskets with inlaid covers, glazed ceramic perfume bottles, and ornaments of gold, silver and semiprecious stones, and paste decorated with traditional mythological scenes typical of local art traditions. Egyptian, Central Asian and Babylonian objects were also found at the site, indicating that from earliest of times Metsamor was on the crossroads of travel routes spanning the Ararat plain and linking Asia Minor with the North Caucasus and Central Asia. By the early Iron Age Metsamor was one of the “royal” towns, an administrative-political and cultural center in the Ararat Valley.

By looking at the uncovered layers of excavated areas, you can also see traces of wars, devastation and fire. At the most recent excavation, a mass of bones were uncovered, piled one upon the other. Piled outside the citadel wall, the bodies were dumped by survivors of a cataclysmic event (a siege or plague). A complete destruction of the city is dated to the Urartian conquest in the 8th c BC. Immediately following its destruction the Urartian conquerors rebuilt the site, including the cyclopean walls. Afterwards Metsamor became a subject city to the Urartians and later, the Armenian kings. The city continued to be inhabited through the Hellenic period and the Middle Ages to a sudden end in the 17th c CE. Excavations from these periods can still be seen on the hilltop and its eastern slope, as well as by glazed earthenware and luxury items now housed in the museum. Special among these are coins excavated from the Medieval period: they include the coin of Levon II (1270-1289), coins from the Khulavites mines minted in Tabriz (16th c) and West European 13-14th cc coins.

The largest and most developed of the three excavations on this tour, Metsamor’s importance is best appreciated by first visiting the museum before exploring the site.
TOP
Next 

Edited by Arpa, 16 October 2008 - 05:10 AM.


#58 Aratta-Kingdom

Aratta-Kingdom

    www.ArmaniKingdom.com

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 3,234 posts

Posted 09 February 2009 - 01:11 PM

<H3 minmax_bound="true">http://www.salisbury...henge_explored/


Armenian links to Stonehenge explored</H3>Monday 9th February 2009

By Corey Ross »
THE story of Stonehenge and the mystery that surrounds it is familiar to most Salisbury residents, but one man has come to the city to tell people about an ancient circle of standing stones which pre-dates even Wiltshire’s World Heritage site.

Vardan Levoni Tadevosyan is an Armenian/Spanish historian of the occult who visited Salisbury last week to raise the profile of Carahunge, dubbed the Armenian Stonehenge.

He said: “It’s a very important monument, not just for Armenia, but for the whole world.”

Carahunge, meaning ‘speaking stones’, is located 200km from the Armenian capital Yerevan, near a town called Sisian. There are over 200 stones on the seven-hectare site and many of the stones have smooth angled holes in them, directed at different points in the sky, leading scientists to believe it is the world’s oldest observatory, dating back 7500 years.

Mr Tadevosyan is very passionate about wanting people to know more about Carahunge and has his own theories on its links with Stonehenge.

His research of the last four years is based on the work done by Professor Paris Herouni, a member of the Armenian National Academy of Science and president of the Radiophysics Research Institute in Yerevan.

Prof Herouni started investigating Carahunge more than 20 years ago and wrote a book, Armenians and Old Armenia, on his findings. He sent the book to Prof G.S. Hawkins, who had investigated Stonehenge, and he agreed with Herouni’s findings.

Mr Tadevosyan says that in neolithic times the Armenians were much more advanced than most other cultures. A carving found on rocks near Lake Sevan showed they knew the world was round, they could accurately measure latitude, and they were already skilled in astronomy, archaeology and engineering.

He believes the earliest population of Britain, who came from Armenia, brought the ideas of Carahunge to Europe with them and played some part in the creation of Stonehenge and other European sites.

He plans to put together a leaflet about Carahunge that can be available to the public at the Salisbury and South Wiltshire Museum and curator Adrian Green said he would be happy to display leaflets about the ancient site.

“I have a passion about it because the world has a not nice attention on Armenia. I want to publicise Armenian monuments and culture,” said Mr Tadevoysyan.



#59 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 16 April 2009 - 01:16 PM

VERRRRRY INTERRRRESRING!!! ANI ANAHIT???
See highlight below.
====
http://www.balkantra...ead/article/331

Ani Fades Away in the No Man's Land between Turkey and Armenia


Text by Albena Shkodrova | Photographs by Anthony Georgieff

We pass by Ocakli, the last Turkish village before the border with Armenia. The mythical Armenian capital Ani, which at the end of the ninth century outshined Constantinople, Cairo, and Baghdad with its splendour, lies somewhere before us. Chronicles called it "City of 1,001 Churches" and a replica of Istanbul’s Saint Sophia used to stand in its centre.

For the time being, however, nothing on the road speaks of grandeur. We are travelling across Turkey's most provincial backwater.

Large, desert-like areas and settlements as if from some prehistoric age alternate along the road on which we are alone.

Ocakli seems to be inhabited exclusively by sheep. We see a group of them observing us from behind a low pen wall. Then we notice that they are engaged in wrecking it by pulling out the straw from the bricks. Judging from their matter-of-fact look, they have been working at it for a long time.

The only person around – leaning on a wall, smoking a cigarette, eyes us with surprise. We slow down to make sure we are on the right path and find out that he speaks French almost without any accent. "I live in Paris," he leisurely waves his hand. "I work for Renault, came to see my parents for the holidays."

This time we get over our shock more quickly than the first time, 120 miles to the south, when a woman wearing salwars and a psychedelically bright headscarf astounded us with her Californian drawl.

We may be the only people on the road for the day. The reason is that the tarmac ends where the country ends too. Ani, one of the least known but most intriguing tourist destinations on the globe, is a mile ahead.

We approach it along the Silk Road. If Marco Polo had not been a fraudster, as an increasing number of historians claim, our car tires are treading the ruts of his horse’s hoofs.

Today, it is impossible to retrace his steps across Asia due to political as well as geographical reasons. One of the obstacles is nearby – the same bridge that the Venetian traveller crossed was detroyed. Centuries ago...

Ani has been in ruins for the last seven centuries. After the First World War, the ancient city’s remains fell into a zone of considerable political tension. Three conflicts of Kemal Atatürk's Turkey – with the Soviet Union, Armenia, and the Kurdish separatists, led to severe travel restrictions being imposed in the course of decades. The Soviets enforced a 700-meter "security zone" into Turkish territory, similar to the one still that’s still in place in southern Lebanon. Nobody was allowed here, including journalists.

The Quarrymen

Ani is one of the symbols of the contemporary Armenian nation just like the Ararat Mountain 150 kilometers to the south. To commemorate the 1,700th anniversary of Christianity in Armenia in 2001, the Armenian government funded the construction of a cathedral in Yerevan. The stones for this cathedral, St. Gregory the Illuminator, came, symbolically, from Ani. Well, from as close as possible: the other bank of the river which is Armenian territory. For this purpose, not far uphill from Marco Polo's bridge, a huge quarry, still functioning today, was built. In a way, the quarry adds to the surrealism of the scenery. The Kamaz trucks and numerous cranes there make incredible noise which the wind blows in waves to the old Armenian capital, now in Turkish territory.

After the disintegration of the USSR things took a more liberal turn, to an extent. Only a year ago, it was more difficult to penetrate into the ancient Armenian capital than to pass the JFK Airport immigration. Tourists were allowed through the castle walls only after coming to blows with Turkish bureaucracy in the town of Kars, which required three different permits to be issued in three different offices. Then, at the gate, they were forced to either leave their passports and cameras with security or to write explanations on why, while taking pictures of the cathedral, they had "captured" the borderline behind it too.

We are lucky. Pass permits as well as photography bans were repealed in 2004. Tickets are now sold from a caravan at the castle walls.

Apart from the moustached clerk, there isn’t a soul around. We enter a corridor between the two belts of reddish stone which used to guard the city and look for a gate onto the plateau.

We find it after 200 meters – the Lion's Gate, a tall, well-preserved arch, with the wind blowing through it at nearly the speed of a hurricane. It’s as if all the hot air from inside the castle is trying to escape and shave off the flat plateau covered with long-untrimmed grass.

We manage to overcome Ani's untraditional fortification and a surreal view opens out before our eyes: a steppe with halves of monumental buildings scattered all over. On the left we see half a church, behind it we can make out half a turret, and at the end of the plateau there is half a chimney of a severed mosque.

A thousand years ago the capital of the Armenian kingdom, comprising present-day Armenia and parts of Iran and Eastern Turkey, was a mediaeval metropolis. Its 1,001 churches were technologically and architecturally avant-garde at the time. Its wealth and splendour attracted an increasing number of people, and at the end of the tenth century its population reached 100,000 people.

Turned into a capital by Ashot III, Ani , nmed for Anahid reached the height of its glory with the Bagratids, an Armenian dynasty which declared themselves descendants of King Solomon and King David. Its apogee was during the reign of Gagik I (989 – 1020).

In 1045 the city, named Anahid, after the Persian counterpart of Aphrodite, fell under Byzantine rule. Only 20 years later it was taken over by the Seljuk Turks. For almost a century the founders of the Ottoman Empire fought for control over Ani with the Georgians. The beginning of the end came in 1239, when the Mongol tribes attacked. They had little use of city life and made no effort to restore Ani after a big earthquake in 1319 destroyed it almost to the brick.

The final blow was dealt by the last great nomad leader, Tamburlaine, enthusiastically depicted by a number of western writers ranging from Christopher Marlowe to Edgar Allan Poe. With him, Ani disappeared from the face of the earth.

After the fourteenth century the ruins remained lost for mankind. Earthquakes, wars, vandalism, attempts at cultural and ethnic cleansing, amateur excavations and restorations, and simple neglect added to the gradual destruction of the handful remaining ruins.


"What is Ani like?" wrote Konstantin Paustovski in 1923. "There are things beyond description, no matter how hard you try."

Now only a few tumbledown churches, some sections of a castle and Marco Polo's bridge remain from what used to be a magnificent city. In some places the double city wall rises and culminates in turrets of various shapes and heights, in others it goes down, sometimes completely disappearing in the tall grass.

We take a broad dusty road, which meanders between the ruins.

Armenian architecture is one of civilization's greatest enigmas. It has its own unique appearance, but more importantly – it forms the basis of a popular European medieval phenomenon, known as Gothic style. According to Joseph Strzygowski, who wrote in the early twentieth century, Armenian engineers were the first to devise a way to put a round dome over a square space. They did this in two ways: either by transforming the square into a triangle or by building an octagonal structure to hold the dome. Their architectural genius resulted in stunningly beautiful buildings.

We slowly reach the first large building, the Church of the Redeemer, and find out where the Austrian historian carried out his field research.

The inscription on the façade says that the church was commissioned in 1035 by Prince Ablgharib Pahlavid, in order to house a piece of the cross of Christ. Bought in Constantinople, it had to rest here until Christ's second coming. Miraculously, the church managed to survive until the twentieth century: though neglected, it was in one piece until 1957 when its eastern section was destroyed by lightning. The rest was badly shaken by an earthquake in 1989 and according to architects, it is in danger of collapsing. Somebody has apparently come up with the eccentric solution to block up the former church door using some broken stones found in situ.

Now the Church of the Redeemer is reminiscent of a theatre décor: a whole façade on one side and missing walls on the other so that the audience could view the action on the "stage."

Fifty meters further, we come up against the canyon of the Arpaçay River, known on its Armenian bank as the Akhurian, which divides Turkey from Armenia. On the two opposite slopes there are ancient settlements carved into the rocks, their origins still being disputed by historians.

The cathedral looks intact, but there is a surprise lurking behind the gate: we find out that the dome is gone, the open sky above us. Startled by the noise, hundreds of pigeons take off from the column capitals and fly out like smoke through a chimney. Strzygowski must have been a romantic art history scholar, not an engineer.

As a former pontifical church, the cathedral has three entrances: the north one for the patriarch, the south one for the king, and the west one from for commoners. This was Ani's most important building, designed by the famous Armenian architect Trdat Mendet. Its dome fell in the earthquake in 1319, but this was only the beginning of a series of disasters. The western façade is now also in danger of collapse.

On the walls we notice graffiti (Vovochka+Lena=love), left by Turkish and Russian visitors. Some of the inscriptions are by Armenians who must have managed to get here during some of the gaps in Turkey's restrictive policy.
Trdat Mendet obviously had megalomania issues. After building the cathedral, he designed the huge Church of Saint Gregory half a mile north. His ambition was to build it on the model of the Saint Sophia in Istanbul. Its dome, however, collapsed shortly after it was erected and was never restored. Still, the St. Gregory church, named after the Armenians' patron saint, contains the largest number of frescoes dating from the tenth to the twelfth centuries, which made the Turks call it Resimli Kilise, the Church with Pictures.

We go on to the remarkable red Menüçer Mosque, whose arabesques, from a distance, evoke the Alhambra.

Naturally, the Turks and the Armenians argue over it too, as the former claim it was built by the first emir of the Shaddadid dynasty and the latter insist it dates from Bagratid times.



It remains uncertain who is right but the ruins suggest entrancing architecture. The combinations of red and black stone typical of Ani are varied with white, and the six surviving domes have different ornamentation, in a manner characteristic of the Seljuks. Though half-ruined, the mosque was used by local Muslims until 1906.

We are climbing uphill to the remarkable castle when we suddenly notice that the path beneath our feet is not covered with gravel. What we have mistaken for small stones are in fact ceramic chards. I draw my hand across them and find a couple with ornaments and several coated with a colourful glaze. Ten steps further I stop and repeat the experiment: we are literally walking on ceramics broken over the centuries.

The chips may have come from anywhere: from the city sewerage system (a remarkable technological innovation at that time), from pots in rich merchants' homes, from the often gilded church interiors, from the tiles of somebody's elegant bathroom, from a tombstone or a plaque commemorating somebody's triumph.

From this moment on I can't get rid of the feeling that I am treading on the remains of people's souls. I stalk like a stork until I reach the gates, thinking that a handful of Ani's paving material can tell us more than the thickest of history books.

Like the ruins of Troy, this is a place where you have to imagine, not just see. "À la recherche du temps perdu," politely says the Turk leaning on the same wall when he notices us go out of the Lion's Gate. Mehmed speaks an almost unaccented French.

#60 Zartonk

Zartonk

    Magnificent!

  • Moderator
  • 2,764 posts
  • Gender:Male
  • Location:Մարդկության ու ճշմարտության միջև

Posted 18 May 2010 - 05:42 PM

Copper–Stone Age footwear discovered on the territory of Armenia

April 16, 2010

PanARMENIAN.Net - Armenian archaeologists discovered ancient national footwear (trekh) dating back to Copper–Stone Age, director of RA NAS Institute of Archeology and Ethnography, Pavel Avetisyan stated.

As he told a news conference in Yerevan, “the find is extremely important being a fully preserved artifact. This is the oldest sample of ancient footwear ever found.”




0 user(s) are reading this topic

0 members, 0 guests, 0 anonymous users