Jump to content


Photo
- - - - -

խաչապուրի


  • Please log in to reply
44 replies to this topic

#21 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 10 January 2007 - 08:04 AM

Սիրելի Սաս՝

Անչափ գոհ եմ քո լուծումից:

«Խաճո» բառը «լոռ» իմաստով ինձ տարաւ արաբների «կաշդա» قشدة բառի մօտ, որ սեր (կաթի), իմա՝ cream իմաստն ունի:

Յուսանք, որ վրացիք ալ կը նշէն՝ այն ինչ որ հայկական է:

Պանիրհաց, սերովհաց, խաճապուրի:

#22 SAS

SAS

    -= Nobility =-

  • Members
  • PipPipPip
  • 656 posts
  • Gender:Male
  • Location:Moscow

Posted 10 January 2007 - 11:14 AM

QUOTE(Johannes @ Jan 10 2007, 02:04 PM) View Post
Յուսանք, որ վրացիք ալ կը նշէն՝ այն ինչ որ հայկական է:

Ավա՜ղ, Հովհաննես, վրացիներն ազգովի ավելի շուտ թուրք կդառնան, քան թե կնդունեն որևէ հայկական ազդեցություն:Սուրբ Մաշտոցը վկա: smile.gif

#23 MosJan

MosJan

    Էլի ԼաՎա

  • Admin
  • PipPipPipPipPip
  • 28,587 posts
  • Gender:Male
  • Location:My Little Armenia

Posted 10 January 2007 - 12:07 PM

isk inch eq uzzum mi azgist ov 3 angam Davanapox e yeghel ??
Hethanos - Qristonya
qristionya - Musulman
Musulman - Yet Qristonya

#24 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 28 May 2008 - 05:28 AM

QUOTE (Arpa @ Dec 31 2006, 06:41 PM)
Խաչապուրի ?
This is the first I hear about it.
I still don't know what it is, except that, in Armenian culture the dough/khmor would be be impressed with the edge of the hand to make the sign of the cross.
Could it be that it is a corruption of "khashapour/խաշապուր" ?
Of course, we know that ապուր is also seen in ապրուստ from ապրիլ to live , livelihood, sustenance. It can be found in other languages such as the Arabic/Persian "ash" to also mean soup just as also means "life/living".
As it was indicated above that this form of the word seems to be the Georgian/Vratsakan variant , it is obvious that the Georgians seem to have a fascination with the "I" ending. Consider Tbilisi, Batumi, Akhalkalaki, Saakashvili etc. They may have taken many Armenian words and added that "I" to make it sound like their own, as "kalaki" to the Armenian? "qaghaq/city"

Քիչ մը ուշ, ուշքս գրաւեց. ապուրի եւ ապրիլ բառերու (սնունդ-կեանք) առնչումը, որ կայ նաեւ ինչպէս որ նշած ես պարսիկ աշ (հայոց ճաշ ?) եւ արաբերէն a’ash-eishah (կեանք) բառերու միջեւ: Բարձր Եգիպտոսի (հարաւային Եգիպտոսի) արաբերէն բարբառին մէջ կայ այս eishah-عيشة բառը, որ կը նշանակէ՝ հաց, եւ նոյն ժամանակ կեանք, ապրուստ: Նկատենք որ յայտնի A’isha-Այշա իգական անունը կը նշանակէ՝ ապրող, կենդանի(ուհի):
Մտածեցի, արդեօ՞ք եւրոպական լեզուի մը մէջ եւս նման առնչում կրնանք գտնել, եւ կարծեմ գտայ, յանձինը bread եւ breath բառերուն:


#25 hetanos

hetanos

    Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 156 posts
  • Gender:Male
  • Location:Dallas, TX

Posted 28 May 2008 - 02:08 PM

QUOTE (Johannes @ May 28 2008, 06:28 AM)
Քիչ մը ուշ, ուշքս գրաւեց. ապուրի եւ ապրիլ բառերու (սնունդ-կեանք) առնչումը, որ կայ նաեւ ինչպէս որ նշած ես պարսիկ աշ (հայոց ճաշ ?) եւ արաբերէն a’ash-eishah (կեանք) բառերու միջեւ: Բարձր Եգիպտոսի (հարաւային Եգիպտոսի) արաբերէն բարբառին մէջ կայ այս eishah-عيشة բառը, որ կը նշանակէ՝ հաց, եւ նոյն ժամանակ կեանք, ապրուստ: Նկատենք որ յայտնի A’isha-Այշա իգական անունը կը նշանակէ՝ ապրող, կենդանի(ուհի):
Մտածեցի, արդեօ՞ք եւրոպական լեզուի մը մէջ եւս նման առնչում կրնանք գտնել, եւ կարծեմ գտայ, յանձինը bread եւ breath բառերուն:

Attached File  xachapuri.jpg   2.62KB   7 downloads

Adjarski. Very good though.

#26 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 29 May 2008 - 08:50 AM

QUOTE (Johannes @ May 28 2008, 12:28 PM)
Քիչ մը ուշ, ուշքս գրաւեց. ապուրի եւ ապրիլ բառերու (սնունդ-կեանք) առնչումը, որ կայ նաեւ ինչպէս որ նշած ես պարսիկ աշ (հայոց ճաշ ?) եւ արաբերէն a’ash-eishah (կեանք) բառերու միջեւ: Բարձր Եգիպտոսի (հարաւային Եգիպտոսի) արաբերէն բարբառին մէջ կայ այս eishah-عيشة բառը, որ կը նշանակէ՝ հաց, եւ նոյն ժամանակ կեանք, ապրուստ: Նկատենք որ յայտնի A’isha-Այշա իգական անունը կը նշանակէ՝ ապրող, կենդանի(ուհի):
Մտածեցի, արդեօ՞ք եւրոպական լեզուի մը մէջ եւս նման առնչում կրնանք գտնել, եւ կարծեմ գտայ, յանձինը bread եւ breath բառերուն:

Շատ հետաքրքիր!
“bread” յայտնուի զանազան արեւմտա եւրոպական լեզուներում, զանազան տարբերակներով: Երեւի դա հիմնուած է “brew” ի վերայ, այսինքն, խմորել** թխել , ինչպէս գարեջուր եւ այլ ոգելից ըմպելիք խմորէել : “breath” նշանակի շունչ , մի ոմն Երոպական լեզուներում դա նաեւ նշնակի”odor/հոտ/smell”. Անգլիերէն “breeze /զեփիւր/zephyr” բառը ինչ կապ ունի?
Տակաւին ոչ մի խօսք "խաչապուրի” մասին.
Զարմանք, եւ աւելի զարմանք!
Դիպուածավ, արմատականի մէջ հանդիպեցի “ԽԱՊԱԶ” բառին: Մենք արդէն գիտենք դա ինչ է նաշանակում: Արաբերէն “ հացագործ” , թէ ինչու դա մտել է արմատականին ? Սա հիմնեալ է Արաբերէն ԽԲԶ /ՀԱՑ բառի վերայ: Եւ աւելի զարմանք, թէ դա երեվի Վրացերէնում իբր "խաբազի/khabazi” որ նշանակի հացագործ:
** Ես համոզուել էի որ (ԹԹ)- ԽՄՈՐ բառ ը Արաբերէն ԽԱՄԻՐ ից է առաջացել: Երեւի դա (գուցէ զուգահեր) տարածուել է Ասորերէն XMR ից, երբ մեր անգոյ դրացիները գողացել են “խամուր/ խամըր” ը, որ հասել է նոյնիսկ Սերբիա: Խում/ խմր/ խումոր/ խմոր: “Ո” նվերջածանցը հետագայի յաւելում է:
Նուբարին*** բոյը չինար է,
Աչերը նուշ ու ԽՈՒՄԱՐ է

*** Նու-բար= new fruit= նոր պտուղ: ՄոսՃանի ցոգոլ/tsogol որ իմ կարծիքով Հայեերէն ԱԶՈԽ, (անհաս ,խակ պտուղ) բառից է առաջ եկել:

Edited by Arpa, 29 May 2008 - 03:07 PM.


#27 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 29 May 2008 - 09:52 AM

QUOTE
"bread" յայտնուի զանազան արեւմտաեւրոպական լեզուներում, զանազան տարբերակներով: Երեւի դա հիմնուած է "brew" ի վերայ, այսինքն, խմորել** թխել , ինչպէս գարեջուր եւ այլ ոգելից ըմպելիք խմորել


Այսինքն՝ bread (հաց) ծագումով brew-ի (խմորում) անցեալ կատարեալ ժամանակն է (past tense), թերեւս:

QUOTE
"breath" նշանակի շունչ , Երոպական լեզուներում դա նաեւ նշնակի"odor/հոտ/smell". Անգլիերէն "breeze /զեփիւր/zephyr" բառը ի՞նչ կապ ունի


Սիրելի Արփա, կարծեմ այնքան կապ ունի, որ առանց շնչառութեան խմորում տեղի չի ունենում: Լինի շաղուած ալիւրի, լինի խմիչքի պարագայում, որոշակի բակտերիաների (ժահրերի) շնչառութեան հետեւանքով, եւ որոշակի ջերմութեան եւ ծածկոյթի պայմաններում, խմորը ուռչում է (խոշորանում), իսկ խմիչքի մակերեսում պղպջակներ են յայտնւում:

QUOTE
Դիպուածավ, արմատականի մէջ հանդիպեցի "ԽԱՊԱԶ" բառին


Յարգելի Վարպետ, «Արմատականում» տեղադրուած բառերի ընտրութիւնը տեղի է ունեցել հետեւեալ սկզբունքով. Աճառեանը հաւաքել է հայ մատենագրութեան մէջ տեղ գտած բոլոր բառերը, եւ համարելով դրանք հայերէն բառեր. արձանագրել է «Արմատականում»:

QUOTE
Ես համոզուել էի որ (ԹԹ)- ԽՄՈՐ բառ ը Արաբերէն ԽԱՄԻՐ ից է առաջացել: Երեւի դա (գուցէ զուգահեր) տարածուել է Ասորերէն XMR ից, երբ մեր անգոյ դրացիները գողացել են "խամուր/ խամըր" ը, որ հասել է նոյնիսկ Սերբիա: Խում/ խմր/ խումոր/ խմոր: "Ո" նվերջածանցը հետագայի յաւելում է:


Ազնիւ հայրենակից, մենք ունենք նաեւ խամրիլ (թոշնիլ, թառամիլ, գունաթափուիլ, թորշոմել) բառը, որ հեռու մօտիկ ազգակիցը կարող է լինել խմոր բառին:
Նու=nuovo, novo, new
Բար = բարի(ք), բեր(ք), պտուղ,
Թերեւս հայոց բար (պտուղ) բառի անգլ ազգակիցն է ware (արդիւնք, բերք) բառը:
Կը կարծեմ Նուբարի աչքերը Ղումար է, սակայն շատ անգամ. հայոց ժողովրդային արտասանութեամբ, տաճիկ-մուսուլմանական Q/Ղ կոկորդային հնչիւնը դարձել է խ:
Ֆըստըղ, ֆըստըխ
Մուղդուսի, Մահտեսի, Մխսի
Մուղամ, մախամ
Նաղշ (Նաղաշ Յովնաթան), նախշ (նախշուն),
Ազոխ անունով յայտնի գիւղ կայ Արցախի հարաւում:
Ազոխի ջուրով ճաշ կ'եփենք: Ազոխի թրքերէնն է ղորուխ, արաբերէնը՝ հըսրոմ: Ազոխը խակ խաղողի քամած ջուրն է:

Edited by Johannes, 29 May 2008 - 09:53 AM.


#28 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 29 May 2008 - 10:25 AM

Ի դէպ՝ խմորի այս ստուգաբանումն էլ կարող է ճիշտ լինել, ինչ որ՝ բառի հայկեան վկայումը կարող ենք առաջ բերել:

Ալիւրը շաղելու համար ջուր են լեցնում: Ջուր լեցնելու գործողութիւնը տեւում է մինչեւ շաղախն ստանայ պահանջուած խմորի յատկութիւնը: Ջուրը ո՞ւր է գնում: Խմորն է խմում, խում տալիս: «Խմել» բայի բայարմատն է՝ խում, որի վրայ աւելացած է ել լծորդումը: Ուրեմն՝ ալիւրի այն շաղախը, որ անընդհատ ջուր է խմում, ու չի յագենում, մեր նախանախանախապապերի կողմից կոչուել է խմոր, մաքուր հայկական կազմութեամբ: Բառի որ ածանցը, ժամանակի ընթացքում մերուել ու կորսուել է բառում, այնպէս որ՝ այսօր այդպէս էլ չի նկատւում որ ածանցով կազմեալ բառերում:

Անցեալում արձանագրել եմ որ ածանցով կազմուած մի քանի բառ, օրինակ՝ հատոր (հատ, մէկ հատ եւ որ), քաւոր (քաւող, մեղքերը քաւող՝ կնքահայր) եւ՝ խմոր:

Թերեւս այս անտեսանելի որ ածանցը գոյ է եւ եւրոպական լեզուներում. radiator, armor, Salvador, Salvatore, distributor եւ շատ շատ բառեր:

Ուրեմն՝ ինչպէս եւրոպական լեզուներում, այնպէս էլ հայոց լեզւում. որ ածանցը բայարմատի վերջում աւելանալով. կազմում է գոյական անուն:



#29 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 29 May 2008 - 11:46 AM

QUOTE (Johannes @ May 29 2008, 03:52 PM)

====

Ազոխի ջուրով ճաշ կ[font="Times New Roman"]'եփենք: Ազոխի թրքերէնն է ղորուխ, արաբերէնը՝ հըսրոմ: Ազոխը խակ խաղողի քամած ջուրն է:

Այո, ազոխի հիւթը յաճախ գործ ածուեր իբր թթուեցուցիչ, փոխան լեմոնի , քանի ոչ լեմոնը եւ ոչ էլ նարինջը Հայկական պտուղ են եղել, բաց ի սումախը :
Ամօթ ինձ, հազար ամօթ: Վստահ եմ դու պիտի հասկանաս կողմնակի իամստը: biggrin.gif tongue.gif smile.gif
Մի ժամանակ, մի (ֆուրքախօս)հայ փերեզակ ազոխ էր ծախում: Իր կանչը այս էր:
Ղորուխ, ղորուխ!! "ամմա նէ ղորուխ"!! tongue.gif smile.gif biggrin.gif

Edited by Arpa, 29 May 2008 - 12:12 PM.


#30 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 29 May 2008 - 11:51 AM

Շատ խնդացի լո biggrin.gif biggrin.gif : Այսպիսի բառախաղեր շատ կան: Մոսջանը դրա համար 21-ից վեր սարքեց:

#31 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 29 May 2008 - 12:26 PM

QUOTE (Johannes @ May 29 2008, 05:51 PM)
Շատ խնդացի լո biggrin.gif biggrin.gif : Այսպիսի բառախաղեր շատ կան: Մոսջանը դրա համար 21-ից վեր սարքեց:

Այո: Մի ժամանակ երբ մեր Ամերիկացի երգի ուսուցիչը ներկայ բացակայ էր կարդում, երբ մի բացակայ անուն արտասանեց, մեր տղաներէնէն մին բազականչեց "sick/հիվանդ"!. Մենք խնդացինք: Մեզ անյայտ որ այդ Ամերակցին գիտեր, այս ըսաւ "Boys, boys, we are not speaking furkish"! tongue.gif
Դու գիտէիր որ ֆուրքերը այդ ուղղափար հրեաներին, որք թողեն իրանց ոլորտուն մազը իրանց երեսի կողքին , կոչեն "ս*քնէճի"?
Ներիր ինձ: Նիւթից դուրս ենք թափառում: smile.gif

Edited by Arpa, 29 May 2008 - 03:08 PM.


#32 Nané

Nané

    Նանե

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 2,636 posts
  • Gender:Female
  • Location:Glendale

Posted 29 May 2008 - 01:27 PM

QUOTE (Arpa @ May 29 2008, 07:50 AM)
ՄոսՃանի ցոլոկ/tsolog որ իմ կարծիքով Հայեերէն ԱԶՈԽ, (անհաս ,խակ պտուղ) բառից է առաջ եկել:


ցոլո՞կ թե ցոգոլ ... ես ցոգոլ գիտեմ ... խնդրում եմ ճշտել



#33 Nané

Nané

    Նանե

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 2,636 posts
  • Gender:Female
  • Location:Glendale

Posted 29 May 2008 - 01:34 PM

QUOTE (Johannes @ May 29 2008, 08:52 AM)


Կը կարծեմ Նուբարի աչքերը Ղումար է, սակայն շատ անգամ. հայոց ժողովրդային արտասանութեամբ, տաճիկ-մուսուլմանական Q/Ղ կոկորդային հնչիւնը դարձել է խ:


Ղումար-ը կպարզաբանե՞ք:
Ի մի ջայլոց շատ հետաքրքիր է երկուսիդ (Ձեր և Արփայի) քննարկումներին ու դատողություններին հետևել: Շնորհակալություն:

Edited by Nané, 29 May 2008 - 01:36 PM.


#34 SAS

SAS

    -= Nobility =-

  • Members
  • PipPipPip
  • 656 posts
  • Gender:Male
  • Location:Moscow

Posted 30 May 2008 - 02:54 AM

Գումար(ղումար)՝ թղթախաղ:

Հավանաբար հայերեն գումարը՝ թուրքերենի միջոցով- տուն տարած-բերած աղջկա նման- վերադարձել է նորից մեզ՝ ղումար դարձած:

Իսկ խումար (ԽՈՒՄ+ՀԱՐ- խմիչքը գլխին տված\խփած\հարվածած) բառը ինչո՞ւ չի կարելի ածանցել խմել բառից:



#35 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 30 May 2008 - 07:37 AM

Յարգելի Արփա,

Արաբերէն խմորի անունն է աջինա-ajeena, այնպէս որ գիտես, իսկ խամիրա արաբերէն չի' նշանակէր խմոր (dough), այլ՝ թթխմոր (ferment):

QUOTE
Ի մի ջայլոց շատ հետաքրքիր է երկուսիդ (Ձեր և Արփայի) քննարկումներին ու դատողություններին հետևել: Շնորհակալություն:



Ինձ համար, Արփայի հետ զրուցելը աղօթք է, վերացում է, քանզի այդ զրոյցի ընթացքին շատ բան եմ սովորում իրենից, ու գտնում ինքս: Խելացի մարդու հետ զրուցելը առանձին հաճոյք է պատճառում ինձ:

Ղումար

Իմացածս լեզուներում, չկայ մի բառ, որ ինձ յիշեցնի, մեր՝ հայերիս մօտ, խումար-ի ունեցած իմաստը:

Նախ՝ այնպէս որ գիտենք բոլորս, «աչքը խումար» նշանակում է. աչքը (բիբերը) շեղ: Հայոց լեզւում, շիլ եւ շեղ, նոյն բառի տարբեր բարբառային արտասանումը լինելու է (համեմատութեան համար՝ ջիլ եւ ջիղ, ջղային եւ ջլապինդ): Երկու ձեւն էլ արձանագրուել է: «Ուրարտերէն» անուն շարանում, յիշատակել եմ այս բառը: Ուրեմն՝ շիլ աչք էլ ասում են երբեմն. խումար աչք ունեցողին:

Արեւելեան ճաշակով, յատկապէս հայերիս մօտ, խումար աչքը ի պատուի է, սակայն անշուշտ, ո'չ այնքան շատ շեղած աչքը, այլ՝ թեթեւակի շեղութիւն ունեցող աչքը, այն էլ՝ դէպի ներս ուղղուած:

Գիտենք չէ՞, խումար աչքի նման, ի պատուի է եւ խալը: Ոմանք կեղծ խալ են զետեղում, իրենց դէմքին շուք տալու համար: Վերեւի ասածս, անշուշտ, իգական սեռի ներկայացուցիչներին է վերաբերում:

Այս բառը ծագումով հայերէն չէ, ու չեմ գտնում. իմաստով եւ հնչողութեամբ իրեն յիշեցնող որեւէ բառ:

-Միջնադարեան հայ մատենագրութեան մէջ յիշատակւում է ղումրի բառը, որ նշանակում է՝ տատրակ:

-Արաբերէն լեզւում կայ կումար կամ ղումար բառը, որ նշանակում է՝ բաղդախաղ gambling: Քիչ առաջ Սաս ընկերոջ գրածը հետաքրքիր էր, եւ նոր ինձ համար: Կարծում եմ հայոց գումար (sum) բառը պէտք է առնչել ղումարին (բաղդախաղ):

-Նոյն արաբերէն լեզուի բեդեւիական (բեդւինեան) բարբառում լուսինը կոչում են կումար աւելի ճիշտ արտասանութեամբ՝ գումար gumar:

Մնացեալ արաբերէն բարբառներում, ինչպէս նաեւ գրական, պաշտօնական արաբերէնում լուսինի անունն է՝ կամար qamar, այո՝ սա երեւի նոյնինք հայոց կամար բառն է, քանզի գիտենք լուսինի կամարաձեւ տեսքը, երբ ամբողջական չէ: Մի տեղ գրել եմ, թէ ինչպէս Ծիածանը կոչել ենք նաեւ՝ Ծիրանի Գօտի, նկատենք այստեղ «գօտի» բառը, որ նոյինքն կամար (քյամար) բառն է, որն ածանցուելով դարձել է մի ուրիշ բառ՝ կամուրջ, որ իր կարգին քարաշէն գօտի է, գետանցի համար կառուցուած:

Ուրեմն՝ լուսնից գալով, հասել է մինչեւ սիրած աղջկայ դէմք եւ դարձել կամար ունքեր (լուսնաձեւ յօնքեր): Նախաիսլամ դարաշրջաններում, հեթանոս արաբները (ջահելները) պաշտում էին լուսնին, դրա համար էլ նրանց տոմարը լուսնային հիջրան է, նաեւ իսլամական օրէնքով: Արաբերէն ջահել նշանակում է. անգէտ, տգէտ. նշելով հեթանոս արաբների հետամնացութիւնը եւ անգիտութիւնը. Ալլահի ճշմարտութիւնից: Նկատի առած, որ երիտասարդներն ընդհանրապէս տաքարիւն եւ անփորձ են լինում, նրանց էլ կոչել են ջահել, այսինքն՝ անգրագէտ, տգէտ:

Արաբերէն լեզւում ամբողջական լուսինի անունն է. բադր badr, իսկ նորածագ լուսինի անունը. հիլալ-hilal.

Կամար կամ գումար, արաբական իգական անուն է, իսկ բադր եւ հիլալ. արական անուններ են:

Կամարը (լուսին) արաբների մօտ գեղեցկութեան խորհրդանիշ է. մզկիթների մինարեթների վրայ տեսնում ենք լուսինը (կամարի հիլալային վիճակը): Լուսինը մահմեդականների խաչն է: Հեթանոս արաբները կարծել են՝ Լուսինը Արեւից հզօր աստուած է, քանզի Լուսինը կարողանում է գիշերը լուսաւորել, իսկ ցերեկն արդէն լուսաւոր է, ուստիեւ Արեգակի գործը ո'չ այնքան դժուար:

Երբ փոքր էի, մայրս կանչում էր ինձ, որպէսզի ժպտալով նայեմ նոր ծագած լուսնին, իբր որ բախտս բացուի եւ ժպտայ ինձ: Հեթանոս սովորոյթները մեր մօտ մնացել են, եւ մենք երբեմն չենք անդրադառնում:

Շատ բան գրեցի, սակայն Նանէի պահանջքը չկատարեցի: Խումար կամ Ղումար, որպէս աչքի շիլութիւն, ի՞նչ աղերս կարող է ունենալ. Լուսնի, Ծիածանի, Կամարի (գօտիի) եւ վերջապէս ղումար-գումար-թղթախաղի հետ: Նանէն ինձնից խնդրել էր. մեկնաբանել, ստուգաբանել ղումար (աչքի շիլութիւն, շաշ) բառը:



#36 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 30 May 2008 - 07:39 AM

QUOTE
Իսկ խումար (ԽՈՒՄ+ՀԱՐ- խմիչքը գլխին տված\խփած\հարվածած) բառը ինչո՞ւ չի կարելի ածանցել խմել բառից:



Յարգելի տեսակէտ է, քանզի հայոց մօտ, հար վերջածանցով կազմուած բառերը հիւանդութիւններին տրուած անուներ են եղել նաեւ, ինչպէս՝ արեւահար, փորհար, ցրտահար եւ խումհար: Սասի ստուգաբանումը ճիշտ կարելի համարել, մանաւանդ այն բանի համար, որ ուրիշ լեզուներում չգտանք նոյն իմաստը տուող տրամաբանական ազգակից բառ, ինչպէս նաեւ բառը հայերէնով կարելի եղաւ մեկնել՝ բաժան բաժան անել, եւ առանձին բացատրել մասերը՝ խում-ը եւ հար-ը: Ստուգաբանման լեզուական իմաստը հիմնաւորւում է նաեւ, երբ մտաբերենք չափը անցուցած խումհարի (հարբեցածի) շլացած աչքերը:



#37 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 30 May 2008 - 07:40 AM

Եւ այս ամէնի դրդապատճառը դարձեալ Արփան է, եւ եթէ ան չըլլար, միտքիս ծայրէն իսկ չէր անցներ. խումար-ի եւ խմոր-ի միջեւ առնչում գտնել, քանզի ինչպէս կը յիշէք՝ նախորդ նամակովս ասած էի.

[Կը կարծեմ Նուբարի աչքերը Ղումար է, սակայն շատ անգամ. հայոց ժողովրդային արտասանութեամբ, տաճիկ-մուսուլմանական Q/Ղ կոկորդային հնչիւնը դարձել է խ:]

Ի պատասխան Արփայի ներքոյիշեալ գրածին.



[Խում-խմր-խումոր-խմոր: "Ո" վերջածանցը հետագայի յաւելում է:
Նուբարին բոյը չինար է,
Աչերը նուշ ու ԽՈՒՄԱՐ է]



#38 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 30 May 2008 - 09:11 AM

Մենք կասենք “Հաց ու պանիր, կեր ու բանիր”.
Իսկ….
Լահմ ու աճին**, կեր մեր աճին
Ըսաւ մեր Սիրելի Այնթապցին
heart.gif
Դու արդեն գիտես որ մեր ՄԱԾՈՒՆ ը(շաղուած, տրորուած) կապ ունի Արաբերէն ՄԱ’ԱՃՈՒՆ բառի հետ:
** Ոմանք կասեն ԼԱՄ ՃՈՒՄ/lahmajun: Միս եւ խմոր:Ոմանք փորցել են դրան հայացնել ՄՍԱՀԱՑ/Armenian Pizza- ով:



#39 Arpa

Arpa

    Veteran

  • Members
  • PipPipPipPipPip
  • 10,011 posts
  • Gender:Male
  • Interests:Culture

Posted 30 May 2008 - 09:23 AM

QUOTE (SAS @ May 30 2008, 09:54 AM)
Գումար(ղումար)՝ թղթախաղ:

Հավանաբար հայերեն գումարը՝ թուրքերենի միջոցով- տուն տարած-բերած աղջկա նման- վերադարձել է նորից մեզ՝ ղումար դարձած:

Իսկ խումար (ԽՈՒՄ+ՀԱՐ- խմիչքը գլխին տված\խփած\հարվածած) բառը ինչո՞ւ չի կարելի ածանցել խմել բառից:

Այո խում հար նշանակի խմիչքից շշմած, ինչպէս Անգլիերէն "hang-over" բառը:
Իսկ ինչ վերաբերի գումար ղումար gamble Յովաննէսը կարող է արդատպել Արաբո Պարսկերէն Քաֆֆով ՔՈՒՄԱՐԸ
Ամօթ ինձ, հազար ամօթ:"Դու հաշիվը բռնէ, ես գումարը կ'անեմ": tongue.gif biggrin.gif
Պիտի տեսնենք թէ ԳՈՒՄԱՐ**/addition ինչ նշանակի. Hint- գումարտակ?
**Այո, մեզմէ ոմանք ԳՈՒԱՄՐ ը գրեն իբր ՔՈՒՄԱՐ

Edited by Arpa, 30 May 2008 - 08:38 PM.


#40 Johannes

Johannes

    Յովհաննէս

  • Nobility
  • 2,911 posts
  • Gender:Male
  • Location:Alép, Syrie

Posted 30 May 2008 - 11:24 AM

QUOTE (Arpa @ May 30 2008, 06:11 PM)
Մենք կասենք "Հաց ու պանիր, կեր ու բանիր".
Իսկ….
Լահմ ու աճին**, կեր մեր աճին
Ըսաւ մեր Սիրելի Այնթապցին
heart.gif
Դու արդեն գիտես որ մեր ՄԱԾՈՒՆ ը(շաղուած, տրորուած) կապ ունի Արաբերէն ՄԱ'ԱՃՈՒՆ բառի հետ:
** Ոմանք կասեն ԼԱՄ ՃՈՒՄ/lahmajun: Միս եւ խմոր:Ոմանք փորցել են դրան հայացնել ՄՍԱՀԱՑ/Armenian Pizza- ով:



Յարգելի Արփա,

Մածունի մասին զրուցել ենք այստեղ.-

Մած, մածուն

Հայրս շատ էր գործածում «Լամ-ճում» ասացուածքը, եւ ես կարծում էի թէ՝ «սուալ եւ ճուաբ» (հարց-պատասխան, հետաքննանք) բառերի սկզբնատառերն են: Նկատենք արաբական այբուբենի լ եւ ճ տառերի անունները լամ եւ ճիմ (ջիմ) են: Ուրեմն լահմաճունը՞ կը նշէ: Հայաստանում լահմաջո է կոչւում այս ուտելիքը: Մսաշոթ էլ կոչւում է: Շոթ-ի, կամ շօթ-ի ինչ լինելը չհասկացայ:






0 user(s) are reading this topic

0 members, 0 guests, 0 anonymous users